{"id":3478,"date":"2023-08-12T11:30:09","date_gmt":"2023-08-12T08:30:09","guid":{"rendered":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?p=3478"},"modified":"2023-08-12T11:30:09","modified_gmt":"2023-08-12T08:30:09","slug":"2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/","title":{"rendered":"2023 se\u00e7imleri \u00fczerine baz\u0131 notlar"},"content":{"rendered":"<p><strong>| \u00c7etin Akdeniz<\/strong><\/p>\n<p>Se\u00e7im karar\u0131, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretici ve esnaf\u0131n izlenen ekonomik-sosyal politikalara duyduklar\u0131 tepkileri \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlerle d\u0131\u015fa vurmakta olduklar\u0131 bir d\u00f6nemde, depremin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131m nedeniyle ya\u015fanan \u201c<em>infial<\/em>\u201d ko\u015fullar\u0131nda ilan edildi. D\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret, i\u015fsizlik, yoksulluk ve hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131, grev yasaklar\u0131 ve siyasal bask\u0131; muhalif gazeteci ve politikac\u0131lar\u0131n sald\u0131r\u0131ya u\u011framas\u0131 ve g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131, \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesinin iptali ve 6284 say\u0131l\u0131 yasan\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, HDP\u2019li belediye y\u00f6netimlerinin g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131 ve yerlerine kayy\u0131m atanmas\u0131, partinin \u00e7e\u015fitli d\u00fczeylerdeki y\u00f6neticilerinin tutuklanmas\u0131, muhaliflere kar\u015f\u0131 provokasyon tertip\u00e7ili\u011fi, deprem-su bask\u0131n\u0131 gibi do\u011fa olaylar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerine kar\u015f\u0131 zaman\u0131nda ve yeterli \u00f6nlem al\u0131nmamas\u0131 vb. sorunlar tepki nedeniydi. Bu tepkiler giderek art\u0131yor; de\u011fi\u015fim istemi ve ihtiyac\u0131 dile getiriliyordu. 6-7 \u015eubat depremleri bu tepki birikiminin \u201c<em>H\u00fck\u00fcmet \u0130stifa!<\/em>\u201d sloganlar\u0131yla stadyumlara da yans\u0131mas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz bu hen\u00fcz bir kopu\u015f durumu de\u011fildi: \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere halk hareketinin sermaye g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fctl\u00fc birle\u015fik bir g\u00fc\u00e7 olu\u015fturamam\u0131\u015f olmas\u0131, burjuva iktidar\u0131n\u0131n ve burjuva partilerinin manip\u00fclatif a\u00e7\u0131klamalarla durumu idare etmesini; kitleleri \u201c<em>\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc vaatler<\/em>\u201dle yedekleme politikas\u0131nda g\u00f6rece ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131n\u0131 ve sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm bulaca\u011f\u0131 beklentisinin emek\u00e7ilerin saflar\u0131nda kabul g\u00f6rmesini olanakl\u0131 k\u0131l\u0131yordu. Milyonlarcas\u0131 sendikal \u00f6rg\u00fctlenmeden dahi yoksun olan i\u015f\u00e7ilerin sendikal \u00f6rg\u00fctlenme i\u00e7inde yer alanlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu HAK-\u0130\u015e, T\u00dcRK-\u0130\u015e gibi sendikal konfederasyon merkezlerinin i\u015fbirlik\u00e7i y\u00f6netimleri taraf\u0131ndan devlet iktidar\u0131 ve burjuvazi yarar\u0131na politikalar \u00e7izgisinde tutulmaktayd\u0131.<\/p>\n<p>Gelgelelim ya\u015fam i\u00e7in zorunlu temel ihtiya\u00e7 maddelerinin fiyatlar\u0131 giderek art\u0131yor, ekonomik b\u00fcy\u00fcmeye ra\u011fmen emek\u00e7ilerin ya\u015fam ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 k\u00f6t\u00fcle\u015fiyor, yoksulluk artarak s\u00fcr\u00fcyor, bu da tepkilerin artmas\u0131na ve yay\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yordu. Erdo\u011fan bir\u00e7ok iktisat\u00e7\u0131n\u0131n ortak fikri olarak i\u015faret edilen ekonomideki k\u00f6t\u00fcle\u015fmenin sonraki s\u00fcre\u00e7te daha b\u00fcy\u00fck tepkilere yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 hesaplam\u0131\u015f olmal\u0131, ki b\u00f6ylesi ko\u015fullarda se\u00e7im karar\u0131n\u0131 ilan etti.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Se\u00e7im ortam\u0131 ve artan bask\u0131lar<\/strong><\/p>\n<p>2023 se\u00e7imleri a\u011f\u0131r bask\u0131 ko\u015fullar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti. Erdo\u011fan y\u00f6netimi, devrimci ve burjuva muhalefet partilerine kar\u015f\u0131 bir t\u00fcr sava\u015f kararg\u00e2h\u0131 gibi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Devletin t\u00fcm kurumlar\u0131 ve yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya b\u00fcrokratik kademeler muhalefete kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7irildi. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere emek\u00e7ilerin talepleri ve \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele eden devrimci ve sosyalist muhalefete y\u00f6nelik bask\u0131, yasak ve sald\u0131r\u0131lar bir yana, burjuva sistem partilerinin se\u00e7im \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da her t\u00fcr ara\u00e7 ve y\u00f6ntemle etkisiz k\u0131l\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Parma\u011fa boya \u015fart\u0131 kald\u0131r\u0131ld\u0131, sand\u0131k kurullar\u0131 ve se\u00e7men b\u00f6lgeleri AKP-MHP lehine sonu\u00e7lar\u0131n elde edilmesine hizmet edecek \u015fekilde d\u00fczenlendi. K\u00fcrt n\u00fcfus yo\u011funluklu kent ve k\u0131rsal b\u00f6lgelerde jandarma ku\u015fatmas\u0131yla se\u00e7menler \u00fczerinde bask\u0131 olu\u015fturuldu. Buna sand\u0131k hileleri e\u015flik etti. Ye\u015fil Sol Parti\u2019ye verilmi\u015f ve toplam\u0131nda b\u00fcy\u00fck\u00e7e bir miktar olu\u015fturan oylar MHP ya da AKP\u2019ne kayd\u0131r\u0131ld\u0131. Muhalefeti sindirme operasyonlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndaki bakan, muhalif gazetecileri, yazarlar\u0131, belediye ba\u015fkanlar\u0131n\u0131, politikac\u0131lar\u0131, avukatlar\u0131, ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131 savunanlar\u0131 polis-jandarma zoruyla toplay\u0131p zindanlara yollayarak iktidar sultas\u0131n\u0131 bask\u0131, hile ve entrikalar e\u015fli\u011finde s\u00fcrd\u00fcrmeye soyunmu\u015fken, muhalefetin kazanmas\u0131yla sonu\u00e7lanmas\u0131 durumunda, bunun bir siyasi darbe olaca\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> Kaybetme riski provokasyon ve \u00e7at\u0131\u015fma politikas\u0131yla a\u015f\u0131lmaya ve muhalif se\u00e7menin yo\u011fun oldu\u011fu yerlerde oy kullanma oran\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Devlet g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve olanaklar\u0131n\u0131 hi\u00e7bir kural ve s\u0131n\u0131r tan\u0131maks\u0131z\u0131n kullanan Erdo\u011fan y\u00f6netimi, yan\u0131na MHP, YRP ve H\u00dcDA PAR\u2019\u0131 da alarak muhalefetin her t\u00fcr\u00fcne kar\u015f\u0131 yalana ve karalamaya dayanan sald\u0131rgan bir propaganda y\u00fcr\u00fctt\u00fc.