{"id":3813,"date":"2025-10-13T22:02:17","date_gmt":"2025-10-13T19:02:17","guid":{"rendered":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?p=3813"},"modified":"2025-10-16T14:26:29","modified_gmt":"2025-10-16T11:26:29","slug":"pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/","title":{"rendered":"PKK\u2019nin Feshi, K\u00fcrt Sorununda Son \u201cS\u00fcre\u00e7\u201d ve Demokratikle\u015fme"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mustafa Yal\u00e7\u0131ner<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Son s\u00fcre\u00e7 Bah\u00e7eli\u2019nin 1 Ekim\u2019deki TBMM a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda DEM Parti s\u0131ralar\u0131na giderek ba\u015fkan ve y\u00f6neticilerinin ellerini s\u0131kmas\u0131yla ba\u015flad\u0131. Ard\u0131ndan yine Bah\u00e7eli\u2019nin \u00d6calan\u2019a \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 geldi. \u201c<em>Umut hakk\u0131<\/em>\u201dn\u0131 da s\u00f6z konusu eden Bah\u00e7eli \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda, \u00d6calan\u2019dan Meclis\u2019e gelip konu\u015farak PKK\u2019nin silah b\u0131rakmas\u0131 ve kendisini feshetmesini istedi.<\/p>\n<p>Israrla \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n arkas\u0131nda durdu ve her grup konu\u015fmas\u0131nda tekrarlad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda sadece k\u00fc\u00e7\u00fck geri ad\u0131mlar att\u0131, ama \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 gerek\u00e7esini ve \u00f6z\u00fcn\u00fc korudu. Bah\u00e7eli, \u201c<em>milli birlik ve karde\u015flik<\/em>\u201d ihtiyac\u0131na vurgu yap\u0131yor, \u201c<em>1000 y\u0131ll\u0131k karde\u015flik<\/em>\u201dten s\u00f6z ediyor, bunun yolunun \u00f6rg\u00fct\u00fcn kendisini feshetmesi, y\u00f6netici ve militanlar\u0131n\u0131n silah b\u0131rakarak \u201c<em>T\u00fcrk adaletine teslim olmas\u0131 ve haklar\u0131nda verilecek h\u00fckm\u00fc beklemeleri<\/em>\u201d oldu\u011funu bildiriyordu. \u201c<em>Ter\u00f6rle pazarl\u0131k yap\u0131lmaz<\/em>\u201d diyerek tart\u0131\u015fmalara kap\u0131y\u0131 kapatmaktayd\u0131. Pazarl\u0131k yoktu, PKK teslim olacak, yoksa zor kullan\u0131lacakt\u0131.<\/p>\n<p>Uzunca bir s\u00fcre, \u00f6zellikle burjuva muhalif \u00e7evrelerde Bah\u00e7eli\u2019nin Erdo\u011fan\u2019dan habersiz bir \u201c<em>\u00e7\u0131k\u0131\u015f<\/em>\u201d yapt\u0131\u011f\u0131 ve Erdo\u011fan\u2019\u0131n farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fte oldu\u011fu savunuldu. Kan\u0131t olarak, Erdo\u011fan\u2019\u0131n konu\u015fmamas\u0131 ama sadece Bah\u00e7eli\u2019nin a\u00e7\u0131klamalar yapmas\u0131 g\u00f6sterildi. Oysa s\u00fcrecin ba\u015flar\u0131nda s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Bah\u00e7eli \u00fcstlenirken Erdo\u011fan\u2019\u0131n sessiz kalmas\u0131, g\u00f6r\u00fc\u015f ve yakla\u015f\u0131m farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011fil, ama ittifak i\u00e7indeki g\u00f6rev b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve resmi olarak karar ve imza yetkilisi olmas\u0131 nedeniyle olas\u0131 bir olumsuz geli\u015fme kar\u015f\u0131s\u0131nda kontrol\u00fc elde tutma ihtiyac\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n<p>Bah\u00e7eli\u2019nin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 \u00f6ncesinde 30 A\u011fustos\u2019ta Erdo\u011fan \u201c<em>yapmam\u0131z gereken i\u00e7 cephemizi sa\u011flam tutmakt\u0131r<\/em>\u201d demi\u015f, \u201c<em>Ortado\u011fu\u2019da haritalar kanla yeniden \u00e7izilirken, \u0130srail, sava\u015f\u0131 L\u00fcbnan\u2019a ta\u015f\u0131rken i\u00e7 cephemizi g\u00fc\u00e7lendirmemiz gerek<\/em>\u201dti\u011finden s\u00f6z etmi\u015fti. Bah\u00e7eli\u2019nin, \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u201c<em>i\u00e7 cepheyi g\u00fc\u00e7lendirme<\/em>\u201d \u00e7abas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildi. Ama Erdo\u011fan\u2019la Bah\u00e7eli aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131k ve \u201c<em>Cumhur<\/em>\u201d i\u00e7inde \u00e7atlak beklentisiyle muhalif medyada sak\u0131z gibi, bir de\u011fil iki de\u011fil, programlar boyunca \u00e7ok\u00e7a \u00e7i\u011fnendi. \u201c<em>Cumhur\u2019da \u00e7atlak<\/em>\u201d beklentisinde olanlar\u0131, Erdo\u011fan\u2019\u0131n ayn\u0131 Ekim ay\u0131 i\u00e7inde yapt\u0131\u011f\u0131\u00a0\u201c<em>Cumhur \u0130ttifak\u0131 taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan tarihi f\u0131rsat penceresinin ki\u015fisel hesaplara kurban edilmemesini \u00fcmit ediyoruz. Siyaset kurumu Meclis, sivil toplum, bas\u0131n, akademi ve topyek\u00fbn millet olarak hep beraber ter\u00f6r\u00fcn ve \u015fiddetin olmad\u0131\u011f\u0131 bir T\u00fcrkiye\u2019yi in\u015fa edelim istiyoruz<\/em>\u201d i\u00e7erikli Bah\u00e7eli\u2019ye destek a\u00e7\u0131klamas\u0131 da durduramad\u0131.<\/p>\n<p>Erdo\u011fan\u2019dan ilk kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klama Ocak ba\u015flar\u0131ndaki AKP Diyarbak\u0131r \u0130l Kongresi\u2019nde geldi: \u201c<em>Son d\u00f6nemde ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n tek bir amac\u0131 vard\u0131r, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn kendini feshetmesi, silahlar\u0131n kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z teslim edilmesi, \u00f6rg\u00fct\u00fcn siyaset \u00fczerindeki vesayetinin tamamen kald\u0131r\u0131lmas\u0131, b\u00f6l\u00fcc\u00fc \u00f6rg\u00fct\u00fcn bask\u0131s\u0131 dolay\u0131s\u0131yla bir T\u00fcrkiye partisi olma vasf\u0131n\u0131 kazanamayan siyasi yap\u0131ya bu y\u00f6nde kendini geli\u015ftirme f\u0131rsat\u0131 verilmesi, b\u00f6lgede artan \u00e7at\u0131\u015fmalar kar\u015f\u0131s\u0131nda i\u00e7 cephemizin g\u00fc\u00e7lendirilmesi.<\/em>\u201d Erdo\u011fan\u2019\u0131n az sonraki Mersin Kongresi\u2019ndeki konu\u015fmas\u0131 ise \u201c<em>Cumhur\u2019da \u00e7atlak<\/em>\u201d yorumlar\u0131na son noktay\u0131 koydu: \u201c<em>Cumhur \u0130ttifak\u0131 orta\u011f\u0131m\u0131z Say\u0131n Bah\u00e7eli\u2019nin g\u00fcndeme getirmesiyle ba\u015flayan geli\u015fmeler nihai a\u015famas\u0131na yakla\u015fmaktad\u0131r. B\u00f6l\u00fcc\u00fc ter\u00f6r belas\u0131 bertaraf edilecektir.<\/em>\u201d<\/p>\n<p>Bah\u00e7eli\u2019nin Erdo\u011fan\u2019la koordinasyon halinde \u0131srarla yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131lar meyvesini vermezlik etmedi. K\u00fcrt ulusal hareketi; gerek DEM Parti, gerekse \u00d6calan ve onun \u00fczerinden PKK \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 \u00f6nemsedi ve bir f\u0131rsat olarak g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p><strong>El s\u0131k\u0131\u015f\u0131ld\u0131 ama rivayet muhtelif<\/strong><\/p>\n<p>\u015e\u00fcphesiz DEM Parti, \u00d6calan ve PKK ya da genellenerek K\u00fcrt ulusal hareketiyle \u201c<em>Cumhur<\/em>\u201d partileri, AKP, MHP ve Erdo\u011fan\u2019la Bah\u00e7eli milliyet\u00e7ilik ortak paydas\u0131na sahip olsalar bile, ezilen ve ezen milletleri temsil etmeleriyle kar\u015f\u0131t pozisyon, g\u00f6r\u00fc\u015f ve e\u011filimlere sahipler ve on y\u0131llard\u0131r s\u00fcren \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n taraflar\u0131. \u00c7a\u011fr\u0131n\u0131n da K\u00fcrt ulusal hareketiyle s\u00f6zc\u00fc ve temsilcileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan Erdo\u011fan\u2019la Bah\u00e7eli\u2019den farkl\u0131 anlam ve i\u00e7eri\u011fiyle, farkl\u0131 ba\u011flamda ve ku\u015fkusuz farkl\u0131 ama\u00e7larla ele al\u0131n\u0131p de\u011ferlendirilmesinden do\u011fal\u0131 olamazd\u0131. \u00d6yle oldu. Birka\u00e7\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda her konuda g\u00f6r\u00fc\u015fler farkl\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>S\u00fcre\u00e7 dendi, ama s\u00fcrecin taraflar\u0131n \u00fczerinde fikir birli\u011fi etti\u011fi ortak bir ad\u0131 bile bulunamad\u0131. S\u00fcre\u00e7 uzun s\u00fcre ads\u0131z kald\u0131 ya da ad\u0131na sadece \u201c<em>s\u00fcre\u00e7<\/em>\u201d dendi. Bah\u00e7eli\u2019yle Erdo\u011fan\u2019a g\u00f6re \u201c<em>Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye<\/em>\u201d, K\u00fcrt ulusal hareketine g\u00f6reyse \u201c<em>bar\u0131\u015f<\/em>\u201d ve \u201c<em>demokratikle\u015fme<\/em>\u201d s\u00fcreciydi. Nitekim \u00d6calan\u2019\u0131n 27 \u015eubat\u2019ta yapt\u0131\u011f\u0131 \u201c<em>fesih<\/em>\u201d i\u00e7erikli \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u201c<em>Bar\u0131\u015f ve Demokratik Toplum<\/em>\u201d. K\u00fcrtlerin ulusal varl\u0131\u011f\u0131yla haklar\u0131n\u0131 tan\u0131mayan Bah\u00e7eli ve Erdo\u011fan\u2019la Saray iktidar\u0131 K\u00fcrt ulusal hareketinin kendisine biat etmesini arzularken ulusal hareket ulusal hak e\u015fitli\u011fine ula\u015fma amac\u0131nda.<\/p>\n<p><strong>\u00c7a\u011fr\u0131 iktidar\u0131n \u00fclkede ve b\u00f6lgede ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131ktan<\/strong><\/p>\n<p>Peki \u201c<em>i\u00e7 cephenin tahkim edilmesi<\/em>\u201d ve ona hizmet etmesi amac\u0131yla g\u00fcndeme getirilen bu \u201c<em>s\u00fcre\u00e7<\/em>\u201de olan ihtiya\u00e7 nereden do\u011fdu?<\/p>\n<p>Orta\u011f\u0131 Bah\u00e7eli ve partisiyle ittifak halinde h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Erdo\u011fan ve Saray iktidar\u0131n\u0131n hem \u00fclke i\u00e7inde hem de uluslararas\u0131 alanda ve \u00f6zellikle b\u00f6lgede k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemeyecek s\u0131k\u0131\u015fma ve a\u00e7mazlar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 a\u015fik\u00e2r.<\/p>\n<p><strong>\u00dclkede a\u00e7maz dorukta<\/strong><\/p>\n<p>Bu s\u0131k\u0131\u015fma ve a\u00e7mazlar tek bir alana \u00f6zg\u00fc de de\u011fil ve ekonomik, mali ve siyasal alanlar\u0131 kaps\u0131yor. T\u00fcrkiye ekonomisi bir kriz i\u00e7inde olmamakla birlikte ge\u00e7ti\u011fimiz \u00e7eyreklerde sanayi \u00fcretiminde hatta iki kez \u00fcst \u00fcste ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 negatif b\u00fcy\u00fcmeyi de kapsayarak ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 istikrars\u0131z bir geli\u015fme s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Yat\u0131r\u0131m i\u00e7in gerekli sermayeye olan ihtiya\u00e7 hem \u00f6zel hem kamu yat\u0131r\u0131mlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan giderek b\u00fcy\u00fcd\u00fc ve d\u0131\u015f bor\u00e7la yerli ve yabanc\u0131 krediye daha g\u00fc\u00e7 ula\u015f\u0131labilir oldu. \u0130zlenen d\u00fc\u015f\u00fck faiz politikas\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kmaza girmesinin ard\u0131ndan M. \u015eim\u015fek\u2019le y\u00fckseltilen ve son birka\u00e7 g\u00f6zden ge\u00e7irmede yat\u0131r\u0131mlar\u0131n canland\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla yeniden d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmeye ba\u015flanan faizlerin indirilmesi tutumu s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemedi. Kamu harcamalar\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc k\u0131s\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131n Saray\u0131nkiler ba\u015fta olmak \u00fczere vazge\u00e7ilmeyen sefahat ve l\u00fcks d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra zimmet ve yolsuzluklar\u0131n \u00fczerine binen d\u00f6vizlerin y\u00fckseli\u015fini belirli bir noktada tutabilmeye y\u00f6nelik hazine harcamalar\u0131 ekonominin iki yakas\u0131n\u0131n bir araya getirilebilmesine olanak tan\u0131m\u0131yor. Enflasyon bir miktar d\u00fc\u015fse bile, \u015eim\u015fek\u2019in hazinenin ba\u015f\u0131na ge\u00e7ip toplumun alt s\u0131n\u0131flar\u0131na y\u00f6nelik s\u0131k\u0131 para politikas\u0131 izlemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemle ayn\u0131 d\u00fczeyde. \u00d6te yandan b\u00fcy\u00fck sermayeye tan\u0131nan te\u015fvik, vergi indirimi ve aflar\u0131ysa s\u00fcr\u00fcyor; emekten sermayeye, alt s\u0131n\u0131flardan \u00fcst s\u0131n\u0131flara gelir transferi dizginlerinden bo\u015fanm\u0131\u015f halde, ancak buna ra\u011fmen sadece yabanc\u0131 sermayenin de\u011fil yerli sermayenin de yurt d\u0131\u015f\u0131na ak\u0131\u015f\u0131 ya da ka\u00e7\u0131\u015f\u0131 \u00f6nlenemiyor. Hen\u00fcz bir bor\u00e7 krizinden s\u00f6z edilemese ve i\u00e7 ve d\u0131\u015f bor\u00e7lar d\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilse bile, \u00e7evrim giderek zorla\u015f\u0131yor ve maliyeti y\u00fckseliyor. Yeni yat\u0131r\u0131mlar bir yana eski bor\u00e7lar\u0131n \u00f6denmesine y\u00f6nelik bulunabilen yeni bor\u00e7lar\u0131n faizleri her ge\u00e7en g\u00fcn y\u00fckseliyor. Bir mali krizden de s\u00f6z edilemese bile, unsurlar\u0131 giderek birikiyor. D\u00f6viz ve MB\u2019ndaki d\u00f6viz rezervleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da durum benzer. Hen\u00fcz bir d\u00f6viz krizi ya\u015fanm\u0131yor, ancak d\u00f6viz ve alt\u0131n fiyatlar\u0131n\u0131n durmaks\u0131z\u0131n y\u00fckseli\u015fi \u00f6nlenemiyor.