{"id":508,"date":"2018-02-04T11:55:26","date_gmt":"2018-02-04T08:55:26","guid":{"rendered":"http:\/\/teoriveeylem.net\/?p=508"},"modified":"2023-01-18T14:41:31","modified_gmt":"2023-01-18T11:41:31","slug":"sovyet-biliminin-30-yili-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/","title":{"rendered":"Sovyet biliminin 30 y\u0131l\u0131 – 2"},"content":{"rendered":"

Sergey Ivanovich Vavilov<\/strong><\/p>\n

Sovyet iktidar\u0131n\u0131n ilk on y\u0131l\u0131, siyasi olarak muzaffer olan devrimin, \u00fclke i\u00e7indeki ve d\u0131\u015f\u0131ndaki d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 silahlarla savunulmas\u0131 gereken bir d\u00f6nemle ba\u015flad\u0131. Sonra, ilk d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n ve i\u00e7 sava\u015f\u0131n bir sonucu olarak y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f olan ulusal ekonominin yeniden in\u015fa d\u00f6nemi geldi. Bir\u00e7ok durumda, bilim h\u0131zla ilerliyor; halk\u0131n k\u00fclt\u00fcrel ilerlemesine yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sanayide, ula\u015f\u0131mda ve tar\u0131mda\u00a0yeniden in\u015fa \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na somut olarak yard\u0131m edebiliyordu. Yine de, bu ilk on y\u0131ldaki bilimin geli\u015fimi d\u00fczensizdi, sistematik de\u011fildi, bazen tamamen kendili\u011findendi.\u00a0Sovyetlerin ilk on y\u0131l\u0131ndaki bilim, bug\u00fcn oldu\u011fu gibi planl\u0131 ve entegre de\u011fildi.<\/p>\n

Bununla birlikte, yeniden in\u015fa \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 nihayet tamamlanmaya yakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ulusal ekonomi, sava\u015f \u00f6ncesi seviyesine, yani 1913 y\u0131l\u0131 itibariyle Rusya devletinin sahip oldu\u011fu d\u00fczeye yakla\u015ft\u0131. Bu, en makul beklentinin\u00a0bile olduk\u00e7a gerisindeydi. Elbette bu noktada durmak s\u00f6z konusu bile olamazd\u0131. \u00dclke, tamamen yeni bir kapsamda, tamamen yeni bir t\u00fcrde bir ekonomi -sosyalist devletin ekonomisini- kurma gibi acil bir g\u00f6rev ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131. Aral\u0131k 1925’te Kom\u00fcnist Parti’nin 14. Kongresi\u2019nde Stalin, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde yap\u0131lacak i\u015fi form\u00fcle eden sanayile\u015fme slogan\u0131n\u0131 dile getirdi:<\/p>\n

\u201c\u00dclkemizin tar\u0131m \u00fclkesinden kendi \u00e7abalar\u0131yla ihtiya\u00e7 duydu\u011fu makineleri \u00fcretebilen bir sanayi \u00fclkesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi -genel hedeflerimizin temeli, \u00f6z\u00fc budur.<\/em>\u201d<\/p>\n

Art\u0131k t\u00fcm insanlar, i\u015f\u00e7iler, k\u00f6yl\u00fcler, ayd\u0131nlar taraf\u0131ndan g\u00f6z ard\u0131 edilmeyecek bi\u00e7imde belirgin, sosyalist sanayile\u015fmeye y\u00f6nelen yo\u011fun bir emek d\u00f6nemi ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Her \u015feyden \u00f6nce, \u00fclke a\u011f\u0131r sanayisini kurmak zorundayd\u0131. E\u011fer SSCB kapitalist d\u00fcnyadan ba\u011f\u0131ms\u0131z olacaksa b\u00fcy\u00fck makine \u00fcretimi, makine aletleri, demir ve \u00e7elik ve elektromekanik tesisler gecikmeksizin in\u015fa edilmeliydi; ve yeni g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131 bulunarak, m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede devreye sokulmal\u0131yd\u0131. K\u00f6m\u00fcr ve petrol \u00fcretimi artt\u0131r\u0131lmal\u0131, b\u00fcy\u00fck barajlar ve di\u011fer hidroteknik projeleri in\u015fa edilmeliydi. Muazzam miktarlarda demirli ve demirsiz metaller gerekiyordu.<\/p>\n

Rusya \u00e7a\u011flar boyunca her zaman tar\u0131m \u00fclkesi olmu\u015ftu. Bu nedenle yan sanayinin geli\u015fmesiyle birlikte, tar\u0131m verimlili\u011fini te\u015fvik etme sorunu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ve 15. Parti Kongresi, Aral\u0131k 1927’de, Stalin’in \u00f6nerdi\u011fi ve kolektif tar\u0131m\u0131n enerjik bi\u00e7imde geli\u015fmesini isteyen bir karar\u0131 kabul etti. Tar\u0131m makineleri, \u00f6zellikle trakt\u00f6rlere olan talep ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir art\u0131\u015f g\u00f6sterdi. Bu ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck trakt\u00f6r tesisleri in\u015fa edilmek zorundayd\u0131. \u00dclkenin sanayile\u015fmesi ve tar\u0131m\u0131n kolektifle\u015ftirilmesi hakk\u0131ndaki kararlar, be\u015f y\u0131ll\u0131k planlar\u0131n \u00f6nc\u00fcleriydi. 15. Parti Kongresi taraf\u0131ndan Stalin’in \u00f6nerisi \u00fczerine al\u0131nan daha ileri bir karar, Devlet Planlama Komisyonu’na ulusal ekonomi i\u00e7in ilk be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131 haz\u0131rlama \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n

Nisan 1929\u2019da Stalin\u2019in ilk be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131 kabul edildi ve uygulanmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n

\u201cBe\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131n esas hedefi<\/em>\u201d diye a\u00e7\u0131klad\u0131, sonraki y\u0131llarda Stalin, \u201csosyalizm temelinde sadece b\u00fct\u00fcn bir end\u00fcstriyi de\u011fil fakat ayn\u0131 zamanda ula\u015f\u0131m ve tar\u0131m\u0131 yeniden te\u00e7hiz etmek ve yeniden organize etmek i\u00e7in \u00fclkemizde b\u00f6yle bir sanayi yaratmakt\u0131.<\/em>\u201d<\/p>\n

Plan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde tasarlanm\u0131\u015ft\u0131. Ve uyguland\u0131 da, hem de be\u015f y\u0131l i\u00e7inde de\u011fil d\u00f6rt y\u0131l i\u00e7inde. Bunu ikinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plan takip etti ve sonra da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc. Bu planlar\u0131n ba\u015far\u0131lar\u0131yla, sosyalizm \u00fclkemizde in\u015fa edildi. Sonraki birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7in hesaplanan kapsaml\u0131 ulusal ekonomik planlar sistemi, Sovyet bilim ve teknolojisi i\u00e7in yeni bir d\u00f6nem a\u00e7t\u0131. Devlet, be\u015f y\u0131ll\u0131k planlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinde \u00f6nemi b\u00fcy\u00fck olan yeni problemlerin acil \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusunda bilim insanlar\u0131na ve m\u00fchendislere \u00e7a\u011fr\u0131da bulundu. Ve devletin bu \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak, planlama ilkesini bilimin kendisinin de bir par\u00e7as\u0131 haline getirdi.<\/p>\n

Sovyet bilim adamlar\u0131 i\u00e7in bilimde plan yapma fikri, geride kalan y\u0131llar i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmalara temel bir katk\u0131 sunan do\u011fal ve al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir kavram haline geldi. Bununla birlikte, yurt d\u0131\u015f\u0131nda bu fikir, hi\u00e7 de k\u00fc\u00e7\u00fck olmayan ideolojik muhalefet do\u011furan ate\u015fli bir tart\u0131\u015fma konusu olmaya devam ediyor. Bilimde planlama fikrinin reddini do\u011furan \u00f6nemli bir fakt\u00f6r de, kapitalist toplumun bireysel karakterinde, \u00f6zel m\u00fclkiyet k\u00fclt\u00fcnde aranmal\u0131d\u0131r. Bilimdeki her ilerleme, her yeni bilimsel fikir ve bulu\u015f, kapitalist toplumda, \u00f6zel m\u00fclkiyet \u00f6gesi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Devletin bilim \u00fczerinde herhangi bir h\u00fckm\u00fc yoktur ve dolay\u0131s\u0131yla bilimin geli\u015fimi planlanamaz. Ku\u015fkusuz, “beklenmedik<\/em>” bilimsel bulgu ve ke\u015fifleri planlama imk\u00e2n\u0131 yoktur; fakat her ger\u00e7ek bilim, iyi temellendirilmi\u015f bir tahmin ve \u00f6ng\u00f6r\u00fcy\u00fc b\u00fcy\u00fck oranda i\u00e7ermelidir. \u00d6rne\u011fin Newton fizi\u011fi muhtemelen on yedinci ve on sekizinci y\u00fczy\u0131llarda, fizi\u011fin uzun s\u00fcreli geli\u015fimini tahmin etmek ve b\u00f6ylece onu planlamak i\u00e7in bir temel olu\u015fturmu\u015ftur. Atom \u00e7ekirde\u011finin yap\u0131s\u0131yla ilgili \u00e7a\u011fda\u015f bilgilerimiz, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcven derecesi ile bu alandaki teorik ve deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011funu planlamam\u0131z\u0131 sa\u011flad\u0131. \u00c7a\u011fda\u015f organik kimya \u00f6yle in\u015fa edildi ki, pratik ve teorik alandaki ilerleme noktas\u0131nda en uygun ve ilgin\u00e7 y\u00f6nleri se\u00e7erek, gelece\u011fe a\u00e7\u0131kl\u0131kla bakabiliyoruz. U\u00e7ak yap\u0131m\u0131 konusunda, zaman\u0131n ilerlemesiyle u\u00e7ak motorlar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn artt\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden ampirik form\u00fcller olduk\u00e7a faydal\u0131 olmu\u015ftur. Hayvan ve bitki se\u00e7ilimi gibi biyolojinin bir dizi dal\u0131nda, iste\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak \u015fu ya da bu cins ya da t\u00fcr\u00fcn \u00fcretilmesi sorunu do\u011funca, planlama tamamen gerekli hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n

