{"id":3849,"date":"2025-10-17T10:17:54","date_gmt":"2025-10-17T07:17:54","guid":{"rendered":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?p=3849"},"modified":"2025-10-17T10:17:54","modified_gmt":"2025-10-17T07:17:54","slug":"savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/","title":{"rendered":"Sava\u015f ve Y\u0131k\u0131m Spek\u00fclat\u00f6rlerinin D\u00fcnyas\u0131 m\u0131?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Yusuf Akda\u011f<\/strong><\/p>\n<p>Ukrayna ile \u201c<em>nitelikli toprak elementleri anla\u015fmas\u0131<\/em>\u201d, sava\u015fta ABD\u2019nin rol\u00fc ve ama\u00e7lar\u0131n\u0131 alenile\u015ftiren yeni bir kan\u0131t oldu. 30 Nisan 2025 tarihli bu anla\u015fma metni, Ukrayna\u2019y\u0131 kay\u0131r\u0131yor g\u00f6r\u00fcnen maddelerine ra\u011fmen Ukrayna\u2019n\u0131n ABD ile Rusya aras\u0131ndaki payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n belgesi niteli\u011findedir.<\/p>\n<p>Ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imleri kampanyas\u0131 d\u00f6neminde \u201c<em>Her \u015fey ABD i\u00e7in<\/em>\u201d, \u201c<em>Yeniden b\u00fcy\u00fck Amerika!<\/em>\u201d sloganlar\u0131 e\u015fli\u011finde, ABD\u2019nin sanayi \u00fcretimine a\u011f\u0131rl\u0131k verece\u011fini, Ukrayna\u2019daki sava\u015f\u0131 bitirece\u011fini s\u00f6yleyen; NATO \u00fcyesi Bat\u0131l\u0131 devletlerin b\u00fct\u00e7elerinden %2\u2019lik \u00f6deme yapmamalar\u0131 durumunda NATO\u2019dan \u00e7ekilebilece\u011fi imas\u0131nda bulunan; \u0130ran\u2019\u0131, n\u00fckleer silah \u00fcretme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na son vermez ve bu ama\u00e7l\u0131 tesislerini yok etmezse tarihinde g\u00f6rmedi\u011fi bombard\u0131mana tabi tutmakla tehdit eden Trump, ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturur oturmaz vaat ve iddialar\u0131 do\u011frultusundaki kararnamelere imza atarak uluslararas\u0131 ili\u015fkileri sarsan uygulamalara h\u0131zl\u0131 bir giri\u015f yapt\u0131. Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131na son verme hedefli g\u00f6r\u00fc\u015fme trafi\u011finin ba\u015flat\u0131lmas\u0131 ve 184 \u00fclkeyi kapsayan yeni g\u00fcmr\u00fck vergileri ilan\u0131 hamlelerinin en dikkat \u00e7ekenleri oldu. Buna, bu May\u0131s ay\u0131 ortalar\u0131nda, Netanyahu y\u00f6netiminde huzursuzluk nedeni olan Suudi Arabistan merkezli Ortado\u011fu gezisi eklendi.<\/p>\n<p>Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n Biden y\u00f6netiminin beceriksizli\u011fi nedeniyle ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ABD\u2019nin 350 milyar dolar kaynak aktard\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve fakat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir \u015fey almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Trump, bu sava\u015f\u0131n as\u0131l olarak Avrupal\u0131lar\u0131 ilgilendirdi\u011fini belirtmesine ra\u011fmen AB\u2019ni hesaba katmaz bir tutumla Putin y\u00f6netimiyle do\u011frudan g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ba\u015flatt\u0131. Avrupal\u0131 emperyalistleri \u201c<em>\u015foke eden<\/em>\u201d bu \u2018ilk hamle\u2019yi, \u2018stratejik m\u00fcttefikler\u2019 dahil neredeyse t\u00fcm \u00fclkeleri kapsayacak geni\u015flikte tutulan y\u00fcksek g\u00fcmr\u00fck vergileri kararnamesi izledi. T\u00fcm \u00fclkelerin ABD\u2019ni soydu\u011funu ve AB\u2019nin ABD\u2019ni s\u00f6m\u00fcrmek i\u00e7in kuruldu\u011funu ileri s\u00fcren Trump ve y\u00f6netiminin s\u00f6zc\u00fcleri y\u00fcksek vergi duvarlar\u0131yla ithalat\u0131 s\u0131n\u0131rlay\u0131p sermayeyi \u00fclke i\u00e7ine \u00e7ekme iddias\u0131ndalar.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klama ve uygulamalar\u0131n ilk ad\u0131m\u0131 sars\u0131c\u0131yd\u0131. Anlamland\u0131rmalar da gecikmedi. Trump\u2019\u0131n imza att\u0131\u011f\u0131 kararlarla neoliberal d\u00f6nemin sona erdi\u011fi, Rusya ile bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin ABD-AB ittifak\u0131na darbe vurdu\u011fu, ittifaklar\u0131 ve ortakl\u0131klar\u0131 sona erdirip yeni bir d\u00f6nemi ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Trump <em>uluslararas\u0131 ili\u015fkiler alan\u0131na z\u00fcccaciye d\u00fckkan\u0131na dalan fil misali dalm\u0131\u015f, d\u00fcnyan\u0131n yeni bir d\u00f6nem ve d\u00fczene yol almas\u0131n\u0131n <\/em>ba\u015flang\u0131\u00e7 fi\u015fe\u011fini f\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131! Trump\u2019\u0131n kendisi de, Amerikan emperyalizminin ekonomik-askeri g\u00fcc\u00fc, politikalar\u0131 ve uygulamalar\u0131yla uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin de\u011fi\u015fimindeki etkisinden hareketle \u201c<em>Hem ABD\u2019ni hem de D\u00fcnyay\u0131 y\u00f6netiyorum<\/em>\u201d diye b\u00f6b\u00fcrlenerek bu iddialar\u0131 fonluyor gibiydi.<\/p>\n<p>Kapitalist d\u00fcnya pazar\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesinde \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinde \u00f6ne \u00e7\u0131kmaya ba\u015flayan ve sava\u015f sonras\u0131nda bu konumunu g\u00fc\u00e7lendirerek kapitalist d\u00fcnya g\u00fc\u00e7lerinin en \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kan ABD emperyalizmi, 29 trilyon dolarl\u0131k GSMH\u2019si; d\u00fcnya toplam ticareti i\u00e7indeki %18\u2019lik pay\u0131, ABD men\u015feli enerji, silah, kimya-ila\u00e7 tekellerinin d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck uluslararas\u0131 tekelleri i\u00e7inde \u00f6n s\u0131ralarda yer almas\u0131, finansal i\u015flemler alan\u0131nda bask\u0131n g\u00fc\u00e7 olmas\u0131 ve NATO\u2019yu kullanma olana\u011f\u0131yla d\u00fcnya politikas\u0131nda hala en etkili g\u00fc\u00e7t\u00fcr. 1 trilyona yakla\u015fan silahlanma ve sava\u015f ara\u00e7lar\u0131 harcamalar\u0131, d\u00fcnyan\u0131n ikinci en \u00e7ok n\u00fckleer silah sahibi olmas\u0131, Bat\u0131l\u0131 emperyalistleri ve Do\u011fu Avrupa\u2019n\u0131n i\u015fbirlik\u00e7i gerici rejimlerini NATO karargah\u0131 arac\u0131yla politikalar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde harekete ge\u00e7irme olana\u011f\u0131; \u0130srail, T\u00fcrkiye, Suudi Arabistan arac\u0131yla Ortado\u011fu\u2019da, Japonya, Avustralya, Yeni Zelanda, G. Kore ve bir \u00f6l\u00e7\u00fcde de Hindistan \u00fczerinden Asya\u2019daki etki g\u00fcc\u00fc ve di\u011fer bir\u00e7ok \u00fclkedeki y\u00f6netimler \u00fczerindeki etkisi dolay\u0131s\u0131yla da o, bir d\u00fcnya g\u00fcc\u00fc konumundad\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak, kapitalist emperyalizmin temel \u00f6zellikteki ger\u00e7ekliklerinden biri de tekelci rekabet ve etki alanlar\u0131 \u00fczerine m\u00fccadeleye mahk\u00fbm olu\u015fudur. Topraklar, hammadde kaynak ve rezervleri, ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fc alanlar\u0131, deniz ve karasular\u0131 \u00fczerine rekabet ve payla\u015f\u0131m kavgas\u0131n\u0131n bir \u00f6zelli\u011fi de, \u201c<em>s\u00fcper g\u00fc\u00e7<\/em>\u201d konumundaki bir devlet ve \u00fclkenin, geli\u015fmelerin belirli bir evresinde bu konumunu yitirme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da \u00fcretiyor olmas\u0131d\u0131r. Nitekim ABD, 1,8 trilyon dolara y\u00fckselen b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131, 1,2 trilyon dolara y\u00fckselen d\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ve trilyona ula\u015fan askeri harcamalar\u0131n getirdi\u011fi y\u00fckleri, bu y\u00fck\u00fc ba\u015fka \u00fclkelerin halklar\u0131na aktararak korsan rol\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrmede giderek daha fazla zorlanmaktad\u0131r. Mevcut ko\u015fullarda en g\u00fc\u00e7l\u00fc rakibi ise, %145\u2019lik g\u00fcmr\u00fck vergisiyle vurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00c7in\u2019dir!<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> 1980\u2019lere girilirken ekonomik b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc d\u00fcnya toplam\u0131n\u0131n ancak %1,5\u2019u civar\u0131nda olan \u00c7in, 2024 itibar\u0131yla d\u00fcnya ekonomisinin %19\u2019unu olu\u015fturacak d\u00fczeye y\u00fckselmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>\u00c7in\u2019in bu b\u00fcy\u00fck at\u0131l\u0131m\u0131 ve uluslararas\u0131 alanda \u00fcretimin ana merkezlerinden biri haline gelmesi, Asya ve Afrika\u2019da geli\u015ftirdi\u011fi ili\u015fkiler, onun ABD y\u00f6netimi taraf\u0131ndan son y\u0131llardaki t\u00fcm stratejik d\u0131\u015f politika a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda ve ABD istihbarat raporlar\u0131nda ABD i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck tehdit g\u00fcc\u00fc olarak g\u00f6sterilmesine neden oldu. Trump\u2019\u0131n ikinci ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131yla birlikte ilan etti\u011fi yeni ve y\u00fcksek ithalat vergisi, bu tehdide kar\u015f\u0131 \u201c<em>\u00f6nlemler paketi<\/em>\u201dnde bir maddeden ibarettir. Restle\u015fmenin kapsam\u0131 ve alan\u0131 ise daha geni\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>G\u00fc\u00e7 Bende Ataklar\u0131!<\/strong><\/p>\n<p>Ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imleri kampanyas\u0131nda Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131 sona erdirece\u011fini ilan eden Donald Trump\u2019\u0131n, yard\u0131mc\u0131lar\u0131yla birlikte Beyaz Saray\u2019da V. Zelenskiy\u2019i pinpon topuna \u00e7evirirken, \u201c<em>sana 350 milyar dolar verdik yar\u0131s\u0131n\u0131 i\u00e7 ettin, sava\u015fta milyonlarca ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep oldun, elinde hi\u00e7bir kart yok, bar\u0131\u015f yapmak zorundas\u0131n, toprak elementlerini vereceksin, ba\u015fka \u00e7aren yok!<\/em>\u201d mealindeki s\u00f6zleri, burjuva diplomasisinde \u00f6rne\u011fine az rastlan\u0131r t\u00fcrden a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131yd\u0131 ve \u00f6zellikle ABD m\u00fcttefiki \u00fclkelerin y\u00f6neticileri taraf\u0131ndan \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla kar\u015f\u0131land\u0131. \u201c<em>Ben ba\u015fkan olsayd\u0131m Ukrayna sava\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmazd\u0131, Biden oldu\u011fu i\u00e7in Putin sava\u015f ilan etti<\/em>\u201d s\u00f6ylemini ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa ikinci kez oturduktan sonra da s\u00fcrd\u00fcren Trump, Rusya y\u00f6neticileriyle y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri hemen ba\u015flatt\u0131 ve Trump\u2019\u0131n temsilcileri Rus temsilcilerle g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri sonras\u0131nda, daha \u00f6nce de a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f olduklar\u0131 \u00fczere Rus n\u00fcfuslu b\u00f6lgelerin Rusya\u2019ya kat\u0131lmas\u0131n\u0131n referandumlarla da onayland\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015faretle Zelenskiy\u2019in bunu kabullenmek durumunda oldu\u011funu belirttiler. Nadir toprak elementleri antla\u015fmas\u0131n\u0131 dayatan ABD y\u00f6netimi, Avrupal\u0131 emperyalistlerle birlikte Ukrayna\u2019y\u0131 sava\u015fa s\u00fcr\u00fcklemesinin nedenleri hakk\u0131nda sadece ipucu vermedi, 500 milyar dolarl\u0131k \u201c<em>imar<\/em>\u201d plan\u0131yla sava\u015f rant\u0131 i\u00e7in y\u0131k\u0131ma zemin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da alenile\u015ftirdi. Bir aralar ABD Kongre oturumunda ve Avrupa Parlamentosu\u2019nda ayakta alk\u0131\u015flanan Zelenskiy\u2019i ABD yard\u0131mlar\u0131n\u0131 \u201c<em>i\u00e7 eden bir h\u0131rs\u0131z<\/em>\u201d ve y\u00fcz binlerce ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sorumlu g\u00f6steren Trump, Biden y\u00f6netimiyle birlikte Avrupa\u2019n\u0131n emperyalist ve i\u015fbirlik\u00e7i g\u00fc\u00e7lerini de su\u00e7lam\u0131\u015f oluyordu. Zelenskiy \u00f6nce \u201c<em>Git antla\u015fmay\u0131 imzalamaya haz\u0131r oldu\u011funda gelirsin!<\/em>\u201d denerek neredeyse yaka-pa\u00e7a kap\u0131 d\u0131\u015far\u0131 edildi. Ard\u0131ndan Londra\u2019da \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrge politikas\u0131n\u0131n mirasyedileri taraf\u0131ndan kucaklanarak \u201c<em>biz arkanday\u0131z<\/em>\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131yla teskin ilac\u0131 i\u00e7irildi! Ne ki \u0130ngilizlerin ve AB\u2019nin siyaset papazlar\u0131n\u0131n pay kapmada arka s\u0131ralara d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmelerine duyduklar\u0131 \u00f6fkeyle yapt\u0131klar\u0131 destek a\u00e7\u0131klamalar\u0131 onu \u00f6z\u00fcr dilemekten kurtaramad\u0131.