Kuruluşunun İkinci Yüzyılında Türkiye’nin Bağımlı Kapitalizmi

Yusuf Akdağ   Yarı sömürge, geri tarım ülkesi, bağımlı kapitalist ülke, dünyanın 21. büyük ekonomisi ya da “yeni emperyalist-alt emperyalist” gibi yapısal ve matematiksel tanımlama ve tespitlerle işaret edilen Türkiye’de kapitalist gelişme düzeyi ve sermaye birikimi sorunu onlarca yıl öncesinden başlayarak tartışma konusu olageldi. Yaygın kabul gören anlayışlardan birine göre Osmanlı’da da Cumhuriyet Türkiyesi’nin ilk yarım yüzyıllık sürecinde de farklı […]

Deprem ve halkın devrimci örgütlenmesi ihtiyacı

Yusuf Akdağ   Deprem sonrasında televizyon kanallarından bazılarına ve muhalif devrimci gazetelerin sayfalarına yansıyan tepkiler, halk kitlelerinin Erdoğan yönetimiyle ilişkilerinde yaşanan sarsıntıları ve duyulan güvensizliği çarpıcı şekilde açığa vurdu. Aşağıdaki sözler bu tutumun ifadesiydi: “Çadır yok çadır istiyoruz.” “Isınmak istiyoruz, çocuklar soğuktan ölecek.” “Karanlık, çok karanlık, korkuyoruz!” “Salgın hastalık çıkacak, tuvalet yok, insanlar açığa gidiyor!” “Vinç yok mu vinç, yakınlarım […]

AKP’NİN 2023 SEÇİM VİZYONU ÜZERİNE

Yusuf Akdağ   Recep Tayyip Erdoğan’ın 21 yıllık iktidarı döneminde, yığınlarla kurduğu bağın biçimi-niteliği ve hatta kimilerince ifade edildiği üzere “gizi” üzerine onlarca makale yazılmıştır. Şimdi yeni bir seçim söz konusudur ve iktidarını sürdürmede karşılaştığı sorunlar ile “kitle bağları” için araçsallaştırdığı “yerli ve milli hassasiyetler”in, iktidarının devamı için yeterli olup olmayacağı sorusu yeniden gündemdedir. 20 Ocak 2023 günü İstanbul’da Esenyurt […]

Teknolojist teori(ler) toplumsal gerçekliğin neresinde? Teknolojistlerle tartışma-1

Yusuf Akdağ   Teori ve Eylem’in bir önceki sayısında, günümüz emperyalizminin başlıca özellikleri ve anti emperyalist mücadele sorununu irdeleyen makaleler yayımlandı. Okurlar, bu makalelerde, “emperyalizmin 21. yüzyılda nitelik değişikliğine uğradığını” ileri süren teori ve tezlerin yanlışlığının gösterilmeye çalışıldığını ve günümüzde emperyalizme karşı mücadelenin önemi üzerinde durulduğunu görmüşlerdir. Bu makale, bir devamı da içermek üzere kapitalizmin ve kapitalist emperyalizmin Marksist-Leninist analizine […]

Türkiye’nin emperyalizme bağımlılığı ve anti emperyalist mücadele

Yusuf Akdağ   Türkiye’yi “sömürge”, “yarı sömürge”; “Batı ittifakı’nın ön cephe ülkesi”; ABD’nin ve Batılı emperyalistlerin “taşeronu” olarak niteleyen çok sayıda yazar, ‘sol’ siyasetçi, devrimci ve sosyalist örgüt ve parti olmuştur. Türkiye üzerine sosyo-ekonomik analizlerle bağlı olarak yapılan bu niteleme(ler), Türkiye’nin Batılı emperyalist devletlerle ilişkilerini veri almaktadır. Bağımlılık sorununun günümüz kapitalizmi koşullarında “karşılıklı bağımlılığa dönüştüğü”, sermaye hareketi ve uluslararası ticaretin […]