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan T\u00fcrkiye hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n en y\u00fcksek seyretti\u011fi \u00fclkeler aras\u0131nda. L\u00fcks olanlar bir yana zorunlu t\u00fcketim harcamalar\u0131, g\u0131da, ula\u015f\u0131m ve kira t\u00fcr\u00fcnden giderler \u0130ngiltere ve \u0130svi\u00e7re gibi \u00fclkeleri aratm\u0131yor. Beslenme ve bar\u0131nma\u00a0yurt d\u0131\u015f\u0131ndan tatile giden ve Euro ya da pound olarak kazand\u0131klar\u0131n\u0131 harcayanlar bak\u0131m\u0131ndan bile pahal\u0131 bulunuyor. Et, s\u00fct, peynir, yumurta gibi zorunlu t\u00fcketim maddesi kapsam\u0131nda say\u0131lmas\u0131 gereken \u00fcr\u00fcnlerin \u0130stanbul fiyatlar\u0131 Londra ve Z\u00fcrih fiyatlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde, kimilerinde iki kat\u0131na yak\u0131n.<\/p>\n<p>\u00d6ncesinden devral\u0131n\u0131p \u015eim\u015fek imzal\u0131 Orta Vadeli Programla izlenen ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fcyle ihracata dayal\u0131 ekonomi politikas\u0131 i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin \u00fclkenin toplam gelirinden ald\u0131\u011f\u0131 pay\u0131n ciddi \u00f6l\u00e7\u00fclerle d\u00fc\u015fmesine g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. \u015eim\u015fek\u2019in s\u00f6zde rasyonelle\u015ftirdi\u011fi Erdo\u011fan\u2019\u0131n mali ve ekonomik politikalar\u0131ndan da beslenen y\u00fcksek enflasyon d\u00fc\u015fmekte olan ger\u00e7ek \u00fccret ve gelirlerin dibe vurmas\u0131na neden oldu. \u00dc\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde GSY\u0130H i\u00e7inde eme\u011fin pay\u0131 5 puan azald\u0131. Bug\u00fcn ortalama \u00fccret halini alm\u0131\u015f olan asgari \u00fccret iki ay i\u00e7inde a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n alt\u0131nda kald\u0131. Kamu toplu s\u00f6zle\u015fmelerinde \u00fccretlerine \u2013ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131klanan\u0131n iki kat\u0131yken\u2013 resmi enflasyonun 20 puan alt\u0131nda zam dayat\u0131lan i\u015f\u00e7iler, \u00e7o\u011fu yasaklan\u0131p polis ve jandarma sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011frayan zorlu grevlerle \u00fccretlerine ancak istisnai olarak enflasyonun \u00fczerinde zam alabildi. Ortalama emeklilik ayl\u0131klar\u0131 ise daha da vahim. Ocak 2025\u2019te 12.500 TL\u2019den 14.469 TL\u2019ye y\u00fckseltilen en d\u00fc\u015f\u00fck emeklilik ayl\u0131\u011f\u0131 emeklilerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn geliri durumunda ve \u00f6rne\u011fin \u0130stanbul\u2019da 20 bin TL\u2019nin alt\u0131nda en izbe ve rutubetlisinden kiral\u0131k ev bulmak olanaks\u0131zken beslenmeye bile yetmiyor! B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli kapitalist tar\u0131m bir yana \u00e7ift\u00e7ilik ve hayvanc\u0131l\u0131k k\u00f6t\u00fcr\u00fcmle\u015fti, maliyetini kurtarmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7o\u011fu k\u00f6yl\u00fc ekim yapmaz\/yapamaz oldu.<\/p>\n<p>Banka ve tekeller y\u00fcksek k\u00e2rlar elde ederken, herkes art\u0131k Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u201c<em>kaynak yok<\/em>\u201d diyerek i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerle emeklilere hi\u00e7 de\u011filse enflasyon oran\u0131nda zamla bile vermedi\u011fi paray\u0131 vergi indirim ve aflar\u0131, te\u015fvikler ve \u201c<em>yap-i\u015flet<\/em>\u201d modeliyle ihale etti\u011fi k\u00f6pr\u00fc ve havaalanlar\u0131n\u0131n i\u015fletmecilerine hazine garantileriyle bol bol da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor ve bu nedenle Erdo\u011fan iktidar\u0131 ho\u015fnutsuzluk ve tepkileri tavan yapan s\u00f6m\u00fcr\u00fclen y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n hedefinde. S\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ya\u015fayan Cumhur ittifak\u0131 partileri durmaks\u0131z\u0131n destek ve oy kaybediyor ve bunu i\u015faret etmeyen anket yok.<\/p>\n<p>\u0130BB Ba\u015fkan\u0131 E. \u0130mamo\u011flu\u2019nun diplomas\u0131n\u0131n iptali ve tutuklanmas\u0131na tepkilerin g\u00f6sterdi\u011fi Saray iktidar\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00fckselen ho\u015fnutsuzluk iktidar\u0131n dayanaklar\u0131 ve sebeplenenleriyle ideolojik olarak destekleyicilerinden olu\u015fan ve giderek darla\u015fan bir kesim d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fct\u00fcn halk s\u0131n\u0131f ve katmanlar\u0131n\u0131n tepkisini mayaland\u0131rmadan edemedi. Halk\u0131n ho\u015fnutsuzluk ve tepkisi ya\u015fam ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n ciddi \u00f6l\u00e7\u00fclerle k\u00f6t\u00fcle\u015fmesinden temelleniyor, ancak kayna\u011f\u0131 t\u00fcm y\u00fck\u00fc s\u0131rtlar\u0131na bindirilen ekonominin s\u0131k\u0131nt\u0131 ve a\u00e7mazlar\u0131ndan ibaret de\u011fil. Halk\u0131n her ho\u015fnutsuzlu\u011funun \u00f6nce g\u00f6rmezden gelinip ard\u0131ndan bast\u0131r\u0131lmas\u0131na, her tepkisinin zorla yan\u0131tlanmas\u0131na y\u00f6nelik iktidar\u0131n tutumu, grev ve g\u00f6sterilerin yasaklan\u0131p da\u011f\u0131t\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131, her hak aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda devlet g\u00fcc\u00fcn\u00fc bulmas\u0131, hi\u00e7bir talebin kar\u015f\u0131lanmamas\u0131 ama ya dikkate al\u0131nmamas\u0131 ya da hatta a\u015fa\u011f\u0131lamayla kar\u015f\u0131l\u0131k bulmas\u0131, \u00f6rg\u00fctlenme, ifade, g\u00f6steri, bas\u0131n vb. \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin kulak ard\u0131 edilip en k\u00fc\u00e7\u00fck bir tweetin bile \u201c<em>cumhurba\u015fkan\u0131na hakaret<\/em>\u201d su\u00e7lamas\u0131yla dava konusu edilmesi, deprem, yang\u0131nlar, \u0130li\u00e7\u2019teki t\u00fcr\u00fcnden i\u015f cinayetleri kar\u015f\u0131s\u0131ndaki umursamaz yakla\u015f\u0131mlar halk\u0131n tepkilerini t\u0131rmand\u0131ran siyasal ko\u015fullar\u0131 olu\u015fturdu.<\/p>\n<p>Sara\u00e7hane g\u00f6sterilerinde simgelenen ama birka\u00e7 kent d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm \u00fclkeye yay\u0131lan kitleselli\u011fiyle toplumsal muhalefetin y\u00fckseli\u015fine g\u00f6t\u00fcren bu ho\u015fnutsuzluk ku\u015fkusuz en ba\u015fta Erdo\u011fan, ekibi ve orta\u011f\u0131 Bah\u00e7eli taraf\u0131ndan g\u00f6zlenmekteydi.<\/p>\n<p>Ve \u00fcstelik Erdo\u011fan-Bah\u00e7eli ortakl\u0131\u011f\u0131na dayal\u0131 Saray iktidar\u0131 iki on y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir ilk kez giderek sertle\u015fen burjuva muhalefetin y\u00fckseli\u015fiyle de tehdit edilmekteydi.<\/p>\n<p>Y\u00fcz y\u00fcze oldu\u011fu zorluklar\u0131 a\u015farak iktidar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmenin tek yolu olarak \u2013ger\u00e7ekte sertle\u015fen ulusal ve uluslararas\u0131 ko\u015fullarda \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda ekonomi politikas\u0131 ve do\u011frudan politik alana ili\u015fkin h\u0131zl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler olu\u015fturulup kararlar al\u0131nmas\u0131n\u0131 giderek daha \u00e7ok zorunlu sayan tekellerin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n ifadesi olan\u2013 yasaklar ve zorbal\u0131\u011f\u0131n dozunun gittik\u00e7e artt\u0131\u011f\u0131 siyasal merkezile\u015fme ve otoriterle\u015fme g\u00fczergah\u0131nda ileri ad\u0131mlar atmakta olan Saray iktidar\u0131 fa\u015fist bir diktat\u00f6rl\u00fck in\u015fa etmeye y\u00f6nelmi\u015fti.<\/p>\n<p>Fa\u015fizmin kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 elbette as\u0131l olarak i\u015f\u00e7iler ba\u015fta olmak \u00fczere halk kitleleri ve toplumsal muhalefetin bast\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6neliktir, ancak tek adam\u0131n ki\u015fili\u011finde parti-devlet birli\u011fini ve tek parti diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 da kapsayarak \u201c<em>majestelerinin muhalefeti<\/em>\u201d \u00e7izgisini a\u015fma i\u00e7erikli burjuva muhalefetin de varl\u0131\u011f\u0131na kasteden i\u00e7eriklidir. \u0130ktidar\u0131n devletin fa\u015fistle\u015ftirilmesi yoluyla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi y\u00f6neliminde ger\u00e7ekte iktidara payanda olurken g\u00f6stermelik muhalefet rol\u00fcn\u00fc \u00fcstlenmenin \u00f6tesini ama\u00e7layan burjuva muhalefete de yer yoktur ve iktidar alternatifi olu\u015fturmaya y\u00f6nelen CHP Saray iktidar\u0131 taraf\u0131ndan hedef al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Belediyelerine kayy\u0131m atanarak ba\u015flanan ve anketlerin Erdo\u011fan\u2019\u0131 alt edece\u011finde ortakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 CHP\u2019nin cumhurba\u015fkan\u0131 aday\u0131 \u0130mamo\u011flu tutuklanarak ilerlenen s\u00fcre\u00e7 yarg\u0131 eliyle y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir ve \u0130BB\u2019ye kayy\u0131m atanarak rant olanaklar\u0131n\u0131n ele ge\u00e7irilmesinin yan\u0131nda kongresinde yolsuzluk gerek\u00e7esiyle kayy\u0131m atanacak CHP\u2019nin de \u201c<em>uysal muhalefet<\/em>\u201d \u00e7izgisine \u00e7ekilmesini ama\u00e7l\u0131yordu. Toplumsal muhalefetin Saray iktidar\u0131n\u0131n hesaplamad\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7 ve yayg\u0131nl\u0131kta y\u00fckseli\u015fiyle en az\u0131ndan \u015fimdilik akim kalan bu hesap varl\u0131k-yokluk noktas\u0131na s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmakta olan CHP\u2019yi yine Saray iktidar\u0131n\u0131n hesaplayamad\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde radikalle\u015ftirerek \u2013\u015f\u00fcphesiz denetimi alt\u0131na almay\u0131 hedefledi\u011fi\u2013 toplumsal muhalefetle birle\u015fmeye y\u00f6neltti.