{"id":3492,"date":"2023-08-15T00:24:58","date_gmt":"2023-08-14T21:24:58","guid":{"rendered":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?p=3492"},"modified":"2026-01-27T22:18:36","modified_gmt":"2026-01-27T19:18:36","slug":"marksist-bir-enflasyon-teorisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/","title":{"rendered":"Marksist bir enflasyon teorisi"},"content":{"rendered":"<p><strong>Michael Roberts<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Enflasyona dair \u00f6nceki yaz\u0131mda<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> ana ak\u0131m enflasyon teorilerinin nas\u0131l ampirik olarak yanl\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun mal ve hizmetlerde enflasyonun nedenlerine dair ana ak\u0131m iktisatta bir kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftim. Bu yaz\u0131mda, ana ak\u0131m iktisattaki enflasyon teorilerinin kapitalist \u00fcretim tarz\u0131nda i\u015flemekte olan <em>de\u011fer teorisi<\/em> \u00fczerine in\u015fa edilmedi\u011fi ve bu y\u00fczden sendelediklerini tart\u0131\u015fmak istiyorum. Monetarist ve Keynesyen teorilerin ikisi de bu sebepten ba\u015far\u0131s\u0131z olmakta.<\/p>\n<p>Marx iki ana ak\u0131m teoriye de kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Miktar Teorisi\u2019ne kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n iki sebebi vard\u0131. 1) Para i\u00e7seldir ve bankalarca \u00fcretilir, devlet emriyle de\u011fil. 2) Nihayetinde para, meta \u00fcretimindeki de\u011feri temsil eder ve ondan ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fildir.<\/p>\n<p>Miktar Teorisi\u2019ndeki denkleme (M.V=P.T)<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a> d\u00f6nersek, Marx\u2019a g\u00f6re nedensel s\u00fcre\u00e7 P.T\u2019den M.V\u2019yedir, tersi de\u011fil (yani fiyattan paraya, paradan fiyata de\u011fil). Para kapitalist \u00fcretime i\u00e7seldir ve \u00fcr\u00fcnlerin fiyat\u0131 para \u00fcretimiyle de\u011fil de\u011fer \u00fcretimiyle belirlenir. Para arz\u0131 genelde fiyat de\u011fi\u015fimlerini takip eder, bu sebeple para arz\u0131n\u0131 kas\u0131tl\u0131 olarak de\u011fi\u015ftirmeye y\u00f6nelik te\u015febb\u00fcsler fiyat enflasyonunu belirleyemeyecektir.<\/p>\n<p>Maliyet art\u0131\u015f\u0131na dayanan teoriler de Marx taraf\u0131ndan reddedilmi\u015ftir, \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u015f\u00e7i \u00fccretlerindeki art\u0131\u015flar fiyat art\u0131\u015flar\u0131na neden olmaz. Marx; <em>\u00dccret, Fiyat ve K\u00e2r<\/em> eserinde yer verdi\u011fi \u00fczere, \u00fccret art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n enflasyona neden olaca\u011f\u0131n\u0131 savunan trade-unionist Weston\u2019a kar\u015f\u0131 \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir:<\/p>\n<p>\u201c<em>\u00dccretlerin artmas\u0131 u\u011fruna yap\u0131lan bir m\u00fccadele, daha \u00f6nceki de\u011fi\u015fiklikleri izlemekten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir ve \u00fcretimin niceli\u011finde, eme\u011fin \u00fcretici g\u00fcc\u00fcnde, eme\u011fin de\u011ferinde, paran\u0131n de\u011ferinde, \u00e7ekip al\u0131nan eme\u011fin geni\u015fli\u011fi ve ye\u011finli\u011finde daha \u00f6nce meydana gelmi\u015f olan de\u011fi\u015fikliklerin, arz ve talepteki dalgalanmalara ba\u011fl\u0131 olan ve s\u0131nai \u00e7evrimin \u00e7e\u015fitli evrelerine uygun olarak meydana gelen pazar fiyatlar\u0131ndaki dalgalanmalar\u0131n zorunlu sonucudur; k\u0131sacas\u0131 bunlar, sermayenin daha \u00f6nceki etkilerine kar\u015f\u0131 i\u015f\u00e7ilerin tepkileridir.<\/em><\/p>\n<p>\u201c<em>E\u011fer, \u00fccretlerin art\u0131r\u0131lmas\u0131 u\u011fruna m\u00fccadeleyi b\u00fct\u00fcn bu ko\u015fullardan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ele al\u0131p, yaln\u0131z \u00fccretlerdeki de\u011fi\u015fiklikleri dikkate al\u0131rsan\u0131z ve m\u00fccadelenin kaynakland\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00f6teki de\u011fi\u015fiklikleri hesaba katmazsan\u0131z, yanl\u0131\u015f varg\u0131lara varmak \u00fczere yanl\u0131\u015f \u00f6nc\u00fcllerden yola \u00e7\u0131k\u0131yorsunuz demektir.