Bilimimizin halk\u0131n ve devletin hizmetine olan tam ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 da bilimde planlamay\u0131 mutlak bir zorunluluk haline getirmi\u015ftir. Ve bu, sosyalist devlette bilimin ba\u015fl\u0131ca ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelliklerinden biridir! Bu t\u00fcr bir planlama sadece kurumlar\u0131, personeli, te\u00e7hizat\u0131 de\u011fil ayn\u0131 zamanda i\u00e7eri\u011fi, yani bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n temalar\u0131n\u0131 da kapsar.<\/p>\n

Sosyalist bir devlette bilimsel geli\u015fim plan\u0131 elbette devletin ekonomi plan\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 olmal\u0131d\u0131r; ancak bilimin s\u00fcrekli ilerlemesinin g\u00fcndeme getirdi\u011fi ihtimallerin, ekonomik planlamada \u00f6ng\u00f6r\u00fclen beklentileri \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde a\u015ft\u0131\u011f\u0131 da unutulmamal\u0131d\u0131r. Bilim kendine \u00f6zg\u00fc geli\u015fme mant\u0131\u011f\u0131na, dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken bir mant\u0131\u011fa sahiptir. Bilim her zaman ileriden gitmeli ve gelece\u011fe y\u00f6nelik rezervler biriktirmelidir; ancak o zaman do\u011fal halinde ilerleyebilir.<\/p>\n

Planlama ilkesine kesin ge\u00e7i\u015f, Sovyet iktidar\u0131n\u0131n ikinci on y\u0131l\u0131na denk gelen Sovyet biliminin geli\u015fiminin ikinci d\u00f6neminin ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011fiydi. Bu d\u00f6nemin bir di\u011fer \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi, kademeli olarak yerelle\u015fme ve yeni bilimsel etkinlik merkezlerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yd\u0131. SSCB Bilimler Akademisinin ilk \u015fubeleri bu d\u00f6nemde kuruldu:<\/p>\n

Vladivostok’daki Uzakdo\u011fu \u015fubesi; Sverdlovsk’daki Ural \u015fubesi; Tiflis’teki G\u00fcrcistan \u015fubesi; Erevan’daki Ermeni \u015fubesi; Bak\u00fc’de Azerbaycan \u015fubesi, Alma Ata’da Kazak \u015fubesi. Bunlar, yerel ko\u015fullar ve gereklilikler taraf\u0131ndan belirlenen \u00e7e\u015fitli y\u00f6nlerdeki bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n geli\u015ftirilmesini te\u015fvik etmek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131. S\u00f6z konusu \u015fubeler mevcut yerel \u00fcniversiteleri ve kolejleri tamamlamak i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma zemini haz\u0131rlad\u0131. Zamanla, bu dallar varl\u0131klar\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle me\u015frula\u015ft\u0131rd\u0131. Yerel halk aras\u0131ndaki yeni g\u00fc\u00e7lerden e\u011fitilen yerel bilim insanlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 biriktirdi ve k\u0131sa zamanda teorik ve pratik olarak \u00f6nemli sonu\u00e7lar \u00fcretmeye ba\u015flad\u0131. Daha sonraki y\u0131llarda bu \u015fubeler bir dizi ba\u011f\u0131ms\u0131z Akademi olarak yeniden d\u00fczenlenebilecek noktaya kadar geldi.<\/p>\n

Bilimin yerelle\u015fmesi, sadece Akademi’yi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda uzmanla\u015fm\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rma enstit\u00fcleri a\u011f\u0131n\u0131 da etkiledi. Be\u015f y\u0131ll\u0131k planlar \u00e7er\u00e7evesinde \u00fclkenin \u00e7e\u015fitli yerlerinde bu t\u00fcrden bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck enstit\u00fc ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. Burada, kadro ve organizasyon i\u015fleri Akademi \u00fcyesi A. F. Joffe y\u00f6netimindeki Leningrad Fizik ve Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen haz\u0131rl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla olduk\u00e7a kolayla\u015ft\u0131r\u0131lan Kharkov, Dniepropetrovsk, Sverdlovsk ve Tomsk’daki fizik ve teknoloji enstit\u00fclerine \u00f6zellikle de\u011finmek gerekir. \u00d6nemli bilim merkezleri haline gelen bu d\u00f6rt enstit\u00fc, k\u0131sa bir zaman i\u00e7inde, ciddi \u00f6neme sahip bulgular \u00fcretti. Omsk ve Odessa \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi, \u00fclkenin \u00e7e\u015fitli yerlerinde b\u00fcy\u00fck tar\u0131m enstit\u00fcleri ile \u00e7e\u015fitli bran\u015f ve uzmanl\u0131k alanlar\u0131nda daha pek \u00e7ok ba\u015fka enstit\u00fc kuruldu.<\/p>\n

Stalin\u2019in ilk be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131 d\u00f6neminde Sovyet biliminin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011fi, \u00fcniversite, kolej ve \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015f oldu. Devrim \u00f6ncesi Rusya (1914-1915), 112 bin \u00fcniversite \u00f6\u011frencisiyle sadece 91 \u00fcniversite ve koleje sahipti. \u0130lk be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131n ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 1928-1929 y\u0131llar\u0131nda \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 177 bine \u00e7\u0131karken, ikinci be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 olan 1933-1934’te, bu rakam 504 bine y\u00fckseldi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc be\u015f y\u0131ll\u0131k plan\u0131n (1937-1938) ba\u015flamas\u0131yla birlikte bu say\u0131 yakla\u015f\u0131k 603 bin oldu. Anayurt Sava\u015f\u0131 arifesinde, 1941’de, Sovyetler Birli\u011fi’nde yakla\u015f\u0131k 800 \u00fcniversite ile kolej vard\u0131 ve \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 da 667 bin idi. B\u00f6ylece, Stalin’in be\u015f y\u0131ll\u0131k planlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde \u00fcniversite ve \u00fcniversite \u00f6\u011frencisi say\u0131s\u0131 neredeyse d\u00f6rt kat artt\u0131. 1941 y\u0131l\u0131nda, farkl\u0131 \u00fcniversitelerde, kolejlerde ve bilimsel ara\u015ft\u0131rma kurulu\u015flar\u0131nda kay\u0131tl\u0131 olan yakla\u015f\u0131k 12 bin lisans\u00fcst\u00fc \u00f6\u011frencisinin, yani gelece\u011fin bilim insanlar\u0131 ve ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin bulundu\u011funu da eklemek gerekir.<\/p>\n

Planlaman\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi ve peki\u015ftirilmesi, yerelle\u015fme s\u00fcreci ve bilimsel personelin h\u0131zla artmas\u0131yla e\u015f zamanl\u0131 olarak, \u00fclkenin bilimsel ara\u015ft\u0131rma a\u011f\u0131, i\u015flevlerin farkl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve netle\u015ftirilmesi s\u00fcrecine girdi. Bilimsel sorunlar bundan b\u00f6yle merkezi idare ve cumhuriyetlerde bulunan uzmanla\u015fm\u0131\u015f Akademilerde yo\u011funla\u015f\u0131rken, kolejler ve \u00fcniversiteler ara konumda idi. Temelde bilim adamlar\u0131, \u00f6\u011fretmenler, m\u00fchendisler yeti\u015ftirme i\u015fine adanm\u0131\u015f olan bu kurumlar, ayn\u0131 zamanda, hem genel teori hem de \u00e7e\u015fitli uzmanl\u0131klardaki uygulama alanlar\u0131nda ara\u015ft\u0131rma faaliyetleri y\u00fcr\u00fct\u00fcyorlard\u0131. Bununla birlikte, ulusal ekonominin geli\u015fmesiyle, her alanda ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n pratik ve teknik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, esas olarak, uzmanla\u015fm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck enstit\u00fclerde ve end\u00fcstri ile do\u011frudan temas kurmay\u0131 sa\u011flayan fabrika laboratuvarlar\u0131nda yo\u011funla\u015ft\u0131.<\/p>\n

