{"id":671,"date":"2018-08-01T11:23:03","date_gmt":"2018-08-01T08:23:03","guid":{"rendered":"http:\/\/teoriveeylem.net\/?p=671"},"modified":"2023-01-18T11:10:05","modified_gmt":"2023-01-18T08:10:05","slug":"demokrasi-mucadelesinde-reformist-ve-devrimci-tutum-halk-iktidarini-savunmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/demokrasi-mucadelesinde-reformist-ve-devrimci-tutum-halk-iktidarini-savunmak\/","title":{"rendered":"Demokrasi m\u00fccadelesinde reformist ve devrimci tutum: Halk iktidar\u0131n\u0131 savunmak"},"content":{"rendered":"

Arif Ko\u015far<\/strong><\/p>\n

24 Haziran se\u00e7imleri ile bir kez daha g\u00f6r\u00fcld\u00fc ki, T\u00fcrkiye\u2019de demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler i\u00e7in ortak bir m\u00fccadele \u00e7abas\u0131 ve duygusu olmakla birlikte, konuya yakla\u015f\u0131mda derin ideolojik ve politik ayr\u0131l\u0131klar da vard\u0131r.<\/p>\n

AKP ve tek adam eliyle tekelci sermayenin in\u015fa etti\u011fi bask\u0131c\u0131, otoriter ve olas\u0131 bir fa\u015fist rejim kar\u015f\u0131s\u0131nda t\u00fcm bu farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerden demokratlar\u0131n bir araya gelmesi, ortak bir m\u00fccadele cephesi kurulmas\u0131 en \u00f6nemli ihtiya\u00e7lardan birisi. Ancak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 partisinin g\u00f6revi, sadece <\/strong>mevcut g\u00fc\u00e7lerin bir araya getirilmesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir<\/strong>. Olas\u0131 demokrasi cephesinin ba\u015far\u0131s\u0131, tutarl\u0131 ve kararl\u0131 bir \u015fekilde geli\u015fmesi, taleplerin en ileriden hayata ge\u00e7irilmesi ve sosyalizm yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve partisinin bu cephenin i\u00e7inde olabildi\u011fince g\u00fc\u00e7l\u00fc bir varl\u0131k sergilemesi gerekir. Bu nedenle i\u015f\u00e7i hareketinin ve dolay\u0131s\u0131yla sosyalistlerin g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131, kendi i\u015flerini yaparak \u00f6rg\u00fctlenmesi ve b\u00fcy\u00fcmesi; sadece sosyalizm m\u00fccadelesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil demokrasi m\u00fccadelesinin az \u00e7ok do\u011fru temelde ilerlemesi, tutarl\u0131 olmas\u0131, taleplerin gev\u015femeden savunulmas\u0131 i\u00e7in de zorunludur. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 partisinin g\u00fc\u00e7lenmesi, i\u015f\u00e7i hareketi ve gen\u00e7lik kitleleri i\u00e7inde etkisini artt\u0131rmas\u0131, bu a\u00e7\u0131dan sadece \u201cpartisel\u201d ya da \u201csosyalizme dair\u201d bir sorun de\u011fil demokrasi m\u00fccadelesinin ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in de gereklidir. Bu olmaks\u0131z\u0131n demokrasi m\u00fccadelesi her zaman zay\u0131f, topal, tutars\u0131z kalacak; uzla\u015fmac\u0131l\u0131k ve reformizmle malul olacak, ba\u015far\u0131l\u0131 olsa bile taleplerini ya\u015fama ge\u00e7irmekte ikircikli davranacakt\u0131r.<\/p>\n

Her m\u00fccadele gibi demokrasi m\u00fccadelesi de s\u0131n\u0131flardan ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fildir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn liberal ve liberal-sol dalgas\u0131, \u00e7e\u015fitli konularda oldu\u011fu gibi demokrasi m\u00fccadelesinin s\u0131n\u0131fsal niteli\u011finin silikle\u015ftirilip g\u00f6z ard\u0131 edilmesinde de etkili olmu\u015ftur. Siyaset ve siyasi m\u00fccadele, s\u0131n\u0131flar ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinden soyutlayarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, elde muhalif ya da egemen bir liberalizmin kalmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n

Maalesef demokrasi m\u00fccadelesinin s\u0131n\u0131flar d\u0131\u015f\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131, iktidar ile muhalefet partileri, Erdo\u011fan ile ona kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar, muhafazakar ve laikler, K\u00fcrt hareketi ile \u0131rk\u00e7\u0131-milliyet\u00e7i anlay\u0131\u015f aras\u0131nda bir \u00e7at\u0131\u015fma olarak alg\u0131lanmas\u0131 olduk\u00e7a yayg\u0131nd\u0131r. Elbette bu \u00e7at\u0131\u015fma ve gerilimler yok de\u011fildir. Aksine vard\u0131r ve olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc siyasal sonu\u00e7lar\u0131 da g\u00f6r\u00fclmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz siyasetinin dikkate al\u0131nmas\u0131, \u00f6zenle incelenmesi gereken somut olgular\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu olgusal durumun g\u00f6r\u00fclmesi i\u00e7in herhangi bir anket \u015firketinin yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rman\u0131n verilerine bakmak yeterlidir. Bu anketlere yans\u0131yan T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerindeki AKP, MHP, CHP ve HDP oylar\u0131, bu oylar\u0131n muhafazakar, milliyet\u00e7i, sek\u00fcler, K\u00fcrt kimliklerinin yo\u011funlu\u011fu ile ili\u015fkisi, bu a\u00e7\u0131dan \u00fclkedeki kutupla\u015fma bize g\u00fcncel durumu y\u00fczeysel bir bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klayabilir. Ancak g\u00f6r\u00fcnenin \u00f6tesine ge\u00e7ilmeden, onu ko\u015fullayan ve yeniden \u00fcreten toplumsal ger\u00e7eklik kavranmadan ciddi bir siyasal analiz yap\u0131lmas\u0131 beklenemez. Bu nedenle g\u00fcncel siyasal sorunlar k\u00f6kl\u00fc bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fclecekse, onun arkas\u0131ndaki toplumsal s\u0131n\u0131f ve g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Soru \u015f\u00f6yle form\u00fcle edilebilir: Kom\u00fcnistler demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler m\u00fccadelesini nas\u0131l de\u011ferlendirir, hangi stratejik perspektifle bakar ve ele al\u0131r? Bu soru, yukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi sadece sosyalizm m\u00fccadelesi de\u011fil tutarl\u0131 bir demokrasi m\u00fccadelesi, \u00f6rne\u011fin K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, ger\u00e7ek bir laiklik i\u00e7in de kritik \u00f6nemdedir. Ba\u015fka bir ifadeyle halk\u0131n acil ve temel sorunlar\u0131 ger\u00e7ekten nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclebilir? Kom\u00fcnistler i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, halk\u0131n ve gen\u00e7li\u011fin ileri kesimini nas\u0131l bir demokrasi ve sosyalizm platformuna kazanacakt\u0131r? Bu a\u00e7\u0131dan halk iktidar\u0131 slogan\u0131 ne anlama gelmektedir?<\/p>\n