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> AKP\u2019nin hazineden ald\u0131\u011f\u0131 se\u00e7im harcamalar\u0131na, Fahrettin Altun\u2019un ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu propaganda-ileti\u015fim ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n parti propagandas\u0131 i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131 para eklendi. Bu kaynak sadece Nisan 2023 i\u00e7in 282 milyon 963 bin TL\u2019dir.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a> AKP\u2019nin se\u00e7im r\u00fc\u015fvetleri faturas\u0131 149.3 milyar lira oldu.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a> Deprem b\u00f6lgesinde y\u0131k\u0131lan bina, yol, k\u00f6pr\u00fc, t\u00fcnel vb. yap\u0131m\u0131 i\u00e7in ayr\u0131lan ya da halihaz\u0131rda harcanan para buna dahil de\u011fil.<\/p>\n<p>Erdo\u011fan-Bah\u00e7eli cephesinin propagandac\u0131lar\u0131 muhalefeti \u201c<em>ter\u00f6r<\/em>\u201d su\u00e7lamas\u0131yla vurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar ve ter\u00f6ristlerle i\u015fbirli\u011fi yalan\u0131n\u0131 inand\u0131r\u0131c\u0131 k\u0131lmak i\u00e7in montajlanm\u0131\u015f sahte g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerle K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu\u2019na ve \u201c<em>Millet \u0130ttifak\u0131<\/em>\u201d partilerine kar\u015f\u0131 sabotaj politikas\u0131 izlediler. \u201c<em>Kandil\u2019dekilerle ve FT\u00d6 ile i\u015fbirli\u011fi<\/em>\u201d yalan\u0131 son ana dek servis edildi. Onlara g\u00f6re HDP -sonras\u0131nda Ye\u015filler ve Sol Gelecek Partisi- \u201c<em>zaten ter\u00f6ristlerin meclisteki uzant\u0131s\u0131<\/em>\u201dyd\u0131! Kapat\u0131lma bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda kendi ad\u0131yla se\u00e7ime kat\u0131lmas\u0131 engellenen HDP\u2019nin \u00e7e\u015fitli kademelerden \u00e7ok say\u0131daki y\u00f6neticisi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131 ve siyasi yasak tehdidi alt\u0131nda tutulan etkin politikac\u0131lar\u0131n\u0131n aday olmamalar\u0131 i\u00e7in entrikac\u0131 bir yarg\u0131 s\u00fcreci y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Sand\u0131k ba\u015f\u0131nda g\u00f6revli bulunduramayaca\u011f\u0131 karar\u0131 verildi ve b\u00f6ylece sand\u0131klar\u0131n \u00e7o\u011fu yerde sadece iktidar yanda\u015flar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcnde kalmas\u0131 sa\u011flanarak, oy kayd\u0131rmalarla muhalefetin alaca\u011f\u0131 oylar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi hedeflendi.<\/p>\n<p>Erdo\u011fan y\u00f6netimi bat\u0131l\u0131 ve do\u011fulu emperyalistlerle sarma\u015f dola\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, burjuva muhalefetin NATO\u2019cu-Bat\u0131c\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131, ona sahte anti-emperyalist s\u00f6ylem olana\u011f\u0131 sa\u011flad\u0131. Erdo\u011fan, K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu ve \u201c<em>alt\u0131l\u0131 masa<\/em>\u201d ekibini ABD ve \u0130ngiliz emperyalistleriyle i\u015fbirli\u011fi yapmakla su\u00e7layarak emperyalizm kar\u015f\u0131t\u0131 hassasiyetleri istismar olana\u011f\u0131 buldu. \u201c<em>Yeni y\u00fczy\u0131l Hans\u2019\u0131n, Coni\u2019nin de\u011fil T\u00fcrk\u2019\u00fcn y\u00fczy\u0131l\u0131 olacak<\/em>\u201d s\u00f6ylemiyle kitleler iktidar politikalar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde davran\u0131\u015fa \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p>Din kitleleri y\u00f6nlendirici gerici politikan\u0131n kullan\u0131\u015fl\u0131 malzemesi olarak kullan\u0131ld\u0131. Se\u00e7im kampanyas\u0131 kapsam\u0131nda diyanet ordusu ve tarikat-cemaat \u00f6rg\u00fctleri seferber edildi. Camide i\u00e7ki i\u00e7me iddias\u0131 -ki defalarca yalanlanm\u0131\u015ft\u0131- yeniden g\u00fcndeme getirildi. Erdo\u011fan \u0130smaila\u011fa Cemaati\u2019yle, \u00e7e\u015fitli tarikat ve cemaatlerle, Hizbullah\u00e7\u0131 ve kontra para-militer g\u00fc\u00e7lerle i\u015fbirli\u011fi yap\u0131ld\u0131. Ayasofya\u2019da, Sultan Ahmet ve \u00c7aml\u0131ca Camilerinde d\u00fczenlenen toplu namazlarda fetih \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131. K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu\u2019nu zora d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in seccade provokasyonu d\u00fczenlendi. K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu\u2019nu, Alevi inanc\u0131 nedeniyle se\u00e7im meydanlar\u0131nda yuhalatanlar onu mezhep\u00e7ilik ve etnik kimlik\u00e7ilik yapmakla su\u00e7lad\u0131lar.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu bask\u0131 ve sald\u0131r\u0131 kampanyas\u0131na, kitlelerin i\u015fsizlik, pahal\u0131l\u0131k ve yoksulluk nedeniyle i\u00e7inde olduklar\u0131 huzursuzluk ve tepkileri d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in uygulamaya ge\u00e7irilen ge\u00e7ici se\u00e7im tavizleri, Erdo\u011fan ve partisinin \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck oranda destek kayb\u0131na u\u011framas\u0131n\u0131 engelleyici i\u015flev g\u00f6rmekle kalmad\u0131, ikinci turda yeniden oyunu art\u0131rmas\u0131n\u0131n da etkeni oldu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131: Etkenler ve de\u011fi\u015fimin boyutlar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Se\u00e7im s\u00fcrecine girilirken iktidar cephesi ba\u015f\u0131ndan itibaren ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bask\u0131n g\u00fc\u00e7 konumundayd\u0131. Erdo\u011fan y\u00f6netiminin dayand\u0131\u011f\u0131 sermaye g\u00fcc\u00fc 21 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te giderek artan \u015fekilde palazlanm\u0131\u015f, sadece m\u00fcteahhit \u015firketler de\u011fil silah \u00fcretiminden enerji ve g\u0131da \u015firketlerine ekonominin temel \u00f6neme sahip baz\u0131 sekt\u00f6rleriyle ula\u015f\u0131m ve ileti\u015fim tekele al\u0131n\u0131rken, sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim h\u00fck\u00fcmet mensuplar\u0131 ya da i\u015fbirlik\u00e7isi \u015firketlerle holdingle\u015fen tarikatlar\u0131n eline ge\u00e7mi\u015f ve sosyal-ekonomik hayat\u0131n hemen t\u00fcm alanlar\u0131nda parti-devleti etkinli\u011fi tesis edilmi\u015fti.