Dinin Toplumsal İşlevi Üzerine Kısa Notlar

Yusuf Akdağ Türkiye’nin son on yıllarında laiklik, şeriat, modernleşme, sekülerleşme, deizm, ateizm, siyasal İslam, Türk-İslam sentezi ve Türk İslamı kavramları etrafında sürdürülen tartışma daha belirgin biçimde aleniyet kazandı. Din eksenli olarak da nitelenebilecek bu tartışmanın iktisadi toplumsal gelişme, kırdan kente nüfus göçündeki muazzam artış, devlet yönetiminin ideolojik, eğitsel, kültürel ve diğer politikaları ve hatta ülkeye dışarıdan milyonlarca sığınmacı-göçmenin ‘akışı’yla bağlı […]

Emperyalist barbarlık, göç ve sığınmacılar sorunu

Yusuf Akdağ 2022 yazında en çok duyulan haber başlıkları arasında, neredeyse tüm ülkelerde artan enflasyon, Ukrayna’da devam eden savaşın yanı sıra sığınmacı ve göçmen akınları da yer aldı. Haber ajansları, Haziran ayının son haftasında, Fas’tan İspanya’ya geçmeye çalışan yüzlerce kişiden yüz kadarının Fas “güvenlik güçleri” tarafından kurşunlanarak öldürüldüklerini duyurdu. İspanyol yöneticiler bu toplu katliam için Fas yetkililerine teşekkür ettiler. Aynı […]

Emperyalizm ve savaşlar sorunu

Yusuf Akdağ “Tarihin sonu”, “Yeni Dünya Düzeni” ve “Küreselleşme” adlandırmalarıyla formüle edilip teorisi yapılan, savaşsız ve refaha boğulma yoluna girmiş yeni bir kapitalist dünya idi! Abartı ve çarpıtmaya dayalı kurgusal anlatı(lar), kapitalist-emperyalist dünya sistemi dışında bir başkasının mümkünsüzlüğünü tanıtlama iddiasına sahipti ve 20. yüzyıl boyunca tanık olunmuş-yaşanmış tüm olumsuzlukları sosyalizm ve Sovyetler Birliği’nin varlığıyla gerekçelendirmeye özel ve aşırı bir önem […]

‘Popülizm’ tartışmaları ve Marksistlerin yaklaşımı – 2

Yusuf Akdağ “POPÜLİZM” “KÖTÜLÜK” MÜ, “OLANAK” MI? “Popülizm” üzerine kalabalık yazın bazı belirlemeler yapmayı mümkün kılıyor: I-) Burjuva “merkez partileri”nin yönetici ve sözcüleri, kendi dışlarındaki parti ve hareketlerin, özellikle de sol-sosyal demokrat ve reformcu partilerin “halk iradesi ve halkın istemleri” söylemiyle siyasal iktidara yönelttikleri eleştirileri “popülizm” olarak nitelemektedirler. Burjuva “merkez”ci bu yaklaşımda “popülizm”,  ‘sağ’dan ‘sol’a; dini-milliyetçi çıkışlardan ekolojik ve feminist […]

“Popülizm” tartışmaları ve Marksistlerin yaklaşımı – 1

Yusuf Akdağ “Popülizm”, düzinelerce yazarın binlerce sayfa tutan çok sayıdaki kitap ve makalesine “konu” başlığı olmuş bir “kavram” özelliği kazanmış -ya da bu düzeye çıkarılmış bulunuyor! “Popülizm külliyatı”da diyebileceğimiz bu yazında kavram, genel olarak belirlenimi güçlük gösteren “halkçılık” karşılığı kullanılmakla birlikte, daha belirgin şekilde ‘muhalif politikalar’ın farklı biçimleriyle özdeşleştirilmekte; küreselleşme ve neoliberalizmle bağlantılı ekonomi politikalar çerçevesinde kavramsallaştırılmakta; “klasik”, “neoliberal” ya […]