\u0130\u015e\u00c7\u0130 SINIFININ DEMOKRAT\u0130K HAK VE \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcKLER M\u00dcCADELES\u0130<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, \u00e7\u0131karlar\u0131 gere\u011fi en tutarl\u0131 demokrasiyi savunmak zorundad\u0131r. \u00d6rne\u011fin burjuvazinin bir kesimi, baz\u0131 demokratik reformlar\u0131 savunabilir. Ancak halk\u0131n \u00f6z \u00f6rg\u00fctlenmesine ve kitlelerin eylemine dayal\u0131, her t\u00fcrl\u00fc demokratik hakk\u0131n en ileriden kullan\u0131mda oldu\u011fu bir demokrasiyi savunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kitle hareketi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir bi\u00e7imde egemen s\u0131n\u0131flar\u0131 tehdit etme potansiyeline \u015fu ya da bu bi\u00e7imde her zaman sahiptir. Egemenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilerici taleplerle hareket eden kitleler tehlikeli ve korkutucudur.<\/p>\n

Burjuvazinin herhangi bir b\u00f6l\u00fc\u011f\u00fc, baz\u0131 demokratik konularda reformcu olabilir. Bu reformlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 gere\u011fi, \u00f6rne\u011fin bulundu\u011fu b\u00f6lgedeki kapitalizmin daha istikrarl\u0131 bir bi\u00e7imde i\u015flemesi, yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi vb. a\u00e7\u0131lardan savunabilir. Burjuvazinin bir kesimi bu reformlar\u0131 savunuyor diye, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 elbette demokratik hak m\u00fccadelesinden vazge\u00e7ecek de\u011fildir. Ayr\u0131ca i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile burjuvazinin bu haklar\u0131 savunu\u015f bi\u00e7imi ve ba\u011flad\u0131klar\u0131 hedef k\u00f6kl\u00fc bir bi\u00e7imde birbirinden ayr\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin 2013 y\u0131l\u0131nda Devlet-AKP ve \u00d6calan aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonucu ba\u015flayan \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131zl\u0131k s\u00fcrecinde, liberal sol ayd\u0131nlar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 bu s\u00fcre\u00e7te AKP\u2019ye yedeklendi. \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131zl\u0131k s\u00fcrecinin iki bile\u015feni vard\u0131: Birincisi K\u00fcrt ulusal direni\u015finin dayatt\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemezlik durumu ve b\u00f6ylece iktidar\u0131n baz\u0131 ad\u0131mlar atmak zorunda kalmas\u0131, ikincisi ABD emperyalizminin T\u00fcrkiye\u2019yi model \u00fclke olarak geli\u015ftirme ve AKP\u2019nin mevcut durumu f\u0131rsata \u00e7evirerek K\u00fcrt halk\u0131 i\u00e7erisindeki etkisini artt\u0131rma \u00e7abas\u0131. Ancak \u00fclke i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131ndaki iktisadi ve siyasi geli\u015fmeler ve PKK\u2019nin de kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 tutumu sonucu AKP \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131zl\u0131k s\u00fcrecini bitirdi. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131zl\u0131k s\u00fcrecinin, bir m\u00fccadele s\u00fcreci olarak de\u011fil de, AKP\u2019nin, yani onlar\u0131n deyi\u015fiyle geli\u015fen Anadolu burjuvazisinin demokrat karakterinden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen, hatta AKP\u2019nin bir demokratik devrim yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcren liberal solun, egemen burjuvaziden demokrasi beklentisinin as\u0131ls\u0131z oldu\u011fu bir kez daha g\u00f6r\u00fcld\u00fc.[1]<\/a><\/p>\n

Demokrasiyi burjuvazinin bir b\u00f6l\u00fc\u011f\u00fcnden bekleme tutumu s\u00f6z konusu oldu\u011funda 1905 Rus devrimi s\u00fcrecinde Bol\u015fevikler ve Men\u015fevikler aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen tart\u0131\u015fmaya referans verilebilir. Elbette 1905 Rusya\u2019s\u0131 ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019si aras\u0131nda hem iktisadi hem de siyasal a\u00e7\u0131dan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck farklar vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla d\u00f6nemin strateji ve taktikleri mekanik bir bi\u00e7imde kopyalanamaz. Ancak, kom\u00fcnistlerin \u00e7e\u015fitli hak ve talep m\u00fccadeleleri konusundaki genel yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n kavranmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir \u00e7er\u00e7eve sunulmaktad\u0131r.<\/p>\n

1905 Rus devrimi s\u0131ras\u0131nda Bol\u015fevikler ve Men\u015fevikler aras\u0131nda devrimin hangi s\u0131n\u0131flara dayanarak ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fi ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n demokratik haklar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fme bi\u00e7imini nas\u0131l ele almas\u0131na gerekti\u011fine dair \u00f6nemli bir tart\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu tart\u0131\u015fma ayn\u0131 zamanda Leninizmin Men\u015fevizmden ayr\u0131lmas\u0131 ve Marksizm\u2019in geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da kritik d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndan birisi olmu\u015ftur.<\/p>\n

Rusya\u2019da geli\u015fmekte olan devrimin bir burjuva demokratik devrim oldu\u011fu konusunda iki taraf anla\u015fmaktad\u0131r. Sorun bu burjuva demokratik devrimin kimler taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fidir. Men\u015fevikler, devrimin burjuva demokratik devrim olu\u015fundan hareketle, onun ancak liberal burjuvazinin \u00f6nderli\u011finde ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini savunmu\u015ftur. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n rol\u00fc de liberal burjuvazinin desteklenmesi ve \u201ca\u015f\u0131r\u0131 muhalefet<\/em>\u201d yoluyla burjuvazinin daha ileri hamlelere zorlanmas\u0131 ile s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Lenin ise liberal burjuvazinin devrimci oldu\u011fu d\u00f6nemin ge\u00e7mi\u015fte kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn devrimci hareketi kar\u015f\u0131s\u0131nda otokrasi ile uzla\u015fmaya meyilli oldu\u011funu, baz\u0131 demokratik reformlar\u0131 ve ad\u0131mlar\u0131 zorlasa da halka dayanan bir devrimden yana olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyordu. Bu nedenle tarihsel \u00f6rneklerinden farkl\u0131 olarak Rus burjuva demokratik devrimi, e\u011fer k\u00f6kl\u00fc bir devrim hedefleniyorsa, liberal burjuvaziye dayanarak ger\u00e7ekle\u015femezdi. Bu ancak bir i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc devrimi olarak m\u00fcmk\u00fcn olabilirdi. Dolay\u0131s\u0131yla Lenin, Rus devriminde liberal burjuvazinin desteklenmesi yerine halk\u0131n kendi g\u00fcc\u00fcne dayanan \u201cproletarya ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn devrimci demokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc<\/em>\u201d slogan\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc.[2]<\/a><\/p>\n