<\/em>\u201d<\/p>\n<p>Marx enflasyona dair kapsay\u0131c\u0131 bir teori geli\u015ftirmedi. Peki biz Marx\u2019\u0131n de\u011fer teorisine uygun bir enflasyon teori yazabilir miyiz? \u0130talyan Marksist Ekonomist Guglielmo Carchedi b\u00f6yle bir \u015fey yapm\u0131\u015ft\u0131. Kendisinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bu y\u0131l ilerleyen bir tarihte tamamlanm\u0131\u015f haliyle yay\u0131nlanacak. Ama \u015fimdilik kendisinin \u00f6ne \u00e7\u0131kan arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 \u00f6zetleyelim.<\/p>\n<p>Kapitalist \u00fcretim her daim emek \u00fcretkenli\u011fini artt\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r (yani i\u015f\u00e7i ba\u015f\u0131na daha \u00e7ok \u00fcr\u00fcn \u00fcretmek). Ancak bu, birim \u00fcr\u00fcn ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen emek zaman\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fece\u011fi anlam\u0131na geliyor. De\u011fer yaln\u0131zca emek taraf\u0131ndan yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, mal ve hizmet arz\u0131n\u0131n artmas\u0131na y\u00f6nelik genel bir e\u011filim varken, uzun vadede metalar\u0131n de\u011ferlerinin d\u00fc\u015fmesine y\u00f6nelik genel e\u011filim de vard\u0131r. Bunun nedeni, kapitalist birikimin emekten tasarruf eden bir s\u00fcre\u00e7 olmas\u0131d\u0131r, bu sayede emek \u00fcretkenli\u011findeki art\u0131\u015fla beraber metalar\u0131n de\u011feri azal\u0131r. Kullan\u0131m-de\u011ferleri, i\u00e7erdikleri de\u011ferden daha b\u00fcy\u00fck miktarlarda \u00fcretilirler. Yani \u00fcretim fiyatlar\u0131 de\u011fere dayan\u0131yorsa metalar\u0131n de\u011ferlerinin artmas\u0131na de\u011fil d\u00fc\u015fmesine y\u00f6nelik do\u011fal bir e\u011filim vard\u0131r.<\/p>\n<p>Yeni metalara olan talep \u00fcretimde yarat\u0131lan yeni de\u011ferle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Yeni de\u011fer<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>, meta arz\u0131 \u00fczerindeki talebi veya al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fc y\u00f6netir. Yeni de\u011fer, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi taraf\u0131ndan i\u015f\u00e7i \u00fccretlerine ve k\u00e2ra b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. \u00dccret, t\u00fcketim mallar\u0131n\u0131; k\u00e2r, sermaye veya yat\u0131r\u0131m mallar\u0131n\u0131 sat\u0131n al\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak yeni de\u011fer d\u00fc\u015f\u00fc\u015f e\u011filiminde olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, birincisi, toplam de\u011fer meta arz\u0131na oranla azalmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-3493 lazyload\" data-src=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/4-300x196.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"196\" data-srcset=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/4-300x196.jpg 300w, https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/4-1024x669.jpg 1024w, https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/4-768x502.jpg 768w, https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/4-1536x1004.jpg 1536w, https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/4-2048x1338.jpg 2048w, https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/4-18x12.jpg 18w\" data-sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 300px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 300\/196;\" \/><\/p>\n<p><strong>Grafik 1.<\/strong> \u00dccretler + K\u00e2rlar (Yeni De\u011fer) (% de\u011fi\u015fim)<\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> Yazar\u0131n NIPA GDP verilerinden yapt\u0131\u011f\u0131 hesaplamalar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130kinci olarak, sermayenin organik bile\u015fimindeki (c\/v) art\u0131\u015ftan dolay\u0131d\u0131r. Kapitalist birikim emekten tasarruf edicidir; yani makineler, tesisler ve hammadde vb. (c) emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn de\u011ferine (v) oranla artacakt\u0131r. De\u011fer baz\u0131ndaki \u00fcretim fiyat\u0131, sabit sermaye (c) ve yeni de\u011ferden (v+s)<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a> meydana geldi\u011fi s\u00fcrece, artan c\/v, \u00fcretim fiyat\u0131ndaki yeni de\u011ferin pay\u0131n\u0131 azaltma e\u011filiminde olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-3494 lazyload\" data-src=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/5-300x196.