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>\u00c7ok ani ve h\u0131zl\u0131, kimilerince de beklenilmedi\u011fi belirtilen bu ataklar, g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinin g\u00fc\u00e7 arac\u0131yla yeniden \u015fekillenmeye zorlanmas\u0131n\u0131 i\u015faret ediyor. Mali sermaye ve tekellerin d\u00fcnya pazarlar\u0131 \u00fczerine rekabetiyle ba\u011fl\u0131 istikrars\u0131zl\u0131k ve gerginliklerin daha da artt\u0131\u011f\u0131, belirli alanlarda birlikte hareket etmelerine kar\u015f\u0131n eskisi t\u00fcrden blokla\u015fmalar\u0131n kesin bi\u00e7imler almad\u0131\u011f\u0131, stratejik m\u00fcttefik g\u00fc\u00e7ler aras\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131k konular\u0131na yenilerinin eklendi\u011fi bir s\u00fcre\u00e7tir bu.<\/p>\n<p>Trump\u2019\u0131n \u201c<em>bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201dn\u0131n kan\u0131tlanmas\u0131 giri\u015fiminde, Ukrayna\u2019n\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131n ranta \u00e7evrilmesi ve nadir toprak elementlerinin ele ge\u00e7irilmesi ba\u015fl\u0131ca yak\u0131n hedef olarak somutlan\u0131rken, Rusya\u2019y\u0131 daha fazla etkisizle\u015ftirme tehdidi ortadan kalkm\u0131\u015f de\u011fildir. Trump, Ukrayna&#8217;daki sava\u015f\u0131 sona erdirme konusunda Rusya ile anla\u015fmaya var\u0131lamamas\u0131 durumunda Rus petrol\u00fcne yapt\u0131r\u0131m ve Rusya\u2019y\u0131 finansal olarak y\u0131kma tehdidinde bulunurken Putin y\u00f6netimi, Ukrayna\u2019da bar\u0131\u015f\u0131n Rusya\u2018n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 ve g\u00fcvenlik \u00f6nceliklerinin g\u00f6zetilmesiyle ko\u015fullu oldu\u011funu belirterek K\u0131r\u0131m, Lugansk ve Donetsk b\u00f6lgesinin Rusya\u2019ya ait oldu\u011funun kabul edilmesini, Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lerin Ukrayna\u2019da Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 cephe olu\u015fturma politikas\u0131ndan vazge\u00e7mesini, Ukrayna\u2019n\u0131n NATO\u2019ya al\u0131nmas\u0131 \u201c<em>projesi<\/em>\u201dnin iptalini istiyor. Hen\u00fcz bir anla\u015fma olmamas\u0131na, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bombard\u0131manlar devam etmesine ve araya AB ve \u0130ngiliz sava\u015f politikas\u0131n\u0131n barikatlar\u0131 \u00f6r\u00fclmesine ra\u011fmen, fiili durumun onaylanmas\u0131 ve Ukrayna\u2019n\u0131n \u2018nadir toprak elementleri\u2019yle tah\u0131l kaynaklar\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir anla\u015fma \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmayacakt\u0131r.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Trump\u2019\u0131n ataklar\u0131na en fazla \u2018bozulanlar\u2019 AB ve \u0130ngiliz y\u00f6netimleri oldu. Onun ilk hamlesi, Avrupal\u0131 m\u00fcttefiklerini \u00f6nemsemez bir tutum ifadesiydi. Putin ile anla\u015fmas\u0131, AB emperyalistleriyle \u0130ngiliz y\u00f6netimini Ukrayna rant\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131m masas\u0131ndan d\u0131\u015flama tehdidiyle y\u00fcz y\u00fcze b\u0131rakma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131yla onlar\u0131 \u00fclkelerinin halklar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f duruma da d\u00fc\u015f\u00fcrecekti. Br\u00fcksel\u2019deki s\u00f6zc\u00fclerle Alman, \u0130ngiliz ve Frans\u0131z y\u00f6neticiler, Trump\u2019\u0131n kendilerini umursamaz tutumu \u00fczerine bir yandan onu bu politikas\u0131ndan vazge\u00e7irme turlar\u0131na koyuldular, di\u011fer yandan Ukrayna\u2019n\u0131n sava\u015f alan\u0131 olarak kalmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki \u0131srarlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler. AB, Ukrayna\u2019n\u0131n kazanmas\u0131 i\u00e7in ne gerekiyorsa yapacak ve bu ama\u00e7la y\u00fczlerce milyar Avroluk kaynak olu\u015fturulacakt\u0131. AB \u00fcyesi devletlerin y\u00f6neticileri bir yandan d\u0131\u015flanmamalar\u0131 istemiyle Oval Ofis\u2019 kap\u0131lar\u0131na y\u00f6nelirken, di\u011fer yandan Ukrayna\u2019n\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve egemenli\u011fi i\u00e7in \u201c<em>tek yumruk olup Avrupa\u2019n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayacaklar\u0131<\/em>\u201dn\u0131 belirterek Rusya\u2019ya g\u00fcya meydan okudular! \u201c<em>Birlik<\/em>\u201d \u00fcyeleri aras\u0131nda kimi ayk\u0131r\u0131 sesler (Macaristan ve Slovenya) \u00e7\u0131kmas\u0131na ra\u011fmen, Almanya ve Fransa ba\u015fta olmak \u00fczere ve birlik d\u0131\u015f\u0131ndan da \u0130ngiltere y\u00f6neticileri sava\u015f haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 propagandas\u0131 e\u015fli\u011finde Ukrayna\u2019ya Rusya i\u00e7lerini vurabilecek kapasitede f\u00fczeler dahil yard\u0131m\u0131 s\u00fcrd\u00fcreceklerini a\u00e7\u0131klad\u0131lar. Rusya\u2019n\u0131n 3 ila be\u015f y\u0131l i\u00e7inde AB\u2019ne sald\u0131raca\u011f\u0131 iddias\u0131yla Alman Savunma Bakan\u0131yla Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 ve Frans\u0131z ve \u0130ngiliz y\u00f6neticilerin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ektikleri sava\u015fa haz\u0131rl\u0131k \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 otomatla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131! Macron ve \u0130ngiltere Ba\u015fbakan\u0131, Ukrayna\u2019ya asker konu\u015fland\u0131rmaya haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Almanya\u2019n\u0131n yeni Ba\u015fbakan\u0131 F. Merz Ukrayna\u2019ya Taurus f\u00fczelerini vereceklerini s\u00f6yledi. NATO\u2019nun 76. kurulu\u015f y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla Br\u00fcksel\u2019de bir araya gelen D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanlar\u0131 toplant\u0131s\u0131nda konu\u015fan Mark Rutte \u201c<em>Ortak g\u00fcvenli\u011fe y\u00f6nelik ger\u00e7ek tehditlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z<\/em>\u201d iddias\u0131nda bulundu ve daha fazla silahlanma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 yineledi. Ukrayna\u2019daki sava\u015f\u0131n k\u00fcresel \u00e7at\u0131\u015fma unsuru haline geldi\u011fini s\u00f6yleyen Rutte, Rusya\u2019n\u0131n telekom\u00fcnikasyon uydular\u0131n\u0131 hedef almak \u00fczere uzaya n\u00fckleer silahlar yerle\u015ftirme planlar\u0131 olmas\u0131ndan \u201c<em>endi\u015fe duydu\u011funu<\/em>\u201c belirterek NATO\u2019nun sadece kara, deniz ve havada de\u011fil \u201c<em>uzayda da cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ve savunmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmesi gerekti\u011fini<\/em>\u201d s\u00f6ylerken uzay\u0131 silahland\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 da itiraf etti.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><sup>[5]<\/sup><\/a> \u0130ngiliz istihbarat\u0131, Rusya&#8217;n\u0131n \u0130ngiltere&#8217;nin enerji boru hatlar\u0131na sabotaj d\u00fczenleme planlar\u0131na kar\u015f\u0131 vatanda\u015flar\u0131n\u0131n 72 saat yetecek \u201c<em>hayatta kalma \u00e7antas\u0131<\/em>\u201d bulundurmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131klama yapt\u0131.<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a> Almanya\u2019n\u0131n yeni ba\u015fbakan\u0131 F. Merz, \u201c<em>savunma i\u00e7in kayna\u011f\u0131n 500 milyar Euro\u2019ya \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131n\u0131<\/em>\u201d a\u00e7\u0131klad\u0131. Alman Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 Carsten Breuer, Rusya\u2019n\u0131n \u2018ger\u00e7ek bir tehdit\u2019 oldu\u011funu ileri s\u00fcrerek \u201c<em>Mesele, haz\u0131rlanmak i\u00e7in ne kadar zamana ihtiya\u00e7 duydu\u011fum de\u011fil, Putin&#8217;in bize haz\u0131rlanmak i\u00e7in ne kadar zaman tan\u0131yaca\u011f\u0131. Ne kadar erken haz\u0131rlan\u0131rsak o kadar iyi olur<\/em>\u201d diyerek sava\u015f tatbikatlar\u0131 ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz ABD, Ukrayna\u2019n\u0131n hammadde kaynaklar\u0131n\u0131 talan etme anla\u015fmas\u0131yla y\u0131k\u0131mdan en fazla k\u00e2r sa\u011flayan \u00fclke olmay\u0131 hedeflemektedir<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\"><sup>[7]<\/sup><\/a> ve sava\u015f\u0131n ABD ve Rusya\u2019ya ra\u011fmen devam etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Sorun, bu sava\u015f nedeniyle kar\u015f\u0131t konumda olan emperyalist g\u00fc\u00e7ler aras\u0131 ili\u015fkilerin nas\u0131l seyredece\u011fi ve hangisinin daha fazla pay kapaca\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>AB, \u00f6zellikle de Almanya ve Fransa ayr\u0131 ayr\u0131 ya da birlikte Rusya ile ili\u015fkilerini bug\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015fmanca \u015fekliyle s\u00fcrd\u00fcrme ya da bundan geri basma gibi her ikisi de sorun olu\u015fturucu ve zor ikili \u201c<em>se\u00e7enek<\/em>\u201dle y\u00fcz y\u00fczedir. Rusya kar\u015f\u0131t\u0131 politikan\u0131n ABD-Rusya anla\u015fmas\u0131na ra\u011fmen s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi a\u00e7mazlara s\u00fcr\u00fckleyecektir. Gerek Alman b\u00fcy\u00fck sermayesinin baz\u0131 temsilcilerinin Rusya ile ili\u015fkilerin d\u00fczeltilmesini Almanya\u2019n\u0131n yarar\u0131na g\u00f6rmeleri, gerek \u00c7in-Rusya, Rusya ABD ili\u015fkilerinde \u201c<em>iyile\u015fme<\/em>\u201d y\u00f6n\u00fcnde de\u011fi\u015fimin kendi durumlar\u0131n\u0131 daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirici rol oynamas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 bu d\u00fc\u015fmanca politikan\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Di\u011fer yandan ama baz\u0131 sermaye gruplar\u0131yla h\u00fck\u00fcmet ve genelkurmay\u0131n Rus kar\u015f\u0131t\u0131 propagandas\u0131n\u0131n manip\u00fclatif etkisi, sava\u015f \u00f6ncesi \u00e7izgiye geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn \u00f6nemli engelidir. Fransa a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise y\u00f6netimin \u2018oynak politikas\u0131\u2019 farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131 g\u00fcndeme getirebilir. Rusya kar\u015f\u0131t\u0131 politikan\u0131n daha kararl\u0131 g\u00f6r\u00fcnen temsilcileri olarak \u0130ngiltere ve Polonya y\u00f6netimleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise belirleyici olan ABD ve AB\u2019nin tutumu olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ngiliz ve AB\u2019nin sava\u015f propagandac\u0131lar\u0131nca paranoya d\u00fczeyine vard\u0131r\u0131lan AB\u2019nin Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 \u201c<em>y\u00fcksek sava\u015f kapasitesiyle sava\u015fma<\/em>\u201ds\u0131 \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ABD olmaks\u0131z\u0131n Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 sava\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine spek\u00fclasyon gibi bir \u00f6zelli\u011fi bulunuyor. Ancak ABD\u2019siz NATO, NATO\u2019suz AB\u2019nin sava\u015f kurgusu travmatik sonu\u00e7lara daha ba\u015ftan mahkumdur. Trump, AB\u2019ni, NATO harcamalar\u0131 i\u00e7in %2 oran\u0131ndaki \u00f6demeleri yapmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece ABD\u2019nin Avrupa g\u00fcvenli\u011fini garanti etmeyi s\u00fcrd\u00fcrmeyece\u011fi tehdidi savurunca \u2018ortak AB ordusu, AB savunmas\u0131\u2019 s\u00f6ylemiyle toplant\u0131lar d\u00fczenleyen AB \u00fclkeleri y\u00f6neticileri d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p Trump\u2019\u0131n \u2018insafa gelmesi\u2019 i\u00e7in yap\u0131lacaklar \u00fczerinde anla\u015fabileceklerini s\u00f6ylemeye ba\u015flad\u0131lar. Ukrayna sava\u015f\u0131 \u00f6ncesi d\u00f6nemde Avrupal\u0131 emperyalistler -\u00f6zellikle de Almanya ve Fransa- Rusya ile \u00f6nemli ili\u015fkilere sahipti. ABD onlar\u0131 Rusya\u2019dan uzakla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 politika izliyor; NATO\u2019yu kullanarak ve Do\u011fu Avrupa \u00fclkelerini de yedekleyerek Rusya\u2019y\u0131 ku\u015fatma stratejisini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu. Sava\u015f Rusya AB ili\u015fkilerini alabora etti ve Avrupal\u0131lar\u0131n t\u00fcm\u00fc ABD\u2019nin yan\u0131nda s\u0131raland\u0131lar.<\/p>\n<p>Trump\u2019\u0131n hamle ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131, g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesinde kural koyucu olan\u0131n g\u00fcc\u00fcn kendisi oldu\u011funu bir kez daha g\u00f6sterdi. Ku\u015fkusuz ilk hamle tek hamle de\u011fildi ve ard\u0131ndan gelen g\u00fcnlerde yap\u0131lan toplant\u0131lara bu devletlerin y\u00f6neticileri de kat\u0131ld\u0131lar. ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Marco Rubio, \u00f6zel temsilci Steve Witkoff ile birlikte Paris&#8217;te yap\u0131lan ve Fransa, \u0130ngiltere ve Ukrayna temsilcilerinin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131 sonras\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n sona erdirmek i\u00e7in Rusya ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fckleri baz\u0131 ko\u015fullar\u0131 Ukrayna heyeti ve AB temsilcileriyle de tart\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek Avrupal\u0131lar\u0131n m\u00fczakerelere kat\u0131lmas\u0131ndan yana olduklar\u0131n\u0131, AB\u2019nin Rusya kar\u015f\u0131t\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 hafifletmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmesi gerekti\u011fini ve e\u011fer bir hafta i\u00e7inde anla\u015fma durumu olmazsa aradan \u00e7ekilmeyi d\u00fc\u015f\u00fcneceklerini s\u00f6yledi.<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\"><sup>[8]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin b\u00fcy\u00fck pay hesab\u0131na itiraz\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ve \u201c<em>ortakl\u0131k<\/em>\u201d kurallar\u0131n\u0131 belirlemeye y\u00f6nelik bu toplant\u0131lar ve benzer a\u00e7\u0131klamalarla birlikte AB y\u00f6netimlerinin sava\u015fa haz\u0131rl\u0131k hummas\u0131 da bu yaz\u0131 yaz\u0131l\u0131rken devam ediyordu. Zelensky \u0130stanbul\u2019da Rusya y\u00f6netimiyle ate\u015fkes g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine haz\u0131rlan\u0131rken onlar ko\u015fturup Ukrayna\u2019ya gittiler.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz Ukrayna\u2019da sava\u015f\u0131n \u2018bitirilmesi\u2019, g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinin giderek daha fazla gerildi\u011fi bir d\u00f6nemde yenilerinin patlak vermemesini garanti etmez. ABD, Husilerle ate\u015fkes yaparken Hint-Pakistan s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerinde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bombard\u0131manlara varan sava\u015f hali ya\u015fand\u0131. Hemen t\u00fcm \u00fclkelerin silah sanayine yat\u0131r\u0131mlara a\u011f\u0131rl\u0131k vermeye ba\u015flamas\u0131 ve muazzam boyutlara varm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen n\u00fckleer olanlar\u0131 da dahil yeni ve daha y\u0131k\u0131c\u0131 silah \u00fcretimi politikas\u0131, bar\u0131\u015f \u00fczerine burjuva vaaz\u0131n\u0131 yalanlamaktad\u0131r. Alman Genelkurmay ba\u015fkan\u0131, D\u0131\u015fi\u015fleri ve Savunma Bakanlar\u0131, \u0130ngiliz Ba\u015fbakan\u0131 ve D\u0131\u015fi\u015fleri, Frans\u0131z devlet ba\u015fkan\u0131 ve Polanya y\u00f6neticileri neredeyse her g\u00fcn sava\u015f haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 propagandas\u0131yla toplumu dizayn etme giri\u015fimlerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>ABD, \u0130srail\u2019in b\u00f6lgedeki konumunu g\u00fc\u00e7lendirme ve \u0130ran\u2019\u0131 \u0130ran\u2019a s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma -de\u011filse vurma politikas\u0131 izliyor. Trump\u2019\u0131n, \u0130ran\u2019\u0131n n\u00fckleer silah \u00fcretimi projesinden vazge\u00e7memesi durumunda tarihte g\u00f6r\u00fclmemi\u015f \u015fiddette bombalanaca\u011f\u0131 tehdidi e\u015fli\u011finde ba\u015flayan ABD-\u0130ran \u2018dolayl\u0131\u2019 g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri hen\u00fcz sonu\u00e7lanmazken Netanyahu \u0130ran\u2019\u0131 bombalamakta \u0131srarl\u0131. Erdo\u011fan y\u00f6netimi, Amerikan emperyalizminin stratejik politikalar\u0131yla uyumlu olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesine ra\u011fmen, ABD ve \u0130srail ile Suriye ve \u00f6zellikle K\u00fcrt sorunu dolay\u0131s\u0131yla baz\u0131 sorunlar da ya\u015f\u0131yor.<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\"><sup>[9]<\/sup><\/a> \u0130ran\u2019\u0131n b\u00f6lgedeki etkisinin k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 kendi etki alan\u0131 yarar\u0131na g\u00f6rmesine ve \u0130ran\u2019\u0131n n\u00fckleer silah \u00fcretmesine kar\u015f\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen T\u00fcrk iktidar\u0131, b\u00f6lgenin \u0130srail yarar\u0131na dizayn edilmesine kar\u015f\u0131 politika izliyor ve HT\u015e arac\u0131yla Suriye\u2019de etkin olma \u00e7abas\u0131nda.<\/p>\n<p>Trump\u2019\u0131n, emperyalistler aras\u0131 ili\u015fkileri sars\u0131c\u0131 politikalar\u0131yla AB ve \u0130ngiliz y\u00f6netimlerinin Rusya kar\u015f\u0131t\u0131 sava\u015f yanl\u0131s\u0131 s\u00f6ylem ve haz\u0131rl\u0131klar\u0131, \u00c7in-Rusya-\u0130ran hatt\u0131nda yeni giri\u015fimlere de ivme katt\u0131. Moskova\u2019da \u00c7in D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Wang Yi ile g\u00f6r\u00fc\u015fen Vladimir Putin, \u201c<em>iki \u00fclke aras\u0131nda ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel ve stratejik alanlarda i\u015fbirli\u011finin derinle\u015fti\u011fini<\/em>\u201d s\u00f6yledi. Xi Jinping kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 9 May\u0131s zafer g\u00fcn\u00fc kutlamalar\u0131 \u00f6ncesinde Rusya ile s\u0131k\u0131 i\u015fbirli\u011finin \u00f6nemini vurgulayan konu\u015fmalar yapt\u0131. Putin ile \u0130ran Cumhurba\u015fkan\u0131 Mesud Peze\u015fkiyan\u2019\u0131n 17 Ocak&#8217;ta imzalad\u0131klar\u0131 \u201c<em>kapsaml\u0131 stratejik ortakl\u0131k<\/em>\u201d anla\u015fmas\u0131na \u0130ran ve Rusya y\u00f6netimleri farkl\u0131 anlamlar y\u00fckledi. \u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Kaz\u0131m Garibabadi, n\u00fckleer anla\u015fman\u0131n taraflar\u0131 Rusya ve \u00c7in ile uzmanlar d\u00fczeyinde teknik g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapt\u0131klar\u0131n\u0131; D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan Yard\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n Pekin&#8217;de vard\u0131\u011f\u0131 mutabakatlar\u0131n ard\u0131ndan Moskova&#8217;da \u0130ran, Rusya ve \u00c7in aras\u0131nda uzman ve teknik d\u00fczeyde verimli ve yap\u0131c\u0131 bir toplant\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini; uzman heyetlerin toplant\u0131da n\u00fckleer meseleyle ilgili geli\u015fmeleri, yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve BM G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin 2231 say\u0131l\u0131 karar\u0131 konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f ve \u00f6nerileri payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f ve \u201c<em>\u0130ran, diplomasiye olan ilkesel ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 temelinde ilgili t\u00fcm taraflarla isti\u015farelerini s\u00fcrd\u00fcrmektedir<\/em>\u201d<em> demi\u015fti. <\/em>Rusya D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Andrey Rudenko, bu anla\u015fman\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 askeri yard\u0131mla\u015fmay\u0131 \u00f6ng\u00f6rmedi\u011fini belirterek<em> &#8220;Bu anla\u015fma, \u0130ran ile askeri ittifak kurmay\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 askeri yard\u0131mla\u015fmay\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fcyor. Anla\u015fmada ancak, Rusya ve \u0130ran&#8217;\u0131n sald\u0131r\u0131ya u\u011framas\u0131 halinde sald\u0131rgan \u00fclkeye askeri destek sa\u011flamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren bir madde var. Bu nedenle, b\u00f6yle bir senaryonun ger\u00e7ekle\u015fmesi halinde Rusya, \u0130ran&#8217;a askeri destek sa\u011flamak zorunda de\u011fil&#8221; <\/em>dedi.<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\"><sup>[10]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131klama, ABD ile Rusya aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin g\u00f6zetildi\u011fine i\u015faret ediyor. Trump\u2019\u0131n Rusya ile anla\u015f\u0131p Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131 bitirme politikas\u0131n\u0131n \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 mevzi tahkimi ihtiyac\u0131yla ba\u011fl\u0131 hedefi gizli bile de\u011fil. Ancak \u00c7in-Rusya ili\u015fkilerinin Ukrayna\u2019da Rusya ile var\u0131lacak bir anla\u015fma nedeniyle bozulmas\u0131 beklentisi isabetsizdir. \u00c7in-Rusya ili\u015fkilerinde kimi gerginlik unsurlar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, bu iki devlet stratejik \u00f6nem atfettikleri ili\u015fkilerini bozmayacak bir platformda bulunuyor. Nitekim \u00c7in di\u011fer yandan AB ile ekonomik alanda sadece i\u015fbirli\u011fi yapmay\u0131 de\u011fil ABD\u2019nin ilan etti\u011fi kararlara kar\u015f\u0131 direnme tutumunda anla\u015fmay\u0131 da hedefliyor ve bu y\u00f6nl\u00fc giri\u015fimleri s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Ancak t\u00fcm bu geli\u015fmelere ra\u011fmen hen\u00fcz ne ABD ve AB\u2019nin kar\u015f\u0131t kutuplarda yer almaya y\u00f6neldikleri s\u00f6ylenebilir ne de \u00c7in\u2019i yaln\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131p Rusya ABD i\u015fbirli\u011fine dayanan yeni bir kampla\u015fman\u0131n ta\u015flar\u0131n\u0131n d\u00f6\u015fendi\u011fi. Amiyane s\u00f6ylemle bu i\u015f daha \u00e7ok su g\u00f6t\u00fcr\u00fcr!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Trump\u2019\u0131n \u201cVergi Sava\u015f\u0131!\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Donald Trump\u2019\u0131n \u201c\u00d6<em>nce Amerika<\/em>\u201d slogan\u0131yla s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc kampanya kapsam\u0131nda \u201c<em>Amerika&#8217;n\u0131n Kurtulu\u015f G\u00fcn\u00fc<\/em>\u201d olarak ilan etti\u011fi 2 Nisan 2025\u2019te imzalad\u0131\u011f\u0131 kararnameyle 184 \u00fclke i\u00e7in temel tarife y\u00fczde 10 olmak \u00fczere ilan etti\u011fi yeni g\u00fcmr\u00fck vergileri sadece meslekten iktisat\u00e7\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan de\u011fil di\u011fer ba\u015fl\u0131ca emperyalist \u00fclkelerin y\u00f6neticileriyle Amerikan i\u015fbirlik\u00e7isi politikac\u0131lar taraf\u0131ndan da ticaret sava\u015flar\u0131n\u0131 k\u0131z\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir ad\u0131m olarak nitelendi.<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\"><sup>[11]<\/sup><\/a> Trump, ABD imalat sanayinin \u00c7in ba\u015fta olmak \u00fczere di\u011fer \u00fclkeler taraf\u0131ndan istismar edildi\u011fini, kota ve s\u00fcbvansiyonlardan yararlanan tekellerin haks\u0131z kazan\u00e7 sa\u011flad\u0131klar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcyor; \u201c<em>Her \u015fey Amerika \u0130\u00e7in!<\/em>\u201d slogan\u0131yla \u201c<em>Amerika\u2019y\u0131 yeniden b\u00fcy\u00fck, en b\u00fcy\u00fck yapma!<\/em>\u201d vaadinde bulunuyordu.<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\"><sup>[12]<\/sup><\/a> ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131\u00a0Rubio<em>,\u00a0<\/em>\u201c<em>\u00dcreten bir \u00fclke oldu\u011fumuz zamanlara geri d\u00f6nmemiz gerekiyor. Bunu ba\u015farmak i\u00e7in de k\u00fcresel ticaret d\u00fczenini s\u0131f\u0131rlamam\u0131z gerekiyor<\/em>\u201d diyerek sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n hedefini farkl\u0131 bir ifadeyle a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f oldu.<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\"><sup>[13]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Trump\u2019\u0131n y\u00fcksek oranl\u0131 vergilerle cezaland\u0131rmaya y\u00f6neldi\u011fi \u00fclkelerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ABD\u2019nin stratejik m\u00fcttefiki, baz\u0131lar\u0131ysa (Banglade\u015f, \u00c7in, Hindistan, Kambo\u00e7ya, Kanada, Meksika Tayvan, Vietnam vd.) ABD ve Almanya ba\u015fta olmak \u00fczere Bat\u0131l\u0131 emperyalist \u00fclkeler men\u015feli firmalar\u0131n ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fc ve verimlilik art\u0131\u015f\u0131ndan yararlanarak \u00fcretim yapt\u0131klar\u0131 \u00fclkelerdir. Kararname ilan\u0131yla birlikte hemen hepsinden tepki a\u00e7\u0131klamalar\u0131 birbirini izledi.