Bu slogan\u0131n \u00fc\u00e7 temel vurgusundan bahsedilebilir:<\/p>\n

\u0130lki, temel demokratik taleplerin devrimci yoldan ya\u015fama ge\u00e7irilmesinin gereklili\u011fidir: <\/strong>Rusya\u2019da \u00e7e\u015fitli demokratik sorunlar bir uzla\u015fma ya da uzun bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinin sonunda \u00e7\u00f6z\u00fcm yoluna girebilir. \u00d6rne\u011fin Rusya\u2019da feodal toprak m\u00fclkiyeti kapitalist ticari ili\u015fkilerin geli\u015fmesi ile tarihsel olarak tasfiye edilecektir. Ancak bu zamana yay\u0131lm\u0131\u015f, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fck i\u00e7in zorlu, ac\u0131l\u0131 ve \u00e7e\u015fitli zay\u0131fl\u0131klarla malul bir yoldur. Reformlar ve ad\u0131m ad\u0131m ge\u00e7i\u015f liberal burjuvazinin yoludur. Lenin\u2019in dedi\u011fi gibi; \u201cBurjuva-demokratik y\u00f6ndeki ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerin daha yava\u015f, daha tedrici, daha ihtiyatl\u0131, daha karars\u0131z, devrim yoluyla de\u011fil reformlar yoluyla olmas\u0131; bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler s\u0131ras\u0131nda serflik d\u00f6neminden kalma \u2018sayg\u0131de\u011fer\u2019 kurumlara (\u00f6rne\u011fin monar\u015fi) m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca itinal\u0131 davran\u0131lmas\u0131; bu de\u011fi\u015fikliklerin sade halk\u0131n, yani k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ve \u00f6zellikle de i\u015f\u00e7ilerin devrimci faaliyetini, inisiyatifini ve enerjisini olabildi\u011fince az geli\u015ftirmesi, burjuvazinin yarar\u0131nad\u0131r.<\/em>\u201d[3]<\/a> Peki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 demokratik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerin nas\u0131l olmas\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele eder? Lenin \u015f\u00f6yle diyor: \u201cburjuva-demokratik y\u00f6ndeki zorunlu de\u011fi\u015fimlerin reformlar yoluyla de\u011fil devrim yoluyla olmas\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7in daha yararl\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc reformlar yolu s\u00fcr\u00fcnceme yoludur, erteleme yoludur, ulusal organizman\u0131n \u00e7\u00fcr\u00fcyen par\u00e7alar\u0131n\u0131n eziyetli \u00f6l\u00fcm\u00fc yoludur. Bu \u00e7\u00fcr\u00fcmeden ilk \u00f6nce ve en \u00e7ok proletarya ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fck ac\u0131 \u00e7eker. Devrimci yol ise, h\u0131zl\u0131, proletarya i\u00e7in en az ac\u0131l\u0131 operasyondur, bu yol, \u00e7\u00fcr\u00fcyen organlar\u0131n do\u011frudan kopar\u0131p at\u0131lmas\u0131, monar\u015fiye ve onun i\u011fren\u00e7 ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k, \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f ve koku\u015fmu\u015f kurumlar\u0131na en az imtiyaz tan\u0131yan ve en az ihtimam g\u00f6steren bir yoldur.<\/em>\u201d[4]<\/a><\/p>\n

Elbette Lenin burada demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerde k\u0131sm\u0131 reformlar i\u00e7in m\u00fccadeleyi reddetmiyor. Ancak, 1905 devrimi s\u00fcrecinde somut bir yakla\u015f\u0131m ortaya koydu\u011fu gibi, genel olarak reformlarla iktidar\/devrim hedefi aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131n\u0131n temel \u00e7er\u00e7evesini \u00e7iziyor. Bu \u00e7er\u00e7evede temel<\/strong> demokratik sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi, \u00f6rne\u011fin feodal egemenli\u011fin siyasal bi\u00e7imi olan \u00c7arl\u0131k otokrasisinin y\u0131k\u0131lmas\u0131, feodal toprak m\u00fclkiyetinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin tesis edilmesi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7i halk\u0131n taleplerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 yeni bir iktidarla yani devrimle ger\u00e7ekle\u015febilir.<\/p>\n

\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 burjuvazinin \u015fu ya da bu kesiminin aksine, demokratik taleplerin en radikal, k\u00f6kl\u00fc, kitlelere dayal\u0131 ve tutarl\u0131 bir bi\u00e7imde hayata ge\u00e7mesini savunur ve bunun i\u00e7in m\u00fccadele eder. B\u00f6yle bir demokrasi, liberal burjuvazinin \u00e7arl\u0131k otokrasisiyle uzla\u015fmac\u0131 tutumu ya da kapitalizmin kendili\u011finden geli\u015fimi ile ger\u00e7ekle\u015femez.[5]<\/a> Ancak otokrasinin y\u0131k\u0131lmas\u0131yla, halk hareketi ve devrimle s\u00f6z konusu olabilir.<\/p>\n