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"196\" data-srcset=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/5-300x196.jpg 300w, https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/5-1024x669.jpg 1024w, https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/5-768x502.jpg 768w, https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/5-1536x1004.jpg 1536w, https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/5-2048x1338.jpg 2048w, https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/5-18x12.jpg 18w\" data-sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 300px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 300\/196;\" \/><\/p>\n<p><strong>Grafik 2.<\/strong> Sermayenin Organik Bile\u015fimi (1960-2019)<\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> Yazar\u0131n hesaplamalar\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Toplam de\u011fer kullan\u0131m de\u011ferine oranla, yeni de\u011fer de toplam de\u011fere oranla d\u00fc\u015fecektir. Yani uzun vadede, fiyatlar \u00fczerinde deflasyonist veya dezenflasyonist bir bask\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Fakat uzun vadede fiyatlar \u00fczerinde art\u0131\u015fa y\u00f6nelik bir bask\u0131 olu\u015fturacak kar\u015f\u0131 fakt\u00f6rler de mevcuttur. \u00d6zellikle para arz\u0131na y\u00f6nelik m\u00fcdahalede bulunacak parasal otoriteler.<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a><\/p>\n<p>Carchedi\u2019nin enflasyon teorisine g\u00f6re, \u00fccret ve k\u00e2rlar\u0131n al\u0131m g\u00fcc\u00fcndeki, ayr\u0131ca bankalardaki para mevduatlar\u0131 olarak \u00f6l\u00e7\u00fclen para arz\u0131ndaki (M2) de\u011fi\u015fimlerin etkisini birle\u015ftiren bir \u201c<em>enflasyonun de\u011fer oran\u0131<\/em>\u201d (VRI) vard\u0131r. \u0130lki belirleyici oland\u0131r ve fiyat enflasyonunu a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekme e\u011filimindedir. \u0130kincisi ise, kar\u015f\u0131t-fakt\u00f6r olarak enflasyonu, kal\u0131c\u0131 olmasa bile yukar\u0131 \u00e7ekme e\u011filimindedir.<\/p>\n<p>Enflasyonun de\u011fer oran\u0131 (VRI) = maa\u015f ve k\u00e2rlardaki de\u011fi\u015fim oran\u0131 (CPP) + para arz\u0131ndaki de\u011fi\u015fim oran\u0131 (M2)<\/p>\n<p>ABD verilerine g\u00f6re, 1960\u2019tan beri uzun vadede enflasyonun de\u011fer oran\u0131 (VRI) d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bunun sebebi, \u00fccret ve k\u00e2rlar\u0131n toplam al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fcn daha yava\u015f artmas\u0131 ve para arz\u0131n\u0131n bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc yava\u015flatmada yetersiz kalmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-3495 lazyload\" data-src=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/6-300x196.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"196\" data-srcset=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/6-300x196.jpg 300w, https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/6-1024x668.jpg 1024w, https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/6-768x501.jpg 768w, https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/6-18x12.jpg 18w, https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/6.jpg 1386w\" data-sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 300px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 300\/196;\" \/><\/p>\n<p><strong>Grafik 3.<\/strong> Enflasyonun De\u011fer Oran\u0131n\u0131n (VRI) Y\u0131ll\u0131k De\u011fi\u015fimi %<\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> Yazar\u0131n hesaplamalar\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Enflasyon de\u011fer oran\u0131 ile t\u00fcketici enflasyonu aras\u0131nda yak\u0131n bir ili\u015fki var m\u0131d\u0131r? Evet. 1960 ile 1979 aras\u0131nda enflasyon de\u011fer oran\u0131 artarken, ABD t\u00fcketici enflasyonu da (CPI) artm\u0131\u015ft\u0131r. 1980-2019 aras\u0131nda enflasyon de\u011fer oran\u0131 yava\u015flam\u0131\u015ft\u0131r, beraberinde enflasyon da.