<\/p>\n<p>Trump\u2019\u0131n vergi kararnamesi \u00fczerine AB Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 Ursula von der Leyen, AB\u2019nin d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck pazar\u0131na sahip oldu\u011fu ve direnecek g\u00fcc\u00fc bulundu\u011funu belirterek \u201c<em>\u00c7\u0131karlar\u0131m\u0131z\u0131 ve de\u011ferlerimizi her zaman savunaca\u011f\u0131z<\/em>\u201d, &#8220;<em>Kar\u015f\u0131 \u00f6nlemler almaya haz\u0131r\u0131z<\/em>\u201d diye efelendikten sonra, uygulamalar\u0131n \u201c<em>kimsenin \u00e7\u0131kar\u0131na olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz<\/em>&#8221; ifadesiyle uzla\u015f\u0131 \u00f6nerisinde bulundu. \u201c<em>Sanayi mallar\u0131nda s\u0131f\u0131ra s\u0131f\u0131r g\u00fcmr\u00fck vergisi teklif ettik. Avrupa her zaman iyi bir anla\u015fmaya haz\u0131rd\u0131r<\/em>\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 Trump duymazdan geldi. Alman Sanayicileri Birli\u011fi\u2019nin (BDI) \u201c<em>AB\u2019nin etkili bir kar\u015f\u0131 tepki i\u00e7in birlik i\u00e7inde hareket etmesi<\/em>\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 havada kald\u0131. Macron, Trump&#8217;\u0131 AB \u00fclkelerini b\u00f6lmeye ve onlar\u0131 ABD y\u00f6netimiyle ikili anla\u015fmalar yapmaya zorlamaya \u00e7al\u0131\u015fmakla su\u00e7larken isabet kaydetmekteydi. Frans\u0131z Bakan Benjamin Haddad, ticaret sava\u015f\u0131n\u0131n kimsenin \u00e7\u0131kar\u0131na olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek, \u0130ngiltere Ticaret Bakan\u0131 Jonathan Reynolds ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zeteceklerini belirterek, Avustralya Ba\u015fbakan\u0131 Anthony Albanese vergileri tamamen haks\u0131z ve iki ulusun kal\u0131c\u0131 dostlu\u011funun ruhuna ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, Kanada Ba\u015fbakan\u0131 Mark Carney, \u201c<em>H\u00fck\u00fcmetim ABD g\u00fcmr\u00fck vergileriyle m\u00fccadele edecek, Kanadal\u0131 i\u015f\u00e7ileri ve end\u00fcstrileri koruyacak ve G7\u2019deki en g\u00fc\u00e7l\u00fc ekonomiyi in\u015fa edecektir<\/em>\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131yla ilk tepkileri d\u0131\u015fa vurdular. \u0130spanya Ba\u015fbakan\u0131 AB\u2019ni \u00c7in ile ili\u015fkileri g\u00f6zden ge\u00e7irmeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Japonya\u2019da, Amerikan Hazine Tahvillerini azaltma ve \u00c7in ile ticari ba\u011flar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirme konusu tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015fland\u0131 vb.<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\"><sup>[14]<\/sup><\/a> Bunlar t\u00fcr\u00fcnden d\u0131\u015f ve ABD tahvil faizlerinin y\u00fckselmesi t\u00fcr\u00fcnden i\u00e7 piyasa tepkileri \u00fczerine 7 Nisan\u2019da, Trump \u00c7in d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fclkelere konulan tarifeleri 90 g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne erteledi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Geli\u015fmelerin \u0130\u015faret Etti\u011fi<\/strong><\/p>\n<p>ABD y\u00f6netiminin uygulad\u0131\u011f\u0131 ekonomi politikas\u0131 ve y\u00fcksek vergi oranlar\u0131 d\u00fcnya ticaret hacmini, sermaye ve \u00fcr\u00fcn dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131, tedarik zincirlerinin i\u015fleyi\u015fini, ABD tahvillerine olan ilgiyi etkileyecektir. Rakip emperyalist devlet y\u00f6neticilerinin birbiri ard\u0131na kar\u015f\u0131 vergi uygulamalar\u0131na ba\u015fvuracaklar\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131 \u2013\u00c7in d\u0131\u015fta olmak \u00fczere genellikle ABD\u2019ne \u201c<em>makul oran<\/em>\u201d istemiyle ba\u015fvuru s\u0131ras\u0131na girmeleri \u00e7eli\u015fkiyi ortadan kald\u0131rm\u0131yor\u2013 buna i\u015faret ediyor. Emperyalist g\u00fc\u00e7ler aras\u0131 ili\u015fkiler bu g\u00fc\u00e7ler aras\u0131 rekabetin sonu\u00e7lar\u0131yla maluld\u00fcr. ABD\u2019nin \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinden ba\u015flayan ve 80 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir devam eden d\u00fcnya kapitalizminin s\u00fcper g\u00fcc\u00fc olma konumu sars\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. ABD y\u00f6neticilerinin, uluslararas\u0131 durum ve ili\u015fkilere dair son y\u0131llardaki hemen t\u00fcm \u00f6nemli a\u00e7\u0131klama ve stratejik kararlar\u0131nda \u00c7in\u2019i en b\u00fcy\u00fck ve ba\u015fl\u0131ca d\u00fc\u015fman ilan etmelerinin as\u0131l kayna\u011f\u0131 burada yatmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\"><sup>[15]<\/sup><\/a> \u00c7in son k\u0131rk be\u015f y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te kaydetti\u011fi geli\u015fmeyle d\u00fcnyan\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck ekonomik g\u00fcc\u00fc durumuna y\u00fckseldi. Trump y\u00f6netiminin sald\u0131rgan ekonomi politikas\u0131 bu geli\u015fmelerden soyutlanamaz. Onun sermayeyi \u201c<em>ABD\u2019nin i\u00e7ine \u00e7ekme<\/em>\u201d iddias\u0131n\u0131n ne denli kar\u015f\u0131l\u0131k bulaca\u011f\u0131 belirsizdir. Sermaye ve \u00fcretimin uluslararas\u0131la\u015fmas\u0131, uluslararas\u0131 b\u00fcy\u00fck tekellerin ucuz emek g\u00fcc\u00fc b\u00f6lgelerine h\u00fccumuna yol a\u00e7ma e\u011filimiyle \u00e7at\u0131\u015fan \u00f6zellik g\u00f6stermekle birlikte bu uygulamalar b\u00fcy\u00fck tekellerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 i\u00e7eriye yat\u0131r\u0131m yapmaya y\u00f6neltebilir. \u00c7in gibi \u00fclkelerin \u2018kar\u015f\u0131 vergi\u2019 ilanlar\u0131yla birlikte tekelci rekabetin k\u0131z\u0131\u015fmas\u0131 ve sermaye hareketlerinde sekt\u00f6rel ve mek\u00e2nsal de\u011fi\u015fimlerin g\u00f6r\u00fclmesi de pek\u00e2l\u00e2 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kapitalist rant piyasas\u0131n\u0131n kar\u0131\u015fmas\u0131, borsalarda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, d\u00f6viz ve alt\u0131nda h\u0131zl\u0131 fiyat oynamalar\u0131 gibi hemen g\u00f6r\u00fclenlerin yan\u0131 s\u0131ra<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\"><sup>[16]<\/sup><\/a>; d\u00fcnya ticaretinde daralma, \u00fcretimde yava\u015flama ve ekonomide durgunlu\u011fun ya\u015fanabilece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki itirazlar, aralar\u0131nda Polonya, Tayvan, Norve\u00e7, G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n da oldu\u011fu \u00e7ok say\u0131daki \u00fclke h\u00fck\u00fcmetlerinin daha az zarar g\u00f6rme yollar\u0131 aray\u0131\u015f\u0131na girmeleri, Hindistan h\u00fck\u00fcmetinin, \u00fclkesinin ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de kullanarak ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 ticari anla\u015fma i\u00e7in harekete ge\u00e7mesi vb. gibi giri\u015fimler, s\u00fcrecin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6stergeleri aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Emperyalist b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7ler aras\u0131 ili\u015fkilerde ya\u015fanan de\u011fi\u015fim ve artan gerginli\u011fin d\u00fcnyan\u0131n Ortado\u011fu-\u00d6n Asya, Asya Pasifik b\u00f6lgeleri ba\u015fta olmak \u00fczere hemen her taraf\u0131ndaki geli\u015fmelerin ba\u015fl\u0131ca etkeni durumunda oldu\u011fu bir d\u00f6nemden ge\u00e7iliyor ve Trump asl\u0131nda kapitalist-emperyalist sistemde g\u00fc\u00e7ler aras\u0131 ili\u015fkileri belirleyenin sahip olunan g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu bir kez daha \u2013biraz da korsanca bir tarzda\u2013 ortaya koymu\u015f oldu. Frans\u0131z Macron\u2019un da deyi\u015f yerindeyse \u2018can\u0131 yanan\u2019 bir emperyalist g\u00fcc\u00fcn mevzilerinden s\u00f6yledi\u011fi gibi, ABD, her di\u011fer g\u00fc\u00e7le birebir pazarl\u0131k yaparak \u2013bu kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fc dayatmas\u0131 demektir\u2013 \u2018kazan-kazan\u2019 yalan\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00e7\u00f6pe at\u0131p g\u00fc\u00e7l\u00fc olan fazlas\u0131n\u0131 al\u0131r politikas\u0131yla \u2018yasa\u2019 belirlemektedir. Mali-ekonomik alanla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayacak de\u011fi\u015fimin boyutlar\u0131 ve hangi t\u00fcrden konjonkt\u00fcrel sonu\u00e7lar do\u011furaca\u011f\u0131 ise ancak s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde a\u00e7\u0131kl\u0131k kazanabilir.<\/p>\n<p>\u00c7in, muazzam b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki i\u015fg\u00fcc\u00fc ve verimlilik art\u0131r\u0131c\u0131 teknoloji kullan\u0131m\u0131ndaki olanaklar\u0131yla son on y\u0131llarda d\u0131\u015f sermaye \u00e7ekiminde ilk s\u0131ralara \u00e7\u0131kt\u0131 ve aralar\u0131nda ABD tekellerinin de bulundu\u011fu uluslararas\u0131 tekellerin \u00fcretimleriyle birlikte d\u0131\u015far\u0131ya mal ihrac\u0131nda Almanya ve Japonya\u2019n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra s\u00f6z sahibi \u00fclkelerden biri haline geldi. Muazzam b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fc ve verimlilik art\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flayan teknoloji kullan\u0131m\u0131ndaki ilerlemesiyle; yapay zeka, ak\u0131ll\u0131 telefon, elektrikli ara\u00e7 geli\u015ftirme ba\u015far\u0131s\u0131yla uluslararas\u0131 ticarette \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131 ve Ku\u015fak-Yol Projesi t\u00fcr\u00fcnden uluslararas\u0131 alandaki ataklar\u0131yla ABD\u2019nin \u2018en yak\u0131n ve en tehlikeli rakibi\u2019 konumuna y\u00fckseldi.<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\"><sup>[17]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Bu durum \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 \u201ca\u015f\u0131r\u0131 \u00f6nlemler\u201din nedenleri aras\u0131ndad\u0131r. %145\u2019e varan ihracat vergisi ilan\u0131na \u00c7in, %125 oran\u0131nda vergiyle kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\"><sup>[18]<\/sup><\/a> \u00c7in\u2019in kar\u015f\u0131 hamlesinin ticarette Yuan\u2019\u0131n kullan\u0131m alan\u0131n\u0131 geni\u015fletme, BRICS \u00fclkeleriyle ticaretini art\u0131rma, ABD tahvilleri \u00fczerinden bask\u0131 uygulama, G\u00fcney Kore, Tayvan gibi Asya \u00fclkelerinin ABD ile ticaretinde zorluk olu\u015fturacak \u00f6nlemler geli\u015ftirme vb. gibi y\u00f6ntem ve ara\u00e7lara ba\u015fvurarak s\u00fcrd\u00fcrmesi olas\u0131d\u0131r. Xi Jinping, ABD\u2019nin bu &#8220;<em>tek tarafl\u0131 zorbal\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201dna kar\u015f\u0131 AB \u00fclkeleriyle birlikte direnme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\"><sup>[19]<\/sup><\/a> \u00c7in temsilcisi Vang, AB Komisyonu \u00dcyesi Sefcovic ile yapt\u0131\u011f\u0131 video konferans sonras\u0131nda, taraflar\u0131n, elektrikli ara\u00e7lar\u0131n fiyatland\u0131r\u0131lmas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini ba\u015flatma, otomobil sekt\u00f6r\u00fcnde yat\u0131r\u0131m i\u00e7in giri\u015fimleri g\u00fc\u00e7lendirme konusunda anla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. ABD&#8217;nin tarife politikas\u0131n\u0131 ele\u015ftiren Vang, \u201c<em>\u00c7in, ASEAN ve di\u011fer ticaret ortaklar\u0131yla ileti\u015fimi ve e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fc g\u00fc\u00e7lendirmeyi, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kayg\u0131 konular\u0131n\u0131 e\u015fit diyalog ve isti\u015farelerle ele alarak \u00e7ok tarafl\u0131 ticaret sistemini birlikte korumaya haz\u0131rd\u0131r<\/em>\u201d demekteydi.<\/p>\n<p>\u00c7in Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131, Trump\u2019\u0131n g\u00fcmr\u00fck vergileri uygulamas\u0131na kar\u015f\u0131 D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne (DT\u00d6) ba\u015fvurmakla kalmad\u0131, \u00f6nce 11 Amerikan \u015firketini &#8220;<em>g\u00fcvenilmez kurulu\u015flar<\/em>&#8221; listesine alarak ticari faaliyetlerini yasaklad\u0131. Ard\u0131ndan da, baz\u0131s\u0131 silah sanayiinde de kullan\u0131lan samaryum, gadolinyum, terbiyum, disprozyum, lutesyum, skandiyum\u00a0ve\u00a0itriyum\u00a0gibi nadir toprak elementlerinin\u00a0ABD\u2019ye ihracat\u0131na k\u0131s\u0131tlama getirdi.<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\"><sup>[20]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Emperyalist b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7ler birbirlerinin pazar\u0131na mal s\u00fcr\u00fcm\u00fcne takoz koyarak men\u015fei kendi \u00fclkeleri olan sermaye gruplar\u0131 ve tekellerin konumunu g\u00fc\u00e7lendirmeyi hedeflemektedir. Ku\u015fkusuz sermayenin b\u00fcy\u00fck oranda uluslararas\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fl\u0131ca \u00fcretim sekt\u00f6rlerinde faaliyet y\u00fcr\u00fcten b\u00fcy\u00fck tekellerin \u00fcretimlerinin az\u0131msanmayacak kesimini \u00fclkeleri d\u0131\u015f\u0131ndaki ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fc \u00fclke ve b\u00f6lgelerine kayd\u0131rd\u0131klar\u0131 ko\u015fullarda, siyasi karar mercilerinin takoz koyma politikas\u0131n\u0131n uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmas\u0131 zordur. AB y\u00f6netimlerinin Trump\u2019\u0131 karar\u0131ndan vazge\u00e7irme \u00e7abas\u0131, \u00c7in\u2019in AB y\u00f6neticilerine i\u015fbirli\u011fi teklifi, Meloni\u2019nin Trump\u2019\u0131n Saray\u2019\u0131na ko\u015fturup ayr\u0131cal\u0131k talebinde bulunmas\u0131, bu zorlu\u011fun \u00f6n g\u00fcn g\u00f6stergeleri aras\u0131ndad\u0131r. Trump \u201c<em>Her \u015fey Amerika \u0130\u00e7in!