\u0130kincisi; demokratik talepler i\u00e7in m\u00fccadelenin iktidar sorunu ile birlikte ele al\u0131nmas\u0131d\u0131r. <\/strong>\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ufku; liberal burjuvazinin desteklenmesi de\u011fil, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n k\u00f6yl\u00fcl\u00fck gibi di\u011fer ezilenlerle kuraca\u011f\u0131 bir iktidard\u0131r. Sorunlar\u0131n k\u00f6kl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ancak b\u00f6yle olabilir. Bol\u015fevikler i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7inde bunu propaganda etmi\u015f, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 liberal, gerici ya da k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva partilerden ba\u011f\u0131ms\u0131z kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda \u00f6rg\u00fctlemeye ve hareket etmeye \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Devrimcilik (i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc iktidar\u0131n\u0131 hedefleyen m\u00fccadele tutumu) ve reformizm (liberal burjuvaziye destek) aras\u0131ndaki bu fark; Men\u015feviklerin ve Bol\u015feviklerin hangi s\u0131n\u0131flarla ittifak yap\u0131laca\u011f\u0131, otokrasi kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l bir tutum al\u0131naca\u011f\u0131, kurucu meclisin hangi ko\u015fullarda savunulaca\u011f\u0131, olas\u0131 bir devrimde iktidarda yer al\u0131n\u0131p al\u0131nmayaca\u011f\u0131 gibi bir \u00e7ok sorunda pratik ve politik ayr\u0131l\u0131klar\u0131 yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u00c7arl\u0131k\u2019\u0131n bir Kurucu Meclis kurulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki \u00f6nerisi ve liberal burjuvazinin buna sar\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda Men\u015fevikler liberal burjuvazinin bu tutumunu desteklerken, Lenin kurucu meclisin otokrasi rejimi alt\u0131nda bir fiyasko ve komedi olaca\u011f\u0131n\u0131, bu slogan\u0131n ancak otokrasinin y\u0131k\u0131lmas\u0131 ile birlikte ele al\u0131nabilece\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Aksi halde bir iktidar\/devrim organ\u0131 olarak \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen Kurucu Meclis, \u00c7arl\u0131k\u2019\u0131n himayesindeki bir parlamentoya indirgenecektir.[6]<\/a> Zaten sonras\u0131nda b\u00f6yle olmu\u015ftur. Ancak burada, konu; g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri sonucunda hayat\u0131n ne getirdi\u011fi de\u011fil, kom\u00fcnistlerin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131, \u00f6rne\u011fin Kurucu Meclis konusunda, hangi fikre kazanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Men\u015fevikler i\u015f\u00e7ileri liberal burjuvaziye deste\u011fe \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken Bol\u015fevikler demokratik haklar\u0131n ancak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn devrimci demokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ile sa\u011flanabilece\u011fini, Kurucu Meclis\u2019in de otokrasinin y\u0131k\u0131lmas\u0131 ile birlikte ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini savunmu\u015ftur. Lenin\u2019in \u0130ki Taktik<\/em> eseri, bu ve benzer konularda devrimci ve reformcu yakla\u015f\u0131m aras\u0131ndaki farka ili\u015fkin \u00e7ok say\u0131da \u00f6rnekle doludur.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, 1905 y\u0131l\u0131nda proletarya ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn devrimci demokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sosyalizme ge\u00e7i\u015f i\u00e7in en uygun ko\u015fullar\u0131 sa\u011flamas\u0131d\u0131r. <\/strong>Lenin, temel demokratik sorunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn devrimci demokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc slogan\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrerken bunu sadece demokratik haklar\u0131n kazan\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele almam\u0131\u015ft\u0131r. Demokrasi m\u00fccadelesinin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sosyalizm m\u00fccadelesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir. \u201cProletaryan\u0131n ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn devrimci demokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc, ku\u015fkusuz, yaln\u0131zca kal\u0131ml\u0131 olmayan ge\u00e7ici bir sosyalist ama\u00e7t\u0131r, ama bu amac\u0131 demokratik devrim d\u00f6nemi i\u00e7erisinde savsaklamak d\u00fcped\u00fcz gericiliktir.<\/em>\u201d[7]<\/a> Hedefi sadece baz\u0131 demokratik reformlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. B\u00f6yle olsayd\u0131 Men\u015feviklerinki gibi liberal burjuvazinin desteklenmesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 bir platform gayet yeterli olurdu. Ger\u00e7ekten de liberal burjuvazi baz\u0131 demokratik reformlar\u0131 nispeten g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde savunuyordu. Mesele demokratik haklar m\u00fccadelesinin sosyalizm m\u00fccadelesinin \u00e7\u0131karlar\u0131na ko\u015fulmas\u0131d\u0131r. Bunu elbette herkes de\u011fil, kom\u00fcnistler yapacakt\u0131r. Kitleler aras\u0131nda da en tutarl\u0131 demokrasinin b\u00f6yle olabilece\u011fi fikrini egemen k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. G\u00fcc\u00fc yetmeyebilir, farkl\u0131 sonu\u00e7lar olabilir. \u00d6rne\u011fin 1905 devriminin ard\u0131ndan Rusya\u2019da oldu\u011fu gibi sonu\u00e7 otokrasinin y\u0131k\u0131lmas\u0131 de\u011fil \u00c7arl\u0131k rejimi alt\u0131nda bir Meclis olabilir. Bu Bol\u015feviklerin takti\u011finin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu de\u011fil i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve halk hareketinin \u00f6tesine g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmedi\u011fini g\u00f6sterir.<\/p>\n

Lenin\u2019in proletarya ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn devrimci demokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc<\/em> slogan\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmesinin nedeni de budur: i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sosyalizme ge\u00e7i\u015fi i\u00e7in en uygun yolun bu olmas\u0131d\u0131r. K\u00f6yl\u00fcl\u00fckle birlikte iktidara gelen ve demokratik talepleri kar\u015f\u0131lamaya giri\u015fen i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve onun partisi g\u00fcc\u00fc oran\u0131nda, beklemeden, kesintisiz bir bi\u00e7imde devrimi sosyalizme do\u011fru ilerletmek i\u00e7in \u00e7abalayacakt\u0131r. Lenin dedi\u011fi gibi; “Demokratik devrimden derhal, g\u00fcc\u00fcm\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde, bilin\u00e7li ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc proletaryan\u0131n g\u00fcc\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde, sosyalist devrime ge\u00e7meye ba\u015flayaca\u011f\u0131z. Biz kesintisiz devrimden yanay\u0131z. Yar\u0131 yolda durmayaca\u011f\u0131z.<\/em>\u201d Lenin, Men\u015feviklerin \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc sosyalizme haz\u0131rl\u0131k i\u00e7in kapitalizmin on y\u0131llarca daha geli\u015fmesi gerekti\u011fi fikrine kar\u015f\u0131d\u0131r.[8]<\/a> Kurulan halk iktidar\u0131n\u0131n g\u00f6revi kapitalizmin geli\u015ftirilmesi olamaz. \u0130ktidara gelen i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 durmamal\u0131, sosyalizme ilerlemelidir. \u0130\u015fte Lenin\u2019in demokratik haklar m\u00fccadelesini, hatta demokratik devrimi ele al\u0131\u015f\u0131 b\u00f6yleydi. Her \u015fey i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sosyalizme do\u011fru ilerleyi\u015fi, s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenin y\u0131k\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n

T\u00dcRK\u0130YE: TEKELLER\u0130N EGEMENL\u0130\u011e\u0130NDE BA\u011eIMLI KAP\u0130TAL\u0130ST B\u0130R \u00dcLKE<\/strong><\/p>\n