<\/p>\n<p>Saray\u0131n hesab\u0131 \u015fimdilik tutmad\u0131; ama hem \u00f6nceki e\u015f ba\u015fkanlar\u0131 ve \u00e7ok say\u0131da y\u00f6netici ve \u00fcyesi zaten cezaevlerinde tutulan ve kayy\u0131m politikas\u0131yla y\u00f6netimindeki bir dizi belediyeye el konup ba\u015fkanlar\u0131 tutuklanarak muhalif saflarda m\u00fccadele etmeyi s\u00fcrd\u00fcrmesi halinde \u201c<em>ba\u015f\u0131na gelecekler<\/em>\u201d konusunda uyar\u0131lan \u00f6zel olarak DEM Parti ve \u00d6calan\u2019la genel olarak K\u00fcrt ulusal hareketine \u2013umut hakk\u0131ndan da s\u00f6z edilerek\u2013 K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn bir ad\u0131m\u0131 olabilece\u011fi beklentisi yaratmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclerek PKK\u2019nin silahs\u0131zlanmas\u0131 ve feshi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131lmas\u0131, hem de K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi muhalefetini soka\u011fa ta\u015f\u0131mayaca\u011f\u0131 ve halka dayat\u0131lan a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki gelirlerle yoksulluk ve yasaklar\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc etse bile hele muhalefetini toplumsal muhalefetle senkronize etme giri\u015fiminde bulunmayaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclerek CHP\u2019nin Erdo\u011fan kar\u015f\u0131s\u0131nda iktidar olma heves ve m\u00fccadelesinin p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclmesi amac\u0131na y\u00f6nelik tutuklamalar ve kayy\u0131mlarla sindirilip terbiye edilmesi ve olmazsa denetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 i\u00e7erikli \u00f6nlemler \u2013ikisi de iktidar\u0131n i\u00e7 cepheyi tahkim ederek iktidar\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 sa\u011flama tutumunun ifadeleri olarak uygulamaya kondu. K\u00fcrt ulusal hareketi iktidara muhalefet etme ve \u00f6zel olarak son y\u0131llardaki CHP\u2019yle \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde ittifak kurma tutumundan cayd\u0131r\u0131l\u0131p Erdo\u011fan\u2019a \u00f6m\u00fcr boyu ba\u015fkanl\u0131k hakk\u0131 tan\u0131may\u0131 da kapsayacak bir anayasa yap\u0131m\u0131na \u201c<em>olur<\/em>\u201d vererek iktidarla birlikte davranmaya ikna edilirken, CHP\u2019nin de ya boyun e\u011ferek ya da zor kullan\u0131larak \u201c<em>uysal<\/em>\u201d muhalifli\u011fe r\u0131za vermesi sa\u011flanacak ve b\u00f6ylelikle \u201c<em>i\u00e7 cephe tahkim edilerek<\/em>\u201d \u00fclkede \u201c<em>milli birlik ve beraberlik<\/em>\u201d tesis edilecekti\u2013 hesap buydu! \u0130\u00e7 cephe, muhalefetin de tek adam iktidar\u0131 etraf\u0131nda birle\u015fmesiyle tahkim edilecek, milli birlik ve beraberlik Cumhur \u0130ttifak\u0131 etraf\u0131nda toplan\u0131larak sa\u011flanacakt\u0131. Hesaplad\u0131klar\u0131n\u0131n iki aya\u011f\u0131ndan biri bile tutsa yeter say\u0131lacak ve iktidar se\u00e7imli ya da se\u00e7imsiz s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilecekti.<\/p>\n<p>\u00dcstelik hesap i\u00e7inde hesap da vard\u0131: K\u00fcrt ulusal hareketi tek adam iktidar\u0131na \u00f6nemli zorluklar \u00e7\u0131kar\u0131yor ve hele muhalif saflarda yer tutup birinci parti \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 2024 yerel se\u00e7imlerinin ard\u0131ndan ola\u011fan bir se\u00e7imde Erdo\u011fan\u2019\u0131 alt edecek aday\u0131yla iktidar alternatifi durumundaki CHP muhalefetiyle farkl\u0131 bi\u00e7imlerde ittifak kurdu\u011funda bu zorluklar b\u00fcy\u00fcmekle kalm\u0131yor, Saray a\u00e7\u0131s\u0131ndan varl\u0131k-yokluk sorunu olu\u015fuyordu. Dolay\u0131s\u0131yla \u00d6calan\u2019a \u00e7\u0131kar\u0131lan \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n, kayy\u0131m ve tutuklamalar t\u00fcr\u00fcnden bask\u0131larla bunalt\u0131lmas\u0131na u\u011fra\u015f\u0131lm\u0131\u015f K\u00fcrt hareketi taraf\u0131ndan kendisine sunulan bir \u201c<em>\u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu<\/em>\u201d de\u011feri ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde anla\u015f\u0131larak, muhalif saflar\u0131 terk etmesi, en az\u0131ndan tarafs\u0131zla\u015fmas\u0131 ve muhalefetin b\u00f6l\u00fcnmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Ulusal hareketin, K\u00fcrt sorununda \u00e7\u00f6z\u00fcm olmasa bile iyile\u015fme vaat edilmi\u015f gibi yap\u0131l\u0131p pazarl\u0131klara \u00e7ekilerek hi\u00e7 de\u011filse tarafs\u0131z davranmaya mecbur edilmesi, bir ad\u0131m sonras\u0131nda yeni bir Anayasay\u0131 bu pazarl\u0131klar \u00fczerinden \u201c<em>birlikte<\/em>\u201d yapmak \u00fczere yedeklenmesi ve muhalefetin b\u00f6l\u00fcnmesiyle iktidar \u201c<em>gemisinin<\/em>\u201d sular bir miktar dalgalanm\u0131\u015f olsa bile eskisi gibi seyretmesi hesaplan\u0131yordu.<\/p>\n<p>Ancak iki aya\u011f\u0131 ya da bile\u015feniyle de evdeki hesap \u00e7ar\u015f\u0131ya uymam\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00dcstelik hi\u00e7bir zaman hesaba kat\u0131lmam\u0131\u015f olan halk aya\u011fa kalkt\u0131 ve b\u00fct\u00fcn oyunlar\u0131 bozan toplumsal muhalefet g\u00fcndeme oturdu.<\/p>\n<p>CHP\u2019nin muhalefetine ne boyun e\u011fdirilebildi ne de ba\u015f\u0131na bir kayy\u0131m atanarak uysalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilebildi. \u00dczerindeki bask\u0131 eksilmi\u015f de\u011fil, ancak en az\u0131ndan toplumsal muhalefet bast\u0131r\u0131lamadan iktidar\u0131n CHP\u2019yi alternatif olmaktan \u00e7\u0131karmay\u0131 ba\u015farmas\u0131 zor g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>19 Mart\u2019la birlikte y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7en toplumsal muhalefet i\u00e7inde a\u00e7\u0131ktan ve t\u00fcm g\u00f6vdesiyle yer almas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc al\u0131nabilmi\u015f olsa bile, K\u00fcrt ulusal hareketininse Saray iktidar\u0131n\u0131n hesaplar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde kendi hesaplar\u0131 var ve o da her siyasal hareket gibi kendi yolunu do\u011frultman\u0131n m\u00fccadelesini veriyor. Erdo\u011fan-Bah\u00e7eli hesab\u0131n\u0131n K\u00fcrt ulusal hareketiyle ilgili olarak da tutmas\u0131 \u2013baz\u0131 sa\u011fc\u0131 ve solcu T\u00fcrk milliyet\u00e7ileri Bah\u00e7eli\u2019nin hemen ard\u0131ndan ve iktidar\u0131n hesaplar\u0131ndan hareketle, sanki bu hesaplar tutmu\u015f\u00e7as\u0131na\u2013 hi\u00e7 vakit kaybetmeden K\u00fcrt hareketini su\u00e7lamaya giri\u015fmi\u015f olsa da, hi\u00e7 kolay de\u011fil.<\/p>\n<p>Evet, Bah\u00e7eli \u2013tabii ki Erdo\u011fan\u2019\u0131n onay\u0131yla ve devlet ad\u0131na \u00f6ncesinde \u00d6calan\u2019la y\u00fcr\u00fct\u00fclmeye ba\u015flanm\u0131\u015f tart\u0131\u015fma ve pazarl\u0131klar\u0131n belirli bir d\u00f6neminde\u2013 yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131yla PKK\u2019nin silah b\u0131rak\u0131p kendisini feshederek teslim olmas\u0131n\u0131 istedi ve \u00d6calan\u2019\u0131n bu y\u00f6ndeki \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 do\u011frultusunda PKK 5-7 May\u0131s tarihlerinde toplad\u0131\u011f\u0131 iki g\u00fcnl\u00fck Kongresinin ertesinde 12 May\u0131s\u2019ta silahl\u0131 m\u00fccadeleyi durdurdu\u011funu ve kendisini feshetti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Gerek\u00e7e ve dayanaklar\u0131 de\u011fi\u015fik olmakla birlikte buraya kadar bir fikir birli\u011fi ve \u00fczerinde uzla\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir uygulama var. Ancak rivayetin muhtelif oldu\u011fu ve taraflar\u0131n farkl\u0131 gerek\u00e7e ve nedenlerle bu uzla\u015fmaya vard\u0131klar\u0131 ve \u00f6rne\u011fin K\u00fcrt ulusal hareketinin Bah\u00e7eli-Erdo\u011fan ikilisiyle bir birlik olu\u015fturup ittifak kurmad\u0131\u011f\u0131 herhalde ortada.<\/p>\n<p><strong>Erdo\u011fan \u015fimdiden h\u00fclyaya dald\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Hen\u00fcz silah b\u0131rak\u0131lmadan Erdo\u011fan\u2019\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde dolarlar u\u00e7u\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Silah b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131, ama b\u0131rak\u0131l\u0131r b\u0131rak\u0131lmaz b\u00f6lge kalk\u0131nd\u0131r\u0131lacak ya da yeni kazan\u00e7lar\u0131n zemini olacakt\u0131. 14 May\u0131s\u2019taki grup konu\u015fmas\u0131nda \u201c<em>Ter\u00f6r\u00fcn vesayetinden kurtulan<\/em>\u201d b\u00f6lgede \u201cdaha etkin hizmetler \u00fcretme imkan\u0131na kavu\u015faca\u011f\u0131z\u201d diyen Erdo\u011fan hi\u00e7 vakit kaybetmeden \u201c<em>\u2026 uluslararas\u0131 giri\u015fimcileri, kazan-kazan anlay\u0131\u015f\u0131yla, \u00fclkemizin ekonomik bak\u0131mdan bakir b\u00f6lgelerine yat\u0131r\u0131m yapmaya \u00e7a\u011f\u0131r<\/em>\u201dmaya ba\u015flad\u0131. \u201c<em>Yeni bir d\u00f6nemin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/em>\u201d belirten Erdo\u011fan yeni tatl\u0131 k\u00e2rlar beklentisiyle b\u00f6lgeyi kapitalizme a\u00e7ma azminde. \u201c<em>Ter\u00f6r<\/em>\u201d dolay\u0131s\u0131yla kullan\u0131lamayan kaynaklar\u0131 \u201c<em>harekete ge\u00e7irmeye zaten ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131k. Petrol ba\u015fta olmak \u00fczere, t\u00fcm madenlerimizi s\u00fcratle milletimizin emrine amade k\u0131laca\u011f\u0131z. Tekstilden makineye, sanayinin t\u00fcm alanlar\u0131nda yeni tesislerin in\u015fas\u0131n\u0131 te\u015fvik edecek, destek verece\u011fiz. Tarihi ve tabii g\u00fczellikleriyle e\u015fsiz hazinelere sahip b\u00f6lgemizi, turizmin en g\u00f6zde destinasyonu haline getirece\u011fiz. G\u00fcneydo\u011fumuzun m\u00fcmbit topraklar\u0131n\u0131, sulamadan tohuma her alanda verimli tar\u0131m projeleriyle bulu\u015fturup, g\u0131da sekt\u00f6r\u00fcndeki k\u00fcresel liderli\u011fimizi peki\u015ftirece\u011fiz<\/em>\u201d diyor. Ayn\u0131 konu\u015fmas\u0131nda vali ve kaymakamlar\u0131n yetkilerinin art\u0131r\u0131larak yerel y\u00f6netimlerinin as\u0131l karar vericileri k\u0131l\u0131nmas\u0131yla kayy\u0131mlar\u0131n da istisna haline gelece\u011fi \u201c<em>m\u00fcjdesini<\/em>\u201d veren Erdo\u011fan geli\u015fecek kapitalizmin getirilerinin garanti alt\u0131na al\u0131nabilmesi i\u00e7in tek adam y\u00f6netimini g\u00fc\u00e7lendirecek gerekli siyasal \u00f6nlemleri de ihmal etmiyor. \u201c<em>\u0130\u00e7 cephenin g\u00fc\u00e7lendirilmesi<\/em>\u201d bu y\u00f6n\u00fcyle de son derece \u00f6nem ta\u015f\u0131maktayd\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u00c7a\u011fr\u0131n\u0131n ikinci nedeni iktidar\u0131n b\u00f6lgede ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131\u015fma<\/strong><\/p>\n<p>Burada, Bah\u00e7eli\u2019yi ve \u015f\u00fcphesiz ad\u0131na hareket etti\u011fi devleti s\u00f6z konusu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 yapmaya y\u00f6nelten ikinci temel etkene ya da ulusal nedenlerinin yan\u0131nda i\u00e7 cepheyi tahkim etmenin uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel nedenlerine e\u011filmek \u015fart.