{"id":663,"date":"2018-08-01T11:14:41","date_gmt":"2018-08-01T08:14:41","guid":{"rendered":"http:\/\/teoriveeylem.net\/?p=663"},"modified":"2023-01-18T11:08:15","modified_gmt":"2023-01-18T08:08:15","slug":"burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/","title":{"rendered":"Burjuva devletin merkeziyet\u00e7i-otoriter bi\u00e7imi olarak \u2018ba\u015fkanl\u0131k sistemi\u2019!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Y. Y\u0131lmaz Karata\u015f<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6nce \u201cCumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi\u201d ad\u0131 alt\u0131nda ba\u015fkanl\u0131k sistemine ge\u00e7ilmesi i\u00e7in dayat\u0131lan 16 Nisan 2017 referandumu ve ard\u0131ndan 24 Haziran 2018 se\u00e7imleri ile ilgili \u015faibe ve tart\u0131\u015fmalar devam etse de art\u0131k kendisine \u2018ba\u015fkan\u2019 denilmesini isteyen Erdo\u011fan\u2019\u0131n yemin edip kabinesini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan sonra \u201cba\u015fkanl\u0131k sistemi\u201d d\u00f6nemi resmen ba\u015flam\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle \u015fu noktay\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak gerekiyor: T\u00fcrkiye\u2019de ba\u015fkanl\u0131k sistemi ile ilgili tart\u0131\u015fmalar AKP-Erdo\u011fan d\u00f6neminde ba\u015flamad\u0131. T\u00fcrkiye ekonomisinin neo-liberal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc i\u00e7in haz\u0131rlanan 24 Ocak 1980 kararlar\u0131n\u0131n mimarlar\u0131ndan biri olan ve 12 Eyl\u00fcl darbesinden sonra 1983\u2019te \u00f6nce ba\u015fbakan ve 1989\u2019dan 1993\u2019teki \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini yapan Turgut \u00d6zal da ba\u015fkanl\u0131k sisteminin en ate\u015fli savunucular\u0131ndan biriydi. \u00d6zal, \u00f6zellikle b\u00fcrokrasinin devlet i\u015fletmeleri (K\u0130T\u2019ler) ve hizmetlerinin \u00f6zelle\u015ftirilmesi ve piyasala\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde engel oldu\u011fundan \u015fik\u00e2yet ediyor ve ekonominin neo-liberal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc i\u00e7in t\u00fcm yetkileri elinde toplamak istiyordu. O d\u00f6nem gerek devlet i\u00e7inde ve gerekse toplumsal alandaki g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri nedeniyle \u00d6zal bu hayalini ger\u00e7ekle\u015ftiremedi.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn elbette gerek tekelci burjuvazinin farkl\u0131 klikleri ve gerekse burjuva devlet ve halk g\u00fc\u00e7leri aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki ve \u00e7at\u0131\u015fmalar \u00d6zal d\u00f6neminden farkl\u0131 bir bi\u00e7imde tezah\u00fcr etmektedir -ki, Erdo\u011fan bug\u00fcn toplumun yar\u0131s\u0131 ba\u015fkanl\u0131k sistemine kar\u015f\u0131 oldu\u011fu halde uygulad\u0131\u011f\u0131 politikalar \u00fczerinden yaratt\u0131\u011f\u0131 toplumsal kampla\u015fmay\u0131 ba\u015fkanl\u0131k sistemini kurumsalla\u015ft\u0131rman\u0131n bir dayana\u011f\u0131 haline getirmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn devletin i\u015fleyi\u015fini eski parlamenter sisteme g\u00f6re fazlas\u0131yla merkeziyet\u00e7i-otoriter hale getiren ve dahas\u0131 tekelci sermayenin \u00e7\u0131karlar\u0131na dolays\u0131zca ba\u011flanm\u0131\u015f bir sistem olan ba\u015fkanl\u0131k sisteminin b\u00fct\u00fcn yetkileri elinde toplayan Erdo\u011fan \u015fahs\u0131nda milliyet\u00e7i-muhafazak\u00e2r g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcyle \u00f6zel bi\u00e7im kazand\u0131\u011f\u0131ndan da s\u00f6z edilebilir. Ancak bu durum kimi liberal, ulusalc\u0131 ve sosyal demokrat kesimlerin sand\u0131\u011f\u0131 ya da iddia etti\u011fi gibi \u2018devletin sonu\u2019nun geldi\u011fi veya yeni bir devlet kuruldu\u011fu anlam\u0131na gelmemektedir. Aksine yeni d\u00f6nem, yakla\u015f\u0131k y\u00fcz y\u0131l parlamenter sistem alt\u0131nda devam eden burjuva devletin yeni bir bi\u00e7im\/form alt\u0131nda devam\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. D\u00fcn \u00d6zal nas\u0131l Adriyatik\u2019ten \u00c7in Seddi\u2019ne T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n lideri olma hayaliyle T\u00fcrk burjuvazisinin en yay\u0131lmac\u0131, en sald\u0131rgan kesimlerinin temsilcisi olarak ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 istediyse bug\u00fcn Erdo\u011fan da Ortado\u011fu\u2019nun\/\u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n lideri \u2018b\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye\u2019nin yarat\u0131c\u0131s\u0131 olma iddias\u0131yla tekelci burjuvazinin en yay\u0131lmac\u0131 ve sald\u0131rgan kesimlerinin temsilcisi olarak yeni sistemin ba\u015f\u0131na ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn de\u011fi\u015fen burjuva devlet de\u011fil, onun y\u00f6netim sistemidir. Bu nedenle yeni sistemi \u2018devletin sonu\u2019 olarak g\u00f6ren\/g\u00f6steren anlay\u0131\u015flar, eski parlamenter sistemin de burjuva devletin bir y\u00f6netim bi\u00e7iminden ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini g\u00f6rmezden gelmektedirler. Ayr\u0131ca \u00f6zellikle kimi ulusalc\u0131 \u00e7evreler, ba\u015fkanl\u0131k sisteminin uyguland\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 \u00fclkelerde federal ya da eyaletlere dayanan bir idari yap\u0131 oldu\u011fundan yola \u00e7\u0131karak ba\u015fkanl\u0131k sistemi ile federatif yap\u0131y\u0131 \u00f6zde\u015fle\u015ftirip K\u00fcrt sorunu \u00fczerinden b\u00f6l\u00fcnme histerisini