Teori ve Eylem Dergisi<\/em>\u2019nin Temmuz say\u0131s\u0131nda Kadir Yal\u00e7\u0131n, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz kapitalist-emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131nda tekellerin egemenli\u011fi, bu tekellerin demokrasi kar\u015f\u0131t\u0131 ve d\u00fc\u015fman\u0131 e\u011filimini ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ele ald\u0131. Burada tekrara gerek yok. Ancak kalk\u0131\u015f noktas\u0131 bu olmak zorundad\u0131r: T\u00fcrkiye ekonomisi ve siyaseti belli ba\u015fl\u0131 b\u00fcy\u00fck tekelci sermaye gruplar\u0131n\u0131n hegemonyas\u0131\/kontrol\u00fc alt\u0131ndad\u0131r. \u00dcretim s\u00fcreci ve ekonomideki say\u0131lar\u0131 y\u00fcz\u00fc ge\u00e7meyen tekelin kontrol\u00fc ve egemenli\u011fini g\u00f6rmeyen, bu tekellerin siyasi alandaki do\u011frudan ya da dolayl\u0131 ili\u015fkilerini dikkate almayan hi\u00e7 bir analizin do\u011fru sonu\u00e7 \u00e7\u0131karma \u015fans\u0131 yoktur.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin AKP\u2019yi sadece \u0130slamc\u0131, muhafazakar, otoriter bir parti olarak tan\u0131mlayan sa\u011f ya da sol \u2013\u2018muhalif\u2019- liberalizm, AKP\u2019nin destekledi\u011fi ve onun taraf\u0131ndan desteklenen, ba\u015fta 5\u2019li \u00e7ete olmak \u00fczere, tekelci ve giderek tekelcile\u015fen sermaye gruplar\u0131 yokmu\u015f gibi davranmaktad\u0131r. AKP neden her t\u00fcrl\u00fc b\u00fcy\u00fck devlet ihalesini, in\u015faat, enerji, maden, giderek imalat ve finansal alanda b\u00fcy\u00fcyen bu tekellere veriyor? Rastlant\u0131 m\u0131? Peki, bu tekellerin ekonomik, sosyal ve siyasal olarak, \u00f6rne\u011fin b\u00fcy\u00fck \u201canaak\u0131m\u201d medyay\u0131 ele ge\u00e7irerek AKP propagandas\u0131 yapmalar\u0131 bir rastlant\u0131 m\u0131? Bu tekelci sermaye ve onun medya ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli destekleri olmasayd\u0131 AKP bug\u00fcnlere gelebilir miydi?<\/p>\n

T\u00fcrkiye tekelci burjuvazisi, AKP iktidar\u0131 s\u00fcrecinde giderek iki b\u00fcy\u00fck tekelci kampa b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. Bir tarafta T\u00fcrkiye\u2019nin geleneksel b\u00fcy\u00fck tekelci burjuvazisi (Sabanc\u0131, Ko\u00e7 vb.), di\u011fer tarafta AKP ve devlet ihaleleri ile h\u0131zla palazlanan ve kendi alanlar\u0131nda tekelci hale gelen, ancak T\u00fcrkiye pazar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc geleneksel b\u00fcy\u00fck burjuvazi taraf\u0131ndan zaten kontrol alt\u0131nda tutuldu\u011fu i\u00e7in Irak, Suriye ve b\u00f6lge \u00fclkelerinde yeni pazarlar arayan tekelci burjuvazi.<\/p>\n

\u015eunun alt\u0131 \u00e7izilmeli; genel olarak AKP tekelci bir fraksiyonun temsilcisi olmakla birlikte bir b\u00fct\u00fcn olarak tekelci sermayenin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 da korumaktad\u0131r. \u0130\u015f ya\u015fam\u0131 d\u00fczenlemeleri, i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na yakla\u015f\u0131m\u0131, grev yasaklar\u0131, sendika d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretler, sermayeye kaynak transferi, vergi politikas\u0131, emek\u00e7iler \u00fczerindeki bask\u0131 politikalar\u0131 vb. her konuda tekelci sermayenin direktif ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kendisine rehber edinmi\u015ftir. Ancak genelden \u00f6zele gidildi\u011finde; devlet ihaleleri, vergi kolayl\u0131klar\u0131, Rusya ve Ortado\u011fu\u2019daki ili\u015fkiler vb. konularda sermaye fraksiyonlar\u0131ndan do\u011frudan birisine dayanmaktad\u0131r. Bu nedenle tekelci sermayenin bir k\u0131sm\u0131 her ko\u015fulda AKP ve Erdo\u011fan\u2019\u0131n arkas\u0131ndayken, T\u00dcSA\u0130D ve \u00e7evresi s\u00f6zde \u2018demokrasi\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 yapmakta, -do\u011frudan i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olduklar\u0131ndan- Bat\u0131 ile ili\u015fkilerin \u00f6nemini vurgulamakta, yer yer K\u00fcrt sorununda bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcm laflar\u0131 etmektedirler.<\/p>\n

Elbette bu ayr\u0131l\u0131k iki farkl\u0131 s\u0131n\u0131f aras\u0131ndaki kavga de\u011fil ayn\u0131 s\u0131n\u0131f i\u00e7indeki iki fraksiyon aras\u0131ndaki \u00e7eki\u015fmedir. \u00c7at\u0131\u015fma emek\u00e7iler kar\u015f\u0131s\u0131nda h\u0131zla bir uzla\u015fma ve anla\u015fmaya d\u00f6nebilir ve zaman zaman da d\u00f6nmektedir. Ayr\u0131ca bu iki sermaye grubu da AKP ya da muhalefet partileri ile sonsuza kadar bir s\u00f6zle\u015fme yapm\u0131\u015f de\u011fildir. Sermaye b\u00fct\u00fcn partiler \u00fczerinde etkili olmak istedi\u011fi gibi normal ko\u015fullarda hi\u00e7birisini a\u00e7\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131s\u0131na almamaya \u00f6zen g\u00f6sterir. \u00d6rne\u011fin T\u00dcS\u0130AD, AKP ile ili\u015fki kurmak, onun \u00fczerinde etkili olmak, do\u011frudan \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak ister.<\/p>\n

Emperyalist sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir yer tuttu\u011fu ve s\u0131cak para ile ekonomik d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye kapitalizmi d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. Tekelci sermayenin egemenli\u011findedir. Siyaset arenas\u0131n\u0131n kendi \u00f6zg\u00fcnl\u00fckleri olmakla birlikte toplumsal ili\u015fkiler bu kapitalist temel \u00fczerinde y\u00fckselmektedir. AKP\u2019nin otoriter bask\u0131 rejimi bu s\u0131n\u0131fsal temelden ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fildir. Tekellerin e\u011filimi demokrasi kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131d\u0131r, ihtiya\u00e7lar\u0131 gere\u011fi h\u0131zla demokrasinin rafa kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de olan da budur. \u0130\u015fte demokrasi m\u00fccadelesini bu noktadan konu\u015fmaya ba\u015flabiliriz: ba\u011f\u0131ml\u0131 ve tekelci sermayenin egemenli\u011findeki bir \u00fclke.<\/p>\n

DEMOKRAS\u0130 M\u00dcCADELES\u0130NDE REFORM\u0130ZM<\/strong><\/p>\n

\u00dczerinde uzun uzun durmayaca\u011f\u0131m\u0131z di\u011fer bir nokta \u015fudur: T\u00fcrkiye, K\u00fcrt sorunu gibi yak\u0131c\u0131, ac\u0131l\u0131 ve b\u00fcy\u00fck kitleleri mobilize eden bir sorunun oldu\u011fu, muhafazakar ve dinci politikalar\u0131n toplumsal ya\u015fam\u0131n her alan\u0131na girdi\u011fi, emperyalist ticaret politikalar\u0131 ile tar\u0131m\u0131n \u00e7\u00f6kertildi\u011fi, \u00fclkenin uluslararas\u0131 kapitalizm i\u00e7indeki konumu gere\u011fi i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7ilerin d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret ve a\u011f\u0131r \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131na mahkum edildi\u011fi, bunun bask\u0131c\u0131 ve otoriter politikalarla devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclke.<\/p>\n

