Güneşin patentini almaya cüret: Patentler, aşılar ve ilaçlar

Kaan Biçici   Bilimin tarihine dair anlatılar genelde çeşitli isimlerin biyografi anlatıları gibi şekillenir. Tarihin akışını değiştirmiş, yaşadıkları dönemin –toplumsal koşullarının- şekillendirdiği ya da etkilediği değil tersine dönemi şekillendirenler ve etkileyenler… Newton, Galilei, Einstein hatta bugün daha da popülerlik kazanmış Oppenheimer… Böylesi figürler sayılacaksa daha birçok isim sıralanabilir. Bu anlatılarda öne çıkan bir diğer şey “bireysel” fikirler olurken fikirler “vahyen” […]

Pandeminin gölgesinde aşı ve patent tartışmaları

Duygu Günola   Çok değil bir-iki yıl öncesine kadar aşı karşıtlarının ileri sürdükleri argümanlar üzerinden yaşanan birçok tartışma yoğunluğunu kaybetmiş görünüyor.  Bugün aşıların koruyuculuğunun ne kadar önemli olduğunu ve tüm toplumu kapsamadığı sürece pandemiyi bitirmenin, dalgaları aşağı indirmenin mümkün olmadığını görüyoruz. En azından dünyadaki aşılama rakamları, aşılamasının büyük çoğunluğunu tamamlayan büyük-küçük gelişmiş kapitalist ülkelerin ilksel verileri bunu gösteriyor.  Pandemi başında […]

Pandemi ve bilim

Duygu Günola İnsanın hastalıklarla ve mikroorganizmalarla ilişkisi kendisinin varoluşu kadar eski. İnsanlığın avcı-toplayıcı günlerinde de kimi hastalıkların var olduğu düşünülmekte. Ancak ilk salgın hastalıkların insanın tarıma başlayarak yerleşik hayata geçmesiyle ortaya çıktığı rivayet edilir. Tarihte bilinen (kayda geçen) ilk salgın M.Ö. 431’de başlayan ve 27 yıl süren Peloponnais (Peloponez) Savaşı sırasındaki Atina vebasıdır. Peloponez Savaşı Atina Şehir Devleti ile Sparta’nın […]

Sovyet biliminin 30 yılı – 2

Sergey Ivanovich Vavilov Sovyet iktidarının ilk on yılı, siyasi olarak muzaffer olan devrimin, ülke içindeki ve dışındaki düşmanlarına karşı silahlarla savunulması gereken bir dönemle başladı. Sonra, ilk dünya savaşının ve iç savaşın bir sonucu olarak yıkılmış olan ulusal ekonominin yeniden inşa dönemi geldi. Birçok durumda, bilim hızla ilerliyor; halkın kültürel ilerlemesine yaptığı katkının yanı sıra sanayide, ulaşımda ve tarımda yeniden inşa […]

Sovyet biliminin 30 yılı – 1

Sergey Ivanovich Vavilov* Ekim 1917’de Rusya’da nihayet baş gösteren fırtına, geçmişe bir çizgi çekti ve tamamıyla yeni bir hayat başlattı. Bilim muzaffer devrimin sağlamlaştırılması ve yeni devletin ilerlemesi için vazgeçilmez bir unsurdu. Kitlelerin eğitim düzeyi yükseltilmeliydi; geçmişten kalma yarı-okuryazarlık gecikmeden yok edilmeliydi. Ve cehaletin sonunu getirmek için ilk gereklilik okullardı; her çeşit okul -ilkokul, ortaokul ve daha yüksek eğitim. Pedagojik […]