canland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmakta, T\u00fcrkiye\u2019deki yeni sistemin b\u00fcy\u00fck oranda yay\u0131lmac\u0131 emeller ve K\u00fcrt d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine kuruldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini ters y\u00fcz ederek bu sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin i\u00e7eri\u011fini de bozu\u015fturmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u00d6yleyse ba\u015fkanl\u0131k sisteminin t\u0131pk\u0131 parlamenter sistem gibi burjuva devletin bir bi\u00e7imi, ancak \u015feklen de olsa kuvvetler ayr\u0131m\u0131na dayanan parlamenter sistemden farkl\u0131 olarak y\u00f6netim erkinin tek ki\u015fide topland\u0131\u011f\u0131 ve bu y\u00f6n\u00fcyle sermayenin genel e\u011filimi olan merkezile\u015fme\/yo\u011funla\u015fma\/tekelle\u015fmenin devlet ayg\u0131t\u0131ndaki cisimle\u015fmesi oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle ba\u015fkanl\u0131k sistemi, burjuva devletin tekelci burjuvazinin \u00e7\u0131karlar\u0131na en dolays\u0131z bi\u00e7imde ba\u011fland\u0131\u011f\u0131, y\u00f6netim erkinin tek ki\u015finin elinde topland\u0131\u011f\u0131 bir y\u00f6netim bi\u00e7imi olarak tan\u0131mlanabilir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019deki ba\u015fkanl\u0131k sisteminin, iktidara geldi\u011fi g\u00fcnden bug\u00fcne \u00fclkenin ilerici-demokratik b\u00fct\u00fcn birikimlerini-kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcp ortadan kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan ve dahas\u0131 \u201cb\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye\u201d propagandas\u0131 e\u015fli\u011finde \u00fclkeyi Ortado\u011fu\u2019da gericili\u011fin merkezi haline getirmeye \u00e7al\u0131\u015fan Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u015fahs\u0131nda \u00f6zel bir bi\u00e7im kazand\u0131\u011f\u0131; daha otoriter, bask\u0131c\u0131 ve sald\u0131rgan bir nitelik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmazd\u0131r. Sermayenin en gerici ve sald\u0131rgan kesimlerinin temsilcisi olarak Erdo\u011fan ile \u00f6zde\u015fle\u015fen ve ayr\u0131ca a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 kabine ile y\u00f6nelimi daha a\u00e7\u0131k hale gelen (kad\u0131nlar\u0131n sadece sembolik olarak g\u00f6revlendirildi\u011fi erkek egemen zihniyeti temsil eden bu kabinedeki b\u00fct\u00fcn bakanlar, asl\u0131nda ba\u015fkan\u0131n adamlar\u0131 olman\u0131n \u00f6tesinde bir role sahip de\u011fillerdir. Ancak ba\u015fkan\u0131n hangi adamlara g\u00f6rev verdi\u011fi, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nem nas\u0131l bir politika izleyece\u011fini g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir) bu sistemin en belirgin \u00f6zelliklerini birka\u00e7 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplayabiliriz:<\/p>\n<ol>\n<li><strong> YEN\u0130 S\u0130STEM TEKELC\u0130 SERMAYE EGEMENL\u0130\u011e\u0130N\u0130N EN DOLAYSIZ B\u0130\u00c7\u0130M\u0130D\u0130R <\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130ktidar ve medyas\u0131n\u0131n yeni sistemle ilgili en b\u00fcy\u00fck propagandas\u0131 art\u0131k i\u015flerin b\u00fcrokrasiye tak\u0131lmadan h\u0131zla y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi bi\u00e7imindedir.<\/p>\n<p>Peki, acaba b\u00fct\u00fcn yetkilerin Erdo\u011fan\u2019\u0131n elinde topland\u0131\u011f\u0131 bu sistemde kimlerin\/hangi s\u0131n\u0131f\u0131n i\u015fleri h\u0131zla y\u00fcr\u00fct\u00fclecektir?<\/p>\n<p>Bu sorunun cevab\u0131n\u0131 15 Temmuz 2016\u2019daki darbe giri\u015fiminden sonra bu darbe giri\u015fimini tek adam rejimini\/ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 fiilen y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in kullanan Erdo\u011fan\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalara bakarak g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130lk a\u00e7\u0131klama T\u00fcrkiye Odalar ve Borsalar Birli\u011fi (TOBB) ve Uluslararas\u0131 Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar Derne\u011fi\u2019nin (YASED) OHAL ilan\u0131n\u0131n hemen sonras\u0131nda 3 A\u011fustos 2016\u2019da 200 sermaye grubunun kat\u0131l\u0131m\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131dan: \u201c<em>14 y\u0131ld\u0131r bizimle birlikte yol y\u00fcr\u00fcyen hi\u00e7bir uluslararas\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131, bu \u00fclkede kaybetmemi\u015ftir. Tam tersine s\u00fcrekli kazanm\u0131\u015ft\u0131r, bundan sonra da kazanacakt\u0131r(\u2026) Yat\u0131r\u0131mc\u0131lara zarar verecek, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 \u00fczecek hi\u00e7bir i\u015fe kalk\u0131\u015fmay\u0131z. Ba\u015fta \u015fahs\u0131m, izin vermeyiz. Bu y\u00f6nde hi\u00e7 endi\u015feniz olmas\u0131n.\u201d<\/em><\/p>\n<p>\u0130kinci a\u00e7\u0131klama darbe giri\u015fiminin birinci y\u0131l\u0131nda 13 Temmuz 2017\u2019de yine TOBB taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen bir toplant\u0131dan: \u201c<em>OHAL\u2019i biz i\u015f d\u00fcnyam\u0131z daha rahat \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n diye yap\u0131yoruz. Soruyorum: \u0130\u015f d\u00fcnyas\u0131nda herhangi bir s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131z, aksaman\u0131z var m\u0131? (\u2026) Grev tehdidi olan yere biz OHAL\u2019den istifade ederek an\u0131nda m\u00fcdahale ediyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015f d\u00fcnyam\u0131z\u0131 sarsamazs\u0131n\u0131z. Bunun i\u00e7in kullan\u0131yoruz biz OHAL\u2019i.