<\/p>\n<p>Olu\u015fturulan s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve rant zinciriyle servetlerini b\u00fcy\u00fcten sermaye sahipleriyle oligar\u015fik y\u00f6netim i\u00e7in ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 durumun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi ba\u015fl\u0131ca \u00f6ncelikti ve t\u00fcm di\u011fer unsurlar bu \u00f6ncelik taraf\u0131ndan belirlenmekteydi. Nazi propaganda-ileti\u015fim prati\u011finden kopyalanm\u0131\u015f ve teknolojik geli\u015fmelerin etkin kullan\u0131m\u0131yla g\u00fc\u00e7lendirilen kara propaganda arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla devrimci ve burjuva muhalefet d\u00fc\u015fman olarak g\u00f6sterildi. \u0130ktidar kaynaklar\u0131nca beslenen medya tabyalar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olay ve geli\u015fmeler ters y\u00fcz edilerek kitleler iktidar politikalar\u0131 do\u011frultusunda y\u00f6nlendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. \u0130\u015f\u00e7i ve emek\u00e7iler, Togg, Altay Tank\u0131, Yavuz Sultan Selim K\u00f6pr\u00fcs\u00fc, Avrasya T\u00fcneli, \u0130HA\/S\u0130HA&#8217;lar, H\u00fcrku\u015f gibi ara\u00e7larla avunmaya \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131lar. Her y\u0131l Eyl\u00fcl ay\u0131nda yap\u0131lan TEKNOFEST g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterimi seanslar\u0131 se\u00e7im \u00f6ncesine al\u0131narak Erdo\u011fan\u2019\u0131n ba\u015fkanl\u0131k yelkenleri \u015fi\u015firildi. Erdo\u011fan \u015foven milliyet\u00e7i ve siyasal \u0130slamc\u0131 s\u00f6ylem e\u015fli\u011finde \u00e7ok geni\u015f olanaklar\u0131 ve g\u00fc\u00e7leri seferber etti. B\u00fct\u00e7e kaynaklar\u0131n\u0131, devlet ara\u00e7lar\u0131n\u0131, b\u00fcrokrasiyi, para-militer g\u00fc\u00e7leri kendisi, partisi ve ittifak etti\u011fi partiler i\u00e7in kulland\u0131.<\/p>\n<p>Muhalif burjuva ittifak\u0131n g\u00fcc\u00fc ise ayn\u0131 zamanda g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc de bar\u0131nd\u0131r\u0131yordu. Birka\u00e7 partinin bir araya gelmesi, iktidar\u0131n izledi\u011fi politikalar\u0131n aray\u0131\u015fa s\u00fcr\u00fckledi\u011fi kitlelerin bir kesimi i\u00e7in sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 olma beklentisini g\u00fc\u00e7lendirici rol oynamaktayd\u0131. Ancak yeni kurulmu\u015f olan ve Babacan-Davuto\u011flu gibi eski AKP\u2019li bakanlar\u0131n ba\u015f\u0131nda olduklar\u0131 partilerin %1-2 gibi olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck bir oy potansiyeli vard\u0131. Saadet Partisi\u2019ni destekleyenlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu\u2019na destek vermeyebilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. DP\u2019nin oy taban\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fc. \u0130yi Parti\u2019de ya\u015fanan i\u00e7 \u00e7eki\u015fme ve K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu\u2019na mesafeli duru\u015f, bu partinin hem kendi oyunu d\u00fc\u015f\u00fcrme hem de K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu\u2019na deste\u011fi azaltma i\u015flevi g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen, 2018 se\u00e7imleriyle k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda 2023 14 May\u0131s se\u00e7imlerinde Erdo\u011fan %2,5, AKP %7,1, MHP %1 civar\u0131nda oy kaybetti. Erdo\u011fan\u2019\u0131n oyu %52\u2019den %49.5\u2019e geriledi.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a> Oy kayb\u0131 sadece \u0130stanbul, Bursa, \u0130zmir gibi b\u00fcy\u00fck sanayi kentlerinde (i\u015f\u00e7i ve e\u011fitimli gen\u00e7 n\u00fcfusun yo\u011funluk olu\u015fturdu\u011fu merkezler) ya\u015fanmad\u0131. Konya, Kayseri, Erzurum, Rize, Mara\u015f, Trabzon, Antep ve Sivas gibi kentlerde de AKP\u2019nin oylar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fcld\u00fc. AKP Adana\u2019da 4,7; Ankara\u2019da 8,13; Ayd\u0131n\u2019da 4,50; Bursa\u2019da 8,06; Bal\u0131kesir\u2019de 7,40; Elaz\u0131\u011f\u2019da 9,54; Erzurum\u2019da 10,81; Gaziantep\u2019te 7,45; Kayseri\u2019de 9,63; Konya\u2019da 11,41; \u0130stanbul\u2019da 7,69; \u0130zmir\u2019de 4,69; Trabzon\u2019da 7,68 ve Zonguldak\u2019ta 6,97 oran\u0131nda oy kaybetti.<\/p>\n<p>Bu sonu\u00e7lar, Erdo\u011fan y\u00f6netimi ve AKP\u2019nin 21 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131 d\u00f6neminde halk kitlelerine y\u00f6nelik bask\u0131 ve sald\u0131r\u0131lar sonucu ortaya \u00e7\u0131kan tepkilere ra\u011fmen, beklenenden daha az oranda destek kayb\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u0130ktidar\u0131 d\u00f6neminde, halk kitlelerini artan \u015fekilde i\u015fsizlik ve yoksullu\u011fa mahkum eden ekonomi politikalar\u0131 izleyen, kad\u0131n kitlelerine y\u00f6nelik cinsiyet\u00e7i politikalarda \u0131srar eden, i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i eylemlerini \u015fiddetle bast\u0131ran, grev yasaklar\u0131nda t\u00fcm cumhuriyet d\u00f6neminin b\u00fct\u00fcn y\u00f6netimlerini geride b\u0131rakma \u00fcn\u00fcne sahip olan, bar\u0131\u015ftan s\u00f6z edenleri \u201c<em>ter\u00f6rist<\/em>\u201d olmakla, politikalar\u0131na muhalefeti \u201c<em>vatana ihanet<\/em>\u201dle su\u00e7layan Erdo\u011fan y\u00f6netimi, m\u00fcttefiki fa\u015fist ve \u015feriat\u00e7\u0131larla birlikte, halk\u0131n \u00f6nemli bir kesimini \u201c<em>milli ve yerli<\/em>\u201d s\u00f6ylemiyle politikalar\u0131 do\u011frultusunda y\u00f6nlendirmeyi ba\u015fard\u0131 ve partisi 14 May\u0131s se\u00e7imlerinde %35,5 oran\u0131yla en \u00e7ok oy alan parti oldu.<\/p>\n<p>Ancak cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk turda kazan\u0131lamam\u0131\u015f olmas\u0131 iktidar cephesi i\u00e7in karargah\u0131n as\u0131l kayb\u0131yd\u0131. 14 May\u0131s se\u00e7imlerinde oyu %2,5 oran\u0131nda d\u00fc\u015fen Erdo\u011fan, ikinci tur kampanyas\u0131n\u0131 \u201c<em>ne pahas\u0131na olursa olsun kazanma<\/em>\u201d anlay\u0131\u015f\u0131yla s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. 