1934 yaz\u0131nda, ayn\u0131 y\u0131l\u0131n 25 Nisan tarihli Halk Komiserleri Konseyi karar\u0131 do\u011frultusunda, SSCB Bilimler Akademisi Leningrad\u2019dan Moskova\u2019ya ta\u015f\u0131nd\u0131. Neva k\u0131y\u0131s\u0131nda iki y\u00fcz\u00fc a\u015fk\u0131n y\u0131l s\u00fcren \u00e7al\u0131\u015fmadan sonra ortaya \u00e7\u0131kan bu de\u011fi\u015fim, Akademi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n do\u011fas\u0131nda meydana gelen \u00f6nemli de\u011fi\u015fikliklerle tamamen uyumluydu. Asl\u0131nda Akademi, o anda ulusal, bilimsel ara\u015ft\u0131rma a\u011f\u0131na y\u00f6n veriyordu ve faaliyetleri Sovyet devletinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 somut sorunlarla yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131yd\u0131. 23 Kas\u0131m 1935’te h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan kabul edilen Bilimler Akademisi’nin yeni t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc, SSCB Bilimler Akademisini “\u00fclkenin en se\u00e7kin bilim insanlar\u0131n\u0131 bir araya getiren, SSCB’nin en y\u00fcksek bilimsel kurumu<\/em>” olarak tan\u0131mlar. Akademi’nin temel amac\u0131 yeni t\u00fcz\u00fckte \u201c… bilimsel teorinin ve SSCB’de uygulanan bilimlerin genel ilerlemesine evrensel yard\u0131m ve di\u011fer \u00fclkelerde elde edilen bilimsel ba\u015far\u0131lar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bunlar\u0131n \u00fclke i\u00e7inde geli\u015ftirilmesi<\/em>\u201d olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. “Bilimler Akademisi, temel g\u00f6revini\u00a0yeni, sosyalist, s\u0131n\u0131fs\u0131z toplumun in\u015fas\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek i\u00e7in bilimsel ba\u015far\u0131lar\u0131n sistematik olarak uygulanmas\u0131 \u015feklinde g\u00f6rmektedir.<\/em>”<\/p>\n

\u00d6zellikle \u00e7arp\u0131c\u0131 olan, Sovyet iktidar\u0131n\u0131n kurulu\u015fundan bu yana Akademi’nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcnde yap\u0131lan bu de\u011fi\u015fiklikler ve s\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fmalarla sosyalizm ve Sovyet devletinin ihtiya\u00e7lar\u0131 ve ideolojisi aras\u0131ndaki yak\u0131n temasla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak, Akademi’de temsil edilen sosyal bilimlerde hem i\u00e7erik hem de y\u00f6nelim olarak yap\u0131lan temel revizyondur. 1936’da, bu revizyon g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak, Kom\u00fcnist Akademinin ara\u015ft\u0131rma enstit\u00fcleri SSCB Bilimler Akademisinin bir par\u00e7as\u0131 haline geldi. Uygarl\u0131\u011f\u0131n Maddi Tarihi Devlet Akademisi de Bilimler Akademisi taraf\u0131ndan devral\u0131nd\u0131.<\/p>\n

Yukar\u0131da belirtti\u011fimiz gibi, be\u015f y\u0131ll\u0131k planlar, ihtisasla\u015fm\u0131\u015f enstit\u00fclerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda s\u00fcrekli bir b\u00fcy\u00fcme ve say\u0131lar\u0131nda istikrarl\u0131 bir art\u0131\u015f sa\u011flad\u0131. Bir\u00e7ok alanda y\u00fcr\u00fct\u00fclen uzun ve yorucu \u00e7abalar sonucunda, bilim ve teknolojide yava\u015f yava\u015f -mecazi olarak s\u00f6ylenecek olursa-\u00a0kesintisiz bir cephe ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Devrim \u00f6ncesinin Rus bilimi, bireysel anlamda b\u00fcy\u00fck isimleri ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc ba\u015far\u0131lara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bireysel \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131yla gurur duymak hakk\u0131na sahipti. Bununla birlikte, ayn\u0131 zamanda, \u00f6v\u00fcn\u00fclecek tek bir uzman\u0131n dahi olmad\u0131\u011f\u0131 pek \u00e7ok bilim ve teknoloji dal\u0131 mevcuttu. Bu gibi durumlarda, yard\u0131mlar\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131ndan talep edilmesi gerekiyordu. Dolay\u0131s\u0131yla, Rus teknolojisi bir\u00e7ok bak\u0131mdan di\u011fer \u00fclkelerin l\u00fctfuna ba\u011f\u0131ml\u0131yd\u0131. Bilimde kesintisiz bir cephe kurulmas\u0131, her bilim alan\u0131nda uzmanla\u015fm\u0131\u015f gen\u00e7 bilim insanlar\u0131n\u0131n ve m\u00fchendislerin e\u011fitimi, \u00e7ok az say\u0131da \u00fclkenin ba\u015farm\u0131\u015f oldu\u011fu zor bir g\u00f6revdir. \u0130lk be\u015f y\u0131ll\u0131k plan d\u00f6neminde b\u00f6ylesine kesintisiz bir cephe olu\u015fturulmas\u0131 ve pratikte hemen hemen her alanda uzmanlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, Sovyet biliminin ve teknolojisinin geli\u015ftirilmesinde planlama ilkesinden kaynaklanan en \u00f6nemli ba\u015far\u0131lardan biriydi. Ba\u015far\u0131, uzun vadeli ve olduk\u00e7a farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015f bir e\u011fitim, bilim adamlar\u0131 ve m\u00fchendisler i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7aba ve yine end\u00fcstriyle s\u0131k\u0131 temas kurmak, engeller ve zorluklar\u0131n \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in bilim ve end\u00fcstrinin ortak \u00e7abalar\u0131n\u0131 gerektiriyordu.<\/p>\n

Be\u015f y\u0131ll\u0131k planlar boyunca Sovyet biliminin \u015fiddetli bi\u00e7imde b\u00fcy\u00fcmesinin \u00f6nemli bir g\u00f6stergesi olarak, uzmanla\u015fm\u0131\u015f yay\u0131nlar alan\u0131nda muazzam ilerlemeler oldu. Ne yaz\u0131k ki hen\u00fcz, Sovyet iktidar\u0131n\u0131n kurulu\u015fundan bu yana bilimsel literat\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn ve geli\u015fiminin bibliyografik bir ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Yine de bu literat\u00fcr\u00fcn niteli\u011finin genel bir bilgisi ve ayn\u0131 d\u00f6nemde di\u011fer \u00fclkelerdeki geli\u015fmelere k\u0131yasla, bu alandaki kazan\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131n ger\u00e7ekten \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funa dair g\u00fcvene dayal\u0131 bir iddia bulunmaktad\u0131r. Tek bir \u00f6rnek: \u00c7arl\u0131k Rusya’s\u0131nda, fizik alan\u0131nda orijinal bilimsel ara\u015ft\u0131rmalara ayr\u0131lm\u0131\u015f tek bir s\u00fcreli yay\u0131n vard\u0131. Bu s\u00fcreli yay\u0131nlarda en fazla 200 abone bulunmaktayd\u0131. \u015eu anda, fizikte be\u015f b\u00fcy\u00fck s\u00fcreli yay\u0131n var ve bunlardan her birinin 5 bin adet tiraj\u0131 bulunmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fey, bilimin di\u011fer alanlar\u0131 i\u00e7in de \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde do\u011frudur.<\/p>\n

Sava\u015f \u00f6ncesi be\u015f y\u0131ll\u0131k planlar boyunca bilimsel kamu aktivitesi olduk\u00e7a yo\u011fundu. Bu d\u00f6neme, bir\u00e7ok durumda Bilimler Akademisi taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen bir dizi kongre, konferans ve toplant\u0131lar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 damgas\u0131n\u0131 vurdu. \u00d6rne\u011fin 1940\u2019da, Bilimler Akademisi farkl\u0131 bilimsel enstit\u00fclerden ve end\u00fcstriyel tesislerden temsilcilerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 70 konferans d\u00fczenledi. Akademi, Sverdlovsk ve Novosibirsk\u2019de, Urallar ve Kuzbass sorunu hakk\u0131nda \u00f6zel oturumlar d\u00fczenledi. Leningrad\u2019da d\u00fczenlenen ba\u015fka bir oturum da, Volga ve Hazar\u2019a adanm\u0131\u015ft\u0131. Akademi ve \u00e7e\u015fitli \u00f6zel organizasyonlar taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen ke\u015fif gezisi say\u0131s\u0131 her alanda artt\u0131: flora, fauna, jeoloji, co\u011frafya, etnografya, arkeoloji. Yine, pek \u00e7ok karma\u015f\u0131k ke\u015fif gezisi vard\u0131. \u00d6rne\u011fin Mt. Elbrus, kozmik \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n incelemesindeki uzmanlardan fizyologlara ve doktorlara kadar \u00e7ok \u00e7e\u015fitli bilim dal\u0131 temsilcilerini i\u00e7eriyordu.<\/p>\n