<\/p>\n<p>Devlet \u00fclke i\u00e7inde PKK ile m\u00fccadele konusunda hayli mesafe ald\u0131 ve \u00f6zellikle \u0130HA ve S\u0130HA\u2019lar\u0131n yo\u011fun olarak \u00e7at\u0131\u015fmalarda kullan\u0131lmas\u0131yla birlikte PKK\u2019nin \u00f6nce \u00fclke i\u00e7inde ve ard\u0131ndan giderek Kuzey Irak\u2019ta mevzilendi\u011fi alanlarda hareket olanaklar\u0131 ciddi \u00f6l\u00e7\u00fclerle s\u0131n\u0131rland\u0131 ve \u00f6rg\u00fct giderek g\u00fcneye, Kandil\u2019e do\u011fru \u00e7ekilmek durumunda kald\u0131. Devlet a\u00e7\u0131s\u0131ndan askeri a\u00e7\u0131dan eskiden oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde tehdit olmaktan uzakla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ancak tek adam iktidar\u0131n s\u00f6zc\u00fcleriyle ba\u015fta ordu olmak \u00fczere devlet kurumlar\u0131 taraf\u0131ndan \u201c<em>e\u015fittir PKK<\/em>\u201d \u015feklinde de\u011ferlendirilen ve kendisinden PKK ile aras\u0131na bir tire i\u015fareti konarak s\u00f6z edilen PYD ve onun y\u00f6nlendirici bile\u015feni oldu\u011fu Suriye Demokratik G\u00fc\u00e7leri (SDG) Esad iktidar\u0131 d\u00f6neminde I\u015e\u0130D sald\u0131r\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kendilerini savunarak Suriye\u2019nin kuzeyinde \u00fc\u00e7 kanton halinde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015fti. Bu kantonlardan Afrin T\u00fcrk Ordusu taraf\u0131ndan askeri harekatla ele ge\u00e7irilmi\u015f, fakat SDG Suriye K\u00fcrtleriyle \u00fclkenin kuzey ve kuzeydo\u011fudaki Araplar\u0131n birlik \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak \u015eam ve Halep\u2019te baz\u0131 mahallelerle M\u00fcmbi\u00e7\u2019i denetiminde tutarken F\u0131rat\u2019\u0131n do\u011fusunda T\u0131\u015frin Baraj\u0131 dahil enerji \u00fcretim merkezleriyle tah\u0131l \u00fcretim b\u00f6lgelerinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde egemenli\u011fini peki\u015ftirmi\u015fti. Egemenli\u011fi alt\u0131ndaki topraklarda \u00e7ok say\u0131da askeri \u00fcs kuran ABD\u2019nin Suriye\u2019deki dayana\u011f\u0131 durumunda olan SDG ABD taraf\u0131ndan destekleniyordu ve dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye, ABD\u2019nin kendisine kar\u015f\u0131 kullanmakta oldu\u011fu \u201c<em>yumu\u015fak karn\u0131<\/em>\u201dn\u0131 olu\u015fturan K\u00fcrt sorunundan, K\u00fcrtlerin yaln\u0131zca T\u00fcrkiye\u2019deki de\u011fil Suriye\u2019deki varl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da kurtulma \u00e7abas\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n<p>\u201c<em>\u0130\u00e7 cephenin tahkim edilmesi<\/em>\u201d, bu y\u00f6n\u00fcyle, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n Suriye \u00fczerinden tehdit alt\u0131nda olu\u015fu kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201c<em>d\u0131\u015fa kar\u015f\u0131<\/em>\u201d, b\u00f6lgesel d\u00fczeyde cephe tahkimini de kapsamaktayd\u0131. \u00dcstelik \u201c<em>tahkim<\/em>\u201din bu y\u00f6n\u00fcn\u00fcn, \u00d6calan\u2019a \u00e7\u0131kar\u0131lan \u00e7a\u011fr\u0131 bak\u0131m\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fcmsenebilir t\u00fcrden olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, hatta birinci dereceden \u00f6neme sahip oldu\u011fu da s\u00f6ylenebilir. \u201c<em>\u0130\u00e7 cephenin tahkimi<\/em>\u201d a\u00e7\u0131s\u0131ndan K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n deste\u011fine ve %10 dolay\u0131nda oyuna sahip Meclis\u2019teki partisiyle K\u00fcrt ulusal hareketinin muhalefet saflar\u0131ndan kopar\u0131lmas\u0131 \u00f6nemli oldu\u011fu kadar Suriye\u2019de ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6nlenerek tehdit olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen K\u00fcrtlerle hele sa\u011flanacak bir ittifak ve kazand\u0131racaklar\u0131 \u00fczerine h\u00fclyalara dal\u0131nacak kadar b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<p>Bah\u00e7eli, \u00d6calan \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131, Saray iktidar\u0131n\u0131n \u00fclke i\u00e7indeki a\u00e7mazlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Suriye K\u00fcrtlerinin \u00f6neminden de hareketle Esad\u2019\u0131n devrilmesinin \u00f6ng\u00fcnlerinde yapt\u0131.<\/p>\n<p>\u0130srail Gazze\u2019ye y\u00f6nelik ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 L\u00fcbnan\u2019da Hizbullah\u2019\u0131 hedef alarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor, \u0130ran\u2019\u0131n Suriye\u2019deki hedeflerini vuruyor, doludizgin ilerliyordu. Erdo\u011fan, 1 Ekim\u2019deki Meclis a\u00e7\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131nda \u0130srail\u2019in \u201c<em>Filistin ve L\u00fcbnan\u2019dan sonra g\u00f6z\u00fcn\u00fc dikece\u011fi yer bizim vatan topraklar\u0131m\u0131z olacak<\/em>\u201d diyerek abartsa bile bu \u00fclkenin Suriye\u2019ye ula\u015fan ilerleyi\u015finden \u00f6zellikle K\u00fcrtlerle ili\u015fkisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan tedirgindi. Yine de Amerikan y\u00f6nlendirmesinde bu \u00fclkeyle Suriye\u2019ye y\u00f6nelik koordineli hareket etti. Esad\u2019\u0131n devrilmesi HT\u015e\u2019nin iktidar koltu\u011funa oturmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019ye bir nefes ald\u0131racakt\u0131, ancak \u0130srail\u2019in k\u0131sa s\u00fcrede \u015eam kap\u0131lar\u0131na dayanmas\u0131 ve Fransa\u2019n\u0131n L\u00fcbnan ve Suriye\u2019ye m\u00fcdahale etmeye ba\u015flamas\u0131 Erdo\u011fan iktidar\u0131na K\u00fcrt sorununun aciliyetini hat\u0131rlatmaktayd\u0131. Bah\u00e7eli\u2019nin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 Suriye\u2019deki rejim de\u011fi\u015fikli\u011fini \u00f6nceledi; istihbar\u00ee bilgiler geli\u015fmelerin y\u00f6n\u00fcyle ilgili kestirimlerde bulunmay\u0131 olanakl\u0131 k\u0131lm\u0131\u015f, ABD\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra \u0130srail ve Fransa\u2019n\u0131n da T\u00fcrkiye\u2019nin \u201c<em>yumu\u015fak karn\u0131<\/em>\u201d olarak de\u011ferlendirerek Suriye\u2019deki K\u00fcrt varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 destekleyen tutumlar geli\u015ftirmeleri \u00f6ng\u00f6r\u00fclerek, T\u00fcrkiye, Bah\u00e7eli arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00f6n almaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Nas\u0131l geli\u015fmi\u015f olursa olsun, Suriye\u2019deki K\u00fcrt \u00f6zerkli\u011finin T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik olarak rakiplerce kullan\u0131labilecek bir tehdit olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, b\u00f6lgedeki geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda i\u00e7 cephenin tahkim edilmesi ihtiyac\u0131 ve bu ama\u00e7la \u00d6calan\u2019a \u00e7a\u011fr\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n temel bir hareket ettiricisidir.<\/p>\n<p><strong>Emperyalizm, b\u00f6lge gericili\u011fi ve ezilen K\u00fcrt ulusu<\/strong><\/p>\n<p>Ge\u00e7meden bir parantez a\u00e7arak emperyalistler ve b\u00f6lge gericilikleriyle K\u00fcrt sorunu aras\u0131ndaki ili\u015fkiye de\u011finmeliyiz.<\/p>\n<p>Baz\u0131 mahallelerinde topland\u0131klar\u0131 \u015eam, Halep, Humus gibi kentlerin yan\u0131 s\u0131ra as\u0131l olarak Suriye\u2019nin kuzeyinde T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131r boylar\u0131nda Afrin, Kobane, Haseke, Kam\u0131\u015fl\u0131 gibi kentler ve k\u00f6ylerinde yerle\u015fik olan K\u00fcrtler, 2011\u2019e gelinceye kadar Esad ve \u00f6ncesi d\u00f6nemde siyasal varl\u0131klar\u0131 kabul edilmek bir yana vatanda\u015f dahi say\u0131lmam\u0131\u015f ve n\u00fcfus olarak b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f olduklar\u0131 di\u011fer devletlere benzer \u015fekilde hak e\u015fitli\u011finden yoksun ve Arap milliyet\u00e7ili\u011finin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda ezilen bir ulus olarak, \u00fcstelik kimliksiz ya\u015fayageldiler. \u0130\u00e7 sava\u015f ba\u015flar\u0131nda kendilerini savunma kayg\u0131s\u0131yla y\u00f6neldikleri \u00f6rg\u00fctlenmenin kantonlar d\u00fczeyine ula\u015fmas\u0131 ve I\u015e\u0130D kar\u015f\u0131s\u0131ndaki direni\u015flerinin d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndemine oturup deste\u011fini almas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan I\u015e\u0130D sald\u0131r\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda hava deste\u011fiyle yine havadan silah ve g\u0131da yard\u0131m\u0131 sa\u011flayan ABD ile geli\u015ftirdikleri ili\u015fkiler giderek kal\u0131c\u0131la\u015f\u0131p bu \u00fclkenin askeri \u00fcsler kurarak b\u00f6lgeye yerle\u015fmesine vard\u0131. Ve ABD \u201c<em>deste\u011fini<\/em>\u201d alm\u0131\u015f, giderek \u00f6rg\u00fctlenmesini geli\u015ftirerek k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemeyecek miktar ve nitelikte silahl\u0131 birliklere sahip olan bu g\u00fcc\u00fc b\u00f6lgeye ilgi duyan hi\u00e7bir \u00fclke g\u00f6rmezden gelemedi.<\/p>\n<p>Tabii ki ABD, Fransa, \u0130srail ya da bir ba\u015fka emperyalist ya da b\u00f6lge gericili\u011finin K\u00fcrtlerin ulusal hak e\u015fitli\u011fi talebiyle ili\u015fkisi yaln\u0131zca istismar ve bu taleplerle K\u00fcrt sorununu T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 kullanarak kendi gerici \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktan ibarettir ve Suriye\u2019deki K\u00fcrt ulusal varl\u0131\u011f\u0131 bu emperyalist ve gericiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na alet edebilmenin \u00f6tesinde olumlu bir anlam ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. Kimileri Rojava K\u00fcrdistan\u0131 ve K\u00fcrt \u00f6zerk b\u00f6lge topraklar\u0131n\u0131 Suriye\u2019deki dayanaklar\u0131 olarak kullan\u0131rken, kimileri 100 bin ki\u015filik \u2013az-\u00e7ok d\u00fczenli ve milis\u2013 silahl\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fc kendi ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda kullanma pe\u015findedir, kimileriyse T\u00fcrkiye ve HT\u015e egemenli\u011fini K\u00fcrtler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla dengeleme yakla\u015f\u0131m\u0131ndad\u0131r. Rojava K\u00fcrtleri ve PYD ise onlardan T\u00fcrkiye ve HT\u015e\u2019nin kendilerine y\u00f6nelik bask\u0131lar\u0131n\u0131 dengelemek ve ge\u00e7mi\u015fte T\u00fcrkiye\u2019nin askeri harekatlar\u0131 t\u00fcr\u00fcnden \u201c<em>operasyonlara<\/em>\u201d hedef olmaktan ka\u00e7\u0131nabilmek i\u00e7in yararlanma \u00e7abas\u0131ndad\u0131r. Bununsa K\u00fcrtler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi risk ve a\u00e7mazlar ta\u015f\u0131y\u0131p b\u00fcy\u00fck tehlikelere kap\u0131 aralayaca\u011f\u0131 tarihin bir dersidir. Rojava\u2019da bug\u00fcne kadar oldu\u011fu gibi, emperyalistler ve gericilerin \u00e7\u0131karlar\u0131yla ezilen uluslar\u0131n, burada K\u00fcrtlerin \u00e7\u0131karlar\u0131 d\u00f6nemsel olarak \u00e7ak\u0131\u015fabilir ve bu \u00e7ak\u0131\u015fma belirli kazan\u0131mlara da olanak sa\u011flayabilir, ancak \u00e7\u0131karlar\u0131n farkl\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n yol a\u00e7abilecekleri kadar yaln\u0131zca uzun vadede de\u011fil k\u0131sa vadede de yarataca\u011f\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkileri ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken t\u00fcrdendir.<\/p>\n<p>Emperyalistler ve b\u00f6lge gericiliklerinin d\u00fcnya ve b\u00f6lgeye ili\u015fkin olarak farkl\u0131la\u015fabilecek geli\u015fmeler ba\u011flam\u0131nda \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n farkl\u0131la\u015fmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak ya da hatta kendi \u00fclkelerindeki i\u00e7 politikaya ili\u015fkin belirli geli\u015fmeler, \u00f6rne\u011fin h\u00fck\u00fcmet de\u011fi\u015fiklikleri nedeniyle politika ve stratejilerinde olmasa bile taktiklerinde oynama ve de\u011fi\u015fmeler \u015f\u00fcphesiz olanakl\u0131d\u0131r. Ve Rojava\u2019da kantonlar olarak \u00f6rg\u00fctl\u00fc K\u00fcrtlerin ba\u015fl\u0131ca zaaf\u0131, \u00f6zellikle T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131s\u0131nda kendilerini savunma g\u00fc\u00e7lerinin yetersizli\u011fi dolay\u0131s\u0131yla, geleceklerinde, politika ve tutumlar\u0131 farkl\u0131la\u015fabilecek Amerikan emperyalizmi ve \u0130srail gibi b\u00f6lge gericiliklerinin deste\u011fine \u00f6nemli paylar bi\u00e7iyor olu\u015flar\u0131d\u0131r. Emperyalistler ve b\u00f6lge gericilikleri \u00e7\u0131karlar\u0131 gerektirdi\u011finde her an desteklerini \u00e7ekebilir ve hatta \u00f6rne\u011fin T\u00fcrkiye ile anla\u015farak tam tersi davran\u0131\u015f i\u00e7ine girebilir. ABD\u2019nin Rusya kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fc\u00e7 y\u0131l boyunca destekledi\u011fi Ukrayna\u2019y\u0131 bir an bile d\u00fc\u015f\u00fcnmeden s\u0131rt\u0131ndan han\u00e7erleyip ortada b\u0131rakmas\u0131 emperyalistlerin deste\u011finin niteli\u011fi, zaman\u0131nda \u0130ran \u015eah\u0131\u2019n\u0131n Irak\u2019la anla\u015farak uzun s\u00fcredir \u00fcs vererek destekledi\u011fi Barzani\u2019yi deste\u011fini \u00e7ekerek ortada b\u0131rakmas\u0131 b\u00f6lge gericiliklerinin desteklerinin niteli\u011fini g\u00f6stermeleri bak\u0131m\u0131ndan