28 May\u0131s kampanyas\u0131n\u0131n merkezi s\u00f6ylemi, K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu\u2019nu \u201c<em>Kandil ile i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201d yalan\u0131 \u00fczerine oturtuldu. Erdo\u011fan b\u00fcy\u00fck kentlerin camilerinde toplad\u0131\u011f\u0131 kalabal\u0131klar\u0131 fetih ruhuyla hareket etmeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131 ve yeni fetih hedefleri g\u00f6sterdi. Devletin t\u00fcm kurumlar\u0131 ve olanaklar\u0131 (resmi ve sivil y\u00f6netici b\u00fcrokrasi ve mali-ekonomik kaynaklar) yasal gereklilik g\u00f6steren hi\u00e7bir kural tan\u0131nmaks\u0131z\u0131n Erdo\u011fan i\u00e7in seferber edildi. Askeri b\u00f6lgelerin giri\u015fleriyle camilere Erdo\u011fan afi\u015fleri as\u0131ld\u0131. Sahte se\u00e7men say\u0131s\u0131na yenileri eklendi. Yurtd\u0131\u015f\u0131nda oy kulland\u0131\u011f\u0131 belirtilen ve Sudanl\u0131, Katarl\u0131, Hintli, Pakistanl\u0131, Afgan \u201c<em>se\u00e7men<\/em>\u201dlerin varl\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131na yans\u0131d\u0131. Yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan ve Erdo\u011fan ve partisi taraf\u0131ndan organize edilen tarikat-cemaat potansiyeli (yurtd\u0131\u015f\u0131 oylar\u0131n\u0131n bir milyona yak\u0131n oldu\u011fu a\u00e7\u0131kland\u0131) ikinci tur oylamas\u0131nda olduk\u00e7a \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde rol oynad\u0131. Sonu\u00e7 olarak %52 oy oran\u0131yla ikinci turu \u00f6nde bitirerek saltanat koltu\u011funa oturmas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeyi garantiledi.<\/p>\n<p>Burjuva muhalefeti ise, ikinci tur kampanyas\u0131n\u0131 \u015foven milliyet\u00e7ilikte Erdo\u011fan-Bah\u00e7eli ekibiyle yar\u0131\u015fa girerek ba\u015flatt\u0131. S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131 s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etme s\u00f6ylemiyle birlikte \u015foven milliyet\u00e7i s\u00f6ylem ve siyasal varl\u0131klar\u0131n\u0131 T\u00fcrk\u00e7\u00fc-Turanc\u0131 hat \u00fczerinden in\u015faya \u00e7al\u0131\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck partileri de yan\u0131na alarak oylar\u0131n\u0131 %3 oran\u0131nda art\u0131ran K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu, di\u011fer yandan K\u00fcrt n\u00fcfus yo\u011funluklu kentlerde ilk turdakine k\u0131yasla ortalama olarak %4 civar\u0131nda destek kayb\u0131na u\u011frad\u0131. \u0130kinci tur oylamaya on milyon civar\u0131nda se\u00e7menin kat\u0131lmamas\u0131, muhalefet aday\u0131n\u0131n %48\u2019lik oranda kalmas\u0131n\u0131n etkenlerinden bir di\u011feriydi.<\/p>\n<p>14 ve 28 May\u0131s se\u00e7imlerinin Erdo\u011fan\u2019\u0131n ve AKP ba\u015fta olmak \u00fczere Cumhur \u0130ttifak\u0131 partilerinin daha fazla oy kayb\u0131na u\u011framamas\u0131n\u0131n ekonomik sosyal, politik ve k\u00fclt\u00fcrel \u00e7e\u015fitli etkenleri bulunuyor. \u015e\u00f6yle ki;<\/p>\n<ol>\n<li><strong>a)<\/strong> \u0130\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin yarar\u0131na sonu\u00e7lar do\u011furmamas\u0131na ra\u011fmen %5\u2019in biraz \u00fcst\u00fcndeki ekonomik b\u00fcy\u00fcme ve istihdamdaki nispi art\u0131\u015f, Erdo\u011fan ba\u015fta olmak \u00fczere iktidar\u0131n\u0131n s\u00f6zc\u00fcleri taraf\u0131ndan ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesinin g\u00f6stergesi olarak propaganda edildi. Bu propaganda, kitlelerin bir kesimini, eldekileri kaybetmemenin ancak bu iktidar\u0131n devam\u0131 durumunda m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fi beklentisine s\u00fcr\u00fckledi.<\/li>\n<li><strong>b)<\/strong> <em>Se\u00e7im r\u00fc\u015fvetleri<\/em> kapsam\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konan k\u0131smi iyile\u015ftirme politikalar\u0131 bu beklentiyi g\u00fc\u00e7lendirici i\u015flev g\u00f6rd\u00fc. 21 y\u0131lda halk kitlelerini patates-so\u011fan alamaz duruma getiren ekonomi-politikalar\u0131n uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 meydan meydan dola\u015farak birbiri ard\u0131na se\u00e7im r\u00fc\u015fvetlerini s\u0131ralamaya ihtiya\u00e7 duydular. Emeklilikte ya\u015fa tak\u0131lanlara (EYT) -s\u0131n\u0131rl\u0131 da kalsa- emeklilik hakk\u0131 tan\u0131nd\u0131, s\u00f6zle\u015fmeli \u00e7al\u0131\u015fmakta olanlar kadroya al\u0131nd\u0131, kredi kullan\u0131m\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131, memur maa\u015flar\u0131 art\u0131r\u0131ld\u0131, devlet i\u015fletmelerinde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin \u00fccretlerinin br\u00fct olarak 20 bin TL\u2019nin \u00fczerine \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131. Yeni do\u011fal gaz rezervlerinin ke\u015ffedildi\u011fi propagandas\u0131yla birlikte do\u011fal gaz\u0131n belirli s\u00fcrelerle bedava verilece\u011fi ilan edildi.<\/li>\n<li><strong>c)<\/strong> Kara propaganda denebilir ki en \u00e7ok bu se\u00e7im d\u00f6neminde i\u015flevli oldu. \u0130\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i kitlelerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu, \u00e7e\u015fitli burjuva partilerinin halk kitlelerini s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenine ba\u011fl\u0131 tutma politikas\u0131n\u0131n etkisi alt\u0131ndad\u0131r ve bu etki, \u00e7al\u0131\u015fma ve ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n giderek k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi nedeniyle olu\u015fan tepkilere ra\u011fmen, k\u00fclt\u00fcrel ideolojik nedenlerle yak\u0131nl\u0131k hissettikleri ya da vaatlerine inand\u0131klar\u0131 sermaye partilerini desteklemeyi s\u00fcrd\u00fcrmelerine yol a\u00e7maktad\u0131r.<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a> Propaganda-ileti\u015fim ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u011fl\u0131 trol ordusunun cephe sava\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 \u015foven milliyet\u00e7i s\u00f6ylem ve ter\u00f6r istismar\u0131-\u015fantaj\u0131yla kitleler y\u00f6nlendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Ter\u00f6r ve d\u0131\u015f d\u00fc\u015fman kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 sistematik propaganda malzemesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek, \u201c<em>yerli ve milli<\/em>\u201d s\u00f6ylemi e\u015fli\u011finde sava\u015f sanayi alan\u0131ndaki geli\u015fmeler g\u00f6rsel propaganda ayg\u0131tlar\u0131 arac\u0131yla reklam edilirken, muhalefet bu geli\u015fmelerin \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmeye \u00e7al\u0131\u015fan \u201c<em>ihanet bloku<\/em>\u201d olarak resmedildi. Devletin sava\u015fma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131na kan\u0131t g\u00f6sterilen sava\u015f ara\u00e7lar\u0131 se\u00e7im propaganda malzemesine eklenip damad\u0131n ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu sava\u015f sanayi sekt\u00f6r\u00fc yeni \u00fcr\u00fcnleriyle se\u00e7im meydanlar\u0131nda rekl\u00e2m edilerek kitlelerin dikkati kendi yoksunluklar\u0131 ve yoksulluklar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p \u201c<em>sava\u015fan ara\u00e7lar<\/em>\u201da y\u00f6nlendirildi.