Be\u015f y\u0131ll\u0131k planlar e\u015fli\u011finde bilim ve teknolojide ya\u015fanan muazzam geli\u015fmeler ve bu d\u00f6nemde \u015fekillenen bilim cephesi, Sovyet biliminin bu kadar k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde bir yandan kitaplar, s\u00fcreli yay\u0131nlar, patentler ve telif haklar\u0131 da\u011flar\u0131 ve \u00f6te yandan makineler, fabrikalar, g\u0131dalar ve mallarda somutla\u015fan temel ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 ve bir d\u00f6k\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 pratik olarak imkans\u0131z k\u0131ld\u0131. Bu nedenle, mevcut \u00f6zet, \u00f6zellikle se\u00e7kin eserlere yap\u0131lan \u00e7ok k\u0131sa ve y\u00fczeysel bir incelemeyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Rus matemati\u011fi, 19. yy\u2019\u0131n ba\u015flar\u0131ndan itibaren d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00f6nc\u00fc bir pozisyon \u00fcstlenmi\u015fti; fakat asla \u015fu an inceledi\u011fimiz d\u00f6nemdeki kadar kapsam, derinlik ve \u00e7e\u015fitlilik kazanmam\u0131\u015ft\u0131. Matematik\u00e7ilerimizin orijinal eserlerini ve bunlardan Akademi \u00fcyesi I. M. Vinogradov’un yeni bir analitik y\u00f6ntemin geli\u015ftirilmesi ve bu alandaki baz\u0131 son derece zor problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne dair say\u0131 teorisini \u00f6zellikle bir tarafa not etmeliyiz. Akademi \u00fcyeleri S. N. Bernstein, A. N. Kolmogorov ve Akademi \u00fcyesi A. Y. Khinchin, sadece matemati\u011fe de\u011fil, ayn\u0131 zamanda fizik, istatistik, teknoloji ve askeri bilim dallar\u0131na da b\u00fcy\u00fck \u00f6nem veren olas\u0131l\u0131klar teorisini \u00fcretti. Diferansiyel denklemler teorisinde b\u00fcy\u00fck pratik \u00f6nemi olan \u00f6nemli bir ilerleme kaydedildi. Bu alandaki bir\u00e7ok muhte\u015fem eserden Akademi \u00fcyeleri I. G. Petrovsky, S. L. Sobelev ve V. I. Smirnov\u2019unkileri not d\u00fc\u015febiliriz. Akademi \u00fcyelerinden P. S. Alexandrov taraf\u0131ndan geometrik topolojide yeni ve \u00f6zg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Devrimden \u00f6nce, Rus fizi\u011fi \u00e7ok az geli\u015fmi\u015fti. Ancak yeni ko\u015fullarda kurulan geni\u015f ve kapsay\u0131c\u0131 bir cephe ile birlikte h\u0131zla geni\u015fledi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, SSCB’de fizik bilimleri, genel teori ve pratik teknolojideki \u00f6nemli geli\u015fmelerin mimar\u0131 \u00e7ok say\u0131da uzman taraf\u0131ndan temsil edilmektedir. Bu d\u00f6nemde \u00f6ne \u00e7\u0131kan geli\u015fmeler aras\u0131nda en dikkat \u00e7ekici olan\u0131, Akademi \u00fcyeleri L. I. Mandelstam ve G. Landsberg’in \u0131\u015f\u0131k k\u0131r\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n yeni bir bi\u00e7imi olan birle\u015fik k\u0131r\u0131n\u0131m ke\u015fifleridir. Bu fenomen, Sovyet bilim adamlar\u0131yla (1928) e\u015f zamanl\u0131 olarak, Kalk\u00fcta’daki Hintli fizik\u00e7i Raman taraf\u0131ndan da ke\u015ffedildi. Hem fizik\u00e7iler hem de kimyac\u0131lar\u0131 ilgilendiren bu ke\u015fif yeni ve geni\u015f bir bilim alan\u0131 i\u00e7in temel olu\u015fturdu ve molek\u00fcler yap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda yeni olanaklar a\u00e7t\u0131. Sovyet ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, mutlak s\u0131f\u0131r civar\u0131ndaki s\u0131cakl\u0131klarda ger\u00e7ekle\u015fen fiziksel fenomenlerin incelenmesinde de \u00f6nemli sonu\u00e7lar elde etti. B\u00f6ylece, Akademi \u00fcyesi P. L. Kapitsa, “s\u00fcper ak\u0131\u015fkanl\u0131k<\/em>” olarak adland\u0131r\u0131lan,\u00a0s\u0131v\u0131 helyumun yeni ve dikkat \u00e7ekici bir \u00f6zelli\u011fini ke\u015ffetti. Bu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olgunun teorik a\u00e7\u0131dan ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131n\u0131 Akademi \u00fcyesi L. D. Landau\u2019ya bor\u00e7luyuz; ve bu teoriden \u00e7\u0131kar\u0131lan en zekice sonu\u00e7lar (s\u0131v\u0131 helyumda iki ses) deneysel olarak gen\u00e7 fizik\u00e7i V. P. Peshkov taraf\u0131ndan teyit edildi.<\/p>\n

Sovyet fizik\u00e7ileri ve matematik\u00e7ileri, lineer olmayan sal\u0131n\u0131m ya da matematiksel olarak ifade edildi\u011fi \u00fczere lineer olmayan diferansiyel denklemler \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na temel katk\u0131larda bulundu. L. I. Mandelstam, N. D. Papalexy, A. A. Andronov, ve N. M. Krylov gibi akademi \u00fcyelerinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, radyo ve mekanikte hem teorik hem de pratik a\u00e7\u0131dan \u00e7ok \u00f6nemli sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n

Akademi \u00fcyesi A. F. Joffe de, yar\u0131 iletkenlerin fizi\u011fi konusunda bir dizi \u00f6nemli sistematik incelemeyi tamamlad\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 elektroteknik materyaller, fotoelektrik ve benzeri alanlarda yeni ufuklar a\u00e7t\u0131. Akademi \u00fcyesi V. P. Linnik, giri\u015fim fenomeni \u00fczerine detayl\u0131 ve etkili bir incelemeden sonra, yeni prensiplere dayanarak, y\u00fczey kalitesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, mekanik par\u00e7alar\u0131n hassasiyeti ve astronomik aletler ve benzerlerinin yap\u0131m\u0131nda \u00f6nemli olanaklar sunan, b\u00fcy\u00fck \u00e7apta h\u00fcnerli giri\u015fim ara\u00e7lar\u0131 yaratmada ba\u015far\u0131l\u0131 oldu.<\/p>\n

Sovyet kimyas\u0131 da, Stalin’in be\u015f y\u0131ll\u0131k planlar\u0131 do\u011frultusunda geli\u015fip geni\u015fledi ve hem teorik hem de pratik a\u00e7\u0131dan b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahip bir dizi \u00e7al\u0131\u015fma \u00fcretti. B\u00f6ylece, Akademi \u00fcyeleri A. E. Favorsky ve S. V. Lebedev’in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 SSCB’de sentetik kau\u00e7uk end\u00fcstrisinin kurulmas\u0131na \u00f6n ayak oldu. Akademi \u00fcyesi A. N. Nesmeyanov’un ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, \u00f6nemli organometalik bile\u015fikler alan\u0131na yeni bir \u0131\u015f\u0131k tuttu. Akademi \u00fcyeleri N. D. Zelinsky ve A. A. Balandin, kataliz alan\u0131nda hem teorik hem pratik olmak \u00fczere baz\u0131 \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tamamlad\u0131lar. Sovyet fizikokimyas\u0131nda bir dizi yeni ve \u00f6nemli e\u011filimler geli\u015fti.<\/p>\n

Y\u00fczey aktif maddelerin incelenmesinde, Akademi \u00fcyeleri A. N. Frumkin ve P. A. Rebinder’\u0131n say\u0131s\u0131z sistematik ara\u015ft\u0131rmas\u0131 not edilmelidir. Akademisyen N. N. Semyonov, zincirleme reaksiyonlar ve bunlar\u0131n kineti\u011fi \u00fczerine olan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131\u00a0hem teorik hem de deneysel a\u00e7\u0131lardan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde geli\u015ftirdi. Akademi \u00fcyesi A. N. Terenin, fotokimyasal reaksiyonlar konusunda \u00f6nemli deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131. Terenin, diatomik molek\u00fcllerin fotodisosiyasyonunun ke\u015ffedicisidir ve kompleks organik bile\u015fikler alan\u0131nda \u00e7ok umut verici sonu\u00e7lar elde etmi\u015ftir.<\/p>\n

Sovyet biliminin bir \u00f6zelli\u011fi haline gelen ortak \u00e7al\u0131\u015fma tarz\u0131, genel olarak be\u015f y\u0131ll\u0131k planlar \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lan b\u00fcy\u00fck jeolojik ara\u015ft\u0131rmalarda \u00f6zellikle dikkate de\u011ferdir. Sovyet end\u00fcstrisinin ham madde temelinin haritas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karan, Sovyetler Birli\u011fi’nin \u00e7e\u015fitli yerlerinde petrol, metal cevherleri ve di\u011fer mineralleri arayan ve ke\u015ffeden bu ara\u015ft\u0131rmalar oldu. Akademi \u00fcyelerinden A. D. Arkhangelsky, I. M. Gubkin, S.S. Smirnov, P. I. Stepanov, A. E. Fersman ve V. A. Obruchev’in ve onlar\u0131n \u00e7ok say\u0131da \u00f6\u011frencisi ve takip\u00e7ilerinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, be\u015f y\u0131ll\u0131k planlar\u0131n yerine getirilmesinde birinci derecede \u00f6neme sahip bir\u00e7ok sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Bu d\u00f6nemde yap\u0131lan co\u011frafi ke\u015fif gezileri ve ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n en \u00f6nemlileri Kuzey Kutbu \u00fczerine olanlard\u0131r. Chelyuskin gemisiyle \u00e7\u0131k\u0131lan sefer, Akademi \u00fcyesi O. J. Schmidt’in s\u00fcr\u00fckledi\u011fi Kuzey Kutbu’na yap\u0131lan u\u00e7u\u015f ve s\u00fcr\u00fcklenen buz \u00fczerindeki \u00fcnl\u00fc Papanin kamp\u0131 bu bak\u0131mdan ba\u015f\u0131 \u00e7ekmi\u015ftir.<\/p>\n