bilinen \u00f6rneklerdir. \u00dcstelik g\u00fcn\u00fcm\u00fcz a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem T\u00fcrkiye ve hem de SDG\u2019ye destek veren ve tercihi bu ikisini bir \u201c<em>orta<\/em>\u201d noktada uzla\u015ft\u0131rmak olan ABD\u2019nin her ne olursa olsun T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 SDG\u2019yi desteklemesi beklenemez ve bu deste\u011fe g\u00fcvenilerek gelecek kurgulanamaz. Kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve \u00f6zel taleplerine ili\u015fkin beklentilerini abartmazsa Ortado\u011fu\u2019nun yeniden dizayn\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin ABD\u2019ye sunaca\u011f\u0131 olanaklar k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemez ve bunun fark\u0131nda olan Trump\u2019\u0131n ABD y\u00f6nlendirmesinde T\u00fcrkiye ile \u0130srail\u2019i yan yana getirip blokla\u015ft\u0131rma \u00e7abas\u0131nda oldu\u011fu bilinmektedir. E\u011fer tercih durumunda kal\u0131rsa, ABD\u2019nin tutumunu belirleyecek T\u00fcrkiye ile SDG\u2019nin ABD i\u00e7in de\u011ferleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan art\u0131 ve eksilerinin somut ko\u015fullarda birbirlerine g\u00f6re a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00c7a\u011fr\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda K\u00fcrt hareketinin tutumu<\/strong><\/p>\n<p>Saray iktidar\u0131 ve Bah\u00e7eliyle Erdo\u011fan kadar K\u00fcrt ulusal hareketi ve en ba\u015fta A. \u00d6calan\u2019\u0131n da PKK\u2019nin \u00f6zellikle son y\u0131llardaki zorluklar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Ortado\u011fu\u2019nun yeniden dizayn\u0131 s\u00fcrecinde T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fcz y\u00fcze oldu\u011fu zorluk ve hatta a\u00e7mazlar\u0131n fark\u0131nda oldu\u011fu tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6calan ve K\u00fcrt ulusal hareketi askeri a\u00e7\u0131dan PKK\u2019nin gittik\u00e7e daha da darla\u015fan bir alana s\u0131k\u0131\u015fmakta oldu\u011funu ve hareket yetene\u011finin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131, giderek silahl\u0131 m\u00fccadeleyi s\u00fcrd\u00fcrmekte zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteydi. \u00dcstelik birinci \u201c<em>bar\u0131\u015f s\u00fcreci<\/em>\u201dnde T\u00fcrkiye\u2019yi bar\u0131\u015fmaya iten ABD y\u0131llar \u00f6ncesinden PKK\u2019yi \u201c<em>ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc<\/em>\u201d saymakta ve askeri harekatlar\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin elini serbest b\u0131rakmaktayd\u0131. PKK\u2019nin S\u00fcleymaniye d\u0131\u015f\u0131nda belirli bir ili\u015fki s\u00fcrd\u00fcrebildi\u011fi kimse hemen hemen kalmam\u0131\u015ft\u0131. En ba\u015fta \u00d6calan bu durumuyla b\u00f6lgenin yeniden dizayn\u0131nda \u00f6nemli enerji kaynaklar\u0131 ve yeni g\u00fcndeme gelen \u201c<em>Kalk\u0131nma Yolu<\/em>\u201d da i\u00e7inde nakil yollar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 topraklarda art\u0131k silahl\u0131 bir \u00f6rg\u00fct olarak PKK\u2019ye yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n<p>Bu nedenle Bah\u00e7eli\u2019nin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 manevra yapabilme amac\u0131yla de\u011ferlendirmek \u00d6calan\u2019\u0131n i\u015fine geldi. Hem de bug\u00fcne gelinceye kadar K\u00fcrt sorununun en sert kar\u015f\u0131t\u0131 olan ve birinci \u201c<em>bar\u0131\u015f s\u00fcreci<\/em>\u201dne cepheden kar\u015f\u0131 tutum alan fa\u015fist partiden \u00e7a\u011fr\u0131 gelmesini, manevra yapabilmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00d6calan fazlas\u0131yla olumlu bulmu\u015f olmal\u0131d\u0131r. \u00c7a\u011fr\u0131n\u0131n Bah\u00e7eli\u2019den gelmesi, T\u00fcrk milliyet\u00e7ilerinden gelebilecek kar\u015f\u0131 koyu\u015flar\u0131 en aza indirecekti.<\/p>\n<p>\u00d6calan\u2019a g\u00f6re, Rojava\u2019daki \u00f6zerk yap\u0131lanma, m\u00fccadele yetene\u011fi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde zay\u0131flayan ve bir silahl\u0131 g\u00fc\u00e7 olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesinin \u00f6n\u00fcnde ciddi g\u00fc\u00e7l\u00fckler biriken PKK ve silahlar\u0131yla k\u0131yaslanamaz \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nemliydi ve Rojava i\u00e7in PKK\u2019nin silahs\u0131zlanmas\u0131 benimsenebilirdi. Bah\u00e7eli ve Saray iktidar\u0131yla PKK\u2019nin silah b\u0131rakmas\u0131 ve kendisini feshetmesi \u00fczerinde uzla\u015fan \u00d6calan ve K\u00fcrt ulusal hareketinin farkl\u0131 olan hesab\u0131, bu silahs\u0131zlanman\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki K\u00fcrt sorunuyla fazlas\u0131yla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f olan Rojava a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir olana\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesiydi: PKK\u2019nin silahs\u0131zlanmas\u0131 ve kendisini feshi \u00fczerinden T\u00fcrkiye\u2019nin genel olarak K\u00fcrtler ve \u00f6zellikle Suriye K\u00fcrtlerine y\u00f6nelik bask\u0131s\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlama ve KCK sistemi i\u00e7inde yer alan PYD ve onun bir bile\u015feni oldu\u011fu SDG\u2019nin Suriye\u2019de belirli bir stat\u00fc elde etmesi.<\/p>\n<p>Nitekim k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde Beyaz Saray Ulusal G\u00fcvenlik Konseyi S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Brian Hughes\u2019\u0131n \u201c<em>\u00f6nemli bir geli\u015fme<\/em>\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n \u201c<em>T\u00fcrk m\u00fcttefiklerimizin, ABD&#8217;nin Suriye&#8217;nin kuzeydo\u011fusundaki I\u015e\u0130D kar\u015f\u0131t\u0131 ortaklar\u0131 konusundaki endi\u015felerini hafifletmeye yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 umuyoruz<\/em>\u201d \u015feklinde de\u011ferlendirilmesi bu hesab\u0131n dayanaks\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u00dcstelik, yasal \u00f6rg\u00fctlenmelerinin binlerce y\u00f6netici ve \u00fcyesi cezaevinde olan, \u00e7ok say\u0131da belediyesine kayy\u0131m atanan K\u00fcrt ulusal hareketinin \u00fclke i\u00e7inde de bir nefes almaya ihtiyac\u0131 vard\u0131. Sonu\u00e7 vermeyecek ve bar\u0131\u015fa ula\u015ft\u0131rmayacak olsa bile s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmekte olan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin belirli bir rahatlama sa\u011flayacak olmas\u0131 do\u011fald\u0131. Halk\u0131n yeterince ikna olmamas\u0131, hareketsizle\u015fme ve demokrasi m\u00fccadelesi erteleme t\u00fcr\u00fcnden bedelleri oluyordu, olacakt\u0131, ama ge\u00e7ici olsa bile bir rahatlama da sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>S\u00fcre\u00e7 ve uzla\u015f\u0131lanlar\u2026<\/strong><\/p>\n<p>\u201c<em>Pazarl\u0131k yok!<\/em>\u201d prensibinde anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u0130ktidarca \u201c<em>pazarl\u0131k yap\u0131l\u0131yor<\/em>\u201d g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn T\u00fcrk milliyet\u00e7i \u00e7evrelerle onlar\u0131n etkilerini hissettirdi\u011fi kitleler \u00fczerinde olumsuz etkileri olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor ve bu, ilerleme sa\u011flamak isteyen K\u00fcrt ulusal hareketinin de i\u015fine gelmiyor olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>2013-15 Birinci \u201c<em>Bar\u0131\u015f s\u00fcreci<\/em>\u201dnden bilindi\u011fi ve \u00d6. \u00d6zel\u2019in olas\u0131l\u0131kla fazla geriye giderek a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u00d6calan\u2019la M\u0130T ve belki daha ba\u015fka devlet g\u00f6revlileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin herhalde Bah\u00e7eli ve \u00d6calan\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n epey \u00f6ncesinde ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan ku\u015fku duyulamaz. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde belirli bir yol haritas\u0131 ve yan\u0131 s\u0131ra bir dizi konularda anla\u015fmaya var\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 beklenir. Belirli noktalarda fikir birli\u011fine var\u0131lm\u0131\u015f olsa bile \u201c<em>pazarl\u0131k yok!<\/em>\u201d g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc verilmesinin bunlardan biri olmas\u0131 do\u011fald\u0131r.<\/p>\n<p>Verilmek istenen \u201c<em>pazarl\u0131k yok<\/em>\u201d g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n masay\u0131 devirerek ilk \u201c<em>bar\u0131\u015f s\u00fcreci<\/em>\u201dni olumsuz sonu\u00e7land\u0131rmas\u0131, durum ortadayken \u201c<em>ben K\u00fcrt sorununu \u00e7\u00f6zd\u00fcm<\/em>\u201d demesi ve son yirmi k\u00fcsur y\u0131lda K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131n sorumlusu olmas\u0131 nedeniyle sicili iyi olmayan Erdo\u011fan de\u011fil ama bug\u00fcne kadar \u00e7\u00f6z\u00fcme en sert kar\u015f\u0131 tutum alan Bah\u00e7eli taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131ndan beklenen sonu\u00e7 al\u0131nm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. \u00c7a\u011fr\u0131y\u0131 Bah\u00e7eli yapm\u0131\u015f olsa ve \u2013ortal\u0131kta tersine a\u00e7\u0131klamalar dola\u015f\u0131rken\u2013 pazarl\u0131k yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve yap\u0131lmayaca\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclse de T\u00fcrk milliyet\u00e7isi \u00e7evrelerle onlardan etkilenenler ikna edilmi\u015fe benzemiyor. T\u00fcrk k\u00f6kenli geni\u015f \u00e7evrede co\u015fku olmasa bile ilk \u201c<em>bar\u0131\u015f s\u00fcreci<\/em>\u201dndeki kadar bile bir isteklili\u011fe rastlanm\u0131yor olmas\u0131 bunu i\u015faret ediyor. \u00dcstelik bu kez, \u201c<em>s\u00fcre\u00e7<\/em>\u201de ciddi bir destek verdi\u011fi s\u00f6ylenemeyecek K\u00fcrt halk\u0131nda da olu\u015fan bir \u015fey al\u0131nmadan sadece verildi\u011fi alg\u0131s\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ilk \u201c<em>s\u00fcre\u00e7<\/em>\u201dteki t\u00fcrden bir heyecan ve co\u015fku yok, \u00d6calan\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 Diyarbak\u0131r ve Van\u2019da kalabal\u0131k mitinglerde okundu\u011funda kat\u0131lanlar dinleyip olumlu bir tepki vermeden h\u0131zla da\u011f\u0131ld\u0131. D\u00fczenlenen halk toplant\u0131lar\u0131 da K\u00fcrt halk kitlelerinde bir tutum de\u011fi\u015fikli\u011fine yol a\u00e7amad\u0131.<\/p>\n<p>\u00dczerinde anla\u015fmaya var\u0131lm\u0131\u015f ikinci konunun \u2013yine birinci bar\u0131\u015f s\u00fcrecinde oldu\u011fu gibi\u2013 uzla\u015f\u0131lan konularda kamuoyuna ancak iktidar\u0131n onay verece\u011fi kadar\u0131yla a\u00e7\u0131klamalar yap\u0131lmas\u0131, ama s\u00fcrecin \u015feffaf y\u00fcr\u00fct\u00fclmemesidir. Bu, r\u0131zalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in kitlelerin haz\u0131rlanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir yere kadar anla\u015f\u0131l\u0131r olsa da, K\u00fcrt ulusal hareketinin birinci s\u00fcre\u00e7ten \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 derslerden biri olan \u015feffafl\u0131k ihtiyac\u0131yla kar\u015f\u0131tl\u0131k olu\u015fturmakta ve iktidara verdi\u011fi s\u00f6zlerden kolayl\u0131kla d\u00f6nebilme olana\u011f\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak K\u00fcrt ulusal hareketinin, \u00f6nde gelen PKK militanlar\u0131n\u0131n belirli \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkelerden birinde ikamet etmelerinin sa\u011flanmas\u0131, PKK tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fclerinin belirli ceza indirimlerinden yararland\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00d6calan\u2019\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi ve anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla anadilinde e\u011fitim ve belki birka\u00e7 k\u00fclt\u00fcrel talebin kayda ge\u00e7irilmesi t\u00fcr\u00fcnden bir dizi elde edeceklerinin yan\u0131nda, as\u0131l olarak silah b\u0131rakarak ulusal hak ve demokratikle\u015fme m\u00fccadelesini siyasal ara\u00e7larla s\u00fcrd\u00fcrmeyi onaylad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc egemendir. Gerek \u00d6calan\u2019\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 gerekse DEM Parti s\u00f6zc\u00fclerinin deme\u00e7 ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131ndan anla\u015f\u0131lan budur. K\u00fcrt ulusal hareketi g\u00f6rece bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ortam\u0131n kolayla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131 ko\u015fullarda m\u00fccadele ederek sa\u011flayaca\u011f\u0131 kazan\u0131mlar\u0131 hedefleyerek, ulusal hak e\u015fitli\u011fini siyasal m\u00fccadelesinin ba\u015far\u0131s\u0131na ba\u011flam\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnmekte ve k\u0131sa vadeli as\u0131l kazan\u0131m\u0131n\u0131n Rojava ve PYD ile SDG\u2019nin kabul edilebilir ko\u015fullarda ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesinin garanti edilmesinde g\u00f6rmektedir.