<\/li>\n<li><strong>d) <\/strong>Halk kitlelerini \u00e7ok a\u011f\u0131r sonu\u00e7larla y\u00fcz y\u00fcze getiren ekonomi-politikalar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 tepkilerin daha da artmas\u0131 ve bunun da iktidar aleyhine olacak \u015fekilde se\u00e7men davran\u0131\u015f\u0131na yans\u0131mas\u0131 b\u00f6ylece bir miktar \u00f6nlenmi\u015f oldu. Ancak bask\u0131 yo\u011funlu\u011fu ve yasak kararlar\u0131na, para-militer g\u00fc\u00e7ler arac\u0131yla korku ortam\u0131 yarat\u0131lmas\u0131na, sava\u015f ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerinden g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterilerine ve ge\u00e7ici baz\u0131 ekonomik tavizlere ra\u011fmen Erdo\u011fan ve AKP\u2019nin kitle deste\u011finde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f engellenemedi. Erdo\u011fan\u2019\u0131n ikinci turda oyunu art\u0131rmas\u0131 ise, yukar\u0131da da i\u015faret edildi\u011fi \u00fczere bask\u0131, iftira, beka iddial\u0131 ter\u00f6r \u015fantaj\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra meclis aritmeti\u011finin \u201c<em>istikrar etkeni<\/em>\u201d g\u00f6sterilmesi gibi \u00e7e\u015fitli etkenler sonucu ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f oldu.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>14-28 May\u0131s Se\u00e7imleri ve i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i hareketi<\/strong><\/p>\n<p>2023 Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve parlamento se\u00e7imleri i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i kitleleriyle sermaye partileri ve burjuva devlet iktidar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin seyri a\u00e7\u0131s\u0131ndan baz\u0131 verileri yeniden g\u00f6sterdi. \u0130\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fuyla siyaseti, hala burjuva partilerinin se\u00e7im matemati\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde ve vaatleriyle de ba\u011fl\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcp \u00f6nemsedi\u011fi -veya sorun edindi\u011fi- bu se\u00e7imler vesilesiyle yeniden g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin \u00f6nemli \u00e7o\u011funlu\u011fu i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretler, k\u00f6t\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131nda 10-12 saat \u00e7al\u0131\u015fma, y\u00fcksek oranl\u0131 i\u015fsizlik, temel ihtiya\u00e7 maddelerinin y\u00fcksek fiyatlar\u0131 ve halk\u0131n on milyonlarcas\u0131n\u0131n yoksulluk s\u0131n\u0131r\u0131 alt\u0131nda ya\u015fama mahkum edilmesi gibi dolays\u0131zca kendisini ve ailesinin bireylerini ilgilendiren sorunlar, g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda bo\u011fu\u015fmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 sorunlar olmas\u0131na; bu durum bir tepkiyle birlikte farkl\u0131 aray\u0131\u015flar\u0131 da g\u00fcndeme getirmesine ra\u011fmen, <em>bu tepki ve aray\u0131\u015f<\/em>, \u00e7e\u015fitli di\u011fer etkenlerin de devreye girmesiyle birlikte mevcut d\u00fczen partileri aras\u0131nda birinden \u00f6tekine verilen destek \u015feklinde bir de\u011fi\u015fim s\u0131n\u0131rlar\u0131nda kalmakta; bunu a\u015fan tutum ise ancak <em>belirli bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n dolays\u0131z s\u0131n\u0131f kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131<\/em> olarak \u015fekillenebilmektedir.<\/p>\n<p>Bir di\u011fer veri, i\u015f\u00e7i yo\u011fun b\u00fcy\u00fck kentlerle bu kentlere k\u0131yasla daha geriden gelen ve bir k\u0131sm\u0131 da \u201c<em>ta\u015fra kentleri<\/em>\u201d olan kent ve alanlardaki emek\u00e7ilerin sadece se\u00e7im bazl\u0131 olmakla s\u0131n\u0131rl\u0131 g\u00f6r\u00fclemeyecek olan politikayla ili\u015fkilerinin farkl\u0131la\u015fmas\u0131na dairdir. Artan fiyatlar, y\u00fcksek kira giderleri, d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret ve uzun \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi gibi \u00fccretli emek\u00e7ilerin daha dolays\u0131z y\u00fcz y\u00fcze oldu\u011fu sorunlar, tepki birikiminin b\u00fcy\u00fck kentlerde daha belirgin bi\u00e7imde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakta; i\u00e7 b\u00f6lgelerde ise, milliyet\u00e7i ve siyasal \u0130slamc\u0131 s\u00f6ylem \u201c<em>sorun \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc<\/em>\u201d vaatlerle birlikte daha fazla etkili olmaktad\u0131r. Se\u00e7im \u00f6ncesi saha g\u00f6zlemleri \u00f6rne\u011fin \u0130stanbul\u2019da, \u00f6zellikle d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretli i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fan emek\u00e7ilerin (ulusal k\u00f6ken ve inan\u00e7 bi\u00e7imleri de etken olmak \u00fczere) \u00e7o\u011funlu\u011fuyla burjuva ve devrimci muhalefet partilerinin \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde tutum ald\u0131\u011f\u0131n\u0131; Kayseri\u2019de ise, kendilerini \u201c<em>milliyet\u00e7i muhafazak\u00e2r<\/em>\u201d olarak tan\u0131mlayan emek\u00e7i \u00e7o\u011funlu\u011funun AKP-MHP-YRP ve ZP\u2019nin politikalar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde davran\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fini i\u015faret ediyor. \u201c<em>B\u00fcy\u00fck ve g\u00fc\u00e7l\u00fc T\u00fcrkiye<\/em>\u201d s\u00f6ylemi ve bu s\u00f6ylemi g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lmak \u00fczere piyasaya s\u00fcr\u00fclen silah sanayi \u00fcr\u00fcnleri, kendilerini \u201c<em>muhafazak\u00e2r milliyet\u00e7i<\/em>\u201d olarak tan\u0131mlayan i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7iler taraf\u0131ndan daha fazla \u00f6nemsenmekte, Togg, TCG Anadolu Gemisi, S\u0130HA, \u0130HA gibi ara\u00e7lar, \u201c<em>yerli ve milli<\/em>\u201d geli\u015fme ve kalk\u0131nman\u0131n ara\u00e7lar\u0131 say\u0131larak sahiplenilmekte, \u00e7al\u0131\u015fma ve ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n artan k\u00f6t\u00fcle\u015fmesine kar\u015f\u0131 belirli bir huzursuzluk duyulmas\u0131na ra\u011fmen bu emek\u00e7i kesiminde, AKP-MHP gibi partilerin akt\u00fcel politikalar\u0131 do\u011frultusunda davran\u0131\u015f g\u00f6sterme e\u011filim ve tutumu devam etmektedirler.