Hasan Cem Çal “Din, halkın afyonudur.” Hemen ayırdına varılmıştır bu cümlenin; Marx’tan en çok alıntı yapılan cümlelerden biri. Ve genel kanıya göre de Marx’ın din karşıtlığının en açık ve özlü örneği. Hatta, başlı başına Marx’ın dine dair eleştirisinin esas nüvesi. Ama Marx’ın kapsamlı din eleştirisi gerçekten de bir cümleye indirgenebilir mi? Yani, Marx’ın dine dair eleştirisi gerçekten de basitçe bu […]
Hegel’in Hukuk Felsefesinin Eleştirisi’nde din sorunu
Gerçek Winston Churchill
Richard Seymour* Çeviren: Hüseyin Sinan Güler 2000’de İngiltere’deki 1 Mayıs protestoları sırasında, hiçbir şey Britanya kurulu düzenini –basın, politikacılar, saray tarihçileri– Parlamento meydanındaki Winston Churchill heykeline yapılan saygısızlık kadar çileden çıkarmamıştı. Churchill’in ağzının etrafından dökülen vahşi kırmızı kan ve ulusun stoacı babasını Joker’e dönüştüren Churchill’e mohikan kesimi saçı varmış görüntüsü veren parlak yeşil şerit ölçüsüzdü, aşırıydı.İkonkırıcılık çok iyidir, hatta teşvik […]
Eski düzene yeni normal
Nuray Sancar Pandemi sonrasındaki dünyanın nasıl bir yer olacağı salgının başlangıcından beri hararetle tartışılan bir sorun oldu. Devlet yöneticilerinden stratejistlere, ekonomistlerden filozoflara kadar geniş bir kesimin, aktüel verileri kendilerine özgü analiz yöntemleri ile analiz edip gelişigüzel kolajlayarak ortaya çıkardıkları tablo her birinin elinde farklı renklere boyansa da, çoğunun odaklandığı nokta bir deux ex machina* rolüyüklenen virüsün eski dünya ile yeni […]
Grevin doğuşu
Dermot Feenan* Çeviren: Arif Koşar Neden grevler “grev”[2] diye adlandırılıyor? Cevabı 250 yıl geriye yani işçi sınıfının doğum sancılarına kadar uzanıyor. 250 yıl önce ‘grev’[3] sözcüğü toplu iş durdurma eylemini tanımlamak üzere ilk defa İngilizce’de kullanıldı. Kömür taşıma işçileri ve denizcilerin öncülük ettiği 1768 Londra Grevleri sırasında ortaya çıktı. Kelime, “mayna” etme[4] eyleminden ya da gemilerin yelkenlerini toplama, onları hareketsiz […]
“Küreselleşme” kapitalizmin “çatışmasız yeni aşaması” mı?
Yusuf Akdağ “Küreselleşme” ve emperyalizm kavramları merkez alınarak sürdürülen tartışma, Donald Trump’ın, “küreselleşme karşıtı” açıklamasıyla birlikte yeniden alevlendirildi. “Küreselleşme”; bu sorunlu kavram[1] neredeyse tüm toplumsal sorunlarla ilintilendirilerek geniş bir kullanım imkânına ulaşmış bulunuyor. Böyle olmasında, iletişim araçlarının çeşitlenerek dünya ölçeğinde yaygınca kullanımının kolaylaşmasının, doğruluğu-yanlışlığından bağımsız olarak “bilgi”nin, kavramların, görüşlerin kısa sürede dünyanın herhangi bir yerindeki herhangi ilgili kişi(ler) tarafından “öğrenilmesi”ni […]
Seçim üzerine…
Kadir Yalçın Son aylarda bir seçim tartışmasıdır gidiyor. Tartışma dediysek; muhataplar, yani hükümet ve burjuva muhalefet ittifakı ve partileri arasında değil, ama iki türlü tartışılıyor. Birincisi, hükümetin –kağıt üstü olmayan– ortağı parti, MHP, genel başkanı aracılığıyla seçim yasasının değiştirilmesi ihtiyacını gündeme getirdi. Bahçeli’nin bu konulardaki kanıtlanmış etken pozisyonu dikkate alındığında, bu, seçimlerle ilgili ciddiye alınması gerekli bir argüman ve kendi […]
Adorno ve kültür eleştirisinin eleştirisi
Ender Şiar Argın Teori ve Eylem’in 31. sayısında Adorno ve Horkheimer bağlamında Eleştirel Teori’nin tarihsel gelişimine, ortaya çıktığı koşullara ve günümüz sosyal bilim teorileri ve düşünce dünyası açısından nerede durduğuna dair bir inceleme yapmıştık. Bu yazıda ise, Eleştirel Teori’nin genel bir okumasından uzaklaşıp, özel olarak kültür eleştirisine ve Theodor Adorno’nun Frankfurt Okulu’nun en popüler teorisyeni olmasına vesile olan ‘kültür endüstrisi’ […]
Sendikaların mücadele örgütlerine dönüşümü: Durum ve olanaklar
Ali Kemal Dursun Sendikal hareket uzun zamandır bir ‘itibar yitimi’ yaşıyor. İşçi ve emekçilerde sendikalara güven giderek azalıyor ve bu güven yitimi nedensiz değildir. Saldırılara karşı sendikaların büyük oranda işbirlikçi çizgide durmaları başlıca nedenlerden birisidir. 90’larda zincirden boşanmış gibi başlayan özelleştirme, taşeronlaştırma, esnek çalışma ve diğer neoliberal saldırılar büyük oranda hayata geçti ve sendikaların ciddi oranda üye kaybetmesine neden oldu. […]
Güncel kriz üzerine…
Cemal Doğan Başta TL’nin dolar karşısında hızla değer kaybetmesi olmak üzere ekonomideki son gelişmeler, Cumhurbaşkanı Erdoğan, onun etrafında kümelenmiş olan politik güçler ve burjuva-kapitalist kesimler tarafından Türkiye’nin büyümesini engellemeye, ülkeyi bölüp parçalamaya çalışan dış güçlerin açtığı ekonomik savaşla açıklanıyor. Bu açıklama üzerinden de tüm halka ülkeyi ve ekonomisini korumak, saldırıları püskürtmek için “reis” ve hükümeti etrafında birleşme ve her türden […]
Engels’in kuramsal ve felsefi çalışmalarına dair birkaç not
Kaan Kangal Son 50 sene içinde üretilmiş Engels hakkındaki literatüre bakılarak Engels ile ilgili tartışmaların gündeminin bir takım küçük burjuva teorisyenlerin eksantrik ve hatta bazen ucube iddialarıyla belirlenmiş olduğunu söylemek mümkün. Fransız varoluşçu Jean-Paul Sartre, Macar felsefeci Georg Lukacs veya Frankfurt Okulu geleneğinden Alfred Schmidt gibi bazı bilindik isimlerden Engels ile Marx arasında ciddi teorik farklılıklar olduğu, Engels’in güya bir […]