Bu nedenle T\u00fcrkiye i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve partisinin \u00f6n\u00fcnde kapitalizmi y\u0131kma g\u00f6reviyle birlikte \u00e7e\u015fitli demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler i\u00e7in m\u00fccadele etme g\u00f6revi oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve onun partisi, geni\u015f halk kesimlerinin mobilize oldu\u011fu bu sorunlar ve ger\u00e7ek talepleri g\u00f6z ard\u0131 ederek siyaset yapamaz.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131dan her toplumsal m\u00fccadelede oldu\u011fu gibi demokrasi m\u00fccadelesinde de farkl\u0131 s\u0131n\u0131flar\u0131n farkl\u0131 tutum ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131 vard\u0131r. 24 Haziran se\u00e7imleri s\u00fcrecindeki siyasal konumlanmalar, bu konuda burjuva gerici, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva reformist ve ulusalc\u0131-ekonomist anlay\u0131\u015flarla Leninist devrimci yakla\u015f\u0131m aras\u0131ndaki fark\u0131 bir kez daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Tekelci burjuvaziden demokrasi beklentisi<\/strong><\/p>\n

Ele alaca\u011f\u0131m\u0131z ilk anlay\u0131\u015f; reformcu bile say\u0131lamayacak tekelci burjuvaziden demokrasi bekleme tutumudur:Cumhur \u0130ttifak\u0131\u2019n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda CHP, \u0130yi Parti, Saadet Partisi ve Demokrat Parti\u2019nin olu\u015fturdu\u011fu Millet \u0130ttifak\u0131\u2019n\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kan partisi CHP, aday\u0131 da Muarrem \u0130nce olmu\u015ftur. \u0130nce\u2019nin ve partisinin se\u00e7im platform tekeller a\u00e7\u0131s\u0131ndan aksayan yanlar\u0131n\u0131n revize edilerek parlamenter sistemin tesis edilmesi ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. \u0130nce ve di\u011ferleri, t\u00fcm emek\u00e7ilerin fa\u015fist ve \u015fovenist propaganda d\u0131\u015f\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcncelerini \u00f6zg\u00fcrce yayma, \u00f6rg\u00fctlenme, toplu s\u00f6zle\u015fme, grev, toplant\u0131, g\u00f6steri, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f vb. haklar\u0131n\u0131n ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin eksiksiz tan\u0131nmas\u0131 ve g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131, s\u00f6ylemde de olsa merkezine alan bir platform ve programla ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131. Genel demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck talepleri dahi do\u011fru d\u00fczg\u00fcn savunulmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu burjuva demokratik bir platform bile de\u011fildir. Se\u00e7ime giren herkes gibi do\u011fal olarak emek\u00e7ilerin baz\u0131 taleplerini dile getirmi\u015ftir. Her burjuva parti se\u00e7im d\u00f6neminde bunu az ya da \u00e7ok yapar. Yakla\u015fan ekonomi kriz ve hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ise \u201cg\u00fcven veren bir h\u00fck\u00fcmet<\/em>\u201d ile \u201cyabanc\u0131 sermayeye ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n artmas\u0131<\/em>\u201d ve bor\u00e7 faizlerinin d\u00fc\u015fmesi vaat edilmi\u015ftir. Yani g\u00fcn\u00fcm\u00fcz tekelci sermaye iktisad\u0131n\u0131n tam\u0131 tam\u0131na, milim sapmaks\u0131z\u0131n devam\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131r.<\/p>\n

24 Haziran se\u00e7imlerinde y\u0131\u011f\u0131n hareketinin d\u00fczeyi ve \u00fclkenin politik durumunu a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7eli\u015fkili bir durum vard\u0131: Tek adam rejimi kar\u015f\u0131s\u0131nda, tekelci sermaye fraksiyonlar\u0131ndan birisinin siyasi alandaki temsilcisi olarak \u00e7\u0131kan Millet \u0130ttifak\u0131\u2019n\u0131n program\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a tekelci sermaye egemenli\u011finin devam\u0131d\u0131r. Ancak Erdo\u011fan \u015fahs\u0131ndaki tek adam rejimine kar\u015f\u0131d\u0131r ve onu zay\u0131flatma potansiyeli ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ne yap\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Evet, ger\u00e7ekten de 24 Haziran se\u00e7imleri sadece bir parti ya da cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7imi de\u011fildi. Tek adam rejimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da kritik d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndan birisiydi. Bu nedenle AKP\u2019den rahats\u0131z milyonlarca insan Millet \u0130ttifak\u0131\u2019nda, tek adam rejimini durdurma potansiyelini g\u00f6rd\u00fcler ve onu co\u015fkuyla desteklediler. Sonras\u0131ndaki moral bozuklu\u011fu, bir \u00f6l\u00e7\u00fcde bu co\u015fkuyla da ilgili. Peki, kom\u00fcnistler, tek adam rejimini durdurma acil politik g\u00f6revi ile tekelci kapitalizme kar\u015f\u0131 demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler, ayr\u0131ca sosyalizm m\u00fccadelesi misyonu aras\u0131nda nas\u0131l bir ba\u011f kuracakt\u0131r? Bu ba\u011f\u0131 kurmak her pratik durumda kolay olmamakla birlikte, se\u00e7im d\u00f6neminde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 partisinin tutumu bunun ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u00f6rne\u011fi olmu\u015ftur. Hem kendi halk iktidar\u0131 platformuyla i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z alternatifini\/tutumunu ortaya koymu\u015f, hem de acil politik g\u00f6rev olan tek adam rejimini geriletme hedefiyle, se\u00e7imlere kat\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda, HDP i\u00e7in oy istemi\u015ftir.<\/p>\n

\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 partisi, se\u00e7im d\u00f6nemlerini kendi s\u0131n\u0131f platformunu ortaya koydu\u011fu ve \u00f6rg\u00fctledi\u011fi s\u00fcre\u00e7ler olarak de\u011ferlendirmeyi hedefler. Lenin\u2019in belirtti\u011fi gibi;<\/p>\n

\u201c\u2018Se\u00e7imler i\u00e7in\u2019 bir platform de\u011fil, ama devrimci Sosyal-Demokrat platformu b\u00fct\u00fcnlemek i\u00e7in se\u00e7imler; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n partisi sorunu b\u00f6yle g\u00f6rmektedir.<\/em>\u201d<\/p>\n

\u201cSosyal-Demokratlar i\u00e7in se\u00e7imler politik bir eylem de\u011fil, hangi vaat ve deklarasyon pahas\u0131na olursa olsun bir sandalye kapma kavgas\u0131 da de\u011fildir. Bizim i\u00e7in se\u00e7imler, s\u0131n\u0131f bilincindeki proletaryan\u0131n politik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, temel ilkelerinin ve esas taleplerinin canland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6zel bir nedendir.<\/em>\u201d[9]<\/a><\/p>\n