<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a> B\u00fcy\u00fck ketlerdeki i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin k\u0131rsal b\u00f6lgelerdeki emek\u00e7ilere k\u0131yasla y\u00fcksek kira ve ula\u015f\u0131m giderleri, kent alt yap\u0131 giderlerinin vergiler ve ekleriyle emek\u00e7ilere \u00f6dettirilmesi gibi baz\u0131 ek etmenler nedeniyle pahal\u0131l\u0131k, i\u015fsizlik, \u00fccretlerin d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve y\u00fcksek oranl\u0131 enflasyondan daha fazla etkilenmeleri, se\u00e7imlerde muhalif tutum almalar\u0131n\u0131n etkenleri aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Bir di\u011fer etken, kentlile\u015fmenin k\u0131rsal alanda ya\u015fayanlara k\u0131yasla sosyo k\u00fclt\u00fcrel alandaki de\u011fi\u015fimi h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 rol oynamas\u0131 ve sosyal iktisadi sorunlara tepkilerin farkl\u0131la\u015fmas\u0131na yol a\u00e7mas\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u00e7ilerin ve \u00fccretli \u00e7al\u0131\u015fan emek\u00e7ilerin b\u00fcy\u00fck kentlerde yo\u011fun olarak bulunmalar\u0131 nedeniyle de bu kentlerde iktidar muhalifi se\u00e7men n\u00fcfusu daha y\u00fcksek oranda olabilmektedir. \u0130stanbul, \u0130zmir, Adana gibi i\u015f\u00e7i yo\u011fun kentlerdeki se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131, buna i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p>Bu tutum, ku\u015fkusuz \u00fclkenin t\u00fcm k\u0131y\u0131 kentleriyle t\u00fcm i\u00e7 b\u00f6lgelerindeki kentlerin emek\u00e7ileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan birebir genelle\u015ftirilerek ayn\u0131 derece ve d\u00fczeyde ge\u00e7erli g\u00f6sterilemez. Bir di\u011fer \u00f6nemli ayra\u00e7, emek\u00e7i n\u00fcfusun gen\u00e7 ve orta ya\u015f guruplar\u0131ndaki kesimlerinin farkl\u0131 politik davran\u0131\u015f g\u00f6sterme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Se\u00e7im ve devrimci ittifaklar\u0131n durumu<\/strong><\/p>\n<p>Bu se\u00e7imlerde b\u00fcy\u00fck oranda \u00f6ne \u00e7\u0131kan ay\u0131r\u0131c\u0131 siyasetin <em>Erdo\u011fan iktidar\u0131nda temsil olunan fa\u015fizan-\u015fovenist tek adam y\u00f6netimi<\/em>nin <em>devam\u0131<\/em> ya da <em>sona erdirilmesi<\/em> olmas\u0131, baz\u0131 kesimler a\u00e7\u0131s\u0131ndan tercihi kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 i\u015flev g\u00f6r\u00fcrken, baz\u0131 di\u011ferleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da iki burjuva \u201c<em>kamp<\/em>\u201dtan birinin taraf\u0131nda g\u00f6r\u00fcnmeme ad\u0131na, sonu\u00e7lar\u0131 Erdo\u011fan y\u00f6netimi yarar\u0131na olacak tutumlar\u0131 bir kez daha g\u00fcndeme getirdi. S\u0131n\u0131flar aras\u0131 ili\u015fki ve \u00e7eli\u015fkilerin boyutlar\u0131 ve kar\u015f\u0131t g\u00fc\u00e7lerin m\u00fccadele alan\u0131ndaki safla\u015fmas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda kendi dar kabu\u011fu i\u00e7indeki safl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyarak canavarlar\u0131 boynuzlar\u0131ndan tutup cehenneme yollad\u0131\u011f\u0131n\u0131 zanneden kimi var\u0131-yo\u011fu belirsiz \u201c<em>siyaset erbab\u0131<\/em>\u201d bir yana b\u0131rak\u0131l\u0131rsa, bu se\u00e7imler, bilinen ve g\u00f6r\u00fcnen bir eksiklik ya da zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 -m\u00fccadele ve \u00f6rg\u00fctlenmenin geri d\u00fczeyi ile ba\u011fl\u0131 sorunlar\u0131- daha aleni \u015fekilde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirdi. Uzun s\u00fcre devrimci demokratik ve sosyalist potansiyelin birle\u015fik bir m\u00fccadele ittifak\u0131 etraf\u0131nda seferber edilmesi \u00fczerine y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmalara ra\u011fmen, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n, kad\u0131n ve gen\u00e7lik kitlelerinin daha geni\u015f bir kesimi i\u00e7in \u00e7ekim merkezi olu\u015fturacak bir eylem ve g\u00fc\u00e7 birli\u011fi olu\u015fturulamad\u0131 ve se\u00e7ime \u00f6n gelen s\u00fcre\u00e7te iki farkl\u0131 ittifak \u015fekillendi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve tek ittifak olmas\u0131 durumunda, al\u0131nacak sonu\u00e7lar\u0131n sadece oy ve milletvekili say\u0131lar\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fclemeyecek manevi-moral g\u00fcce sahip birle\u015fik m\u00fccadeleye katk\u0131s\u0131n\u0131n daha ileri d\u00fczeyde olaca\u011f\u0131 apa\u00e7\u0131k olan bu ittifak ger\u00e7ekle\u015ftirilemedi. Sosyalist G\u00fc\u00e7 Birli\u011fi \u201c<em>ittifak\u0131<\/em>\u201dn\u0131 olu\u015fturan partilerin se\u00e7ime ayr\u0131 listelerle girmeleri her birine oy kaybettirmekle kalmad\u0131; Emek ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck \u0130ttifak\u0131\u2019yla birlikte se\u00e7ime kat\u0131lmaktan ka\u00e7\u0131nmalar\u0131 nedeniyle de bu iki ittifak\u0131n bir aradal\u0131\u011f\u0131 durumunda sa\u011flanabilecek daha y\u00fcksek oranl\u0131 kitle deste\u011fi sa\u011flanamad\u0131. Bu ittifak\u0131n partileri de bekledikleri oranda destek g\u00f6rmediler. TKH 17.864 oy (%0,03) ald\u0131. Sol Parti\u2019nin ald\u0131\u011f\u0131 78.032 oyun (%0,14) 25 bin kadar\u0131n\u0131n K\u00fcrt kentlerinde yanl\u0131\u015fl\u0131kla kullan\u0131lan oylar olmas\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir olas\u0131l\u0131kt\u0131r.<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a> TKP ise %0,12 oran\u0131yla 63.509 oy ald\u0131.<\/p>\n<p>K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n etkin g\u00fcc\u00fc ve b\u00fcy\u00fck potansiyelini olu\u015fturdu\u011fu Emek ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck \u0130ttifak\u0131 ise, gerici ku\u015fatmaya ve ter\u00f6rle su\u00e7lanarak etkisiz k\u0131lma operasyonlar\u0131na ra\u011fmen %10,53 oy oran\u0131yla toplam olarak 65 milletvekili \u00e7\u0131kard\u0131.<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a> Ye\u015fil ve Sol Gelecek Partisi (YSP) %8,82 oy oran\u0131yla ikisi EMEP\u2019ten 61 milletvekili, T\u0130P %1,73 oy oran\u0131yla 4 milletvekili \u00e7\u0131kard\u0131. Bu sonu\u00e7(lar), HDP\u2019nin 2018 y\u0131l\u0131 se\u00e7imlerindeki oy oran\u0131ndan bir miktar d\u00fc\u015f\u00fck. Etkenlerden biri, \u00f6nceki se\u00e7imlerde HDP\u2019nin baraj alt\u0131nda kalmas\u0131 tehlikesini bertaraf etmek \u00fczere verilen \u201c<em>tercih oylar\u0131<\/em>\u201dn\u0131n bu se\u00e7imde \u201c<em>as\u0131l adresleri<\/em>\u201dne y\u00f6nelmesidir. T\u0130P\u2019e, Sol Parti\u2019ye, CHP\u2019ye verilen oylar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc bu t\u00fcrdendir. CHP, \u00f6rne\u011fin Diyarbak\u0131r\u2019da \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 milletvekiliyle az miktarda da olsa HDP\u2019nin se\u00e7meninden destek g\u00f6rm\u00fc\u015f; ya da farkl\u0131 ifadeyle, eskiden HDP\u2019ye oy veren bir k\u0131s\u0131m se\u00e7men bu kez CHP\u2019ye oy vermi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Se\u00e7im sonras\u0131 muhtemel geli\u015fmeler ve m\u00fccadele<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ktisadi