<\/p>\n<p>Rojava\u2019n\u0131n selameti yan\u0131nda \u015feffafl\u0131ktan verilen taviz \u00f6nemli say\u0131lmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin, taraflar\u0131n K\u00fcrt ulusal hareketiyle Saray iktidar\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p geni\u015fletilerek muhalefet partilerinin de kat\u0131l\u0131m\u0131 ve Meclis\u2019in konuyla ilgili geli\u015fmelerinin kararla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131s\u0131 olmas\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin kabul edilmesi herhalde olumlu bir geli\u015fme say\u0131lmal\u0131d\u0131r. Her ne kadar Meclis \u00e7o\u011funlu\u011fu Cumhur ittifak\u0131n\u0131n elinde ve Saray belirleyici olacak olsa da, farkl\u0131 ses ve bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131yla farkl\u0131 yakla\u015f\u0131m ve tutumlar\u0131n katk\u0131s\u0131 K\u00fcrt sorununa geni\u015fleyecek tart\u0131\u015fmalar\u0131n geli\u015fmesi ve sonucu a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumludur. \u0130ktidar\u0131n bu sorun \u00fczerinden de muhalefeti kendine ba\u011flamaya ve kendi etraf\u0131nda toplanmaya y\u00f6nelik bask\u0131lamaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve \u00f6rne\u011fin kendi Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fini dayatmas\u0131 \u015f\u00fcphesiz muhalefeti zorlayacak, ancak yine de Saray sorunla ilgili tek s\u00f6z s\u00f6yleyici olmaktan \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00d6calan\u2019\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler<\/strong><\/p>\n<p>Herhalde \u00d6calan\u2019\u0131n PKK\u2019ye yapt\u0131\u011f\u0131 silah b\u0131rakma ve kendisini fesih \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 arg\u00fcmanlara yer vermezsek yaz\u0131 eksik kalacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6calan\u2019\u0131n tan\u0131k oldu\u011fu t\u00fcm hile, tuzak ve oyunlar\u0131n\u0131n deneyinden ge\u00e7ti\u011fi Ortado\u011fu\u2019nun siyasal m\u00fccadeleler arenas\u0131nda yeti\u015fmi\u015f usta bir politikac\u0131 oldu\u011fu ku\u015fkusuz. \u00d6te yandan \u00d6calan\u2019\u0131n \u201c<em>Bar\u0131\u015f ve Demokratik Toplum \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n ilk iki paragraf\u0131 PKK\u2019yi kuran \u00d6calan\u2019la fesih \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapan \u00d6calan\u2019\u0131n fark\u0131n\u0131, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ideolojik ve politik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sererken, varmak istedi\u011fi hedefe ula\u015fmak i\u00e7in ger\u00e7ekleri iste\u011fine g\u00f6re yorumlayabildi\u011fini de ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kurdu\u011fu PKK gibi, \u00d6calan\u2019\u0131n ideolojik politik \u015fekillenmesi de ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finde ulusal kurtulu\u015f hareketlerinin sosyalizmden etkilendi\u011fi d\u00f6nemde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Ancak as\u0131l etkilendi\u011fi ve PKK\u2019nin de \u201c<em>a\u011f\u0131r etkisinde kald\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/em>\u201d s\u00f6yledi\u011fi, sosyalizmden \u00e7ok Kru\u015f\u00e7ev\u2019le birlikte modern revizyonizme d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u201c<em>reel sosyalizm<\/em>\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 gericile\u015fmi\u015f SSCB\u2019dir. Yerini ald\u0131\u011f\u0131 sosyalizmin ard\u0131ndan, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi \u201c<em>reel sosyalizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc<\/em>\u201d ekseninde d\u00fcnyan\u0131n ge\u00e7irdi\u011fi de\u011fi\u015fim PKK ile birlikte \u00d6calan\u2019\u0131n da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ideolojik-politik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ko\u015fullam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcn sosyalizmden s\u00f6z eden \u00d6calan, de\u011fi\u015fen d\u00fcnya ko\u015fullar\u0131nda savunucular\u0131 azalan ve de\u011ferinden kaybetti\u011fini varsaymaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 Marksizmin ele\u015ftirmenlerinden ve en \u00e7ok liberal solcu Wallerstein\u2019le eko-anar\u015fist M. Bookchin\u2019den etkilenip giderek Marksizm ve sosyalizmi su\u00e7lamaya y\u00f6neldi. Hala kapitalizme kar\u015f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemekte ve demokratikle\u015ftirerek sosyalizm olmaktan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir sosyalizmden s\u00f6z etmektedir; ancak ger\u00e7ekte kapitalizmin sosyalizm d\u0131\u015f\u0131nda arad\u0131\u011f\u0131 alternatifini yine kapitalizmin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ve onun do\u011fayla bar\u0131\u015f\u0131k demokratikle\u015ftirilmesinde, \u201c<em>demokratik modernite<\/em>\u201dde bulmu\u015ftur. \u00c7\u00f6z\u00fcm, herkese yer olacak \u201c<em>demokratik ulus<\/em>\u201dtad\u0131r ve ona g\u00f6re en iyisi, ekolojik konfederalist yap\u0131lanmad\u0131r!<\/p>\n<p>Bookchin gibilerinden etkilenerek geli\u015ftirdi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle \u00d6calan \u201c<em>demokratik ulus<\/em>\u201d, \u201c<em>demokratik modernite<\/em>\u201d ve \u201c<em>ekolojik konfederalizm<\/em>\u201d lehine ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan PKK\u2019ye yapt\u0131\u011f\u0131 fesih \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6ncesinde vaz ge\u00e7mi\u015f; \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda y\u00fckselen kapitalizmin ola\u011fan ulusal \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imlerine dayanakl\u0131k etmedi\u011fini, ama \u201c<em>a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7i savrulu\u015funun zorunlu sonucu<\/em>\u201d sayd\u0131\u011f\u0131 \u201c<em>ayr\u0131 ulus-devlet, federasyon, idari \u00f6zerklik ve k\u00fclt\u00fcralist \u00e7\u00f6z\u00fcmler<\/em>\u201d t\u00fcr\u00fcnden yap\u0131lar\u0131n \u201c<em>tarihsel toplum sosyolojisine cevap olama<\/em>\u201dd\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etme noktas\u0131na gelmi\u015ftir. Nitekim ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yerine b\u00f6lgede K\u00fcrt n\u00fcfusun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerde kurulu ulus devletlerle, onlar\u0131n \u00fcniter yap\u0131lar\u0131 i\u00e7inde konfederal birlikler halinde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 \u015fimdi de\u011fil \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n y\u0131llar \u00f6ncesinden bu yana savunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u201c<em>D\u00f6rt par\u00e7ada birle\u015fik ba\u011f\u0131ms\u0131z K\u00fcrdistan<\/em>\u201d hedefinden b\u00f6lgesel \u00f6zerkli\u011fin bile gereksizli\u011fi ve konfederalizm noktas\u0131na gelinmesinde \u00d6calan\u2019\u0131n \u00fczerinde durmad\u0131\u011f\u0131 bir \u00f6nemli ger\u00e7ek de rol oynam\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. PKK kuruldu\u011fu d\u00f6nemde feodal zorbal\u0131\u011f\u0131n\u0131 yo\u011fun bask\u0131s\u0131 ko\u015fullar\u0131nda geli\u015fen kapitalizmin uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ulusall\u0131\u011f\u0131n ba\u015fl\u0131ca yoksul k\u00f6yl\u00fcleri m\u00fccadeleye \u00e7ekti\u011fi ve PKK\u2019nin damgas\u0131n\u0131 vurdu\u011fu K\u00fcrt ulusal hareketinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fuyla feodal zulme kar\u015f\u0131 silaha sar\u0131lan yoksul k\u00f6yl\u00fc gen\u00e7lerden olu\u015ftu\u011fu bir ger\u00e7ekti. S\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde ulusal hareket daha \u00e7ok \u015fehirli, legal ve kitlesel bir karakter kazanarak \u00fclkenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck kitle partisine dayanakl\u0131k etti. Ulusal bilin\u00e7te bir gerileme olmasa bile etkin oldu\u011fu ko\u015fullar farkl\u0131la\u015ft\u0131. Ve bir yandan da geli\u015fmekte olan kapitalizm K\u00fcrt co\u011frafyas\u0131nda s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 su y\u00fczeyine \u00e7\u0131karmakla kalmad\u0131, ama geli\u015ftirdi. Art\u0131k, Antep, Mara\u015f, Urfa, Malatya gibi kentler fabrikalar\u0131 ve yo\u011fun K\u00fcrt i\u015f\u00e7i n\u00fcfuslar\u0131yla an\u0131l\u0131yor. \u0130stanbul, \u0130zmir, Adana, Mersin gibi b\u00fcy\u00fck kentlerin i\u015f\u00e7ilerinin az\u0131msanmayacak bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcyse K\u00fcrt. Dolay\u0131s\u0131yla art\u0131k K\u00fcrtler s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesiyle de tan\u0131\u015f\u0131yorlar, tan\u0131\u015ft\u0131lar. Ve \u00d6calan en \u00f6nemlisi ulusal hareketi b\u00f6lece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle savunmas\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemden ba\u015flayarak s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesine ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na kar\u015f\u0131 d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 tutum ald\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6calan\u2019a g\u00f6re, PKK \u201c<em>K\u00fcrt realitesinin inkar\u0131, ba\u015fta ifade olmak \u00fczere \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler konusunda <\/em><em>yasaklardan kaynakl\u0131 olu\u015fan zeminde do\u011fmu\u015ftur<\/em>\u201d ve bu \u201c<em>zemin<\/em>\u201d emperyalist kapitalizme de\u011fil ama yaln\u0131zca 20. y\u00fczy\u0131la \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. S\u00f6zlerinden bug\u00fcn art\u0131k K\u00fcrt realitesinin inkar edilmedi\u011fi sonucu \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Nitekim \u00d6calan PKK\u2019nin feshini, \u201c<em>1990\u2019larda reel-sosyalizmin i\u00e7 nedenlerle \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc<\/em>\u201d ile \u201c<em>\u00fclkede kimlik inkar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde sa\u011flanan geli\u015fmelerin<\/em>\u201d PKK\u2019nin varolu\u015funu anlams\u0131zla\u015ft\u0131rmas\u0131na dayand\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de kimlik inkar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc herhalde ileri s\u00fcr\u00fclemez, bu ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturur. B\u0131rakal\u0131m ba\u015fkalar\u0131n\u0131 ve inkar\u0131n nesnel temellerinin \u2013tekellerle peki\u015ftirilmi\u015f kapitalizmin egemenli\u011fi ve tekelci kapitalizmin i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra ezilen halklar ve uluslarla zenginliklerinin ya\u011fmalamas\u0131na dayanmas\u0131\u2013 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesini, \u00d6calan\u2019\u0131n arac\u0131lar \u00fczerinden masaya oturup anla\u015fmaya \u00e7aba g\u00f6sterdi\u011fi Bah\u00e7eli\u2019yle Erdo\u011fan\u2019\u0131n ikisi de ulusal haklar\u0131yla K\u00fcrt ulusu ve K\u00fcrt sorununun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 inkar etmekte, \u201c<em>K\u00fcrt karde\u015fim<\/em>\u201d derken biat etmi\u015f K\u00fcrd\u00fc kastetmektedir. \u201c<em>PKK\u2019nin anlam yoksunlu\u011funa<\/em>\u201d ikinci kan\u0131t olarak ileri s\u00fcr\u00fclen \u201c<em>ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde sa\u011flanan geli\u015fmeler<\/em>\u201d ise \u00e7ok say\u0131da gazeteciyle sadece 19 Mart\u2019tan bu yana \u00fc\u00e7 bin ki\u015finin g\u00f6zalt\u0131na al\u0131n\u0131p be\u015f y\u00fcz\u00fcn\u00fcn tutukland\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin ger\u00e7ekleriyle z\u0131tl\u0131k halindedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019sinde Erdo\u011fan\u2019la Bah\u00e7eli ve yak\u0131n \u00e7evreleri d\u0131\u015f\u0131nda herhalde hi\u00e7 kimse ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde olumlu geli\u015fmelere tan\u0131k oldu\u011fumuzu iddia etmeyecektir!