\u015eu a\u00e7\u0131kl\u0131kla ifade edilmelidir: CHP ve millet ittifak\u0131 tekelci sermayenin siyasal temsilcileri olarak siyaset sahnesinde yer alm\u0131\u015flard\u0131r. Onlardan az ya da \u00e7ok demokrasi beklentisi, demokratik haklar\u0131 tekelci sermayenin siyasetinden beklemek, umudunu burjuvaziye ba\u011flamak her t\u00fcrl\u00fc reformizmin tipik \u00f6zelli\u011fidir. Bu nedenle kimi sol partilerin ve entelekt\u00fcellerin CHP \u00f6vg\u00fcs\u00fc, Millet \u0130ttifak\u0131\u2019na \u00fcst\u00fc kapal\u0131 oy verme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, \u0130nce\u2019yi ba\u015far\u0131l\u0131 bulmalar\u0131, Saadet Partisi Genel Ba\u015fkan\u0131 Karamollao\u011flu\u2019nun s\u00f6ylemlerini samimi bulmalar\u0131, konu bireylerin duygusal ve politik yakla\u015f\u0131mlar\u0131 de\u011filse burjuvaziden demokrasi beklenticili\u011fi ve reformizmin g\u00f6stergedir. Bireyler samimi olabilir, samimiyetle \u2013bilincinde olsun ya da olmas\u0131n- tekelci sermayenin platformunda siyaset yapabilir, samimiyetle reformizme kayabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131nda kolay ve \u00e7ekici olan budur. B\u00f6yle bir beklenticili\u011fin maalesef yayg\u0131n ve etkili bir tutum oldu\u011fu bilinmektedir.<\/p>\n

Ezilen ulus burjuvazisine yedeklenmek<\/strong><\/p>\n

Ele alaca\u011f\u0131m\u0131z ikinci anlay\u0131\u015f ise \u00e7e\u015fitli etnik, dinsel, k\u00fclt\u00fcrel, cinsel kimlikleri temel alan bir liberalize demokrasi platformudur ki, bunun siyasal alandaki en g\u00fc\u00e7l\u00fc temsilci HDP\u2019dir.<\/p>\n

Bir ulus olarak K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve haklar\u0131n\u0131 reddetmeye dayal\u0131 inkarc\u0131 asimilasyoncu devlet politikas\u0131na kar\u015f\u0131 K\u00fcrt ulusunun direni\u015finin legal siyasal alandaki yans\u0131mas\u0131 olan HDP, bu varl\u0131\u011f\u0131 ile egemen rejimin politik kurulu\u015fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00f6nemli tehditlerden birisidir, zaten devlet de \u00f6yle g\u00f6rmektedir. Ge\u00e7mi\u015fte zaman zaman devlet ile HDP aras\u0131nda yumu\u015fama olsa da, hatta HDP bunu istese de, bunun kolay kolay kal\u0131c\u0131 olamayaca\u011f\u0131 ya\u015fanan son be\u015f y\u0131ll\u0131k deneyimle bir kez daha g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. HDP\u2019nin genel ve se\u00e7im platformunda ba\u015fta K\u00fcrt halk\u0131 olmak \u00fczere, Alevilerin haklar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131, kad\u0131nlar\u0131n haklar\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesi, k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zerkli\u011fin sa\u011flanmas\u0131, parlamenter sistemin yeniden tesis edilmesi, y\u00f6netim kademelerine atama yerine se\u00e7imle gelinmesi gibi \u00e7ok say\u0131da demokratik muhteval\u0131 (kimileri do\u011fru de\u011fil) talep yer almaktad\u0131r. E\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, sosyal g\u00fcvenlik, i\u015f\u00e7i haklar\u0131 konusunda da reform \u00f6nerileri bulunmaktad\u0131r. K\u00fcrt hareketinin y\u0131llard\u0131r s\u00fcren direni\u015f\u00e7i \u00e7izgisi, di\u011fer sorunlara da duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirmi\u015f, T\u00fcrkiye partisi olma iddias\u0131yla \u2013her ne kadar bug\u00fcn a\u00e7\u0131s\u0131ndan ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fil ve yap\u0131sal olarak buna uygun olmasa da- bu taleplere yak\u0131nla\u015fm\u0131\u015f, ama yine de esas oda\u011f\u0131 K\u00fcrt sorunu olmu\u015ftur. Bu normaldir, yad\u0131rganacak bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, K\u00fcrt halk direni\u015fi \u2013hen\u00fcz az \u00e7ok silkinip ba\u011f\u0131ms\u0131z bir hareket olma ad\u0131mlar\u0131n\u0131 atamam\u0131\u015f- T\u00fcrkiye i\u015f\u00e7i hareketinin en \u00f6nemli m\u00fcttefiklerinden birisidir.<\/p>\n

Ancak sorunumuz ba\u015fkad\u0131r. HDP\u2019nin demokrasi platformu ne anlama gelmektedir? \u0130\u015fte burada da, \u00f6zellikle liberal demokrat \u00e7evrelerin ideolojik hegemonyas\u0131 ile di\u011fer bir \u00e7ok konuda oldu\u011fu gibi s\u0131n\u0131fsal ili\u015fki ve temel g\u00f6z ard\u0131 edilmektedir.<\/p>\n

\u00c7e\u015fitli ulusal hareket \u00f6rneklerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi K\u00fcrt ulusal hareketi, K\u00fcrt burjuvazisinin politik \u00e7izgisindedir. HDP de K\u00fcrt ulusal burjuvazisinin baz\u0131 liberal sol, \u2018sosyalist\u2019 ak\u0131m ve \u00e7evreleri yedekleyerek y\u00f6nlendirdi\u011fi bir parti durumundad\u0131r. K\u00fcrt burjuvazisinin bir k\u0131sm\u0131 i\u015fbirlik\u00e7ile\u015fmi\u015f ve devletle kol kola girmi\u015ftir. Ancak bir k\u0131sm\u0131 ise ezilen ulus burjuvazisi olarak demokrat konumunu korumaktad\u0131r.[10]<\/a> Dolay\u0131s\u0131yla K\u00fcrt hareketi, bu burjuva demokratik karakterinin sonucu olarak ulusal demokratik haklar\u0131 savunur, bunun m\u00fccadelesini g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde ve bedel \u00f6deyerek verirken K\u00fcrt burjuvazisinin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00fczerindeki s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc kabul etmektedir. Hen\u00fcz zay\u0131f olmakla birlikte K\u00fcrt i\u015f\u00e7i hareketi kar\u015f\u0131s\u0131nda hay\u0131rhah bir tutum almakta, yer yer a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00f6nemli bir mali destek almay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131 ve geleneksel ili\u015fkilerde geni\u015f bir etkisi olan K\u00fcrt patronlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda yer almaktad\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i, k\u00f6yl\u00fc, patron, a\u011fa, b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131f ve tabakalar\u0131 birle\u015ftirme yani K\u00fcrt ulusal birli\u011fi hedefiyle yola \u00e7\u0131kan bir hareket a\u00e7\u0131s\u0131ndan bunun anla\u015f\u0131lmayacak bir yan\u0131 yoktur. Bu nedenle K\u00fcrt hareketi ulusal haklar konusunda desteklenirken; K\u00fcrt i\u015f\u00e7ileri \u00fczerindeki kapitalist, K\u00fcrt k\u00f6yl\u00fcs\u00fc \u00fczerindeki yar\u0131-feodal s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc savunan, bu a\u00e7\u0131dan en gerici -feodal- ili\u015fkileri bile kar\u015f\u0131s\u0131na almayan, tekellerle uzla\u015fmay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren yakla\u015f\u0131m\u0131 ele\u015ftiri konusu edilmelidir.<\/p>\n