ko\u015fullar, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte ve \u00fclkede \u00fccretli emek\u00e7ilerin ve genel olarak \u00e7al\u0131\u015fan halk\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 daha fazla zorla\u015ft\u0131racak uygulamalar\u0131n g\u00fcndeme gelece\u011fini i\u015faret ediyor. T\u00fcrkiye, d\u00fcnyada, enflasyonun ve temel gereksinim maddeleri fiyatlar\u0131n\u0131n en y\u00fcksek oldu\u011fu \u00fclkelerin ilk s\u0131ralar\u0131nda yer al\u0131yor. Halk kitlelerinin \u00f6nemli bir kesimi mutlak yoksulluk s\u0131n\u0131r\u0131 alt\u0131ndaki ko\u015fullarda ya\u015f\u0131yor. T\u00fcrk-\u0130\u015f, d\u00f6rt ki\u015filik ailenin a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n 10 bin 135 lira, yoksulluk s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n 33 bin 15 lira d\u00fczeyine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Asgari \u00fccret ise 8.506 lira ve on milyonlarca emek\u00e7i yoksulluk s\u0131n\u0131r\u0131 alt\u0131nda ya\u015fam sava\u015f\u0131 veriyor. Emek\u00e7ilerin \u201c<em>milli gelirden ald\u0131\u011f\u0131 pay<\/em>\u201d 2022 y\u0131l\u0131 son \u00e7eyre\u011finde %26,5\u2019e gerilerken, sermaye pay\u0131 y\u00fczde altm\u0131\u015f\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131. Bek\u00e2r bir emek\u00e7inin asgari ge\u00e7im gideri ayl\u0131k 13 bin 165 lira. <strong>E<\/strong>meklilerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu ise 7 bin 500 lira emekli ayl\u0131\u011f\u0131 ile ge\u00e7inmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. 3,5 milyon ki\u015fi i\u015fsizdir ve \u201c<em>geni\u015f tan\u0131ml\u0131 i\u015fsizlik<\/em>\u201d %23,4\u2019e \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00dcniversite mezunu gen\u00e7lerin %23\u2019\u00fc i\u015fsiz, 18-29 ya\u015f grubu gen\u00e7lerin %70\u2019i yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kma e\u011filimi i\u00e7inde. Hazine\u2019nin bor\u00e7 stoku 4,2 trilyon TL olup 3,6 trilyon TL\u2019lik faiziyle birlikte 7,8 trilyon TL, yani 209 milyar dolard\u0131r ve bor\u00e7 miktar\u0131 Erdo\u011fan iktidar\u0131 d\u00f6neminde 17 kat artm\u0131\u015ft\u0131r. 2023 May\u0131s-Eyl\u00fcl d\u00f6neminde \u00f6denmesi gereken i\u00e7 bor\u00e7 ana para ve faiz toplam\u0131 466 milyar TL\u2019dir. Ayn\u0131 d\u00f6nemde \u00f6denmesi gereken d\u0131\u015f bor\u00e7 miktar\u0131ysa 3,2 milyar dolard\u0131r, fakat Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n May\u0131s 2023 itibar\u0131yla mevcut kayna\u011f\u0131 yaln\u0131zca 4 milyar dolar civar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Burjuva y\u00f6netim a\u011f\u0131r ekonomik sosyal programa mahkumdur ve sermaye \u00e7\u0131karlar\u0131nca belirlenen ekonomi-politikalar\u0131n y\u00fck\u00fc i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilere y\u0131k\u0131lacakt\u0131r. Temel ihtiya\u00e7 maddelerinin pahalanmas\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret ve maa\u015flar, \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve uzun \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcreleri, bu ekonomi-politikalar\u0131n yaln\u0131zca birka\u00e7 unsurudur. Se\u00e7im vaatleriyle ba\u011fl\u0131 beklentici tutumun uzun s\u00fcre devam etmesini olanaks\u0131z k\u0131lan bu ekonomi-politikalar\u0131n sermaye partileriyle halk kitleleri aras\u0131ndaki ili\u015fkileri sars\u0131p emek\u00e7ilerin saflar\u0131ndaki huzursuzluk ve g\u00fcvensizli\u011fi art\u0131rmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131klar aras\u0131ndad\u0131r. Erdo\u011fan\u2019\u0131n, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i muhalefeti ba\u015fta olmak \u00fczere muhaliflerine kar\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekte oldu\u011fu \u015foven milliyet\u00e7i fa\u015fizan politikalar\u0131 daha yo\u011fun \u015fekilde uygulamaktan ka\u00e7\u0131nmayaca\u011f\u0131, bask\u0131 ve zor arac\u0131yla kitleleri zapt-u rapt alt\u0131na almaya daha g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde y\u00f6nelece\u011fi bug\u00fcnden bellidir.<\/p>\n<p>Mevcut durum ve ko\u015fullar, s\u00f6m\u00fcr\u00fclen s\u0131n\u0131f ve ezilen toplumsal kesimlere y\u00f6nelik sosyal ekonomik bask\u0131 politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin daha ileri d\u00fczeyde ve daha etkin \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini zorunlu k\u0131l\u0131yor. Sermaye \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 esas alan ekonomik sosyal politikalar\u0131n uygulay\u0131c\u0131s\u0131 cumhurba\u015fkan\u0131 ve hangi burjuva partiler ittifak\u0131 olursa olsun, s\u00f6m\u00fcr\u00fclen ve ezilen kitlelerin daha etkin bir m\u00fccadelesi olmaks\u0131z\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi beklenemez. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve kent-k\u0131r yoksullar\u0131n\u0131n geni\u015f kitlesi \u00f6rg\u00fctl\u00fc politik m\u00fccadelede birle\u015fmeksizin giderek yo\u011funla\u015faca\u011f\u0131 bug\u00fcnden \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olan sald\u0131r\u0131lar\u0131 p\u00fcsk\u00fcrtemez. Akt\u00fcel acil taleplerin elde edilmesi i\u00e7in oldu\u011fu kadar, s\u00f6m\u00fcr\u00fcden kurtulu\u015f m\u00fccadelesinde daha ileri mevziler edinmek i\u00e7in de daha etkin bir m\u00fccadeleye ve bunun gere\u011fi olan \u00f6rg\u00fctl\u00fc birle\u015fik harekete ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n<p>Siyasal pratik, s\u00f6m\u00fcr\u00fclen s\u0131n\u0131f ve bask\u0131 alt\u0131ndaki toplumsal kesimlerin fabrika-alan m\u00fccadelesi ve bu m\u00fccadelenin olu\u015fturdu\u011fu bask\u0131 olmaks\u0131z\u0131n burjuva parlamentosunda halk yarar\u0131na iyile\u015ftirici yasalar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7\u0131kar\u0131lsa dahi y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131tlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Burjuva parlamenter sistemin i\u015flerlik g\u00f6stermedi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019si ko\u015fullar\u0131nda ise bu durum \u00e7ok daha belirgin bir \u00f6zg\u00fcnl\u00fck g\u00f6stermektedir. 