<\/p>\n<p>\u00d6calan\u2019\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda gelece\u011fe y\u00f6nelik olaraksa iki \u00f6nemli yakla\u015f\u0131m \u00fczerinde durulmaya de\u011ferdir.<\/p>\n<p>\u0130lki, T\u00fcrk-K\u00fcrt ili\u015fkileri \u00fczerinedir. \u00d6calan \u201c<em>1000 y\u0131l\u0131 a\u015fan tarihler boyunca T\u00fcrkler ve K\u00fcrtler<\/em>\u201din, \u201c<em>hegemonik g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 ayakta kalmak i\u00e7in<\/em>\u201d \u201c<em>ittifak i\u00e7inde kalmay\u0131 zorunlu g\u00f6r<\/em>\u201dd\u00fcklerini, gericilik ya da d\u00fc\u015fman yerine kulland\u0131\u011f\u0131 \u201c<em>kapitalist modernitenin<\/em>\u201d \u201c<em>200 y\u0131ld\u0131r bu ittifak\u0131 par\u00e7alamay\u0131 esas gaye edindi\u011fini<\/em>\u201d, \u201c<em>g\u00fcn\u00fcm\u00fczde esas g\u00f6rev<\/em>\u201din bu \u201c<em>tarihsel ili\u015fkiyi, karde\u015flik ruhu i\u00e7inde yeniden d\u00fczenlemek<\/em>\u201d, oldu\u011funu s\u00f6ylemektedir. T\u00fcrklerle K\u00fcrtler aras\u0131nda hak e\u015fitli\u011fine dayal\u0131 iyi ili\u015fkiler ve karde\u015flik \u015f\u00fcphesiz savunulmakla kal\u0131nmamal\u0131 ama u\u011fruna m\u00fccadele edilmelidir. Karde\u015flik ve dayan\u0131\u015fma demokrasi m\u00fccadelesinin g\u00f6rmezden gelinemez \u015fart\u0131d\u0131r, sosyalizm m\u00fccadelesi i\u00e7inse K\u00fcrt ve T\u00fcrk i\u015f\u00e7ileri etnik k\u00f6kenleri \u00f6nemli olmadan b\u00fct\u00fcn bir s\u0131n\u0131f olarak tek bir birle\u015fik s\u0131n\u0131f partisinde \u00f6rg\u00fctlenmelidir. Ancak bug\u00fcn Saray iktidar\u0131n\u0131n temsil etti\u011fi tekellerin egemenli\u011fini hedef alan demokrasi m\u00fccadelesinin temel ittifak\u0131 olarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131yla K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n karde\u015f\u00e7e birli\u011fi ve dayan\u0131\u015fmas\u0131 bir yana, ittifak ve hele 1000 y\u0131ll\u0131k ittifaktan s\u00f6z edildi\u011finde, \u201c<em>kime kar\u015f\u0131<\/em>\u201d sorusu yan\u0131t bekler.<\/p>\n<p>K\u00fcrt kaynaklar\u0131n verdi\u011fi iki \u00f6rnekten ilki, R. Diyojen komutas\u0131ndaki Bizans ordusuyla Alpaslan komutas\u0131ndaki Sel\u00e7uklu ordusu aras\u0131ndaki Malazgirt Sava\u015f\u0131\u2019nda yakla\u015f\u0131k 10 bin ki\u015filik K\u00fcrt birli\u011finin Sel\u00e7ukluyla birlikte sava\u015ft\u0131\u011f\u0131d\u0131r: Bizans\u2019a kar\u015f\u0131 Sel\u00e7ukluyla ittifak. \u0130kincisi \u0130dris-i Bitlisi\u2019nin \u00c7ald\u0131ran Sava\u015f\u0131nda Safavilere kar\u015f\u0131 Osmanl\u0131n\u0131n yan\u0131nda yer almas\u0131d\u0131r. \u00d6rnek verilmez, ancak Abd\u00fclhamid\u2019in K\u00fcrtlerden kurulu Hamidiye Alaylar\u0131n\u0131n da s\u00f6z\u00fc edilebilir. Peki, \u015fimdi K\u00fcrtler T\u00fcrklerle kime ya da kimlere kar\u015f\u0131 ittifak yapacaklar? \u201c<em>Kazan-kazan<\/em>\u201d olarak form\u00fcle edilerek bu ittifak\u0131n hem T\u00fcrklere hem de K\u00fcrtlere kazand\u0131racaklar\u0131 \u00fczerinde duruluyor. Kime kar\u015f\u0131 ittifak ne kazand\u0131racakt\u0131r K\u00fcrtlere \u2013bu yan\u0131tlanmas\u0131 zorunlu bir sorudur! G\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00f6yle bir ittifak\u0131n olanakl\u0131 g\u00f6r\u00fclebilecek tek alan\u0131 Ortado\u011fu ve K\u00fcrtlerin T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan b\u00f6lgedeki yay\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 olabilir. De\u011filse, nedir?<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, K\u00fcrt i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerinin, Erdo\u011fan taraf\u0131ndan \u201c<em>\u00fclkemizin ekonomik olarak bakir alanlar\u0131na yat\u0131r\u0131m yapmaya<\/em>\u201d \u00e7a\u011fr\u0131lan \u201c<em>uluslararas\u0131 giri\u015fimciler<\/em>\u201dle \u201c<em>kazan-kazan<\/em>\u201d anlay\u0131\u015f\u0131yla ve K\u00fcrt burjuvazisinin de kat\u0131l\u0131m\u0131yla \u201c<em>yerli-milli<\/em>\u201d burjuvazinin birli\u011fi ya da ittifak\u0131n\u0131n hamili\u011fine terk edilmesi olmamal\u0131d\u0131r bu \u201c<em>ittifak<\/em>\u201d!<\/p>\n<p>\u00c7a\u011fr\u0131n\u0131n gelece\u011fe ili\u015fkin ikinci \u00f6nemsenmesi gereken yakla\u015f\u0131m\u0131, \u201c<em>toplumun demokratikle\u015fmesi<\/em>\u201d ve \u201c<em>Cumhuriyetin demokrasiyle ta\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d<\/em> olarak konan hedeflere ula\u015f\u0131lmas\u0131nda tutulmas\u0131 gerekti\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclen yol ve y\u00f6nteme ili\u015fkin. \u201c<em>Sistem aray\u0131\u015flar\u0131 ve ger\u00e7ekle\u015ftirmeler i\u00e7in demokrasi d\u0131\u015f\u0131 bir yol yoktur<\/em>\u201d diyen \u00d6calan bug\u00fcnk\u00fc kapitalist sistemin de\u011fi\u015fmezli\u011fini benimserken, genel olarak ve hem de Saray iktidar\u0131 ko\u015fullar\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201c<em><u>demokratik uzla\u015fma temel y\u00f6ntemdir<\/u><\/em>\u201d demektedir. Bu T\u00fcrkiye\u2019nin demokratikle\u015fmesinin bir m\u00fccadele konusu olarak g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi, ama ancak uzla\u015fmaya dayanabilece\u011fi anlam\u0131ndad\u0131r ki, kabul edilebilir de\u011fildir.<\/p>\n<p>PKK Kongresini talimatland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 amaca ise kat\u0131lmak olanaks\u0131zd\u0131r: \u201c<em>\u2026 devlet ve toplumla b\u00fct\u00fcnle\u015fme i\u00e7in kongrenizi toplay\u0131n ve karar al\u0131n<\/em>\u201d! K\u00fcrtler e\u015fit haklara sahip olma \u015fart\u0131yla tabii ki toplumla b\u00fct\u00fcnle\u015fsinler. Bu a\u00e7\u0131dan s\u00f6ylenecek \u015fey yoktur. Ama \u201c<em>devletle b\u00fct\u00fcnle\u015fme<\/em>\u201d ne demektir? K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n devletle b\u00fct\u00fcnle\u015fmeye de\u011fil, onu demokratikle\u015ftirmek \u00fczere m\u00fccadeleye ihtiyac\u0131 var!<\/p>\n<p><strong>Sonras\u0131 ya da gelece\u011fe ili\u015fkin perspektif<\/strong><\/p>\n<p>Gerek\u00e7eleri tart\u0131\u015f\u0131labilir, ancak silahlar\u0131n susmas\u0131na \u015f\u00fcphesiz ki kimse itiraz edemez. Bir ulusal \u00f6rg\u00fct\u00fcn kendisini feshetmesiyse tabii ki kendi bilece\u011fi i\u015ftir, buna da kimsenin s\u00f6yleyece\u011fi s\u00f6z olamaz. \u00d6calan\u2019\u0131n gerek\u00e7elendirmeleri ele\u015ftirilebilir, ama gerek\u00e7esinin \u015fu ya da olmas\u0131 silahlar\u0131n susmas\u0131n\u0131n ele\u015ftirilmesini gerektirmez. Silah\u0131 y\u00fcceltip kutsalla\u015ft\u0131rarak silahl\u0131 m\u00fccadelenin her ko\u015fulda temel oldu\u011funu savunan ve m\u00fccadele bi\u00e7imlerinin halk\u0131n m\u00fccadelesinin geli\u015fmesi i\u00e7inde \u015fekillenmek yerine masa ba\u015flar\u0131nda kararla\u015ft\u0131r\u0131labilece\u011fine inanlar d\u0131\u015f\u0131nda ve hele Marksizm ad\u0131na ko\u015fullar\u0131yla ilgilenmeden silah b\u0131rak\u0131lmas\u0131na itiraz y\u00f6neltilemez.<\/p>\n<p>Marksistler ezilen uluslar\u0131n kendi kaderlerini \u00f6zg\u00fcrce tayin etme haklar\u0131na \u015farts\u0131z sayg\u0131 g\u00f6sterirler. Savunduklar\u0131 ulusal hak e\u015fitli\u011fi ve b\u00fct\u00fcn uluslar\u0131n e\u015fit haklara sahip olduklar\u0131d\u0131r. Ezilen uluslar\u0131n kaderlerini tayin haklar\u0131n\u0131 ayr\u0131lmay\u0131p ezen ulusla birlikte ayn\u0131 devlet i\u00e7inde kalma y\u00f6n\u00fcnde kullanmalar\u0131 da yine kendi bilecekleri i\u015ftir.<\/p>\n<p>PKK\u2019nin silah b\u0131rakmas\u0131 ve ulusal kaderi tayin hakk\u0131n\u0131n birlik y\u00f6n\u00fcnde kullan\u0131lmas\u0131, DEM e\u015f ba\u015fkan ve s\u00f6zc\u00fclerinin de ilk tepki olarak s\u00f6yledikleri gibi, inkar gerek\u00e7esi olarak hak talepleri ve m\u00fccadelelerinin \u00f6n\u00fcne dikilen \u201c<em>ter\u00f6r<\/em>\u201d su\u00e7lamas\u0131n\u0131 ge\u00e7ersizle\u015ftirecek ve hak m\u00fccadelesini kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, sosyalizm davas\u0131 ve m\u00fccadelesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da, bu, ayn\u0131 su\u00e7laman\u0131n ortadan kalk\u0131\u015f\u0131yla sermaye ve gericilik\u00e7e \u00f6zellikle k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lan T\u00fcrk-K\u00fcrt b\u00f6l\u00fcnmesinin yan\u0131 s\u0131ra kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak \u015fiddet aletlerinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ulusal kavgan\u0131n (ulusal m\u00fccadele ve bast\u0131rma operasyonlar\u0131) bask\u0131layarak ikinci plana itilmesindeki rol\u00fc nedeniyle s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin geli\u015fmesini engelleyici etkisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bir rahatlama sa\u011flayaca\u011f\u0131 i\u00e7in olumlu bir geli\u015fmedir.