<\/em>\u201d derken yat\u0131r\u0131mlara a\u011f\u0131rl\u0131k verece\u011fini ve sermayeyi ABD\u2019ne \u00e7ekmeyi hedefledi\u011fini belirtmi\u015fti. Ancak, ABD tekellerinin \u00f6zel avantajlarla m\u00fckafatland\u0131r\u0131larak \u2018i\u00e7eriye y\u00f6nelmesi\u2019 te\u015fvik edilse ve tedarik zinciri s\u00f6z konusu oldu\u011funda en \u00f6nemli \u00fcretim merkezlerinden biri olan \u00c7in\u2019in ihracat\u0131 bir miktar darbelense dahi, bu, uluslararas\u0131 tekellerin \u00fclke pazarlar\u0131n\u0131n dar s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalmay\u0131 kabullenmeleri anlam\u0131 ta\u015f\u0131mayacakt\u0131r. D\u0131\u015far\u0131dan meta al\u0131m\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 \u00f6nlemlerin geni\u015f \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131n d\u00fcnya ticaretinde k\u0131smi bir daralmaya yol a\u00e7mas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ve fakat kapitalist k\u00e2r g\u00fcd\u00fcs\u00fc ve pazarlar i\u00e7in rekabetin ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131, buna meydan okumay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecektir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u0130stikrars\u0131zl\u0131k ve Gerginliklerin Artt\u0131\u011f\u0131 ve Artaca\u011f\u0131 Bir D\u00f6nem<\/strong><\/p>\n<p>Gelgelelim bu hamleler sadece ekonomik, ticari ve mali gerginliklerin g\u00f6stergeleri de\u011fildir. G\u00fc\u00e7ler aras\u0131 ili\u015fkilerin de\u011fi\u015fimine i\u015faret eden geli\u015fmelerin yeni boyutlar kazand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemden ge\u00e7ilmekte; pazarlar ve etki alanlar\u0131 \u00fczerine rekabet daha fazla k\u0131z\u0131\u015f\u0131rken devletler aras\u0131 ili\u015fkiler kimi yer ve alanlarda askeri bi\u00e7imlerin de devreye girmesine yol a\u00e7acak \u015fekilde sertle\u015fmektedir. 2000\u2019lerin ba\u015f\u0131ndan bug\u00fcne Afganistan, Irak, Libya, Suriye, Filistin, Sudan ve Somali ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerde ya\u015fanan i\u015fgal, sava\u015f ve ba\u011flanarak s\u00fcren i\u00e7 sava\u015flar \u00e7at\u0131\u015fma unsurlar\u0131na yenilerini katt\u0131. Orta Do\u011fu sava\u015f alan\u0131 olmaya devam ediyor. ABD ve Bat\u0131l\u0131 di\u011fer emperyalistlerin deste\u011fi ve korumas\u0131ndaki \u0130srail, Filistin halk kitlelerinin on binlercesini katlederek i\u015fgali s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp yay\u0131lma alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmenin yan\u0131 s\u0131ra, ABD\u2019ni \u0130ran\u2019\u0131 vurmaya y\u00f6neltecek politikalarda \u0131srar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor ve ABD, \u0130srail\u2019in b\u00f6lgede \u2018elinin kolunun serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131\u2019 hedefiyle ba\u011fl\u0131 olarak \u0130ran\u2019\u0131 n\u00fckleer g\u00fc\u00e7 olmaktan vazge\u00e7irmeye, i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerini de kullanarak boyun e\u011fmeye zorluyor.<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\"><sup>[21]<\/sup><\/a> Netanyahu y\u00f6netimi ABD deste\u011finde Gazze katliam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken \u0130ran\u2019\u0131n deste\u011findeki ve \u0130ran\u2019\u0131 destekleyen \u201c<em>direni\u015f ekseni<\/em>\u201d olarak da nitelenen g\u00fc\u00e7lere (L\u00fcbnan Hizbullah\u2019\u0131, Ha\u015fdi \u015eabi, Husiler vb. gibi) sald\u0131r\u0131 ve suikastlarla b\u00fcy\u00fck darbeler vurdu. Afganistan\u2019da El Kaide\u2019yi besleyip b\u00fcy\u00fcten ABD t\u00fcrevlerini de Irak ve Suriye\u2019de y\u00f6netimleri devirme sava\u015flar\u0131nda \u00e7eteler olarak kulland\u0131 ve fakat ard\u0131ndan I\u015e\u0130D\u2019in ABD eliyle yarat\u0131lm\u0131\u015f ko\u015fullar\u0131 kullanarak Musul\u2019u ele ge\u00e7irmesi ve tarihsel-k\u00fclt\u00fcrel birikimi y\u0131kmaya giri\u015ferek efendileriyle de \u00e7at\u0131\u015fmaya girmesi \u00fczerine K\u00fcrtlerle i\u015fbirli\u011fi politikas\u0131na y\u00f6nelerek Suriye\u2019de de \u00fcsler kurmaya giri\u015fti. Hedef Rusya ve \u0130ran\u2019\u0131n b\u00f6lgedeki etkisini s\u0131n\u0131rlamak ve hatta yok etmekti. Amerikan emperyalizmi izledi\u011fi politikalarla uluslararas\u0131 alanda gerginlik ve \u00e7at\u0131\u015fma unsurlar\u0131n\u0131n birikmesinde ba\u015fl\u0131ca sorumlular\u0131n ilk s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Geni\u015fletilmi\u015f Ortado\u011fu ve Kuzey Afrika Projesi ile \u0130srail\u2019in\u00a0<em>Siyonist yay\u0131lma<\/em>\u00a0politikas\u0131 birbirini g\u00fc\u00e7lendirici \u00f6zelliktedir. \u0130srail, Filistin\u2019i i\u015fgal politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan Suriye y\u00f6netimini devirmek i\u00e7in B. Esad kar\u015f\u0131t\u0131 ter\u00f6r \u00e7etelerinin mevzilerini g\u00fc\u00e7lendirecek politikalar izleyen ABD ve Erdo\u011fan y\u00f6netiminin Suriye\u2019deki operasyonlar\u0131yla birlikte HT\u015e\u2019nin \u015eam\u2019da iktidar mevzilerine yerle\u015fmesinin yollar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131. Erdo\u011fan iktidar\u0131n\u0131n izledi\u011fi Suriye politikas\u0131, \u0130srail\u2019in bu hedefine ula\u015fmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131rken, \u0130srail D\u00fcrz\u00eelerle ili\u015fkilerini ve Rojava\u2019daki K\u00fcrt \u00f6zerk y\u00f6netiminin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 HT\u015e\u2019nin \u2013ve dolay\u0131s\u0131yla da T\u00fcrk devletinin\u2013 g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlaman\u0131n arac\u0131 olarak kullanma politikas\u0131 izliyor.<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\"><sup>[22]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Donald Trump&#8217;\u0131n Erdo\u011fan \u00f6vg\u00fcs\u00fc ve \u0130srail ile anla\u015fmas\u0131n\u0131n yararlar\u0131 \u00fczerine Netanyahu\u2019yu ikna \u00e7abas\u0131, i\u015fbirlik\u00e7isi iki b\u00f6lge g\u00fcc\u00fcn\u00fcn Ortado\u011fu\u2019da \u0130ran, Rusya ve \u00c7in\u2019in mevcut ve olas\u0131 etki g\u00fcc\u00fcn\u00fc k\u0131rma hedefiyle dolays\u0131zca ba\u011fl\u0131d\u0131r. K\u00fcrt sorunu ve \u0130srail ile ili\u015fkiler dolay\u0131s\u0131yla ya\u015fanan p\u00fcr\u00fczler olmas\u0131na ve T\u00fcrk burjuva devlet y\u00f6netimi b\u00f6lgede emperyal emellerle hareket ederek kimi zaman ABD\u2019nin tepkilerine yol a\u00e7mas\u0131na ra\u011fmen, ABD i\u015fbirlik\u00e7ili\u011fi ve NATO platformuna ba\u011fl\u0131l\u0131k devam ediyor. Hemen t\u00fcm devletlerin, \u00f6zellikle de ba\u015fl\u0131ca emperyalist \u00fclkelerin silahlanmaya ay\u0131rd\u0131klar\u0131 b\u00fcy\u00fck kaynak ve \u201c<em>sava\u015fa haz\u0131rl\u0131k<\/em>\u201d s\u00f6ylemindeki yo\u011funla\u015fma, d\u00fcnyan\u0131n toprak, n\u00fcfuz alanlar\u0131 ve kaynaklar olarak yeniden payla\u015f\u0131m\u0131na yol a\u00e7abilecek yeni sava\u015flar olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00fc\u00e7lendirmektedir. Liberal haf\u0131za silicileri bu t\u00fcrden gerici sava\u015flar\u0131n tarih d\u0131\u015f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ileri s\u00fcrerken halk kitlelerini tekelci burjuvazi ve mali sermayenin sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6rg\u00fcts\u00fcz ve silahs\u0131z b\u0131rakma gibi caniyane bir rol\u00fc \u00fcstlenmi\u015f durumdalar. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7ler aras\u0131 rekabet alan\u0131na yapay zek\u00e2 (AI) ve yar\u0131 iletkenler (\u00e7ip) yeni etkinlik ara\u00e7lar\u0131 olarak dahil olmu\u015ftur. \u0130leri teknoloji kullan\u0131m\u0131, etki alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletme, rakipleri geride b\u0131rakma, de\u011ferli maden ve mineralleri potansiyel rezerv alanlar\u0131yla birlikte ele ge\u00e7irme kapitalist pazara egemen olman\u0131n silahlar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r.\u00a0 Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n peki\u015ftirdi\u011fi san\u0131lan Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7ler ittifak\u0131n\u0131n Trump kararlar\u0131yla darbe yemesi, \u00c7in\u2019in h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcmeyle ABD ve Avrupa\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerinin ekonomik en b\u00fcy\u00fck rakibi konumuna gelmesinin Asya Pasifik\u2019te stratejik politik manevralar\u0131 tetiklemesi; Irak ve Libya\u2019n\u0131n akabinde Suriye\u2019nin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi ve \u0130ran\u2019\u0131n \u2018ya bizimle anla\u015f\u0131rs\u0131n ya da bombard\u0131man\u0131 g\u00f6ze al\u0131rs\u0131n\u2019 tehdidiyle dize getirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 i\u015faretler aras\u0131ndad\u0131r. Ku\u015fkusuz ne ABD-\u00c7in rekabetiyle ba\u011fl\u0131 kar\u015f\u0131t hamlelere ilk kez tan\u0131k olunuyor ne de bu kez ciddi k\u0131r\u0131lmalara neden olan ABD-AB ili\u015fkilerinde gerginlik \u00fcretici etkenler ilk kez ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Daha \u00e7arp\u0131c\u0131 farkl\u0131l\u0131k belki de Trump\u2019\u0131n Putin ile Ukrayna\u2019y\u0131 deyi\u015f uygunsa masada payla\u015fma e\u011filimi g\u00f6stermesi, kendini bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l olarak reklam etme gereksinimi duymas\u0131d\u0131r. Emperyalist b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin ve uluslararas\u0131 tekellerin hakim oldu\u011fu d\u00fcnya kapitalist sistemini ve burjuva devletleri aras\u0131 ili\u015fkileri \u201c<em>herkes yarar\u0131na i\u015fleyen, herkesin kazand\u0131\u011f\u0131<\/em>\u00a0<em>serbest ticaret sistemi<\/em>\u201d olarak g\u00f6steren neoliberal iktisat\u00e7\u0131lar, Trump\u2019\u0131 \u201c<em>oyun bozan deli<\/em>\u201d olarak g\u00f6sterip k\u00fcreselle\u015fmeyi \u00e7eli\u015fkisizlik, rekabetin ortadan kalkmas\u0131, i\u015fbirli\u011fi ve ortak kalk\u0131nma d\u00f6nemi\/\u00e7a\u011f\u0131\/d\u00fczeni olarak reklam etmeleri nedeniyle i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri a\u00e7maz\u0131 da g\u00f6stermi\u015f oldular.\u00a0 Y\u00fcksek oranl\u0131 g\u00fcmr\u00fck vergileri uygulamas\u0131ndan hangi g\u00fc\u00e7lerin daha fazla yararlanaca\u011f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak bu uygulamalar\u0131n pazarlar \u00fczerine rekabete ayk\u0131r\u0131 bir \u00f6zelli\u011fi bulunmuyor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Geli\u015fmelerin Anlam\u0131n\u0131 Karartan Varsay\u0131mlar<\/strong><\/p>\n<p>K\u00fcreselle\u015fmenin t\u00fcm \u00fclkeleri kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkileri i\u00e7inde ve ka\u00e7\u0131n\u0131lamayacak \u015fekilde zenginle\u015ftirece\u011fi iddias\u0131 tekelci burjuvaziye hizmet eden bir yalandan ibaretti. Trump ve ABD\u2019li oligarklar\u0131n, y\u00fcksek ithalat vergilerini sermayeyi \u00fclkeye \u00e7ekme ve \u201c<em>yeniden en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00fclke konumuna gelme!<\/em>\u201d hedefiyle gerek\u00e7elendirmesi, ABD\u2019nin uluslararas\u0131 s\u00fcper g\u00fc\u00e7 konumunu tehdit eden potansiyel geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015fvurdu\u011fu hamlelerden ba\u011f\u0131\u015f\u0131k de\u011fildir. Trump\u2019\u0131n serbest ticarete dayal\u0131 uluslararas\u0131 ekonomik d\u00fczeni ortadan kald\u0131rmaya y\u00f6neldi\u011fi iddias\u0131yla serbest ticaret yalan\u0131n\u0131 yineleyenler, mali sermaye ve tekellerin hakimiyetindeki d\u00fcnya kapitalist pazar\u0131nda, ili\u015fkilerin g\u00fcce ba\u011fl\u0131 de\u011fi\u015fimini k\u00f6t\u00fc politikac\u0131lar\u0131n h\u0131rslar\u0131yla a\u00e7\u0131klama, mali oligar\u015fi ve b\u00fcy\u00fck sermaye yarar\u0131na halk kitlelerini daha a\u011f\u0131r ko\u015fullarda ya\u015famaya zorlayacak sosyal-ekonomik politikalar\u0131 tercihlerle ba\u011fl\u0131 g\u00f6sterme gibi y\u00fczeysel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla maluld\u00fcrler.