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Son a\u00e7\u0131klama, Erdo\u011fan\u2019\u0131n 24 Haziran se\u00e7imlerinden bir ay \u00f6nce 22 Nisan\u2019da yap\u0131lan D\u0131\u015f Ekonomik \u0130li\u015fkiler Kurulu (DE\u0130K) Genel Kurulu\u2019nda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmadan: Kabineye sermaye temsilcilerinden isimleri alacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Erdo\u011fan, <em>\u201c\u0130\u015f d\u00fcnyam\u0131zdaki pehlivanlar\u0131 da g\u00f6rece\u011fiz<\/em>\u201d dedi.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir ki, \u00f6ncesi bir yana \u00fclkeyi fiilen tek ba\u015f\u0131na y\u00f6netti\u011fi d\u00f6nem boyunca Erdo\u011fan\u2019\u0131n bizzat kendisi, tekelci sermayeye sadece g\u00fcvence vermekle kalmam\u0131\u015f, daha fazla kazanacaklar\u0131na (yani daha fazla s\u00f6m\u00fcrme imkan\u0131na sahip olacaklar\u0131na) kefil olmu\u015ftur. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n hak eylemi olan grevi bile tehdit olarak g\u00f6r\u00fcp bug\u00fcne kadar yasaklayan ve bundan sonra da yasaklayaca\u011f\u0131n\u0131 ilan eden bu rejimin sermayenin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n dolays\u0131z bir temsilcisi oldu\u011fu\/olaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ektir. Dahas\u0131, ilan edilen kabineye kapitalist bakanlar\u0131n al\u0131nmas\u0131 -ki Erdo\u011fan, kabineye sermaye temsilcilerini alaca\u011f\u0131n\u0131 22 Nisan\u2019daki toplant\u0131da ilan etmi\u015fti- bu yeni sistemin tekelci sermayenin dolays\u0131z-\u00e7\u0131plak egemenli\u011finin cisimle\u015fmi\u015f hali oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermi\u015ftir. Evet, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, turizm bakanl\u0131klar\u0131na do\u011frudan bu alanlarda i\u015fletme sahibi olan kapitalistler (E\u011fitim Bakan\u0131 Ziya Sel\u00e7uk \u00d6zel Maya okullar\u0131n\u0131n kurucusu, Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 Fahrettin Koca Medipol Hastanesinin sahibi, K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakan\u0131 Mehmet Ersoy EST Tur\u2019un sahibidir) atanm\u0131\u015ft\u0131r. Ticaret Bakan\u0131 Ruhsar Pekcan, Karon m\u00fchendislik ad\u0131nda altyap\u0131 projelerine i\u00e7me suyu, sulama, petrol ve do\u011falgaz borular\u0131, santrallere elektromekanik aksam\u0131 temin eden bir \u015firketin sahibi ve DE\u0130K, TOBB, \u0130TO gibi patron \u00f6rg\u00fctlerinde y\u00f6neticilik yapm\u0131\u015f bir isimdir. Ula\u015ft\u0131rma ve Altyap\u0131 Bakan\u0131 Cahit Turhan, bir otoyol in\u015faat\u0131 konsorsiyumunun CEO\u2019su ve Tar\u0131m ve Orman Bakan\u0131 Bekir Pakdemirli ise, B\u0130M, Turkcell ve Albaraka Bankas\u0131\u2019n\u0131n y\u00f6netim kurulu \u00fcyesidir. Bu tablo Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n ba\u015f\u0131na uzun bir d\u00f6nem \u00c7al\u0131k Holding\u2019in CEO\u2019lu\u011funu yapan damat Berat Albayrak\u2019\u0131n getirilmesi ve \u00fclke ekonomisinin \u201cHanedan A.\u015e\u201dye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ile tamamlanmaktad\u0131r!<\/p>\n<p>Yeni sistemin ilk kabinesinin \u00f6nemli oranda do\u011frudan sermaye temsilcilerinden olu\u015fmas\u0131, ekonomideki k\u00f6t\u00fc gidi\u015fat\u0131n yeni bir krizin ko\u015fullar\u0131n\u0131 biriktirdi\u011fi bu g\u00fcnlerde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7ilere y\u00f6nelik sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n daha a\u00e7\u0131ktan ve pervas\u0131zca s\u00fcrd\u00fcr\u00fclece\u011finin ilan\u0131 olarak anlam kazanmaktad\u0131r. Tekelci sermaye i\u00e7in avantaj olarak g\u00f6r\u00fcnen bu durum, bu sistemden ve Erdo\u011fan\u2019dan beklenti i\u00e7indeki geni\u015f i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i kesimlerinin yeni sistemin s\u0131n\u0131f karakterini g\u00f6rmelerinin nesnel ko\u015fullar\u0131n\u0131 da d\u00fcnle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamayacak oranda artt\u0131racakt\u0131r. Fakat bu nesnel durumun somut bir g\u00fcce kavu\u015fmas\u0131 i\u00e7in elbette devrimci s\u0131n\u0131f partisi ve \u00fclkedeki emek g\u00fc\u00e7lerinin bu i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i halk kitlelerinin rejimin s\u0131n\u0131f karakterini g\u00f6rmelerini sa\u011flayacak bir ayd\u0131nlatma ve te\u015fhir faaliyeti y\u00fcr\u00fctmeleri ve bu temelde onlar\u0131 emek ve demokrasi m\u00fccadelesine kazanmak i\u00e7in \u0131srarl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctmeleri gerekmektedir. Ancak o zaman tekelci sermaye i\u00e7in avantaj olan bu durumun tersine \u00e7evrilmesi m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> \u2018T\u00dcRK T\u0130P\u0130 BA\u015eKANLIK\u2019, DEMOKRAT\u0130K HAK VE \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcKLER\u0130N ASKIYA ALINDI\u011eI B\u0130R BASKI REJ\u0130M\u0130D\u0130R!