Sovyet biyolojisi en ba\u015f\u0131ndan beri tar\u0131m ve t\u0131bb\u0131n hizmetine girmi\u015ftir. Sovyet biliminin bitki ve hayvan se\u00e7ilimi, bitki \u0131slah\u0131 ve fitoco\u011frafya alan\u0131ndaki pek \u00e7ok ola\u011fan\u00fcst\u00fc ba\u015far\u0131s\u0131 tar\u0131ma hemen etki etti. Akademi \u00fcyesi I. P. Pavlov’un devrimden \u00f6nce ba\u015flayan y\u00fcksek sinirsel aktivite ara\u015ft\u0131rmas\u0131, hem kendisinin hem de \u00f6\u011frencilerinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda yeni ko\u015fullarda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde geni\u015fledi ve t\u0131pta \u00e7ok \u00f6nemli sonu\u00e7lara yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n

Teknoloji de bu d\u00f6nemde say\u0131s\u0131z ba\u015far\u0131ya imza att\u0131. Sovyet teknolojisinin kalitesi ve kapsam\u0131, Svir, Volkhov ve Dinyeper’deki hidroternik istasyonlar gibi devasa g\u00fc\u00e7 projelerinde iyi ifade edildi. Sanayi -demir ve \u00e7elik, makine yap\u0131m\u0131, elektrik, kimyasal- Sovyet bilimine dayanarak, bilim adamlar\u0131m\u0131z ve m\u00fchendislerimiz taraf\u0131ndan elde edilen muazzam deneyimin sonucunda b\u00fcy\u00fcd\u00fc. G\u00fc\u00e7l\u00fc radyo istasyonlar\u0131, yeniden organize edilen demiryolu sistemi, Moskova metrosu, Moskova-Volga kanal\u0131n\u0131n dev barajlar\u0131 ve kilitleri -be\u015f y\u0131ll\u0131k planlar \u00e7er\u00e7evesinde geli\u015ftirilen yeni Sovyet teknolojisinin birka\u00e7 \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\n

Sosyal bilimlerin k\u00f6kl\u00fc revizyonu be\u015f y\u0131ll\u0131k planlara g\u00f6re devam etmi\u015ftir. Bu d\u00f6neme, Sovyetler Birli\u011fi tarihi \u00fczerine ger\u00e7ekle\u015ftirilen\u00a0pratik \u00e7al\u0131\u015fmalar damgas\u0131n\u0131 vurdu. Hem Rus halk\u0131n\u0131n hem de di\u011fer Sovyet uluslar\u0131n\u0131n edebiyat tarihi, ilk defa, edebiyat incelemesinde yeni Sovyet ilkelerinin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele al\u0131nd\u0131. \u00c7ok uluslu Sovyetler Birli\u011fi’ndeki oryantoloji, Sovyet halklar\u0131 i\u00e7in gramer ve s\u00f6zl\u00fck olu\u015fturma ve bunlar\u0131n tarihlerini derleme sorununa uygulanarak, tamamen yeni bir e\u011filim kazand\u0131. Yeni bir hukuk bilimi geli\u015ftirildi ve yeni Sovyet ekonomisinde ortaya \u00e7\u0131kan karma\u015f\u0131k sorunlar ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Sovyet biliminin t\u00fcm bu ba\u015far\u0131lar\u0131, Stalin’in g\u00f6sterdi\u011fi istisnai \u00f6zen ve dikkat ile ve onun Bilimler Akademisini t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda y\u00f6nlendiren ilerici bilim hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleri ile kolayla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Sovyet bilim adamlar\u0131n\u0131n ideolojik geli\u015fiminde b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan, Stalin’in ola\u011fan\u00fcst\u00fc eseri olan SBKP(B) Tarihi K\u0131sa Ders 1938’de yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n

Aral\u0131k 1939’da, SSCB Bilimler Akademisinin Genel Kurulu, bilimin ilerlemesine y\u00f6nelik se\u00e7kin hizmetleri ve Marksist-Leninist doktrinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi ve geli\u015ftirilmesi i\u00e7in her alanda sundu\u011fu katk\u0131 nedeniyle Joseph Vissarionovich Stalin’i Akademinin onur \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ti.<\/p>\n

Bu se\u00e7im, SSCB’nin Bilimler Akademisini ilerici Sovyet biliminin ger\u00e7ek personeli haline getiren d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn canl\u0131 simgesel bir niteli\u011fi olarak g\u00f6sterildi. 1941 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde, Sovyetler Birli\u011fi, say\u0131s\u0131z yeni enstit\u00fcde, Akademilerde, kolejlerde, \u00fcniversitelerde, sanayi tesislerinde g\u00f6rev yapan ve hayatlar\u0131n\u0131 bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalara adam\u0131\u015f y\u00fczlerce adam ve kad\u0131ndan olu\u015fan muazzam bir bilim insan\u0131 ordusuyla \u00f6v\u00fcnebilirdi. Sovyet bilim insanlar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir yeni bilimsel literat\u00fcr haz\u0131rlad\u0131lar ve kendilerini sava\u015f\u0131n zor y\u0131llar\u0131nda askeri cepheye yard\u0131m etmek i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f bilimsel bir cephede \u00f6rg\u00fctlediler.<\/p>\n

***<\/p>\n

Fa\u015fistler, Sovyetler Birli\u011fi’ne kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131klar\u0131 sald\u0131r\u0131da \u00e7ok say\u0131da yanl\u0131\u015f hesap yapt\u0131lar. Bunlardan biri, Sovyet biliminin hafife al\u0131nmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n

Sava\u015f, Sovyet bilimi i\u00e7in ciddiyeti iki kat y\u00fcksek olan bir testti. Bilim bir yandan cephenin, sava\u015f end\u00fcstrisinin ve bir b\u00fct\u00fcn olarak ulusal ekonominin akla gelen her alanda \u00f6n\u00fcne koydu\u011fu, tamamen yeni ve \u00e7o\u011fu kez olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in g\u00f6reve \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131. \u00d6te yandan, b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131larla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k ko\u015fullarda \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kald\u0131.<\/p>\n

Sovyet bilim insanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu, \u00fclkelerini savunmak i\u00e7in t\u00fcfekler veya sava\u015f u\u00e7aklar\u0131n\u0131 kitaplar ve laboratuvarlarla de\u011fi\u015ftirerek \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Bir\u00e7o\u011fu hi\u00e7 geri d\u00f6nmedi, sava\u015f alan\u0131nda \u00fclkeleri i\u00e7in hayatlar\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n

D\u00fc\u015fman bombalar\u0131 ve toplar\u0131, Pulkovo G\u00f6zlemevi’ni ve Leningrad Botanik Bah\u00e7elerinin \u00fcnl\u00fc seralar\u0131n\u0131 yok etti. Simeiz’deki astronomi g\u00f6zlemevi ya\u011fmaland\u0131 ve yak\u0131larak yok edildi. Alman vandallar\u0131 Kiev \u00dcniversitesi ve Beyaz Rusya Bilimler Akademisini patlatt\u0131 ve bir\u00e7ok kolej ve \u00fcniversitenin laboratuvar ve k\u00fct\u00fcphanelerini ya\u011fmalad\u0131. Bilimsel ekipman kay\u0131plar\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fc.<\/p>\n

Bir\u00e7ok bilimsel enstit\u00fc bo\u015falt\u0131ld\u0131. Bilim insanlar\u0131 al\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015f ko\u015fullarda, uygun ekipman, ara\u00e7, malzeme ve k\u00fct\u00fcphaneler olmadan \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kald\u0131lar. Baz\u0131 durumlarda, \u00f6rne\u011fin Leningrad\u2019da, ku\u015fatma s\u0131ras\u0131nda bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar so\u011fuk ve a\u00e7l\u0131\u011fa ra\u011fmen, d\u00fc\u015fman bombard\u0131man\u0131yla kesintiye u\u011frasa da y\u00fcr\u00fct\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Zorluklara ve yokluklara ra\u011fmen, Sovyet bilimi, sava\u015ftan muzaffer bir \u015fekilde \u00e7\u0131kt\u0131. Sava\u015f zaman\u0131 gereksinimlerine verdi\u011fi yan\u0131t, somut olarak, yeni ve geli\u015ftirilmi\u015f top tiplerinde, roket mermilerinde; u\u00e7aklar\u0131n ve motorlar\u0131n s\u00fcrekli geli\u015fmesinde, Alman \u201cKaplan<\/em>\u201dlar\u0131yla ve \u201cFerdinand<\/em>\u201dlar\u0131yla sava\u015fmak i\u00e7in tasarlanan yeni tip z\u0131rhlar ve z\u0131rh delici mermilerde, Sovyet radyosundaki kazan\u0131mlarda, her t\u00fcrl\u00fc askeri optik malzemenin verdi\u011fi kusursuz hizmette ve bunlar\u0131n s\u00fcrekli geli\u015fim ve ilerlemesinde, sava\u015f\u0131n \u00f6n ve arka cephelerinde enfeksiyon ve salg\u0131nlarla bo\u011fu\u015fmakta olan, y\u00fczlerce binlerce yaral\u0131 askeri kurtaran sa\u011fl\u0131k hizmetlerindeki m\u00fckemmel planlamada g\u00f6r\u00fclebiliyordu.<\/p>\n