<\/p>\n<p>Trump y\u00f6netiminin ilan etti\u011fi vergi tarifelerini \u201c<em>neoliberal d\u00fczenin sonu<\/em>\u201d ve\u00a0\u201c<em>post-American<\/em>\u00a0<em>(Amerika sonras\u0131) bir \u00e7a\u011f\u0131n do\u011fu\u015fu<\/em>\u201d olarak niteleyenler de, \u201c<em>iki ya da \u00e7ok kutuplu yeni bir sistemin olu\u015fumu<\/em>\u201dna kan\u0131t g\u00f6sterenler de, Trump\u2019\u0131n politikalar\u0131yla ittifaklar\u0131n ve ortakl\u0131klar\u0131n anlams\u0131zla\u015ft\u0131\u011f\u0131 yeni bir d\u00f6nemin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrenler de<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\"><sup>[23]<\/sup><\/a>, kapitalist-emperyalist sistemin karakteristik \u00f6zelliklerini karartmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Kapitalist sistemde g\u00fc\u00e7ler aras\u0131 i\u015fbirli\u011fi veya birbirlerini bo\u011fazlama giri\u015fimleri \u00e7\u0131karlarca belirlenir. Trump g\u00fcmr\u00fck vergilerinden sa\u011flanacak kaynakla b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir miktar azaltma olana\u011f\u0131 bulsa bile ilan etti\u011fi \u2018ticari sava\u015f\u2019 kapitalist piyasan\u0131n di\u011fer g\u00fc\u00e7leriyle ili\u015fkileri daha fazla gerecektir. ABD pazar\u0131na \u00fcr\u00fcn giri\u015fini s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131-engelleyici vergi politikas\u0131, d\u0131\u015far\u0131da \u00fcretim yapan ABD tekelleri dahil b\u00fcy\u00fck uluslararas\u0131 tekelleri bir yandan ABD\u2019ne kar\u015f\u0131 bask\u0131y\u0131 art\u0131rmaya y\u00f6neltecek di\u011fer yandan farkl\u0131 pazarlara y\u00f6neli\u015f e\u011filimine g\u00fc\u00e7 verecektir.\u00a0 Sonu\u00e7ta hangi b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 ya g\u00fc\u00e7lerin avantajl\u0131 \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 ise b\u00fcy\u00fck oranda d\u00fc\u015f\u00fck \u00fcretim maliyetleri-\u00fcretim verimlili\u011fiyle ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bug\u00fcnden belli olan rekabetin k\u0131z\u0131\u015fmas\u0131 ve ticari alanla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayacak gerginliklerin art\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Trump y\u00f6netiminin \u00c7in ve AB\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra rotadan sapma e\u011filimi g\u00f6steren i\u015fbirlik\u00e7ileriyle \u0130ran gibi hala teslim bayra\u011f\u0131 \u00e7ekmemi\u015f olanlar\u0131 ekonomik olarak \u201c<em>bat\u0131rma<\/em>\u201d, hatta askeri sald\u0131r\u0131yla tehdit etmesi, Danimarka satmaya yana\u015fmad\u0131\u011f\u0131nda Gr\u00f6nland\u2019\u0131 i\u015fgal edebilece\u011fini s\u00f6ylemesi, Kanada\u2019y\u0131 ABD\u2019nin eyaleti olmaya \u2018davet etmesi\u2019, Filistinlileri vatanlar\u0131ndan s\u00fcrerek Gazze\u2019yi milyarderlerin zevk-e\u011flence yerlerinden birine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme plan\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirmesi ve Panama Kanal\u0131\u2019n\u0131 ABD\u2019nin m\u00fclk\u00fc yapma iste\u011fini dile getirmesi, g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesinin ticari alanla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayabilece\u011finin i\u015faretleri aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Trump bir yandan \u201c<em>Biz, \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcz. Bu \u00fclke \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc. \u0130nsanlar\u0131n anlad\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc. Kimsenin ne oldu\u011funu bilmedi\u011fi silahlar\u0131m\u0131z var ve d\u00fcnyadaki en g\u00fc\u00e7l\u00fc silahlar\u0131m\u0131z hatta herkesten daha g\u00fc\u00e7l\u00fc\u2026<\/em>\u201d \u015feklinde tehditler savurur ve \u00c7in\u2019e ticari sava\u015f ilan ederken di\u011fer yandan \u201c<em>\u015ei, ne yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini tam olarak bilen bir adam, \u00fclkesini seviyor ve bir anla\u015fma yapmak isteyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bunun ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bir noktada bir telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesi alaca\u011f\u0131z ve her \u015fey haz\u0131r olacak<\/em>\u201d\u00a0diyerek pazar payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n \u201c<em>bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l y\u00f6ntemi<\/em>\u201dni de i\u015faret ediyor.<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\"><sup>[24]<\/sup><\/a> Ancak her durumda daha fazlas\u0131na el koymak ve daha fazla etkili olmak i\u00e7in.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Halklar Daha A\u011f\u0131r Y\u00fcklerle Y\u00fcz y\u00fcze <\/strong><\/p>\n<p>K\u00fcreselle\u015fme ve yeni d\u00fcnya d\u00fczeni olarak tarif edilen emperyalist kapitalist d\u00fcnya sistemini her bir halkas\u0131ndaki bi\u00e7imlenmeleriyle s\u00f6m\u00fcr\u00fclen ve ezilenler i\u00e7in \u201c<em>refah, huzur ve g\u00fcven kayna\u011f\u0131<\/em>\u201d olarak m\u00fcjdeleyen burjuva riyak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131, sistemin kendi i\u00e7 ili\u015fkileri ve dinamikleri taraf\u0131ndan i\u015fleyi\u015f yasalar\u0131n\u0131n kat\u0131 ger\u00e7eklikler halindeki \u2018\u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131\u2019yla a\u00e7\u0131kl\u0131k kazan\u0131rken, o cepheden birilerinin ayn\u0131 nakarat\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi inand\u0131r\u0131c\u0131 olamaz. Modern revizyonizmin y\u00f6netiminde kapitalist d\u00fcnyan\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fc a\u011flar\u0131na ba\u011flanan \u00fclkelerdekiler dahil d\u00fcnyan\u0131n hemen her taraf\u0131ndaki halklar\u0131n son on y\u0131llarda artan \u015fekilde yoksulla\u015ft\u0131klar\u0131, bir milyar kadar\u0131n\u0131n a\u00e7l\u0131k \u00e7ekti\u011fi, t\u00fcm d\u00fcnya n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131n toplam gelirlerinden daha fazlas\u0131na birka\u00e7 dolar milyarderinin sahip oldu\u011fu bir d\u00fcnya sistemi evet var ve bu sistem her bir halkas\u0131nda i\u015fsizlik, yoksulluk, a\u00e7l\u0131k, yoksunluk, g\u00fcvencesizlik, gerginlik ve \u00e7at\u0131\u015fma \u00fcretmeye devam ediyor.<\/p>\n<p>Trump\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 ve ticari ili\u015fkilerde ciddi dalgalanmaya yol a\u00e7an ithalat vergisi kararlar\u0131n\u0131 \u201c<em>m\u00fcesses nizam\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/em>\u201dna kan\u0131t g\u00f6sterme yar\u0131\u015f\u0131na girenlerin yapt\u0131\u011f\u0131, geli\u015fmeleri kapitalist tekeller ve emperyalist g\u00fc\u00e7ler aras\u0131 ili\u015fkilerin s\u00fcrmekte olan bi\u00e7imleri \u00fczerinden s\u00f6m\u00fcr\u00fc sistemini me\u015frula\u015ft\u0131rmakt\u0131r. Bu geli\u015fmeler pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131racak ve d\u00fcnya emek\u00e7ileri daha zor ko\u015fullarda ya\u015fam sava\u015f\u0131 vermek zorunda kalacaklard\u0131r. \u0130\u015ften \u00e7\u0131karma, d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret ve \u00fccret kesintileri dayatmas\u0131na yol a\u00e7mas\u0131, daha fazla yoksulla\u015fma gibi sonu\u00e7lar\u0131 beklenmelidir.<\/p>\n<p>Burjuva \u015foven milliyet\u00e7i ve gerici politika son on y\u0131llarda daha fazla etki g\u00fcc\u00fc kazand\u0131. Sosyal ve siyasal haklar alan\u0131nda i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin yararlanabildikleri ne varsa daralt\u0131l\u0131p daha fazla bi\u00e7imsel hale getirildi. \u0130\u015fsizlik, yoksulluk ve yoksunlu\u011fun kapitalist kayna\u011f\u0131 gizlenerek ve emperyalistlerin ba\u015fl\u0131ca sorumlusu olduklar\u0131 sava\u015flar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 katliam ve y\u0131k\u0131mlardan ka\u00e7\u0131\u015flar sadece ve sadece Saddam, Esad, Erdo\u011fan ve Putin gibi y\u00f6neticilerin bask\u0131c\u0131 politikalar\u0131yla ba\u011fl\u0131 g\u00f6sterilerek kitleler burjuva iktidarlar\u0131yla kapitalist parti fraksiyonlar\u0131n\u0131n politikalar\u0131na adapte edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Avrupa\u2019n\u0131n hemen t\u00fcm \u00fclkelerinde g\u00fc\u00e7lenen yabanc\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131 fa\u015fizan parti ve \u00f6rg\u00fctler bu politikadan yararland\u0131lar.<\/p>\n<p>Bu yeni d\u00f6nem, ABD gibi emperyalist \u00fclkelerin y\u00f6netimlerinin izledikleri politikalar\u0131n da yol vermesiyle \u015foven milliyet\u00e7i, sa\u011f gerici ve fa\u015fizan politikan\u0131n ve bu politikalar\u0131 savunan grup ve partilerin neredeyse d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131nda g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131na da sahne oldu. B\u00fcy\u00fck sermaye sahipleri, kapitalist \u00fclkelerin hemen t\u00fcm\u00fcnde politik y\u00f6netimleri olu\u015fturanlar aras\u0131nda \u00f6nceki hi\u00e7bir d\u00f6nemde g\u00f6r\u00fclmeyen say\u0131 ve oranda dolays\u0131zca yer almaktad\u0131r. Mali oligar\u015fi ve oligarklar \u00fclke ve d\u00fcnya politikalar\u0131nda daha fazla s\u00f6z sahibi oldular. Burjuva demokrasisi daha fazla bi\u00e7imsel hale getirilip g\u00fcd\u00fckle\u015ftirildi.<\/p>\n<p>Bu durum ve geli\u015fmelerin y\u00f6n\u00fc, burjuva tekelci devlet y\u00f6netimlerine kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi daha da \u00f6nemli k\u0131lmaktad\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere halk kitleleri bu do\u011frultuda birle\u015fip \u00f6rg\u00fctlenmedikleri ve kendi devletlerinin y\u00f6netimlerine kar\u015f\u0131 aya\u011fa kalkmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece ne siyasal demokratik haklar elde edilip kullan\u0131labilir ne de sava\u015flar \u00f6nlenebilir. Kendi egemen s\u0131n\u0131f\u0131na yedeklenerek hareket ettiklerinde nelere mahk\u00fbm kald\u0131klar\u0131 Ukrayna \u00f6rne\u011finde bir kez daha g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Sermayenin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 temel alan d\u00fczenleme ve yapt\u0131r\u0131mlar i\u015f\u00e7iler ba\u015fta olmak \u00fczere halk kitlelerini daha a\u011f\u0131r ekonomik sosyal ko\u015fullarda ya\u015famaya zorluyor. Geli\u015fmelerin hangi gerici g\u00fc\u00e7 ya da g\u00fc\u00e7ler yarar\u0131na sonu\u00e7lar do\u011furaca\u011f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak i\u015f\u00e7i ve di\u011fer t\u00fcm emek\u00e7ilerin emperyalizme, gerici sava\u015f politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 direni\u015fi ve dayan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131na ihtiyac\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemden ge\u00e7iliyor. Sava\u015f ve y\u0131k\u0131m spek\u00fclat\u00f6rlerinin dayatt\u0131\u011f\u0131 vah\u015fi d\u00fcnya \u201c<em>d\u00fczeni<\/em>\u201dne ve onun \u00fcretti\u011fi k\u00f6lelik t\u00fcrlerini i\u00e7eren ya\u015fam bi\u00e7imlerine boyun e\u011filemez. Do\u011fan\u0131n ba\u011fr\u0131nda onun \u00fcr\u00fcnlerinden de yararlanarak ya\u015fam gereksinimlerinin \u00fcreticisi olan s\u0131n\u0131f, yani proletarya d\u00fcnyay\u0131, onu kan-ate\u015f ve k\u0131y\u0131ma bo\u011fanlardan kurtaracakt\u0131r!<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Bu makale yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ABD ve \u00c7in heyetlerinin bir uzla\u015f\u0131 i\u00e7in \u0130svi\u00e7re\u2019de \u201c<em>tarife m\u00fczakereleri i\u00e7in toplant\u0131lar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekte olduklar\u0131<\/em>\u201d a\u00e7\u0131kland\u0131. Trump\u2019\u0131n deyi\u015fiyle \u201c<em>dostane ama yap\u0131c\u0131 bir \u015fekilde tam bir yeniden ba\u015flama s\u00fcreci<\/em>\u201d s\u00f6z konusuydu. Ne ki i\u015fin nereye varaca\u011f\u0131na dair sonu\u00e7lar hen\u00fcz g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde de\u011fil.