Hareketin i\u00e7inde i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerin olmas\u0131, onun demokratik karakterini g\u00fc\u00e7lendirmekle birlikte, s\u0131n\u0131fsal karakterini de\u011fi\u015ftirmemektedir. Zaten direni\u015f\u00e7i her ulusal hareketin ana kitlesini genel olarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, k\u00f6yl\u00fcl\u00fck ve emek\u00e7i halk kitleleri olu\u015fturur.[11]<\/a> \u00d6rne\u011fin \u0130rlanda\u2019da, \u0130spanya Bask b\u00f6lgesindeki ulusal hareketler, yine emperyalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eden T\u00fcrkiye Kurtulu\u015f sava\u015f\u0131ndaki ulusal hareket, 1960 sonras\u0131 M\u0131s\u0131r\u2019da, Suriye\u2019de, Irak\u2019taki Arap \u201csosyalizmi\u201d hareketleri i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc kitlelerin b\u00fcy\u00fck deste\u011fini almakla birlikte ulusal burjuvazinin siyasal \u00e7izgisine ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bir hareketin s\u0131n\u0131fsal niteli\u011fini belirleyen tek tek i\u00e7inde yer alan bireylerin s\u0131n\u0131fsal konumu de\u011fil toplam siyasal platformu ve ufkudur.<\/p>\n

Bununla birlikte K\u00fcrt ulusal hareketi ezen ulus burjuvazinin kar\u015f\u0131s\u0131nda ulusal hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri i\u00e7in direnen bir burjuva demokratik harekettir. Bu a\u00e7\u0131dan K\u00fcrt burjuvazisinin bir k\u0131sm\u0131 hala, ezen ulus burjuvazi kar\u015f\u0131s\u0131nda nesnel olarak demokratt\u0131r. Ancak onun yakla\u015f\u0131m\u0131 genel olarak emperyalizmi, hatta en geri \u00fcretim ili\u015fkilerinin kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131, feodal kal\u0131nt\u0131lar\u0131 devrimci bir tarzda tasfiyeyi hedef almayan bir demokrasidir.<\/p>\n

HDP\u2019nin K\u00fcrt sorunu konusundaki ilerici ve devrimci tutumunu s\u0131n\u0131rlayan olgulardan birisi T\u00fcrkiye\u2019de demokrasi m\u00fccadelesinin b\u00fct\u00fcn\u00fcne ili\u015fkin politik yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r.[12]<\/a> HDP \u00e7e\u015fitli kimlik hareketlerinin taleplerine dayanan, \u201cradikal demokrasi\u201d bi\u00e7iminde form\u00fcle edilen ve bu a\u00e7\u0131dan \u00e7o\u011fulcu liberal demokrat bir platforma sahiptir. Bunda HDP\u2019nin demokrasi m\u00fccadelesi ile iktisadi ili\u015fkiler ve tekeller aras\u0131nda ba\u011f kurmamas\u0131 etkilidir. Kimliklerin haklar\u0131 tan\u0131nacak, \u00e7e\u015fitli demokratik haklar geli\u015ftirilecek, ancak T\u00dcS\u0130AD\u2019la ili\u015fkiler iyi tutulacak, emek\u00e7ilerin ekonomik talepleri kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcm g\u00fcvenilir bir h\u00fck\u00fcmetle yabanc\u0131 sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 olacak;[13]<\/a>\u00f6zetle tekelci sermayenin egemenli\u011fine dokunulmayacakt\u0131r. HDP, tekellerle demokrasi m\u00fccadelesi aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etti\u011finden, g\u00fcncel siyasal kutupla\u015fmalardan yola \u00e7\u0131karak tekellerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 demokrasi yanl\u0131s\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnden kimi zaman T\u00dcS\u0130AD\u2019a kimi zaman da AB\u2019ye \u2013yani AB tekellerine- demokratikle\u015fme m\u00fccadelesinde temel bir rol vermese de destekleyici bir misyon bi\u00e7mektedir. Bu nedenle program\u0131nda tekelci sermayenin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesi, toprak a\u011fal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tasfiyesi, stratejik i\u015fletmelerin kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi demokrasi m\u00fccadelesini tekellere kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ile birle\u015ftirecek sosyo-ekonomik talepler yer almamaktad\u0131r. Siyasal olanla s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n

Tekelci kapitalizm alt\u0131nda da baz\u0131 demokratik talepler \u015fu ya da bu oranda ya\u015fam bulabilir, ancak bu eksik, yar\u0131m, zay\u0131f, tutars\u0131z olma kaderinden kurtulamaz. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler m\u00fccadelesinin ufku tekelci sermaye d\u00fczeni alt\u0131nda demokratik haklar\u0131n ilerletilmesi ve sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olamaz. Bu m\u00fccadeleyi \u00f6nemser, ancak hareketin i\u00e7inde g\u00fc\u00e7 olarak bu reformcu s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fmak \u00fczere \u00f6rg\u00fctlenir, kitleleri kazanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Son se\u00e7im d\u00f6nemi, genel liberal etkiyle de ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak, yine HDP\u2019nin ve onun demokrasi platformunun, sanki bunlar s\u0131n\u0131fsal bir temelden yoksunmu\u015f gibi de\u011ferlendirilmesinin \u00f6rne\u011fi olmu\u015ftur. Bu a\u00e7\u0131dan HDP\u2019nin esasen K\u00fcrt ulusal burjuvazisinin ufkunu a\u015fmayan se\u00e7im bildirgesi \u00f6vg\u00fclere mazhar olmu\u015f, ad\u0131 sosyalist olan ama bununla pek de ilgisi kalmayan \u00e7evreler bu program\u0131 kimi zaman sessizce kimi zaman da co\u015fkuyla sahiplenmi\u015ftir. Bu tutum demokrasi m\u00fccadelesinde reformizmin ba\u015fka bir \u00f6rne\u011fi olup iki temel noktadan ele\u015ftiri konusu yap\u0131labilir:<\/p>\n