<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ad\u0131na \u2018T\u00fcrk tipi ba\u015fkanl\u0131k\u2019 denilen ve Osmanl\u0131 gelene\u011finden esinlenerek devlet y\u00f6netiminde b\u00fct\u00fcn yetkilerin \u2018tek adam\u2019\u0131n (Erdo\u011fan\u2019\u0131n) elinde topland\u0131\u011f\u0131 bu rejim, her t\u00fcrl\u00fc demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn tek adam\u0131n iki duda\u011f\u0131 aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla demokrasinin tamamen ask\u0131ya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir bask\u0131 rejimdir. Yeni sistemde ba\u015fkan, \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 KHK\u2019lar ile OHAL ilan edip (\u00f6nceki sistemde OHAL\u2019i meclis ilan ediyordu) vatanda\u015flar\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini s\u0131n\u0131rlamaktan devlet y\u00f6netiminin \u00e7e\u015fitli kademelerine atama yap\u0131p g\u00f6revden almaya ve yeni te\u015fkilat\/kurum olu\u015fturmaktan eskilerini la\u011fvetmeye kadar her t\u00fcrl\u00fc yetkiyle donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye gibi K\u00fcrt sorununun e\u015fit haklar temelinde demokratik- bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnden i\u015f\u00e7i ve kamu emek\u00e7ilerinin grev ve \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne, her t\u00fcrl\u00fc inan\u00e7-inan\u00e7s\u0131zl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda devletin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131na dayal\u0131 ger\u00e7ek bir laisizmden bas\u0131n ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne, kad\u0131nlar\u0131n hak e\u015fitli\u011finden yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kadar toplumun her alan\u0131nda demokratikle\u015fme ve demokratik anayasa ihtiyac\u0131n\u0131n acil bir talep oldu\u011fu bir \u00fclkede getirilen yeni sistem, b\u0131rakal\u0131m bu ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamay\u0131 bug\u00fcne kadar var olan s\u0131n\u0131rl\u0131-g\u00fcd\u00fck haklar\u0131, demokratik kazan\u0131mlar\u0131 da kullan\u0131lamaz hale getirmektedir.<\/p>\n<p>Temmuz 2016\u2019daki darbe giri\u015fiminin ard\u0131ndan ilan edilen OHAL\u2019le birlikte fiilen uygulanan bu rejimin daha resmi\/kurumsal bir nitelik kazanmadan \u00f6nceki uygulamalar\u0131 bundan sonrakiler i\u00e7in fazlas\u0131yla fikir vericidir. Dokunulmazl\u0131klar\u0131n anayasaya ayk\u0131r\u0131 bir bi\u00e7imde kald\u0131r\u0131l\u0131p parti (HDP) e\u015f ba\u015fkanlar\u0131 ve milletvekillerinin tutuklanmas\u0131, y\u00fcze yak\u0131n K\u00fcrt belediyeye kayy\u0131m atanmas\u0131, y\u00fcz bini a\u015fk\u0131n kamu \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131n her t\u00fcrl\u00fc hak arama yolu kapat\u0131larak ihra\u00e7 edilmesi, televizyon, gazete, dergi gibi bas\u0131n-medya organlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00e7e\u015fitli alanlarda faaliyet y\u00fcr\u00fcten y\u00fczlerce dernek, sendika, kurumun kapat\u0131lmas\u0131\u2026<\/p>\n<p>Bu d\u00f6nem boyunca ismi bu bask\u0131 politikalar\u0131 ile \u00f6zde\u015fle\u015fen ve dahas\u0131 24 Haziran se\u00e7imlerinin hemen ard\u0131ndan HDP E\u015f Ba\u015fkan\u0131 Pervin Buldan\u2019\u0131 \u201c<em>Bundan sonra size ya\u015fam hakk\u0131 yok<\/em>\u201d diyerek tehdit eden ve CHP\u2019ye y\u00f6nelik de provokatif a\u00e7\u0131klamalar yapan S\u00fcleyman Soylu\u2019nun yeni kabinede yeniden \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 olarak g\u00f6revlendirilmesi a\u00e7\u0131kt\u0131r ki, bu sisteme kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan b\u00fct\u00fcn toplumsal kesimlerin hedefe konulaca\u011f\u0131n\u0131n, bask\u0131 ve \u015fiddet politikalar\u0131n\u0131n artarak devam ettirilece\u011finin habercisidir.<\/p>\n<p>Yeni sistemin demokrasi ve adalet aray\u0131\u015f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda durdu\u011fu yeri tarif etmek bak\u0131m\u0131ndan dikkat \u00e7ekici noktalardan biri de hukukun, tek adam\u0131n talimatlar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirildi\u011fi, yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015feklen bile kalmad\u0131\u011f\u0131 bir \u00f6nemin Adalet Bakan\u0131 olan Abd\u00fclhamit G\u00fcl\u2019\u00fcn -ki D\u00fcnya Adalet Projesi\u2019nin \u20182017 Hukukun \u00dcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc Endeksi\u2019ne g\u00f6re T\u00fcrkiye 113 \u00fclke aras\u0131nda 101. s\u0131radad\u0131r-t\u0131pk\u0131 \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 Soylu gibi yeni sistemde de g\u00f6revini devam ettiren bakanlardan biri olmay\u0131 ba\u015farmas\u0131d\u0131r!<\/p>\n<p>Bu karanl\u0131k tablodan \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131m\u0131z\/\u00e7\u0131karmam\u0131z gereken sonu\u00e7, elbette art\u0131k demokrasi i\u00e7in m\u00fccadelenin anlams\u0131z hale geldi\u011fi de\u011fildir. Aksine bu tablo bize d\u00fcne g\u00f6re daha da zorla\u015fm\u0131\u015f olsa da demokrasi i\u00e7in m\u00fccadelenin daha \u00f6nce olmad\u0131\u011f\u0131 kadar yak\u0131c\u0131 bir ihtiya\u00e7 haline geldi\u011fini g\u00f6stermektedir. \u00d6te yandan \u00f6zellikle 24 Haziran se\u00e7imleri d\u00f6neminde muhalefet mitinglerinin (CHP\u2019nin Cumhurba\u015fkan\u0131 aday\u0131 \u0130nce ve HDP\u2019nin mitingleri) \u00fclkenin d\u00f6rt bir taraf\u0131nda halk\u0131n demokrasi taleplerini hayk\u0131rd\u0131\u011f\u0131 mitingler haline gelmesi, toplumda demokrasi m\u00fccadelesi bak\u0131m\u0131ndan az\u0131msanmayacak bir birikim ve m\u00fccadele iste\u011fi\/e\u011filimi oldu\u011funu da ortaya koymu\u015ftur. Ancak bu m\u00fccadelenin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6ncelikli ko\u015fulu, yeni rejim ve uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 demokrasi g\u00fc\u00e7lerinin birli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 ve toplumun en geni\u015f kesimlerinin demokrasi talebi etraf\u0131nda bir araya gelmelerini sa\u011flayacak