Askeri te\u00e7hizat\u0131n ve malzemelerin her yeni detay\u0131, her yeni ila\u00e7 ve tedavi metodu, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eme\u011fin izlerini ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n

Sava\u015f sanayii, yeni makineler, yeni malzemeler, yeni tasar\u0131mlar i\u00e7in yeni ve daha h\u0131zl\u0131 test y\u00f6ntemleri talep ediyordu; ve neredeyse her durumda bilim, bu ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131. K\u0131rsal kesimdeki sa\u011fl\u0131kl\u0131 erkeklerin neredeyse t\u00fcm\u00fcn\u00fcn cephede oldu\u011fu ko\u015fullarda, tar\u0131m, yeni \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemlerinin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in acil agronomik ve agroteknik yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Burada da bilim, \u00e7a\u011fr\u0131ya derhal cevap verdi.<\/p>\n

Sava\u015ftan \u00f6nceki y\u0131llarda biriken bilgi ve tecr\u00fcbe, bilim insanlar\u0131n\u0131n bollu\u011fu ve Sovyet bilim insanlar\u0131n\u0131n fedakar yurtseverli\u011fi, \u00fclkenin bir\u00e7ok zorlu\u011fun \u00fcstesinden gelmesine yard\u0131mc\u0131 oldu. Bu d\u00f6nemde Sovyet bilimi sadece\u00a0sava\u015f faaliyetleri -cephe, sanayi, tar\u0131m ve t\u0131p- ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildi. Ayn\u0131 zamanda temel hatt\u0131 do\u011frultusunda geli\u015fimini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Bu, bilim ve teknolojide g\u00f6ze \u00e7arpan eserler i\u00e7in sava\u015f s\u0131ras\u0131nda verilen Stalin \u00f6d\u00fcllerinin uzun listelerinde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu \u00e7arp\u0131c\u0131 listeler, end\u00fcstri personelinin, kolektif \u00e7ift\u00e7ilerin, m\u00fchendislerin ve farkl\u0131 bilim alanlar\u0131ndaki \u00f6nemli sorunlar\u0131n incelenmesiyle me\u015fgul bilim insanlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bilimsel ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 kaydeder. Sovyetler, sava\u015f\u0131n en \u015fiddetli g\u00fcnlerinde bile, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Sovyetler Birli\u011fi\u2019ndeki belli ba\u015fl\u0131 b\u00fct\u00fcn s\u00fcreli yay\u0131nlar, sava\u015f boyunca yay\u0131mlanmaya devam etti; ve \u00fcniversite ve kolejlerin \u00e7o\u011funlu\u011fu faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. 1943 ba\u015flar\u0131nda, Stalingrad\u2019daki tayin edici sava\u015f s\u0131ras\u0131nda, Sovyet bilim insanlar\u0131 modern fizi\u011fin kurucusu Isaac Newton\u2019\u0131n 300. do\u011fum y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc kutlad\u0131lar. En s\u0131cak co\u015fku ve ilgi ile kutlanan bu bilim bayram\u0131, sava\u015f d\u00f6neminin zirvesinde, kriz d\u00f6neminde, Sovyet biliminin g\u00fcc\u00fc ve canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131c\u0131 bir g\u00f6stergesiydi.<\/p>\n

Stalin’in be\u015f y\u0131ll\u0131k planlar d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi, sava\u015f, bilim i\u00e7in yeni bir okul haline geldi. Sava\u015f, bilim insanlar\u0131na, birincil ve ikincil \u00f6nem ta\u015f\u0131yan \u015feyler aras\u0131nda, devlet ve \u201csaf bilim<\/em>\u201d aras\u0131nda, eskisinden daha net bir bi\u00e7imde ayr\u0131m yapabilmeyi \u00f6\u011fretti. Sava\u015f, en zorlu sorunlar\u0131n, ate\u015fli yurtseverlikten ilham alm\u0131\u015f kolektif bilim kurumu taraf\u0131ndan nas\u0131l h\u0131zla ve kararl\u0131l\u0131kla \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fini; \u00fclkemizin en uzak b\u00f6lgelerinde hangi g\u00fc\u00e7l\u00fc bilimsel g\u00fc\u00e7lerin yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi.<\/p>\n

Sava\u015f\u0131n ilk d\u00f6nemlerinde, 1942 ilkbahar\u0131nda, Hitler yanda\u015flar\u0131n\u0131n Moskova\u2019ya yakla\u015f\u0131rken bozguna u\u011frat\u0131lmas\u0131ndan sonra Stalin, bir mektubunda Bilimler Akademisi Ba\u015fkan\u0131na hitaben \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

“Sava\u015f ko\u015fullar\u0131na ra\u011fmen, Bilimler Akademisinin \u00fclkenin artan ihtiya\u00e7lar\u0131na ayak uyduraca\u011f\u0131na eminiz.<\/em>”<\/p>\n

Bilimler Akademisi Ba\u015fkan\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131 ikinci mektuptaysa Stalin \u015funlar\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n

\u201cBilimler Akademisi\u2019nin bilimdeki ve sanayideki yenilik\u00e7i hareketin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekece\u011fine, halk\u0131m\u0131z\u0131n ve di\u011fer b\u00fct\u00fcn \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sever insanlar\u0131n en habis d\u00fc\u015fman\u0131 Alman fa\u015fizmine kar\u015f\u0131 verilen sava\u015fta ilerici Sovyet biliminin merkezi haline gelece\u011fine inan\u0131yorum.<\/em>\u201d<\/p>\n

Akademilerde, uzmanla\u015fm\u0131\u015f enstit\u00fclerde, kolejlerde ve \u00fcniversitelerde, Sovyet bilim insanlar\u0131 ve m\u00fchendisleri, Stalin’in Sovyet biliminin zor sava\u015f y\u0131llar\u0131 boyunca Sovyet ordusuna ve Sovyet halk\u0131na yard\u0131m edece\u011fi inanc\u0131n\u0131 hakl\u0131 k\u0131lmak i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc gayreti g\u00f6sterdiler. Zor ve al\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015f ko\u015fullara ra\u011fmen, bilim \u00fclkenin artan ihtiya\u00e7lar\u0131na ayak uydurdu. Sovyet bilim insanlar\u0131 her yerde bulunacakt\u0131 -hava kuvvetleri, donanma, top\u00e7u, m\u00fchendisler, demiryollar\u0131 birlikleri, hastaneler, sava\u015f tesisleri, kolektif \u00e7iftlikler… Ve her yerde yard\u0131m ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k sundular. Sovyet bilimi, Sovyet Ordusu’nun zaferdeki pay\u0131n\u0131 payla\u015fabilirdi.<\/p>\n

Bilimler Akademisinin kurulu\u015funun 220. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc, Haziran 1945\u2019de Sovyetlerin k\u0131z\u0131l zafer bayra\u011f\u0131 Berlin\u2019deki Reichstag\u2019\u0131n \u00fczerinde dalgalan\u0131rken kutland\u0131. Bu, Sovyet bilim insanlar\u0131 i\u00e7in hem sava\u015f zaman\u0131nda hem de devrim sonras\u0131 d\u00f6nemde Sovyet biliminin ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131n bir \u00f6zetinin detayl\u0131 bir incelemesinin yap\u0131laca\u011f\u0131 g\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n

(…)<\/p>\n

K\u00fclt\u00fcr alan\u0131nda kayda de\u011fer her \u015feyin miras\u00e7\u0131s\u0131 olarak bizlere her \u015fey devrim \u00f6ncesi Rusya taraf\u0131ndan b\u0131rak\u0131ld\u0131. Ancak Sovyet bilimi \u00fclkeyle birlikte b\u00fcy\u00fcd\u00fc.<\/p>\n

Bilimimiz, B\u00fcy\u00fck Ekim Devrimi\u2019nin otuzuncu y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc, di\u011fer \u00fclkelerin bilimlerinden k\u00f6kten farkl\u0131 olan Sovyet bilimi olarak kar\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r. Bilimimiz g\u00fc\u00e7l\u00fc, kapsaml\u0131 ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131d\u0131r. Bu, eski Rusya’n\u0131n bilimi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Sovyet biliminin en \u00e7arp\u0131c\u0131 ay\u0131rt edici \u00f6zelliklerinden biridir.<\/p>\n