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\"><sup>[2]<\/sup><\/a> 2024 verilerine g\u00f6re ABD 29,17, \u00c7in 18,27, Almanya 4,71, Japonya 4,07, Hindistan 3,89, \u0130ngiltere 3,59, Fransa 3,17, \u0130talya 2,38, Kanada 2,21, Brezilya 2,21 trilyon dolar GSY\u0130H\u2019ya sahip \u00fclkeler olarak ilk s\u0131ralarda yer ald\u0131lar. \u00c7in imalat sekt\u00f6r\u00fc 2024 itibar\u0131yla 4,16 trilyon dolarl\u0131k de\u011fer \u00fcretirken ABD ancak 2.49 trilyon dolar de\u011ferinde \u00fcretebilmi\u015ftir. ABD\u2019nin \u00c7in\u2019de \u00fcretim yapan tekellerinin olmas\u0131 aradaki fark\u0131 a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 etkenlerden biri olmakla birlikte, ayn\u0131 sorun uluslararas\u0131la\u015fmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla belirli bir geli\u015fme d\u00fczeyine ula\u015fan hemen t\u00fcm \u00fclkeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erlilik g\u00f6sterir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\"><sup>[3]<\/sup><\/a> Evrensel (2025) \u201cUkrayna ile ABD, nadir elementler anla\u015fmas\u0131 kapsam\u0131nda mutabakat zapt\u0131 imzalad\u0131\u201d, https:\/\/www.evrensel.net\/haber\/550432\/ukrayna-ile-abd-nadir-elementler-anlasmasi-kapsaminda-mutabakat-zapti-imzaladi<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\"><sup>[4]<\/sup><\/a> Nitekim, Rus ve Ukrayna y\u00f6neticilerinin T\u00fcrkiye\u2019de bir araya gelmesi ve ge\u00e7ici ate\u015fkesi kal\u0131c\u0131la\u015ft\u0131rma ko\u015fullar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri y\u00f6n\u00fcnde bir yakla\u015f\u0131mda anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f bulunuluyor.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\"><sup>[5]<\/sup><\/a> Evrensel (2025) \u201cNATO: Rusya uzaya n\u00fckleer silah yerle\u015ftirebilir\u201d, https:\/\/www.evrensel.net\/haber\/549923\/nato-rusya-uzaya-nukleer-silah-yerlestirebilir<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\"><sup>[6]<\/sup><\/a> H\u00fcrriyet (2025) \u201c\u0130ngilizler alarma ge\u00e7ti! Putin&#8217;e kar\u015f\u0131 haz\u0131rlan\u0131n: 72 saatlik hayatta kalma \u00e7antas\u0131!\u201d, <a href=\"https:\/\/www.hurriyet.com.tr\/dunya\/ingilizler-alarma-gecti-putine-karsi-hazirlanin-72-saatlik-hayatta-kalma-cantasi-42753476\">https:\/\/www.hurriyet.com.tr\/dunya\/ingilizler-alarma-gecti-putine-karsi-hazirlanin-72-saatlik-hayatta-kalma-cantasi-42753476<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\"><sup>[7]<\/sup><\/a> Rusya, St. Petersburg \u015fehrinde Witkoff ile yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmenin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n gizli tutulaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klarken, ABD\u2019li kaynaklar\u0131n Reuters\u2019a s\u0131zd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bilgilere g\u00f6re Putin ile g\u00f6r\u00fc\u015fen Witkoff, Trump\u2019a, \u201cSava\u015f\u0131 sona erdirmek i\u00e7in en k\u0131sa yol Putin\u2019e Ukrayna\u2019dan talep etti\u011fi i\u015fgal alt\u0131ndaki K\u0131r\u0131m, Donetsk, Lugansk, Herson ve Zaporojye b\u00f6lgelerinin resmen verilmesi olacak\u201d dedi. ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump\u2019\u0131n Ukrayna Temsilcisi Keith Kellogg ise, \u0130ngiliz The Times gazetesine a\u00e7\u0131klamas\u0131nda, \u201c<em>Bence Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131 sona erdirmek i\u00e7in \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda Almanya form\u00fcl\u00fc uygulanabilir. Ukrayna Berlin misali iki b\u00f6lgeye ayr\u0131larak bat\u0131da kalan topraklara garant\u00f6r g\u00fc\u00e7 olarak Frans\u0131z ve \u0130ngiltere askeri yerle\u015ftirilebilir. Ukrayna ordusuyla Ruslar aras\u0131na yerle\u015fecek bu birliklere \u2018bar\u0131\u015f garant\u00f6r\u00fc g\u00fc\u00e7\u2019 ad\u0131 verilebilir<\/em>\u201d dedi.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\"><sup>[8]<\/sup><\/a> H\u00fcrriyet (2025) \u201cParis&#8217;te Ukrayna g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri tamamland\u0131: ABD&#8217;den &#8216;Yolumuza devam ederiz&#8217; \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131\u201d, https:\/\/www.hurriyet.com.tr\/dunya\/pariste-ukrayna-gorusmeleri-tamamlandi-abdden-yolumuza-devam-ederiz-cikisi-42768706<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\"><sup>[9]<\/sup><\/a> Antalya Diplomasi Forumu\u2019nda konu\u015fan ABD\u2019li ekonomi profes\u00f6r\u00fc ve BM S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma \u00c7\u00f6z\u00fcmleri A\u011f\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Jeffrey Sachs, eski NATO Ba\u015fkomutan\u0131 Org.\u00a0Wesley Clark\u2019tan ald\u0131\u011f\u0131 belgeyi kaynak g\u00f6stererek ABD\u2019nin be\u015f y\u0131lda yedi sava\u015f hedefledi\u011fini ve Suriye operasyonunun ABD\u2019nin B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi kapsam\u0131nda CIA taraf\u0131ndan 2011\u2019de\u00a0\u201cOperation Timber Sycamore\u201d\u00a0ad\u0131yla ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Bu operasyonunu ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131\u00a0<em>\u201cSuriye\u2019nin Sevr\u2019i: Amerikan Koridoru\u201d<\/em>nda yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Sachs, \u201cABD operasyon i\u00e7in bir b\u00f6lge cephesi kurdu. Cephenin en kilit \u00fclkesi T\u00fcrkiye\u2019ydi. T\u00fcrkiye muhalif gruplara ev sahipli\u011fi yapacakt\u0131, s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir taraf\u0131ndan Suriye\u2019ye cihat\u00e7\u0131lar\u0131n akmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131, topraklar\u0131nda ABD\u2019nin muhalif gruplara \u2018<em>e\u011fitdonat\u2019<\/em> program\u0131 uygulamas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131<em>\u201d <\/em>diyordu. (Uluslararas\u0131 Politika Akademisi (2025) \u201cAmerikal\u0131 \u00dcnl\u00fc \u0130ktisat\u00e7\u0131 Prof. Dr. Jeffrey Sachs\u2019\u0131n 4. Antalya Diplomasi Forumuna Damga Vuran Konu\u015fmas\u0131\u201d, https:\/\/politikaakademisi.org\/2025\/04\/14\/amerikali-unlu-iktisatci-prof-dr-jeffrey-sachsin-4-antalya-diplomasi-forumuna-damga-vuran-konusmasi\/<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\"><sup>[10]<\/sup><\/a> Evrensel (2025) \u201c&#8221;Stratejik ortakl\u0131k&#8221; anla\u015fmas\u0131 | &#8216;Rusya, \u0130ran&#8217;a askeri destek sa\u011flamak zorunda de\u011fil\u201d,https:\/\/www.evrensel.net\/haber\/549409\/stratejik-ortaklik-anlasmasi-rusya-irana-askeri-destek-saglamak-zorunda-degil<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\"><sup>[11]<\/sup><\/a> Buna g\u00f6re 9 Nisan 2025\u2019ten itibaren ge\u00e7erli olmak \u00fczere Avrupa Birli\u011fi (AB) \u00fcyesi \u00fclkelere ortalama y\u00fczde 20, \u00c7in&#8217;e y\u00fczde 34 -bu sonraki eklemelerle toplamda y\u00fczde 145\u2019e \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131-, G\u00fcney Kore&#8217;ye y\u00fczde 25, Hindistan&#8217;a y\u00fczde 26, \u0130srail&#8217;e y\u00fczde 17, Japonya&#8217;ya y\u00fczde 24, Kambo\u00e7ya\u2019ya y\u00fczde 49, Tayvan&#8217;a y\u00fczde 32, Singapur ve T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00fczde 10, Vietnam&#8217;a y\u00fczde %46 ithalat vergisi uygulanacak. Ancak gelen tepkiler sonucu 7 Nisan g\u00fcn\u00fc \u00c7in d\u0131\u015f\u0131ndakiler i\u00e7in 90 g\u00fcn gerteleme karar\u0131 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 duyuruldu (Cumhuriyet (2025) \u201cTrump vergi hamlelerini duyurdu\u201d, <a href=\"https:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/dunya\/son-dakika-trump-vergi-hamlelerini-duyurdu-cin-avrupa-birligi-2315317\">https:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/dunya\/son-dakika-trump-vergi-hamlelerini-duyurdu-cin-avrupa-birligi-2315317<\/a>)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\"><sup>[12]<\/sup><\/a> Beyaz Saray S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Karoline Leavitt, gelen itirazlar kar\u015f\u0131s\u0131nda, bir\u00e7ok \u00fclke pazar\u0131n\u0131n ABD ihracat\u0131na kapal\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrerek &#8220;2 Nisan 2025, modern Amerikan tarihinin en \u00f6nemli g\u00fcnlerinden biri olarak kay\u0131tlara ge\u00e7ecek&#8221; diyor ve ilan edilen vergilerle \u201cbu adaletsiz durum&#8221;un de\u011fi\u015fece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor; &#8220;<em>E\u011fer \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fc Amerika&#8217;da \u00fcretiyorsan\u0131z, g\u00fcmr\u00fck vergisi \u00f6demezsiniz. Bu kadar basit<\/em>&#8221; diyen s\u00f6zc\u00fc, sermaye sahiplerine sesleniyordu. (AA (2025) \u201cBeyaz Saray: 2 Nisan 2025, modern Amerikan tarihinin en \u00f6nemli g\u00fcnlerinden biri olacak\u201d, https:\/\/www.aa.com.tr\/tr\/dunya\/beyaz-saray-2-nisan-2025-modern-amerikan-tarihinin-en-onemli-gunlerinden-biri-olacak\/3525529)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\"><sup>[13]<\/sup><\/a> Paksoy, U. (2025) \u201cNe umdu ne buldu\u201d, <em>H\u00fcrriyet<\/em>, https:\/\/www.hurriyet.com.tr\/yazarlar\/yunus-paksoy\/ne-umdu-ne-buldu-42756631<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\"><sup>[14]<\/sup><\/a> Ancak bu ilk tepkiler, Frans\u0131z, \u0130ngiliz, Alman ve \u0130talyan y\u00f6neticilerin Beyaz Saray\u2019da kabul i\u00e7in s\u0131raya girmelerine engel olmad\u0131. \u0130talya\u2019n\u0131n fa\u015fist ba\u015fbakan\u0131 Meloni \u2018ricac\u0131 olarak\u2019Trump\u2019\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kt\u0131. Friedrich Merz&#8217;in ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu CDU, Meloni&#8217;nin Trump&#8217;la diyalo\u011funu &#8220;Avrupa i\u00e7in f\u0131rsat&#8221; olarak de\u011ferlendirdiklerini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\"><sup>[15]<\/sup><\/a> ABD y\u00f6neticileri 2015&#8217;ten itibaren \u00c7in&#8217;i tehdit olarak g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131lar. \u00c7in&#8217;in bilgi teknolojisi, yenilenebilir\u00a0enerji\u00a0ve di\u011fer ileri teknolojilerde ilerlemesini te\u015fvik etmek \u00fczere ilan etti\u011fi \u201cMade in China 2025\u201d politikas\u0131 bu tehdidin b\u00fcy\u00fcmekte olmas\u0131na i\u015faret say\u0131ld\u0131. \u00c7in, Ku\u015fak ve Yol Giri\u015fimi ile Asya -Ortado\u011fu-Afrika hat\u0131nda altyap\u0131 in\u015fas\u0131yla yay\u0131lmac\u0131 ili\u015fiklere h\u0131z verince ABD kar\u015f\u0131 politikalar\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rmaya y\u00f6neldi.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\"><sup>[16]<\/sup><\/a> \u0130lk sars\u0131nt\u0131lar d\u00fcnya borsalar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, ABD tahvillerinin de\u011fer kayb\u0131 ve petrol fiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesiyel g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u0130ki g\u00fcnde 6 trilyon dolar civar\u0131nda de\u011fer kayb\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Apple hisseleri 600 milyar dolar zarar etti. D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc, ABD-\u00c7in aras\u0131ndaki ticaretin y\u00fczde 80 civar\u0131nda azalabilece\u011fi tahmininde bulundu. \u00c7in d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fclkeler i\u00e7in verginin 90 g\u00fcn ertelenmesi karar\u0131 bundan sonra al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\"><sup>[17]<\/sup><\/a> Devlet destekli \u00c7in firmalar\u0131, \u00fcrettikleri teknoloji \u00fcr\u00fcnleri ve bunlar\u0131n \u00fcretimi i\u00e7in gerekli olan nadir toprak elementlerini \u00e7\u0131karma ve i\u015fleme olanaklar\u0131yla ABD \u015firketleri kar\u015f\u0131s\u0131nda avantajl\u0131 durumdalar. \u00c7in silah sanayi ve enerji \u00fcretim teknolojisinde kullan\u0131lan samaryum, gadolinyum, terbiyum, disprosyum, lutesyum, skandiyum ve itriyum vb. gibi nadir toprak elementlerinin y\u00fczde 70\u2019e yak\u0131n\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131p y\u00fczde 90\u2019\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131 i\u015flevli hale getiriyor. \u00c7in Ticaret bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n ABD\u2019nin g\u00fcmr\u00fck duvar\u0131 \u00f6rme politikas\u0131na kar\u015f\u0131 etkili bir ara\u00e7 olarak bu \u00fcr\u00fcnlerin ihrac\u0131n\u0131 durdurmas\u0131, \u00c7in\u2019den ithal edilen \u00e7iplere ve nadir toprak elementlerine ba\u011f\u0131ml\u0131 ABD \u015firketlerinin arz ihtiyac\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ABD y\u00f6netimi \u00fczerinde bask\u0131 olu\u015fturma hedeflidir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\"><sup>[18]<\/sup><\/a> Sonraki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde bu oranlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi y\u00f6n\u00fcnde bir yakla\u015f\u0131m