bir m\u00fccadele hatt\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong> BA\u015eKANLIK S\u0130STEM\u0130N\u0130N DI\u015e POL\u0130T\u0130KASI: YAYILMACI EMELLER VE SALDIRGANLIK <\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ba\u015fkanl\u0131k rejiminin dayat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in g\u00fcndeme getirilen 16 Nisan 2017 referandumundan \u00f6nce Erdo\u011fan\u2019\u0131n en \u00f6nemli \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131ndan biri de \u201cLozan\u2019\u0131 zafer diye yutturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar\u201d \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yd\u0131. Erdo\u011fan bu \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla bir yandan eski rejimle hesapla\u015f\u0131rken \u00f6te yandan da yeni rejimin burjuvazinin en yay\u0131lmac\u0131 ve sald\u0131rgan emeller pe\u015finde ko\u015fan kesimlerinin iktidar\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 ilan ediyordu. \u201cB\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye\u201d slogan\u0131n\u0131 kullanan yeni rejim, eskisinin yapamayaca\u011f\u0131n\u0131 yapacak; T\u00fcrkiye\u2019yi b\u00f6lgede etkin bir g\u00fc\u00e7 haline getirecek ve eski rejimin kaybetti\u011fi topraklarda \u00fclkeyi -t\u0131pk\u0131 Osmanl\u0131 gibi- \u00a0 yeniden s\u00f6z sahibi haline getirecekti.<\/p>\n<p>Referandum d\u00f6neminde Musul\u2019a operasyon tart\u0131\u015fmalar\u0131 (I\u015e\u0130D\u2019e kar\u015f\u0131 operasyona hangi g\u00fc\u00e7lerin kat\u0131laca\u011f\u0131) yap\u0131l\u0131rken Erdo\u011fan rejiminin Musul\u2019da kendini g\u00f6steren yay\u0131lmac\u0131 politikas\u0131, elbette burjuvazinin de i\u015ftah\u0131n\u0131 kabart\u0131yor, y\u00fcz y\u0131ll\u0131k hayallerini yeniden canland\u0131r\u0131yordu. Kopar\u0131lan onca g\u00fcr\u00fclt\u00fcye kar\u015f\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin Musul\u2019da devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131, payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesindeki emperyalistlere ra\u011fmen bir pozisyon edinmenin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterse de bu durum ne kadar ba\u015far\u0131l\u0131 olup olamayaca\u011f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, yeni rejimin b\u00f6lgede (Ortado\u011fu) yay\u0131lmac\u0131 emellerin pe\u015finde ko\u015ftu\u011fu\/ko\u015faca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini de\u011fi\u015ftirmiyor. \u00dclkenin b\u00f6l\u00fcnme tehdidi alt\u0131nda oldu\u011fu propagandas\u0131 e\u015fli\u011finde tam bir \u2018milli seferberlik\u2019 havas\u0131nda yap\u0131lan \u2018Afrin operasyonu\u2019ndan sonra Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fdan\u0131\u015fmanlar\u0131ndan \u0130lnur \u00c7evik\u2019in \u201cOradaki ihalelerde b\u00fcy\u00fck pastay\u0131 T\u00fcrk m\u00fcteahhitler alacak\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131, yeni rejimini hangi s\u0131n\u0131f\u0131n ve nas\u0131l bir politikan\u0131n temsilcisi oldu\u011funu b\u00fct\u00fcn a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla ortaya koyuyordu. T\u00fcrkiye\u2019nin Katar, Somali ve Irak K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi\u2019ndeki askeri \u00fcsleri ve Sudan\u2019la Sevakin adas\u0131nda \u00fcs kurulmas\u0131 anla\u015fmas\u0131 -ki, Katar\u2019daki askeri g\u00fc\u00e7 S. Arabistan ve k\u00f6rfez \u00fclkeleri, Irak K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi\u2019ndeki g\u00fc\u00e7 Irak h\u00fck\u00fcmeti ile ve Sevakin anla\u015fmas\u0131 da M\u0131s\u0131r ile gerilim ve tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7maktad\u0131r- bu yay\u0131lmac\u0131 politikan\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 olarak sunuluyor. \u00d6te yandan nas\u0131l yeni sistemin i\u00e7i\u015fleri ve adalet bakanl\u0131klar\u0131na getirilen isimler, yeni d\u00f6nemde bu alanlardaki politika hakk\u0131nda fikir vericiyse, tek adam\/ba\u015fkanl\u0131k rejiminin fiilen s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve F\u0131rat Kalkan\u0131\u2019ndan ba\u015flayarak Suriye\u2019de m\u00fcdahaleci\/yay\u0131lmac\u0131 bir politika izlendi\u011fi d\u00f6nemin D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131\u2019n\u0131n (Mevl\u00fct \u00c7avu\u015fo\u011flu) yeni d\u00f6nemde de g\u00f6revine devam etmesi ve daha \u00f6nemlisi bu d\u00f6nemin Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n (Hulusi Akar) \u2018Milli Savunma Bakan\u0131\u2019 yap\u0131lmas\u0131 yeni d\u00f6nemde bu yay\u0131lmac\u0131-sald\u0131rgan politikada \u0131srar edilece\u011finin g\u00f6stergesi durumundad\u0131r.<\/p>\n<p>Yeni rejim, ayn\u0131 zamanda kendi in\u015fas\u0131n\u0131n bir dayana\u011f\u0131 olarak da kulland\u0131\u011f\u0131 F\u0131rat Kalkan\u0131 ve Afrin operasyonlar\u0131nda kendini g\u00f6steren bu yay\u0131lmac\u0131 ve sald\u0131rgan politikan\u0131n \u2018yerli ve milli\u2019 oldu\u011fu propagandas\u0131n\u0131 yapmaktan da geri durmamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla i\u015fbirlik\u00e7i tekelci burjuvazinin en sald\u0131rgan kesimlerinin yay\u0131lmac\u0131 emellerine hizmet eden bu politikay\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn\/b\u00fcy\u00fck bir \u00fclke olman\u0131n kan\u0131t\u0131 gibi sunmaktad\u0131r. \u2018Ba\u015fkan\u2019 Erdo\u011fan ve adamlar\u0131n\u0131n bu imaj\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in zaman zaman anti-emperyalist s\u00f6ylemler kulland\u0131\u011f\u0131 da biliniyor.