<\/p>\n<p>Enflasyon de\u011fer oran\u0131 ile yap\u0131lan y\u0131ll\u0131k enflasyon tahminlerini ger\u00e7ek t\u00fcketici enflasyonuyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rsak, uzun vadede aralar\u0131nda s\u0131k\u0131 bir korelasyon oldu\u011funu kesindir. <em>Enflasyon de\u011fer oran\u0131<\/em> ile yap\u0131lan enflasyon tahminleri ile ger\u00e7ek t\u00fcketici enflasyonu olduk\u00e7a \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir. <em>Enflasyon de\u011fer oran\u0131<\/em>, \u00f6zellikle 1990\u2019lar\u0131n ba\u015flar\u0131ndan bu yana, monetaristleri ve Keynes\u00e7ileri \u015fa\u015fk\u0131na \u00e7eviren s\u00f6zde dezenflasyonist d\u00f6nemde, monetarist tahminler veya Phillips e\u011frisinden \u00e7ok daha iyi sonu\u00e7lar vermektedir.<\/p>\n<p><em>Enflasyonun de\u011fer teorisi<\/em> b\u00f6ylece, ana ak\u0131m teorilerin \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine, y\u0131ll\u0131k t\u00fcketici enflasyonunda 1980\u2019lerden beri s\u00fcren yava\u015flamay\u0131 a\u00e7\u0131klayabilmektedir. \u00d6zellikle 1990\u2019lardan bu yana ve B\u00fcy\u00fck Durgunluktan sonra merkez bankalar\u0131 ekonomiye daha fazla para pompalam\u0131\u015f ve M2 para arz\u0131 b\u00fcy\u00fcmesi ivmelenmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, yeni de\u011fer art\u0131\u015f\u0131 durgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fccret ve k\u00e2rlar\u0131n toplam al\u0131m g\u00fcc\u00fcndeki yava\u015flama enflasyonu a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekmeye devam etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kovid ve sonras\u0131 i\u00e7in enflasyonun nereye gitti\u011fini tahmin edebilir miyiz? E\u011fer Carchedi\u2019nin teorisi do\u011fruysa, Kovid sonras\u0131 enflasyonun gidi\u015fat\u0131, art\u0131-de\u011fer ve M2\u2019deki art\u0131\u015fa dair tahminlerinize, b\u00f6ylece enflasyonun de\u011fer oran\u0131na ba\u011fl\u0131. Carchedi bunu okudu\u011funda, enflasyonun de\u011fer oran\u0131n\u0131n uzun vadede ge\u00e7erli oldu\u011funu ve enflasyonun birka\u00e7 y\u0131ll\u0131k tahmini i\u00e7in kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek sitem edecektir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Micheal, R. (2020) \u201cA Marxist theory of\u00a0inflation\u201d, https:\/\/thenextrecession.wordpress.com\/2020\/08\/21\/a-marxist-theory-of-inflation\/ kayna\u011f\u0131ndan k\u0131salt\u0131larak \u00e7evrilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Micheal, R. (2020) \u201cCOVID and inflation\u201d, https:\/\/thenextrecession.wordpress.com\/2020\/08\/17\/covid-and-inflation\/<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Burada M ekonomideki para miktar\u0131, V paran\u0131n dola\u015f\u0131m h\u0131z\u0131, P fiyatlar genel seviyesi, T ticari i\u015flem hacmidir. \u00e7.n.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Yazar <em>yeni de\u011fer<\/em> ile \u00fcretim s\u00fcrecinde i\u015f\u00e7inin eme\u011fiyle metaya ekledi\u011fi toplam de\u011feri kastediyor. Bu de\u011fer iki ana b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fuyor. \u0130lki, i\u015f\u00e7inin kendi emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn de\u011ferine kar\u015f\u0131l\u0131k gelen k\u0131s\u0131m, ikincisi kapitalist taraf\u0131ndan el konulan art\u0131-de\u011fer. Edit\u00f6r\u00fcn notu.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> \u00c7\u00fcnk\u00fc, emek verimlili\u011findeki y\u00fckseli\u015fle metalar\u0131n i\u00e7erdi\u011fi emek ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k d\u00fc\u015fen de\u011fer miktar\u0131 azalmaktad\u0131r. Edit\u00f6r\u00fcn notu.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> <em>v<\/em> emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn de\u011ferini, <em>s<\/em> ise art\u0131-de\u011feri temsil ediyor.