vard\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\"><sup>[19]<\/sup><\/a> H\u00fcrriyet (2025) \u201c\u00c7in Devlet Ba\u015fkan\u0131 Xi&#8217;den AB&#8217;ye \u00e7a\u011fr\u0131\u201d, <a href=\"https:\/\/www.hurriyet.com.tr\/dunya\/live-son-dakika-cin-devlet-baskani-xiden-abye-cagri-tek-tarafli-zorbaliga-birlikte-direnelim-42759560#post-1\">https:\/\/www.hurriyet.com.tr\/dunya\/live-son-dakika-cin-devlet-baskani-xiden-abye-cagri-tek-tarafli-zorbaliga-birlikte-direnelim-42759560#post-1<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\"><sup>[20]<\/sup><\/a> Cumhuriyet (2025) \u201c\u00c7in\u2019den ABD&#8217;ye dev vergi misillemesi\u201d, https:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/ekonomi\/cinden-abdye-dev-vergi-misillemesi-2315860<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\"><sup>[21]<\/sup><\/a> Donald Trump, 30 Mart&#8217;ta \u00fclke bas\u0131n\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, ABD ile anla\u015fmaya varmamas\u0131 halinde \u0130ran&#8217;\u0131 &#8220;daha \u00f6nce hi\u00e7 g\u00f6rmedikleri \u015fekilde bombalayacaklar\u0131&#8221; tehdidini savurmu\u015ftu. \u0130ran\u2019\u0131n dini otoritesi Ayetullah Ali Hamaney ise buna herhangi bir sald\u0131r\u0131ya en g\u00fc\u00e7l\u00fc kar\u015f\u0131l\u0131k vereceklerini s\u00f6yleyerek yan\u0131t vermi\u015fti. Bir s\u00fcre sonra ABD\u2019nin 3 adet a\u011f\u0131r bombard\u0131man u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131 Hint Okyanusu\u2019ndaki Diego Garcia askeri \u00fcss\u00fcne konu\u015fland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan \u0130ran bunu kendi n\u00fckleer tesislerinin hedef al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u2018a\u00e7\u0131k g\u00f6stergesi\u2019 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve ABD \u0130ran\u2019\u0131 vurmadan \u00f6nce \u2018\u00f6nleyici sald\u0131r\u0131\u2019 yap\u0131labilece\u011fini belirttiler. \u0130ran&#8217;\u0131n elinde 2 bin 400 mil mesafeye ula\u015fma kabiliyetine sahip uzun menzilli H\u00fcrrem\u015fehr f\u00fczeleri ve \u015eahed-136B kamikaze insans\u0131z hava ara\u00e7lar\u0131 bulunuyor. Ancak \u0130ran\u2019a ABD-\u0130srail sald\u0131r\u0131s\u0131 durumunda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131m ya\u015fanabilecek, \u0130ran\u2019\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesi dahi g\u00fcndeme gelebilecektir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\"><sup>[22]<\/sup><\/a> \u0130srail Savunma Bakan\u0131 Yisrael Katz, &#8220;Suriye Cumhurba\u015fkan\u0131 Ahmed \u015eara her sabah \u015eam&#8217;daki ba\u015fkanl\u0131k saray\u0131nda g\u00f6zlerini a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda, \u0130srail ordusunun kendisini Hermon\u2019un zirvesinden izledi\u011fini g\u00f6recek&#8221; diyerek Colani y\u00f6netimini, kendilerine biat etmedi\u011finde ba\u015f\u0131na ya\u011facak bombalarla tehdit etti. Suriye&#8217;nin g\u00fcneyinde yakla\u015f\u0131k 40 hedefe hava sald\u0131r\u0131s\u0131 d\u00fczenlediklerini, T\u00fcrkiye&#8217;nin Suriye&#8217;de askeri \u00fcs kurma ihtimalini potansiyel tehdit olarak g\u00f6rd\u00fcklerini ve bunu engelleyici \u00f6n sald\u0131r\u0131lar d\u00fczenlediklerini de a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\"><sup>[23]<\/sup><\/a> Eslen, N. (2025) \u201cTrump: Z\u00fcccaciye d\u00fckk\u00e2n\u0131ndaki fil\u201d, <em>Cumhuriyet<\/em>, https:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/yazarlar\/olaylar-ve-gorusler\/trump-zuccaciye-dukkanindaki-fil-nejat-eslen-2317668<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\"><sup>[24]<\/sup><\/a> Cumhuriyet (2025) \u201cTicaret sava\u015f\u0131nda yeni a\u015fama: Gizli silahlarla g\u00f6zda\u011f\u0131 verdi\u201d, https:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/dunya\/ticaret-savasinda-yeni-asama-gizli-silahlarla-gozdagi-verdi-2317415<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yusuf Akda\u011f Ukrayna ile \u201cnitelikli toprak elementleri anla\u015fmas\u0131\u201d, sava\u015fta ABD\u2019nin rol\u00fc ve ama\u00e7lar\u0131n\u0131 alenile\u015ftiren yeni bir kan\u0131t oldu. 30 Nisan 2025 tarihli bu anla\u015fma metni, Ukrayna\u2019y\u0131 kay\u0131r\u0131yor g\u00f6r\u00fcnen maddelerine ra\u011fmen Ukrayna\u2019n\u0131n ABD ile Rusya aras\u0131ndaki payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n belgesi niteli\u011findedir. Ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imleri kampanyas\u0131 d\u00f6neminde \u201cHer \u015fey ABD i\u00e7in\u201d, \u201cYeniden b\u00fcy\u00fck Amerika!\u201d sloganlar\u0131 e\u015fli\u011finde, ABD\u2019nin sanayi \u00fcretimine a\u011f\u0131rl\u0131k verece\u011fini, Ukrayna\u2019daki sava\u015f\u0131 bitirece\u011fini s\u00f6yleyen; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3570,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[774,376,362],"tags":[],"class_list":["post-3849","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-68-sayi-yaz-2025","category-dunya","category-yusuf-akdag"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Sava\u015f ve Y\u0131k\u0131m Spek\u00fclat\u00f6rlerinin D\u00fcnyas\u0131 m\u0131?<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:locale:alternate\" content=\"en_EN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sava\u015f ve Y\u0131k\u0131m Spek\u00fclat\u00f6rlerinin D\u00fcnyas\u0131 m\u0131?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yusuf Akda\u011f Ukrayna ile \u201cnitelikli toprak elementleri anla\u015fmas\u0131\u201d, sava\u015fta ABD\u2019nin rol\u00fc ve ama\u00e7lar\u0131n\u0131 alenile\u015ftiren yeni bir kan\u0131t oldu. 30 Nisan 2025 tarihli bu anla\u015fma metni, Ukrayna\u2019y\u0131 kay\u0131r\u0131yor g\u00f6r\u00fcnen maddelerine ra\u011fmen Ukrayna\u2019n\u0131n ABD ile Rusya aras\u0131ndaki payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n belgesi niteli\u011findedir. Ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imleri kampanyas\u0131 d\u00f6neminde \u201cHer \u015fey ABD i\u00e7in\u201d, \u201cYeniden b\u00fcy\u00fck Amerika!\u201d sloganlar\u0131 e\u015fli\u011finde, ABD\u2019nin sanayi \u00fcretimine a\u011f\u0131rl\u0131k verece\u011fini, Ukrayna\u2019daki sava\u015f\u0131 bitirece\u011fini s\u00f6yleyen; [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Teori ve Eylem\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-17T07:17:54+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"38 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/17\\\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/17\\\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\"},\"headline\":\"Sava\u015f ve Y\u0131k\u0131m Spek\u00fclat\u00f6rlerinin D\u00fcnyas\u0131 m\u0131?\",\"datePublished\":\"2025-10-17T07:17:54+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/17\\\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\\\/\"},\"wordCount\":9426,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/17\\\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/11\\\/08_Ahmet-Cengiz-e1760685464492.jpg\",\"articleSection\":[\"68. Say\u0131 \\\/ Yaz 2025\",\"D\u00fcnya\",\"Yusuf Akda\u011f\"],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/17\\\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/17\\\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\\\/\",\"name\":\"Sava\u015f ve Y\u0131k\u0131m Spek\u00fclat\u00f6rlerinin D\u00fcnyas\u0131 m\u0131?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/17\\\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/17\\\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/11\\\/08_Ahmet-Cengiz-e1760685464492.jpg\",\"datePublished\":\"2025-10-17T07:17:54+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/17\\\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/17\\\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/17\\\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/11\\\/08_Ahmet-Cengiz-e1760685464492.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/11\\\/08_Ahmet-Cengiz-e1760685464492.jpg\",\"width\":400,\"height\":527},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/17\\\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sava\u015f ve Y\u0131k\u0131m Spek\u00fclat\u00f6rlerinin D\u00fcnyas\u0131 m\u0131?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"description\":\"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"width\":400,\"height\":400,\"caption\":\"Teori ve Eylem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/teoriveeylem\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/teoriveeylem\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/teoriveeylem\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sava\u015f ve Y\u0131k\u0131m Spek\u00fclat\u00f6rlerinin D\u00fcnyas\u0131 m\u0131?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"[:tr]Sava\u015f ve Y\u0131k\u0131m Spek\u00fclat\u00f6rlerinin D\u00fcnyas\u0131 m\u0131?[:] - Teori ve Eylem","og_description":"Yusuf Akda\u011f Ukrayna ile \u201cnitelikli toprak elementleri anla\u015fmas\u0131\u201d, sava\u015fta ABD\u2019nin rol\u00fc ve ama\u00e7lar\u0131n\u0131 alenile\u015ftiren yeni bir kan\u0131t oldu. 30 Nisan 2025 tarihli bu anla\u015fma metni, Ukrayna\u2019y\u0131 kay\u0131r\u0131yor g\u00f6r\u00fcnen maddelerine ra\u011fmen Ukrayna\u2019n\u0131n ABD ile Rusya aras\u0131ndaki payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n belgesi niteli\u011findedir. Ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imleri kampanyas\u0131 d\u00f6neminde \u201cHer \u015fey ABD i\u00e7in\u201d, \u201cYeniden b\u00fcy\u00fck Amerika!\u201d sloganlar\u0131 e\u015fli\u011finde, ABD\u2019nin sanayi \u00fcretimine a\u011f\u0131rl\u0131k verece\u011fini, Ukrayna\u2019daki sava\u015f\u0131 bitirece\u011fini s\u00f6yleyen; [&hellip;]","og_url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/","og_site_name":"Teori ve Eylem","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","article_published_time":"2025-10-17T07:17:54+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@teoriveeylem","twitter_site":"@teoriveeylem","twitter_misc":{"Yazan:":false,"Tahmini okuma s\u00fcresi":"38 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c"},"headline":"Sava\u015f ve Y\u0131k\u0131m Spek\u00fclat\u00f6rlerinin D\u00fcnyas\u0131 m\u0131?","datePublished":"2025-10-17T07:17:54+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/"},"wordCount":9426,"publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/08_Ahmet-Cengiz-e1760685464492.jpg","articleSection":["68. Say\u0131 \/ Yaz 2025","D\u00fcnya","Yusuf Akda\u011f"],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/","name":"Sava\u015f ve Y\u0131k\u0131m Spek\u00fclat\u00f6rlerinin D\u00fcnyas\u0131 m\u0131?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/08_Ahmet-Cengiz-e1760685464492.jpg","datePublished":"2025-10-17T07:17:54+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr-TR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/#primaryimage","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/08_Ahmet-Cengiz-e1760685464492.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/08_Ahmet-Cengiz-e1760685464492.jpg","width":400,"height":527},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/17\/savas-ve-yikim-spekulatorlerinin-dunyasi-mi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sava\u015f ve Y\u0131k\u0131m Spek\u00fclat\u00f6rlerinin D\u00fcnyas\u0131 m\u0131?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","name":"Teori ve Eylem","description":"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi","publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization","name":"Teori ve Eylem","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","width":400,"height":400,"caption":"Teori ve Eylem"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","https:\/\/x.com\/teoriveeylem","https:\/\/www.instagram.com\/teoriveeylem\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c","name":"admin","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3849","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3849"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3849\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3850,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3849\/revisions\/3850"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3849"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3849"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3849"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}