<\/p>\n<p>Oysa ger\u00e7ek tamamen tersidir. \u0130\u015fbirlik\u00e7i tekelci burjuvazinin yay\u0131lmac\u0131 emellerine hizmet eden bu politika, emperyalistlerin hem b\u00f6lgeye (Ortado\u011fu) m\u00fcdahale zeminini geni\u015fletmekte ve hem de T\u00fcrkiye\u2019yi kendi politikalar\u0131na daha fazla ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirmektedir. Bunun en b\u00fcy\u00fck kan\u0131t\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne soyundu\u011fu Suriye\u2019ye m\u00fcdahale giri\u015fiminin ba\u015flar\u0131nda \u00fclkede emperyalistlerin sadece bir askeri \u00fcss\u00fc varken (Rusya\u2019n\u0131n Tartus\u2019taki deniz \u00fcss\u00fc) bug\u00fcn yan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131zdaki Suriye\u2019de ABD ve Rusya\u2019n\u0131n ondan fazla askeri \u00fcss\u00fcn\u00fcn kurulmu\u015f olmas\u0131, yani bu m\u00fcdahale politikas\u0131n\u0131n emperyalistlerin b\u00f6lgedeki dayanaklar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmesidir. Bununla birlikte K\u00fcrt sorununu bask\u0131 ve \u015fiddet y\u00f6ntemleri ile \u00e7\u00f6zme politikas\u0131n\u0131n bir sonucu olarak Suriye\u2019de yap\u0131lan operasyonlar\u0131n ancak Rusya\u2019n\u0131n \u2018olur\u2019u ile ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmi\u015f olmas\u0131 ve bu politikan\u0131n devam\u0131n\u0131n Rusya\u2019n\u0131n b\u00f6lgesel \u00e7\u0131karlar\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015f olmas\u0131 da bu politikan\u0131n i\u015fbirlik\u00e7i \u00fclke gericili\u011fini emperyalizme daha fazla ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. \u00d6te yandan Rusya ile s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen i\u015fbirli\u011fine ra\u011fmen ABD ve NATO ile yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde T\u00fcrkiye\u2019nin NATO\u2019nun ileri karakolu rol\u00fcn\u00fcn tescil edilmesi de emperyalistler aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkileri kullanma siyasetinin \u00fclkeyi emperyalistlere daha fazla ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirmekten ba\u015fka bir i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir-ki bug\u00fcn hem Rusya (S-400 f\u00fcze sistemleri) ve hem de ABD (F-35 sava\u015f u\u00e7aklar\u0131) ile yap\u0131lan milyarlarca dolarl\u0131k silah anla\u015fmalar\u0131 bunun en b\u00fcy\u00fck kan\u0131t\u0131d\u0131r. Sonu\u00e7 olarak \u2018yerlilik ve millilik\u2019 s\u00f6ylemi \u00fclkeyi emperyalizme daha ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getiren ve emperyalistlerin yeni rejimin yay\u0131lmac\u0131 emellerini kendi m\u00fcdahale politikalar\u0131n\u0131n bir dayana\u011f\u0131 haline getirip \u00fclkeyi daha b\u00fcy\u00fck felaketlere s\u00fcr\u00fcklemesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an politikan\u0131n bir \u00f6rt\u00fcs\u00fcnden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Ve bu politika \u00fclkeyi b\u00f6lgede daha g\u00fcvensiz hale getirmekten ve halklar\u0131 daha fazla yoksullu\u011fa s\u00fcr\u00fcklemekten ba\u015fka bir i\u015fe yaramamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak, yeni sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin en \u00f6nemli ve ertelenemez boyutlar\u0131ndan biri de \u00fclkeyi emperyalizme daha fazla ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getiren bu yay\u0131lmac\u0131 politikaya kar\u015f\u0131 m\u00fccadeledir -ki i\u015fbirlik\u00e7i tekelci burjuvazinin bu merkezile\u015fmi\u015f-otoriter iktidar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00fclkede demokrasi ve b\u00f6lgede bar\u0131\u015f m\u00fccadelesi i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Toplam\u0131 \u00fczerinden \u00f6zetlemek gerekirse; yeni rejim b\u00fct\u00fcn yetkileri elinde toplayan Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u015fahs\u0131nda \u00f6zel bir bi\u00e7im kazanm\u0131\u015f olsa da mesele kimi liberal-sosyal demokrat \u00e7evrelerin tarif etti\u011fi gibi ne \u2018devletin sonu\u2019 ne de bir Erdo\u011fan meselesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yeni rejim her \u015feyden \u00f6nce i\u015fbirlik\u00e7i tekelci burjuva egemenli\u011finin yeni bir bi\u00e7iminden ve dahas\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n ki\u015fili\u011finde cisimle\u015fmi\u015f merkezi-otoriter bi\u00e7iminden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Meseleyi \u2018devletin sonu\u2019 bi\u00e7iminde tarif edenler burjuva devletin burjuva demokrasisi-siyasal demokrasiden fa\u015fizme kadar farkl\u0131 bi\u00e7imlerinin oldu\u011funu\/olabildi\u011fini anlamamakta ya da anlamak istememektedirler. Dahas\u0131, sorunun bir sistem sorunu olmaktan \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131p Erdo\u011fan\u2019a indirgenmesi de tekelci sermayenin Erdo\u011fan iktidar\u0131nda cisimle\u015fmi\u015f s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve sald\u0131r\u0131 politikalar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez hale getirmekte ve dolay\u0131s\u0131yla m\u00fccadelenin do\u011fru bir eksende y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini de zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6zetle yeni rejim; burjuva devletin tekelci burjuvazinin en yay\u0131lmac\u0131 ve sald\u0131rgan kesimlerinin \u00e7\u0131karlar\u0131na dolays\u0131z bi\u00e7imde ba\u011flanm\u0131\u015f, demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler kar\u015f\u0131s\u0131nda bask\u0131 politikalar\u0131na dayanan bir bi\u00e7imidir. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn Erdo\u011fan \u015fahs\u0131nda ilan edilen yeni sistemle tekelci burjuva gericili\u011fin ge\u00e7ici bir \u2018zafer\u2019inden s\u00f6z edilebilir. Ancak i\u015f\u00e7i-emek\u00e7ilerin kendilerine umut olarak sunulan bu rejimin s\u0131n\u0131f karakterini g\u00f6rmeleri sa\u011flanabildi\u011fi ve her t\u00fcrl\u00fc bask\u0131ya ra\u011fmen bu sisteme kar\u015f\u0131 demokrasi m\u00fccadelesinde \u0131srar eden g\u00fc\u00e7lerin birli\u011fi sa\u011flanabildi\u011fi oranda bu gidi\u015fat\u0131n tersine \u00e7evrilmesinin ko\u015fullar\u0131 da yarat\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r -ki, b\u00fcy\u00fck oranda darbeler ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc rejimlerle m\u00fccadele tarihi olan bu \u00fclkenin emek ve demokrasi m\u00fccadelesi tarihi, bu gidi\u015fat\u0131n tersine \u00e7evrilmesi bak\u0131m\u0131ndan az\u0131msanmayacak bir m\u00fccadele birikim ve deneyimine sahiptir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Y. Y\u0131lmaz Karata\u015f T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6nce \u201cCumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi\u201d ad\u0131 alt\u0131nda ba\u015fkanl\u0131k sistemine ge\u00e7ilmesi i\u00e7in dayat\u0131lan 16 Nisan 2017 referandumu ve ard\u0131ndan 24 Haziran 2018 se\u00e7imleri ile ilgili \u015faibe ve tart\u0131\u015fmalar devam etse de art\u0131k kendisine \u2018ba\u015fkan\u2019 denilmesini isteyen Erdo\u011fan\u2019\u0131n yemin edip kabinesini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan sonra \u201cba\u015fkanl\u0131k sistemi\u201d d\u00f6nemi resmen ba\u015flam\u0131\u015f oldu. \u00d6ncelikle \u015fu noktay\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak gerekiyor: T\u00fcrkiye\u2019de ba\u015fkanl\u0131k sistemi ile [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":664,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[490,378,358],"tags":[],"class_list":["post-663","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-21-sayi-agustos-2018","category-ic-politika","category-y-yilmaz-karatas"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Burjuva devletin merkeziyet\u00e7i-otoriter bi\u00e7imi olarak \u2018ba\u015fkanl\u0131k sistemi\u2019!<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:locale:alternate\" content=\"en_EN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Burjuva devletin merkeziyet\u00e7i-otoriter bi\u00e7imi olarak \u2018ba\u015fkanl\u0131k sistemi\u2019!\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Y. Y\u0131lmaz Karata\u015f T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6nce \u201cCumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi\u201d ad\u0131 alt\u0131nda ba\u015fkanl\u0131k sistemine ge\u00e7ilmesi i\u00e7in dayat\u0131lan 16 Nisan 2017 referandumu ve ard\u0131ndan 24 Haziran 2018 se\u00e7imleri ile ilgili \u015faibe ve tart\u0131\u015fmalar devam etse de art\u0131k kendisine \u2018ba\u015fkan\u2019 denilmesini isteyen Erdo\u011fan\u2019\u0131n yemin edip kabinesini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan sonra \u201cba\u015fkanl\u0131k sistemi\u201d d\u00f6nemi resmen ba\u015flam\u0131\u015f oldu. \u00d6ncelikle \u015fu noktay\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak gerekiyor: T\u00fcrkiye\u2019de ba\u015fkanl\u0131k sistemi ile [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Teori ve Eylem\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-08-01T08:14:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-01-18T08:08:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/5.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"166\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/08\\\/01\\\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/08\\\/01\\\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e9bd173f3b1d0175ee175b4b0114d308\"},\"headline\":\"Burjuva devletin merkeziyet\u00e7i-otoriter bi\u00e7imi olarak \u2018ba\u015fkanl\u0131k sistemi\u2019!\",\"datePublished\":\"2018-08-01T08:14:41+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-18T08:08:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/08\\\/01\\\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\\\/\"},\"wordCount\":3842,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/08\\\/01\\\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/08\\\/5.jpg\",\"articleSection\":[\"21. Say\u0131 \\\/ A\u011fustos 2018\",\"\u0130\u00e7 Politika\",\"Y. Y\u0131lmaz Karata\u015f\"],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/08\\\/01\\\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/08\\\/01\\\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\\\/\",\"name\":\"Burjuva devletin merkeziyet\u00e7i-otoriter bi\u00e7imi olarak \u2018ba\u015fkanl\u0131k sistemi\u2019!\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/08\\\/01\\\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/08\\\/01\\\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/08\\\/5.jpg\",\"datePublished\":\"2018-08-01T08:14:41+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-18T08:08:15+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/08\\\/01\\\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/08\\\/01\\\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/08\\\/01\\\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/08\\\/5.