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> \u00d6rne\u011fin bankalar\u0131n ve merkez bankas\u0131n\u0131n para arz\u0131n\u0131 artt\u0131rma bi\u00e7iminde m\u00fcdahaleleri s\u00f6z konusudur. Edit\u00f6r\u00fcn notu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Michael Roberts[1] &nbsp; Enflasyona dair \u00f6nceki yaz\u0131mda[2] ana ak\u0131m enflasyon teorilerinin nas\u0131l ampirik olarak yanl\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun mal ve hizmetlerde enflasyonun nedenlerine dair ana ak\u0131m iktisatta bir kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftim. Bu yaz\u0131mda, ana ak\u0131m iktisattaki enflasyon teorilerinin kapitalist \u00fcretim tarz\u0131nda i\u015flemekte olan de\u011fer teorisi \u00fczerine in\u015fa edilmedi\u011fi ve bu y\u00fczden sendelediklerini tart\u0131\u015fmak istiyorum. Monetarist ve Keynesyen teorilerin ikisi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3516,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[600,589,379],"tags":[601,598],"class_list":["post-3492","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-michael-roberts","category-60-sayi-yaz-2023","category-iktisat","tag-marksist-enflasyon-teorisi","tag-enflasyon"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Marksist bir enflasyon teorisi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:locale:alternate\" content=\"en_EN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Marksist bir enflasyon teorisi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Michael Roberts[1] &nbsp; Enflasyona dair \u00f6nceki yaz\u0131mda[2] ana ak\u0131m enflasyon teorilerinin nas\u0131l ampirik olarak yanl\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun mal ve hizmetlerde enflasyonun nedenlerine dair ana ak\u0131m iktisatta bir kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftim. Bu yaz\u0131mda, ana ak\u0131m iktisattaki enflasyon teorilerinin kapitalist \u00fcretim tarz\u0131nda i\u015flemekte olan de\u011fer teorisi \u00fczerine in\u015fa edilmedi\u011fi ve bu y\u00fczden sendelediklerini tart\u0131\u015fmak istiyorum. Monetarist ve Keynesyen teorilerin ikisi [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Teori ve Eylem\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-08-14T21:24:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-27T19:18:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/04.3_Enflasyon-ceviri2-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"275\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"183\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/15\\\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/15\\\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\"},\"headline\":\"Marksist bir enflasyon teorisi\",\"datePublished\":\"2023-08-14T21:24:58+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-27T19:18:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/15\\\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\\\/\"},\"wordCount\":1520,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/15\\\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/04.3_Enflasyon-ceviri2-1.jpg\",\"keywords\":[\"marksist enflasyon teorisi\",\"enflasyon\"],\"articleSection\":[\"Michael Roberts\",\"60. Say\u0131 \\\/ Yaz 2023\",\"\u0130ktisat\"],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/15\\\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/15\\\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\\\/\",\"name\":\"Marksist bir enflasyon teorisi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/15\\\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/15\\\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/04.3_Enflasyon-ceviri2-1.jpg\",\"datePublished\":\"2023-08-14T21:24:58+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-27T19:18:36+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/15\\\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/15\\\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/15\\\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/04.3_Enflasyon-ceviri2-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/04.3_Enflasyon-ceviri2-1.jpg\",\"width\":275,\"height\":183},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/15\\\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Marksist