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan silahlar\u0131n susmas\u0131 ku\u015fkusuz ulusal hak e\u015fitsizliklerinin ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 ya da otomatik olarak kalkaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. Ulusal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, toplumsal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck gibi, hen\u00fcz u\u011fruna m\u00fccadele edilmesi gereken bir hedef olarak kalmaktad\u0131r ve silahlar\u0131n susmas\u0131 ulusal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ya da ulusal taleplerin ge\u00e7ersizle\u015fmesi veya elde edilmi\u015f olmalar\u0131 demek de\u011fil. Tersine, silahlar\u0131n susmas\u0131, m\u00fccadelenin ba\u015fka ara\u00e7larla devam edecek olmas\u0131 demektir. Nas\u0131l ki sava\u015f politikan\u0131n silah kullan\u0131larak devam etmesiyse, silahlar\u0131n susmas\u0131 da silah\u0131n yerini politik ara\u00e7lar\u0131n alaca\u011f\u0131 politik m\u00fccadelenin devam edece\u011fi anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ve ulusal hak e\u015fitli\u011fi i\u00e7in m\u00fccadele, \u00fclkenin demokratikle\u015fmesi m\u00fccadelesinin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Orijinalite oradad\u0131r ki, \u00fclkenin demokratikle\u015fmesi m\u00fccadelesinin hedefi durumunda olan Saray iktidar\u0131, \u00fclke i\u00e7i ve b\u00f6lgedeki s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla Bah\u00e7eli\u2019nin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla bu son s\u00fcreci g\u00fcndeme getirmi\u015ftir. Amac\u0131n\u0131n ulusal hak e\u015fitli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131ndan ku\u015fku duyulamaz. \u0130nkarc\u0131d\u0131r ve amac\u0131 hak tan\u0131mak de\u011fil, tersine \u201c<em>Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye<\/em>\u201d ad\u0131n\u0131 takt\u0131\u011f\u0131 bu s\u00fcre\u00e7 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kendisine biat etmesini sa\u011flayarak K\u00fcrt halk\u0131n\u0131 iktidar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmenin bir payandas\u0131 haline getirmektir. K\u00fcrt halk\u0131n\u0131 ikna etmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan Saray iktidar\u0131n\u0131n vermek zorunda oldu\u011fu \u2013ceza indirimleri, bir dizi tahliye ve anadil ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131 olarak \u201c<em>K\u00fcrt<\/em>\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kayda ge\u00e7irilmesi gibi olas\u0131 baz\u0131 haklar t\u00fcr\u00fcnden\u2013 belirli tavizlerden de yararlanarak ulusal hak m\u00fccadelesini, \u00fclkenin genel demokratikle\u015ftirilmesi m\u00fccadelesinin bir par\u00e7as\u0131 olarak y\u00fcr\u00fctmede \u0131srar herhalde yap\u0131lacak \u015fey olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>19 Mart s\u00fcreci ve ard\u0131ndan y\u00fckselen toplumsal muhalefetin, \u00fclkenin demokratikle\u015ftirilmesi m\u00fccadelesinin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olan ulusal hak m\u00fccadelesinin ilerletilmesi ve K\u00fcrt sorununun demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir dayanak ve f\u0131rsat oldu\u011fu ku\u015fkusuzdur. K\u00fcrt halk\u0131na bug\u00fcne kadar oldu\u011funun en ilerisinde destek vermekte olan CHP\u2019nin bu tutumu k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmemelidir ve herhalde K\u00fcrt ulusal hareketince de k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyecektir. Toplumsal muhalefetin birli\u011fi, m\u00fcmk\u00fcn olan en geni\u015f dayanaklara sahip olmas\u0131 ve ulusal e\u015fitlik talebini de kapsayarak geli\u015fmesi \u00fclkenin demokratikle\u015ftirilmesinin bug\u00fcnk\u00fc tek yoludur. Fa\u015fist bir diktat\u00f6rl\u00fck kurma yolunda son ad\u0131mlar\u0131n\u0131 atmakta olan tek adam y\u00f6netiminin iktidar\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik olarak yaratmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 beklentiler T\u00fcrkiye\u2019nin demokratikle\u015ftirilmesi m\u00fccadelesini \u00f6nleyemez, \u00f6nlememelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mustafa Yal\u00e7\u0131ner &nbsp; Son s\u00fcre\u00e7 Bah\u00e7eli\u2019nin 1 Ekim\u2019deki TBMM a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda DEM Parti s\u0131ralar\u0131na giderek ba\u015fkan ve y\u00f6neticilerinin ellerini s\u0131kmas\u0131yla ba\u015flad\u0131. Ard\u0131ndan yine Bah\u00e7eli\u2019nin \u00d6calan\u2019a \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 geldi. \u201cUmut hakk\u0131\u201dn\u0131 da s\u00f6z konusu eden Bah\u00e7eli \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda, \u00d6calan\u2019dan Meclis\u2019e gelip konu\u015farak PKK\u2019nin silah b\u0131rakmas\u0131 ve kendisini feshetmesini istedi. Israrla \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n arkas\u0131nda durdu ve her grup konu\u015fmas\u0131nda tekrarlad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda sadece k\u00fc\u00e7\u00fck geri ad\u0131mlar att\u0131, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3644,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[774,378,388,336],"tags":[],"class_list":["post-3813","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-68-sayi-yaz-2025","category-ic-politika","category-kurt-sorunu","category-mustafa-yalciner"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>PKK\u2019nin Feshi, K\u00fcrt Sorununda Son \u201cS\u00fcre\u00e7\u201d ve Demokratikle\u015fme<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:locale:alternate\" content=\"en_EN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"PKK\u2019nin Feshi, K\u00fcrt Sorununda Son \u201cS\u00fcre\u00e7\u201d ve Demokratikle\u015fme\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mustafa Yal\u00e7\u0131ner &nbsp; Son s\u00fcre\u00e7 Bah\u00e7eli\u2019nin 1 Ekim\u2019deki TBMM a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda DEM Parti s\u0131ralar\u0131na giderek ba\u015fkan ve y\u00f6neticilerinin ellerini s\u0131kmas\u0131yla ba\u015flad\u0131. Ard\u0131ndan yine Bah\u00e7eli\u2019nin \u00d6calan\u2019a \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 geldi. \u201cUmut hakk\u0131\u201dn\u0131 da s\u00f6z konusu eden Bah\u00e7eli \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda, \u00d6calan\u2019dan Meclis\u2019e gelip konu\u015farak PKK\u2019nin silah b\u0131rakmas\u0131 ve kendisini feshetmesini istedi. Israrla \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n arkas\u0131nda durdu ve her grup konu\u015fmas\u0131nda tekrarlad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda sadece k\u00fc\u00e7\u00fck geri ad\u0131mlar att\u0131, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Teori ve Eylem\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-13T19:02:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-16T11:26:29+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"37 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/13\\\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/13\\\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\"},\"headline\":\"PKK\u2019nin Feshi, K\u00fcrt Sorununda Son \u201cS\u00fcre\u00e7\u201d ve Demokratikle\u015fme\",\"datePublished\":\"2025-10-13T19:02:17+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-16T11:26:29+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/13\\\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\\\/\"},\"wordCount\":9329,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/13\\\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/06\\\/05_Yucel-Demirer.jpg\",\"articleSection\":[\"68. Say\u0131 \\\/ Yaz 2025\",\"\u0130\u00e7 Politika\",\"K\u00fcrt Sorunu\",\"Mustafa Yal\u00e7\u0131ner\"],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/13\\\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/13\\\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\\\/\",\"name\":\"PKK\u2019nin Feshi, K\u00fcrt Sorununda Son \u201cS\u00fcre\u00e7\u201d ve Demokratikle\u015fme\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/13\\\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/13\\\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/06\\\/05_Yucel-Demirer.jpg\",\"datePublished\":\"2025-10-13T19:02:17+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-16T11:26:29+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/13\\\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/13\\\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/13\\\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/06\\\/05_Yucel-Demirer.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/06\\\/05_Yucel-Demirer.jpg\",\"width\":720,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2025\\\/10\\\/13\\\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"PKK\u2019nin Feshi, K\u00fcrt Sorununda Son \u201cS\u00fcre\u00e7\u201d ve Demokratikle\u015fme\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"description\":\"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"width\":400,\"height\":400,\"caption\":\"Teori ve Eylem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/teoriveeylem\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/teoriveeylem\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/teoriveeylem\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"PKK\u2019nin Feshi, K\u00fcrt Sorununda Son \u201cS\u00fcre\u00e7\u201d ve Demokratikle\u015fme","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"[:tr]PKK\u2019nin Feshi, K\u00fcrt Sorununda Son \u201cS\u00fcre\u00e7\u201d ve Demokratikle\u015fme[:] - Teori ve Eylem","og_description":"Mustafa Yal\u00e7\u0131ner &nbsp; Son s\u00fcre\u00e7 Bah\u00e7eli\u2019nin 1 Ekim\u2019deki TBMM a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda DEM Parti s\u0131ralar\u0131na giderek ba\u015fkan ve y\u00f6neticilerinin ellerini s\u0131kmas\u0131yla ba\u015flad\u0131. Ard\u0131ndan yine Bah\u00e7eli\u2019nin \u00d6calan\u2019a \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 geldi. \u201cUmut hakk\u0131\u201dn\u0131 da s\u00f6z konusu eden Bah\u00e7eli \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda, \u00d6calan\u2019dan Meclis\u2019e gelip konu\u015farak PKK\u2019nin silah b\u0131rakmas\u0131 ve kendisini feshetmesini istedi. Israrla \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n arkas\u0131nda durdu ve her grup konu\u015fmas\u0131nda tekrarlad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda sadece k\u00fc\u00e7\u00fck geri ad\u0131mlar att\u0131, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/","og_site_name":"Teori ve Eylem","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","article_published_time":"2025-10-13T19:02:17+00:00","article_modified_time":"2025-10-16T11:26:29+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@teoriveeylem","twitter_site":"@teoriveeylem","twitter_misc":{"Yazan:":false,"Tahmini okuma s\u00fcresi":"37 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c"},"headline":"PKK\u2019nin Feshi, K\u00fcrt Sorununda Son \u201cS\u00fcre\u00e7\u201d ve Demokratikle\u015fme","datePublished":"2025-10-13T19:02:17+00:00","dateModified":"2025-10-16T11:26:29+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/"},"wordCount":9329,"publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/05_Yucel-Demirer.jpg","articleSection":["68. Say\u0131 \/ Yaz 2025","\u0130\u00e7 Politika","K\u00fcrt Sorunu","Mustafa Yal\u00e7\u0131ner"],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/","name":"PKK\u2019nin Feshi, K\u00fcrt Sorununda Son \u201cS\u00fcre\u00e7\u201d ve Demokratikle\u015fme","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/05_Yucel-Demirer.jpg","datePublished":"2025-10-13T19:02:17+00:00","dateModified":"2025-10-16T11:26:29+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr-TR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/#primaryimage","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/05_Yucel-Demirer.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/05_Yucel-Demirer.jpg","width":720,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2025\/10\/13\/pkknin-feshi-kurt-sorununda-son-surec-ve-demokratiklesme\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"PKK\u2019nin Feshi, K\u00fcrt Sorununda Son \u201cS\u00fcre\u00e7\u201d ve Demokratikle\u015fme"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","name":"Teori ve Eylem","description":"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi","publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization","name":"Teori ve Eylem","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","width":400,"height":400,"caption":"Teori ve Eylem"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","https:\/\/x.com\/teoriveeylem","https:\/\/www.instagram.com\/teoriveeylem\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c","name":"admin","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3813","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3813"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3813\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3824,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3813\/revisions\/3824"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3644"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}