Bilim \u00fclkemize bu d\u00f6nemde ne vermi\u015ftir? Onun her yerde g\u00f6rebilece\u011fimiz meyvelerini fark etmek i\u00e7in sadece \u00e7evremize bakmam\u0131z yeterlidir. Ku\u015fkusuz, bir b\u00fct\u00fcn olarak Sovyet devleti, kapitalist ku\u015fatma alt\u0131nda var olman\u0131n t\u00fcm g\u00fc\u00e7l\u00fcklerinden ge\u00e7erken, Marx, Engels, Lenin ve Stalin’in b\u00fcy\u00fck bilimsel doktrini taraf\u0131ndan tasarlanan ve a\u00e7\u0131klanan \u00e7izgi do\u011frultusunda y\u00f6nlendirilmi\u015f ve y\u00f6netilmi\u015ftir.<\/p>\n

Sovyet bilimi, halk\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fcnyaya ilerici bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00fcst\u00fcn savunucular\u0131 ve Sovyet devletinin kurucular\u0131 Lenin ve Stalin\u2019in dehalar\u0131n\u0131 hediye etmesinden dolay\u0131 hakl\u0131 bir gurur ya\u015famaktad\u0131r. Lenin ve Stalin, Marksizmi zenginle\u015ftirdi, onu toplumsal geli\u015fmenin yeni\u00a0ko\u015fullar\u0131na uygulayarak b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde geli\u015ftirdi. Geli\u015fimin emperyalizm ve sosyalist devrimler \u00e7a\u011f\u0131ndaki yasalar\u0131n\u0131 ortaya koyan Lenin ve Stalin,\u00a0Sovyet sistemini temel alarak sosyalizmin \u00fclkemizde zaferi ve in\u015fas\u0131 doktrinini yaratt\u0131lar ve bu b\u00fcy\u00fck \u00f6\u011fretiyi pratikte de ger\u00e7ekle\u015ftirdiler.<\/p>\n

Bilimimiz Lenin ve Stalin\u2019in dahice bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na -\u00f6zellikle de Lenin\u2019in Rusya\u2019da Kapitalizmin Geli\u015fmesi (1899), Materyalizm ve Ampriyokritisizm (1908) ve Devlet ve Devrim (1917) ile Stalin\u2019in Anar\u015fizm ve Sosyalizm (1906-07), Marksizm ve Ulusal Sorun (1912-13), Leninizmin \u0130lkeleri (1924) ve Diyalektik ve Tarihsel Materyalizm (1938) gibi eserlerine;\u00a0Stalin\u2019in \u00fclkemizin sosyalist sanayile\u015fmesi ve tar\u0131m\u0131n kolektifle\u015ftirilmesi i\u00e7in uygulad\u0131\u011f\u0131 programa; Stalin\u2019in askeri stratejisine; devlet, kadrolar, Sovyet entelekt\u00fcelleri ve ilerici bilim hakk\u0131ndaki \u00f6\u011fretilerine ve Anayasas\u0131na dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Lenin ve Stalin’in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sayesinde, sosyal bir s\u00fcre\u00e7 olarak devletin geli\u015fimi, \u015fimdi, insanl\u0131k tarihinde ilk kez bilimsel teori temelinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ve Sovyet devletinin ya\u015fam\u0131nda insan toplumunun biliminin bu g\u00f6rkemli tezah\u00fcr\u00fc ile yan yana, modern bilim ve teknolojinin somut uygulanmalar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 her alanda g\u00f6zlemliyoruz. Sovyet topraklar\u0131n\u0131n geni\u015f alanlar\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatan basit elektrik ampul\u00fc, \u015fu andaki \u015feklini bilim ve sanayi aras\u0131ndaki uzun y\u0131llar s\u00fcren i\u015fbirli\u011finin sonucunda ald\u0131; fizikten, kimyadan, demir, \u00e7elik ve cam end\u00fcstrilerinden ve y\u00fcksek vakum tekni\u011finden yararlanarak \u015fu anki teknolojiye ula\u015f\u0131ld\u0131. Radyo, yar\u0131m y\u00fczy\u0131l \u00f6nce A. S. Popov taraf\u0131ndan icat edildi, Sovyet fizik\u00e7i ve m\u00fchendislerinin yorulmaz \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla geli\u015ftirildi ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Sovyet vatanda\u015f\u0131 i\u00e7in radyo, s\u00fcper g\u00fc\u00e7l\u00fc yay\u0131n istasyonlar\u0131 ve muazzam bir al\u0131c\u0131 a\u011f\u0131 \u015feklini ald\u0131. \u00dclkenin en uzak k\u00f6\u015felerine n\u00fcfuz etti. Radyo,\u00a0Sovyet sosyalist \u00fclkesi i\u00e7in son derece yerinde bir geli\u015fmeydi. Halk\u0131 emek, m\u00fccadele ve e\u011flence ile birle\u015ftiren bir ara\u00e7, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bilgi ve propaganda arac\u0131 haline geldi.<\/p>\n

S\u00fcrekli de\u011fi\u015fme ve iyile\u015fme s\u00fcrecindeki telefonlar, her tip otomobil, yeni model buharl\u0131 ve lokomotifler, Sovyet u\u00e7aklar\u0131 -hepsi de bilim ve teknolojinin \u00fclkemizdeki ya\u015fam\u0131n ana hatlar\u0131na n\u00fcfuz etti\u011fini g\u00f6stermektedir. Bilim, pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan, ekili bitkilerin do\u011fas\u0131n\u0131 revize etmi\u015ftir. B\u00f6ylece, \u00fclkemizin de\u011fi\u015fik yerlerinde iklim \u00f6zelliklerine adapte olmu\u015f, yeni ve geli\u015fmi\u015f bi\u00e7imlerde tah\u0131l \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretilmi\u015ftir. \u0130nsan hayat\u0131, Sovyet cerrahlar\u0131 ve radyologlar\u0131n\u0131n bilgi ve becerileri, yani Sovyet t\u0131bb\u0131 taraf\u0131ndan korunmaktad\u0131r. Giydi\u011fimiz k\u0131yafetler, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z binalar, kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z elektrik -t\u00fcm bunlar, bilimsel ve teknik bilginin uygulanmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesinin bir sonucudur. Bu bilgi birikimi, Sovyet egemenli\u011finin kurulmas\u0131ndan bu yana yay\u0131mlanan da\u011flar dolusu kitapla ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Sovyet erkek ve kad\u0131nlar\u0131n\u0131n do\u011fa ve toplum hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleri temelden de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fler art\u0131k sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve yenilmez diyalektik materyalizme dayan\u0131yorlar. Sovyet bilim insan\u0131 diyalektik materyalizmin rehberli\u011finde her t\u00fcrl\u00fc bilimi \u00e7arp\u0131tma giri\u015fimiyle, bilimsel geli\u015fme yolunda idealizm sisinin zaman zaman ortaya \u00e7\u0131kabilecek olan her belirtisiyle korkusuzca sava\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Fakat bilim ge\u00e7mi\u015f ba\u015far\u0131lar\u0131n getirdi\u011fi rehavetle atalete s\u00fcr\u00fcklenemez. Bilim do\u011fas\u0131 gere\u011fi de\u011fi\u015fken ve dinamiktir, yerinde sayma yetisi yoktur. Ve Sovyet biliminin bu dinamik g\u00fcc\u00fc; kadrolar\u0131nda, on binin \u00fczerinde doktoral\u0131 ve 25 bin\u00a0civar\u0131nda y\u00fcksek lisansl\u0131 bilim insan\u0131n\u0131 kapsayan uzman ordusunda v\u00fccut bulmu\u015ftur. Sovyet y\u00f6netimi y\u0131llar\u0131nda b\u00fcy\u00fcyen bu b\u00fcy\u00fck bilimsel ordu, sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde Sovyetler Birli\u011fi’nin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 say\u0131s\u0131z yeni problemi \u00e7\u00f6zecek olan gelece\u011fin bilimini yaratacak.<\/p>\n

\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131, insanl\u0131\u011fa \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda bilim ve teknolojinin \u00f6nemine dair somut bir kan\u0131t sundu. Bilimin geli\u015fmesi, insan \u0131rk\u0131n\u0131n eline do\u011fal devrimlerin g\u00fcc\u00fcne e\u015f de\u011fer silahlar ve do\u011fa g\u00fc\u00e7leri verdi. Bu g\u00fc\u00e7l\u00fc silahlar\u0131n kimlerin eline ge\u00e7ebilece\u011fi hayati bir meseledir. Bilim ve teknoloji, ka\u00e7\u0131k fa\u015fizmin elinde insanl\u0131\u011f\u0131n kaderini tehdit etti. D\u00fcnya hakimiyeti hayali kuran emperyalistlerin ellerinde bilim ve teknoloji halklar\u0131 k\u00f6lele\u015ftirme arac\u0131 haline geldi. \u0130lerici Sovyet demokrasisinin ellerinde bilim ve teknoloji evrensel refah\u0131 te\u015fvik edici ve kom\u00fcnizme do\u011fru ilerlemeyi kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir unsur haline geldi.<\/p>\n

On sekizinci y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda tan\u0131nm\u0131\u015f yabanc\u0131lar -Euler, Bernoulli ve di\u011ferleri- Rus bilimine yard\u0131m ettiler. Ayn\u0131 y\u00fczy\u0131lda \u00fclkemiz kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterdi. Rus halk\u0131n\u0131n derinliklerinden, uzak yerle\u015fim yerleri olan Archangel, Kazan, Tobolsk, Ryazan\u2019dan b\u00fcy\u00fck Rus bilim insanlar\u0131 y\u00fckseldi: Lomonosov, Lobachevsky, Mendeleyev, Pavlov. Bu bilim insanlar\u0131, yarat\u0131c\u0131 bilimsel i\u015f\u00e7ili\u011fin muhte\u015fem \u00f6rnekleridir.<\/p>\n