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/08\\\/5.jpg\",\"width\":300,\"height\":166,\"caption\":\"Yeni sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin en \u00f6nemli ve ertelenemez boyutlar\u0131ndan biri de \u00fclkeyi emperyalizme daha fazla ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getiren bu yay\u0131lmac\u0131 politikaya kar\u015f\u0131 m\u00fccadeledir.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/08\\\/01\\\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Burjuva devletin merkeziyet\u00e7i-otoriter bi\u00e7imi olarak \u2018ba\u015fkanl\u0131k sistemi\u2019!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"description\":\"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"width\":400,\"height\":400,\"caption\":\"Teori ve Eylem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/teoriveeylem\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/teoriveeylem\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/teoriveeylem\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e9bd173f3b1d0175ee175b4b0114d308\",\"name\":\"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/author\\\/cagdas\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Burjuva devletin merkeziyet\u00e7i-otoriter bi\u00e7imi olarak \u2018ba\u015fkanl\u0131k sistemi\u2019!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"[:tr]Burjuva devletin merkeziyet\u00e7i-otoriter bi\u00e7imi olarak \u2018ba\u015fkanl\u0131k sistemi\u2019![:] - Teori ve Eylem","og_description":"Y. Y\u0131lmaz Karata\u015f T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6nce \u201cCumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi\u201d ad\u0131 alt\u0131nda ba\u015fkanl\u0131k sistemine ge\u00e7ilmesi i\u00e7in dayat\u0131lan 16 Nisan 2017 referandumu ve ard\u0131ndan 24 Haziran 2018 se\u00e7imleri ile ilgili \u015faibe ve tart\u0131\u015fmalar devam etse de art\u0131k kendisine \u2018ba\u015fkan\u2019 denilmesini isteyen Erdo\u011fan\u2019\u0131n yemin edip kabinesini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan sonra \u201cba\u015fkanl\u0131k sistemi\u201d d\u00f6nemi resmen ba\u015flam\u0131\u015f oldu. \u00d6ncelikle \u015fu noktay\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak gerekiyor: T\u00fcrkiye\u2019de ba\u015fkanl\u0131k sistemi ile [&hellip;]","og_url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/","og_site_name":"Teori ve Eylem","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","article_published_time":"2018-08-01T08:14:41+00:00","article_modified_time":"2023-01-18T08:08:15+00:00","og_image":[{"width":300,"height":166,"url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/5.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@teoriveeylem","twitter_site":"@teoriveeylem","twitter_misc":{"Yazan:":false,"Tahmini okuma s\u00fcresi":"16 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/"},"author":{"name":"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/e9bd173f3b1d0175ee175b4b0114d308"},"headline":"Burjuva devletin merkeziyet\u00e7i-otoriter bi\u00e7imi olarak \u2018ba\u015fkanl\u0131k sistemi\u2019!","datePublished":"2018-08-01T08:14:41+00:00","dateModified":"2023-01-18T08:08:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/"},"wordCount":3842,"publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/5.jpg","articleSection":["21. Say\u0131 \/ A\u011fustos 2018","\u0130\u00e7 Politika","Y. Y\u0131lmaz Karata\u015f"],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/","name":"Burjuva devletin merkeziyet\u00e7i-otoriter bi\u00e7imi olarak \u2018ba\u015fkanl\u0131k sistemi\u2019!","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/5.jpg","datePublished":"2018-08-01T08:14:41+00:00","dateModified":"2023-01-18T08:08:15+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr-TR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/#primaryimage","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/5.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/5.jpg","width":300,"height":166,"caption":"Yeni sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin en \u00f6nemli ve ertelenemez boyutlar\u0131ndan biri de \u00fclkeyi emperyalizme daha fazla ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getiren bu yay\u0131lmac\u0131 politikaya kar\u015f\u0131 m\u00fccadeledir."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/08\/01\/burjuva-devletin-merkeziyetci-otoriter-bicimi-olarak-baskanlik-sistemi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Burjuva devletin merkeziyet\u00e7i-otoriter bi\u00e7imi olarak \u2018ba\u015fkanl\u0131k sistemi\u2019!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","name":"Teori ve Eylem","description":"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi","publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization","name":"Teori ve Eylem","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","width":400,"height":400,"caption":"Teori ve Eylem"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","https:\/\/x.com\/teoriveeylem","https:\/\/www.instagram.com\/teoriveeylem\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/e9bd173f3b1d0175ee175b4b0114d308","name":"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/author\/cagdas\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=663"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2374,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/663\/revisions\/2374"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}