bir enflasyon teorisi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"description\":\"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"width\":400,\"height\":400,\"caption\":\"Teori ve Eylem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/teoriveeylem\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/teoriveeylem\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/teoriveeylem\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Marksist bir enflasyon teorisi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"[:tr]Marksist bir enflasyon teorisi[:] - Teori ve Eylem","og_description":"Michael Roberts[1] &nbsp; Enflasyona dair \u00f6nceki yaz\u0131mda[2] ana ak\u0131m enflasyon teorilerinin nas\u0131l ampirik olarak yanl\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun mal ve hizmetlerde enflasyonun nedenlerine dair ana ak\u0131m iktisatta bir kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftim. Bu yaz\u0131mda, ana ak\u0131m iktisattaki enflasyon teorilerinin kapitalist \u00fcretim tarz\u0131nda i\u015flemekte olan de\u011fer teorisi \u00fczerine in\u015fa edilmedi\u011fi ve bu y\u00fczden sendelediklerini tart\u0131\u015fmak istiyorum. Monetarist ve Keynesyen teorilerin ikisi [&hellip;]","og_url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/","og_site_name":"Teori ve Eylem","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","article_published_time":"2023-08-14T21:24:58+00:00","article_modified_time":"2026-01-27T19:18:36+00:00","og_image":[{"width":275,"height":183,"url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/04.3_Enflasyon-ceviri2-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@teoriveeylem","twitter_site":"@teoriveeylem","twitter_misc":{"Yazan:":false,"Tahmini okuma s\u00fcresi":"7 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c"},"headline":"Marksist bir enflasyon teorisi","datePublished":"2023-08-14T21:24:58+00:00","dateModified":"2026-01-27T19:18:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/"},"wordCount":1520,"publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/04.3_Enflasyon-ceviri2-1.jpg","keywords":["marksist enflasyon teorisi","enflasyon"],"articleSection":["Michael Roberts","60. Say\u0131 \/ Yaz 2023","\u0130ktisat"],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/","name":"Marksist bir enflasyon teorisi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/04.3_Enflasyon-ceviri2-1.jpg","datePublished":"2023-08-14T21:24:58+00:00","dateModified":"2026-01-27T19:18:36+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr-TR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/#primaryimage","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/04.3_Enflasyon-ceviri2-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/04.3_Enflasyon-ceviri2-1.jpg","width":275,"height":183},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/15\/marksist-bir-enflasyon-teorisi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Marksist bir enflasyon teorisi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","name":"Teori ve Eylem","description":"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi","publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization","name":"Teori ve Eylem","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","width":400,"height":400,"caption":"Teori ve Eylem"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","https:\/\/x.com\/teoriveeylem","https:\/\/www.instagram.com\/teoriveeylem\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c","name":"admin","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3492","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3492"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3492\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3911,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3492\/revisions\/3911"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3516"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}