Fakat sadece Sovyet y\u00f6netimi kuruldu\u011fundan beri,\u00a0\u00fclkenin b\u00fct\u00fcn gizli g\u00fc\u00e7leri harekete ge\u00e7irildi, ge\u00e7mi\u015fin b\u00fcy\u00fck fakat yaln\u0131z bilim adamlar\u0131, Sovyet bilim adamlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck ordusunun hizmetine verildi. Stalin 9 \u015eubat 1946\u2019da bu ordudan\u00a0di\u011fer \u00fclkelerin kazan\u0131mlar\u0131na h\u0131zla yeti\u015fmelerini ve sonras\u0131nda bunlar\u0131 ge\u00e7melerini istedi. Bu g\u00f6revi yerine getirmeyi kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u015fimdiden \u00e7ok \u015fey yap\u0131ld\u0131. Parti ve h\u00fck\u00fcmet yeni binalar, te\u00e7hizatlar ve ara\u015ft\u0131rma faaliyetleri i\u00e7in daha iyi ko\u015fullar sunarak, bilim alan\u0131ndaki yard\u0131mlar\u0131n\u0131 giderek art\u0131r\u0131yor. Sovyet bilim insanlar\u0131 ge\u00e7mi\u015fin b\u00fcy\u00fck deneyimleriyle destekleniyorlar. S\u00f6z konusu bilim insanlar\u0131, \u00fclkelerinin m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede sosyal ya\u015fam\u0131n en m\u00fckemmel \u015fekline \u2013kom\u00fcnizme-\u00a0ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak gibi b\u00fcy\u00fck ve t\u00fcketici bir g\u00f6revle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131rlar. Sovyet egemenli\u011finin ilk otuz y\u0131l\u0131, bilimde s\u00fcrekli bir b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fme d\u00f6nemiydi. K\u0131rk\u0131nc\u0131 y\u0131l, devasa bilimsel bir ba\u015far\u0131 d\u00f6nemi olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u00c7eviri: Zeynep Gizem \u015eenel<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sergey Ivanovich Vavilov Sovyet iktidar\u0131n\u0131n ilk on y\u0131l\u0131, siyasi olarak muzaffer olan devrimin, \u00fclke i\u00e7indeki ve d\u0131\u015f\u0131ndaki d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 silahlarla savunulmas\u0131 gereken bir d\u00f6nemle ba\u015flad\u0131. Sonra, ilk d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n ve i\u00e7 sava\u015f\u0131n bir sonucu olarak y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f olan ulusal ekonominin yeniden in\u015fa d\u00f6nemi geldi. Bir\u00e7ok durumda, bilim h\u0131zla ilerliyor; halk\u0131n k\u00fclt\u00fcrel ilerlemesine yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sanayide, ula\u015f\u0131mda ve tar\u0131mda\u00a0yeniden in\u015fa […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":487,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[530,484,368,349],"tags":[],"class_list":["post-508","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-15-sayi-subat-2018","category-ceviri","category-sergey-ivanovich-vavilov"],"yoast_head":"\nSovyet biliminin 30 y\u0131l\u0131 - 2<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:locale:alternate\" content=\"en_EN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sovyet biliminin 30 y\u0131l\u0131 - 2\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sergey Ivanovich Vavilov Sovyet iktidar\u0131n\u0131n ilk on y\u0131l\u0131, siyasi olarak muzaffer olan devrimin, \u00fclke i\u00e7indeki ve d\u0131\u015f\u0131ndaki d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 silahlarla savunulmas\u0131 gereken bir d\u00f6nemle ba\u015flad\u0131. Sonra, ilk d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n ve i\u00e7 sava\u015f\u0131n bir sonucu olarak y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f olan ulusal ekonominin yeniden in\u015fa d\u00f6nemi geldi. Bir\u00e7ok durumda, bilim h\u0131zla ilerliyor; halk\u0131n k\u00fclt\u00fcrel ilerlemesine yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sanayide, ula\u015f\u0131mda ve tar\u0131mda\u00a0yeniden in\u015fa […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Teori ve Eylem\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-02-04T08:55:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-01-18T11:41:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/08_Vavilov12.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"455\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"252\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"28 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/02\\\/04\\\/sovyet-biliminin-30-yili-2\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/02\\\/04\\\/sovyet-biliminin-30-yili-2\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e9bd173f3b1d0175ee175b4b0114d308\"},\"headline\":\"Sovyet biliminin 30 y\u0131l\u0131 – 2\",\"datePublished\":\"2018-02-04T08:55:26+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-18T11:41:31+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/02\\\/04\\\/sovyet-biliminin-30-yili-2\\\/\"},\"wordCount\":6634,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/02\\\/04\\\/sovyet-biliminin-30-yili-2\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/01\\\/08_Vavilov12.jpg\",\"articleSection\":[\"Bilim\",\"15. Say\u0131 \\\/ \u015eubat 2018\",\"\u00c7eviri\",\"Sergey Ivanovich Vavilov\"],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/02\\\/04\\\/sovyet-biliminin-30-yili-2\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/02\\\/04\\\/sovyet-biliminin-30-yili-2\\\/\",\"name\":\"Sovyet biliminin 30 y\u0131l\u0131 - 2\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/02\\\/04\\\/sovyet-biliminin-30-yili-2\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/02\\\/04\\\/sovyet-biliminin-30-yili-2\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/01\\\/08_Vavilov12.jpg\",\"datePublished\":\"2018-02-04T08:55:26+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-18T11:41:31+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/02\\\/04\\\/sovyet-biliminin-30-yili-2\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/02\\\/04\\\/sovyet-biliminin-30-yili-2\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/02\\\/04\\\/sovyet-biliminin-30-yili-2\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/01\\\/08_Vavilov12.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/01\\\/08_Vavilov12.jpg\",\"width\":455,\"height\":252},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2018\\\/02\\\/04\\\/sovyet-biliminin-30-yili-2\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sovyet biliminin 30 y\u0131l\u0131 – 2\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"description\":\"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"width\":400,\"height\":400,\"caption\":\"Teori ve Eylem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/teoriveeylem\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/teoriveeylem\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/teoriveeylem\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e9bd173f3b1d0175ee175b4b0114d308\",\"name\":\"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/author\\\/cagdas\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sovyet biliminin 30 y\u0131l\u0131 - 2","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"[:tr]Sovyet biliminin 30 y\u0131l\u0131 - 2[:] - Teori ve Eylem","og_description":"Sergey Ivanovich Vavilov Sovyet iktidar\u0131n\u0131n ilk on y\u0131l\u0131, siyasi olarak muzaffer olan devrimin, \u00fclke i\u00e7indeki ve d\u0131\u015f\u0131ndaki d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 silahlarla savunulmas\u0131 gereken bir d\u00f6nemle ba\u015flad\u0131. Sonra, ilk d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n ve i\u00e7 sava\u015f\u0131n bir sonucu olarak y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f olan ulusal ekonominin yeniden in\u015fa d\u00f6nemi geldi. Bir\u00e7ok durumda, bilim h\u0131zla ilerliyor; halk\u0131n k\u00fclt\u00fcrel ilerlemesine yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sanayide, ula\u015f\u0131mda ve tar\u0131mda\u00a0yeniden in\u015fa […]","og_url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/","og_site_name":"Teori ve Eylem","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","article_published_time":"2018-02-04T08:55:26+00:00","article_modified_time":"2023-01-18T11:41:31+00:00","og_image":[{"width":455,"height":252,"url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/08_Vavilov12.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@teoriveeylem","twitter_site":"@teoriveeylem","twitter_misc":{"Yazan:":false,"Tahmini okuma s\u00fcresi":"28 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/"},"author":{"name":"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/e9bd173f3b1d0175ee175b4b0114d308"},"headline":"Sovyet biliminin 30 y\u0131l\u0131 – 2","datePublished":"2018-02-04T08:55:26+00:00","dateModified":"2023-01-18T11:41:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/"},"wordCount":6634,"publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/08_Vavilov12.jpg","articleSection":["Bilim","15. Say\u0131 \/ \u015eubat 2018","\u00c7eviri","Sergey Ivanovich Vavilov"],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/","name":"Sovyet biliminin 30 y\u0131l\u0131 - 2","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/08_Vavilov12.jpg","datePublished":"2018-02-04T08:55:26+00:00","dateModified":"2023-01-18T11:41:31+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr-TR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/#primaryimage","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/08_Vavilov12.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/08_Vavilov12.jpg","width":455,"height":252},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2018\/02\/04\/sovyet-biliminin-30-yili-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sovyet biliminin 30 y\u0131l\u0131 – 2"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","name":"Teori ve Eylem","description":"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi","publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization","name":"Teori ve Eylem","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","width":400,"height":400,"caption":"Teori ve Eylem"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","https:\/\/x.com\/teoriveeylem","https:\/\/www.instagram.com\/teoriveeylem\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/e9bd173f3b1d0175ee175b4b0114d308","name":"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/author\/cagdas\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/508","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=508"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/508\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2712,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/508\/revisions\/2712"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=508"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=508"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=508"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}