Hakkı Özdal AKP’nin, 18 yılı geride bırakan ve –uzunca bir süredir, onca başlıkta çerçevelenmiş bir krizler yumağından geçiyor olmasına rağmen– halen ‘hatırı sayılır’ bir kitle desteğine sahip olduğu varsayılan iktidarı; birbirinden çok farklı nedenlerle bu iktidarın karşısında olan kesimlerde, fazla iyimser bir acelecilikten fazla karamsar bir atalete uzanan değerlendirmelere yol açıyor. Siyasal alanda AKP-MHP ortaklığının temsil ettiği ve bir ‘rejim’ […]
Türkiye’de ‘siyasi analiz’ ve liberal dogmalar
Mustafa Suphi: Milliyetçilikten sosyalizme
Fevzi Ayber Mustafa Suphi ve onun yüz yılı geride bırakan mirası, işçi sınıfı mücadelesinde oldukça önemli deneyim ve derslerle dolu bir mücadele kesitidir. Mustafa Suphi önderliğinde kurulan TKP ise, bir tarihsel damarın başlangıcı ve ülkemiz sınıf mücadelesine damgasını vurmuş bir dönemin ürünüdür. TKP’nin lideri Mustafa Suphi’nin gelişimi, Türkçü-milliyetçi bir başlangıçtan komünizme evrilen bir çizgi izler. Mustafa Suphi, Osmanlı bürokratı bir […]
İkinci Enternasyonal’in çöküşü ve Üçüncü Enternasyonal’e doğru
Ali Yaşar 1919’un Mart ayında dünya yeni bir Enternasyonal’in kuruluşuna tanıklık etmişti. Birinci emperyalist paylaşım savaşının yıkıntıları arasından yeni bir dünyayı kuracak güçler yeniden örgütleniyor, II. Enternasyonal’in çürümüş cesedi defnediliyordu. Rusya’da ilk işçi iktidarı kurulmuş, uluslararası işçi sınıfının ve dünyanın ezilen halklarının önünde hem sınıfsal kurtuluşa, hem de kurtuluş savaşlarına ve özgürlüğe giden yeni bir yol açılmıştı. Bu sayıdan başlayarak […]
İç politikayı belirleyen dış politika, beka sorunu ve barış mücadelesi
İhsan Çaralan Siyasetteki en yaygın denklemlerden birisi “iç politika ile dış politikanın birbirinin devamı olduğu” biçimindeki formülasyondur. Ancak zaman zaman biri ötekini belirler. Ama olağan olanı, daha çok iç politikanın öne çıkması, dış politikanın ise, zaman zaman iç politikadaki gelişmeleri belirlemesidir. Son yıllarda Türkiye’de ise tersi olmakta, dış politika iç politikayı belirleyecek biçimde baskın hale gelirken, dış politikanın sorunlarının siyasi […]
Marksizm ve insan doğası
Ender Şiar Argın ‘İnsan doğası’ kavramı gerek Marksist felsefede gerekse diğer düşünsel akımlarda veya bilim dallarında oldukça tartışmalı kavramlardan biri. “Marksizm gerçek hümanizmdir” diyen Sartre’dan anti-hümanist bilimsel Marksizm iddiasıyla Althusser ve yapısalcı akımlara, “çalışmak insan doğasına aykırıdır” diyen Gorz’dan insan bilincini ‘biyolojik verilerle’ açıklayan nörobiyolojistlere, toplumsal ilişkileri kişiliğin oluşması açısından belirleyici bir etken olarak görmeyen psikanalistlere kadar birçok düşünür, bilim […]
Mustafa Suphi TKP’sinin programında siyaset ve strateji
Nuray Sancar* Üç imparatorluğun tarihsel ömrünü tamamladığı birinci emperyalist paylaşım savaşından geriye kalan alt üst olmuş bir dünyanın nasıl düzenlenip yönetileceğine ilişkin bir talebi ve sözü olanlar sadece bu imparatorlukların aynı soydan, farklı sınıftan mirasçıları değildi. 1917 Ekim Devrimi’ni yapan Rusya işçileri ve köylüleri masa başında kader tayin etmeye çalışan emperyalist ‘oyun kurucular’ı reddetmekle kalmamış, kurdukları sistem, diğer ülkelerin emekçileri […]
Mustafa Suphi, doğu halkları kurultayı ve anti-emperyalizm
Aydın Çubukçu* Mustafa Suphi’nin, Doğu Halkları Kurultayı (DHK) dolayısıyla anılması, yalnızca Türkiye komünist hareketinin gelişim evrelerini ve onun Türkiye komünist hareketi içindeki önemini anlamak bakımından değil, dönemin dünya çapında çatışan politikalarını gözden geçirmek için de pek çok fırsat sunmaktadır. Mustafa Suphi’yi Doğu Halkları Kurultayı içinde değerlendirmek için iki soru yol açıcıdır. Birincisi Kurultay hangi ihtiyaçtan doğmuştur ve ikincisi neden Kafkasya’da […]
Yeni Gezi tartışmaları…
Kadir Yalçın Fransa’da “Sarı Yelekliler”in sokaklara çıkıp hak aramaları ve üstelik bu “sarı yelekli hak arayışı”nın başka ülkelere yayılma belirtileri göstermesi Türkiye’de de “sokak” tartışmasına neden oldu. Sokak dendiğinde, beş yıl önce “Bütün Yollar Roma’ya Çıkar” hesabı, bütün sokaklarının başlıca kesişme noktası olduğu kadar İstanbul’un da merkezi olan Taksim’in Meydan ve ara sokaklarını dolduran halkın bir ay kadar “elinde” kaldığı […]
1968 İSC/COSEC skandalı: Liberal değerlere sahip olmak mı, devletin aparatları olmak mı?
Hazal Yalın İdeolojik akımların evrimi her zaman ilgi çekicidir; zira bu evrim, sosyal hayatın evriminin şu veya bu safhasına bütünüyle denk düşer. Dolayısıyla toplumun gelişimini bu akımların evriminden takip etmek mümkündür. 1967’de Uluslararası Öğrenci Konferansı / Koordinasyon Sekreterliği’nin (ISC / COSEC) etrafında gelişen skandal, liberalizmin evriminde son derece etkili oldu; bu skandal, batı liberalizminin tarihinde bir dönüm noktasına işaret eder. […]
Sarı Yeleklilerin söylediği
Nuray Sancar Fransa’da kasım ayının ortalarında “taşra”da başlayan giderek başkent meydanlarına kadar taşarak aralık ayının ortalarında en büyük kitleselliğe ulaşan eylemler Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un bir televizyon konuşması yaparak asgari ücrete zam yaptığını, sözlerinin “bazılarını incittiğini” kabul ettiğini duyurmasından sonra da durulmadı. Araç kullanan herkesin, bulundurmakla yükümlü olduğu sarı yelekleriyle sokağa çıkarak Fransa devletini sarsan emekçiler eylem çağrıları yapmaya, yeni programlar […]