14 May\u0131s se\u00e7imleri dolay\u0131s\u0131yla burjuva ittifak partilerinin her iki kanad\u0131nca da s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen propagandan\u0131n i\u00e7eri\u011fi ve se\u00e7imler sonucu olu\u015fan parlamento aritmeti\u011fi, bu kurumun \u00e7o\u011funlu\u011fuyla halk kitlelerine y\u00f6nelik ekonomik sosyal sald\u0131r\u0131 politikalar\u0131na ve \u0130slamist milliyet\u00e7i politikan\u0131n daha g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine \u201c<em>payanda<\/em>\u201d olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fini g\u00f6steriyor. \u015eoven milliyet\u00e7ili\u011fin se\u00e7im propagandas\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc bir arg\u00fcman\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi, burjuva partilerinin halk kitlelerini \u201c<em>kimlik<\/em>\u201dleri arac\u0131yla b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f durumda tutmay\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fc sisteminin \u00e7\u0131kar\u0131na g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve bunu s\u00fcrd\u00fcreceklerinin g\u00f6stergelerinden biridir. T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi, sermaye partilerinin iki cephesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ba\u015fl\u0131ca motivasyon malzemesi, birbirlerine kar\u015f\u0131 kulland\u0131klar\u0131 terbiye sopas\u0131 oldu. Erdo\u011fan-Bah\u00e7eli y\u00f6netiminin iktidar tutamac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u015foven milliyet\u00e7ilik burjuva muhalefet\u00e7e de benimsendi ve s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar sorunu eklenmi\u015f olarak daha gerici bir hat \u00fczerinden y\u0131\u011f\u0131nsal tepki k\u00f6r\u00fcklendi.<\/p>\n<p>Birbirleriyle dala\u015fa ve da\u011f\u0131lmaya da te\u015fne ve mahkum iki burjuva partiler bloku ya da ittifak\u0131n\u0131n her birinin ayr\u0131 ayr\u0131 ya da ittifak halinde, halk kitlelerinin sermaye politikalar\u0131na y\u00f6nelik tepkilerinin grev, g\u00f6steri gibi eylemlere d\u00f6n\u00fc\u015fme e\u011filimi g\u00f6sterdi\u011fi her durumda, s\u00fck\u00fbnet \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve &#8220;<em>provokasyonlara gelmeme<\/em>&#8221; uyar\u0131s\u0131yla sokak ve alan m\u00fccadelesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131n onlarca \u00f6rne\u011fi var. Sonu\u00e7ta, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i halk kitlelerinin kendi talepleri i\u00e7in protesto, grev, g\u00f6steri gibi eylemlere giri\u015fmeleri, hem kendi pratiklerinde e\u011fitim g\u00f6rmeleri ve sonu\u00e7 \u00e7\u0131karmalar\u0131 hem de sermaye ve partilerinden uzakla\u015fma zorunlulu\u011funu hissederek hareket etmeleri gibi burjuvazinin \u00e7\u0131kar\u0131na olmayan tutumun g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131na yol a\u00e7abilecektir ki, bu da burjuva partilerin istemeyecekleri bir durumdur.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7ilerin ekonomik sosyal ve politik talepleri etraf\u0131nda birle\u015fik bir m\u00fccadelenin \u00f6r\u00fclmesinin \u00f6nemi ve gere\u011fini i\u015faret ediyor. Halk kitlelerini m\u00fccadele birli\u011fine cesaretlendirici i\u015flevi a\u00e7\u0131k olan demokratik devrimci ve sosyalist parti ve \u00f6rg\u00fctlerin eylem birli\u011fi \u015fimdi daha da \u00f6nemli hale gelmi\u015ftir. K\u00fcrt, T\u00fcrk, Arap ve di\u011fer emek\u00e7ilerin b\u00f6ylesi bir g\u00fc\u00e7 birli\u011fiyle sermaye ve gericili\u011fe kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede daha ileri ad\u0131mlar at\u0131lmad\u0131k\u00e7a, sald\u0131r\u0131 ve ku\u015fatman\u0131n yar\u0131lmas\u0131 ba\u015far\u0131lamaz.<\/p>\n<p>\u015eu ya da bu say\u0131daki devrimci demokrat ya da sosyalist milletvekilinin burjuva parlamentosundaki varl\u0131\u011f\u0131 ise, ancak ve ancak bu m\u00fccadele ile birle\u015fip ondan g\u00fc\u00e7 ald\u0131\u011f\u0131 ve tersinden onlar parlamento k\u00fcrs\u00fcs\u00fcn\u00fc m\u00fccadeleyi g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in kullanabildikleri; farkl\u0131 bir ifadeyle o k\u00fcrs\u00fcler sermaye d\u00fczeni ve burjuva b\u00fcrokratik ayg\u0131t\u0131n \u201c<em>pislikleri<\/em>\u201dnin sergilenmesinde kullan\u0131labildi\u011fi oranda, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin m\u00fccadelesini geli\u015ftirmeye hizmet edebilir. Emek\u00e7ilerin ya\u015fam ve \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131ndaki \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadelesinden g\u00fc\u00e7 ve destek almayan, bu m\u00fccadeleye dayanmayan veya ondan kopuk \u201cparlamenter m\u00fccadele <em>bi\u00e7imleri<\/em>\u201d ise, eninde-sonunda burjuva platforma kaymaya mahkumdur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131, se\u00e7imlerin 14 May\u0131s\u2019ta yap\u0131lmas\u0131 karar\u0131n\u0131 veren Erdo\u011fan olmas\u0131na ra\u011fmen, 14 May\u0131s\u2019\u0131 \u201c<em>siyasi darbe g\u00fcn\u00fc<\/em>\u201d olarak niteledi ve se\u00e7imleri ABD\u2019nin politikalar\u0131yla ili\u015fkilendirdi. Provokasyon \u00fcretme kapasitesini en \u00e7ok a\u00e7\u0131\u011fa vuran saray bakan\u0131, bu a\u00e7\u0131klamas\u0131yla Erdo\u011fan\u2019\u0131 da Amerikan darbesinin orta\u011f\u0131 ya da fig\u00fcran\u0131 konumunda g\u00f6steriyordu. Bu \u00f6ylesine bir \u201c<em>darbe<\/em>\u201d ki, AKP-H\u00fcda Par-MHP-YRP ittifak\u0131 bu darbeye bile-oynaya alet oluyordu ve hi\u00e7biri bakan\u0131n s\u00f6yledi\u011fine itiraz da etmiyordu.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> H\u00dcDA PAR, ge\u00e7mi\u015fte Diyarbak\u0131r Emniyet M\u00fcd\u00fcr\u00fc Ali Gaffar Okkan ile 5 koruma polisini \u00f6ld\u00fcrmek, Diyarbak\u0131r ve Batman\u2019da 84 cinayet i\u015flemek, insanlar\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131p domuz ba\u011f\u0131 denen y\u00f6ntemlerle bo\u011farak \u00f6ld\u00fcrmek gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli su\u00e7larla ili\u015fkili olan Hizbullah taraf\u0131ndan kurulan bir \u00f6rg\u00fctt\u00fcr. Bu su\u00e7lar\u0131 i\u015fledikleri gerek\u00e7esiyle m\u00fcebbet hapse mahkum edilen 20 tetik\u00e7i Erdo\u011fan taraf\u0131ndan imzalanan bir kararnameyle serbest kald\u0131. Bir kontrgerilla \u00f6rg\u00fctlenmesinin s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapan ve \u201c<em>g\u00fc\u00e7l\u00fc devlet<\/em>\u201d savunucusu olan Perin\u00e7ek gibileri de Erdo\u011fan iktidar\u0131n\u0131n yan\u0131nda MHP-H\u00dcDA-PAR ve YRP ile safa durdu.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Evrensel (2024) \u201c\u0130leti\u015fim Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;ndan se\u00e7im d\u00f6neminde 282,9 milyon liral\u0131k harcama\u201d, https:\/\/www.evrensel.net\/haber\/490194\/iletisim-baskanligindan-secim-doneminde-282-9-milyon-liralik-harcama<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> S\u00fczer, E. (2023) \u201c\u0130ktidar se\u00e7ime g\u00fcnler kala para da\u011f\u0131t\u0131yor! 150 milyar TL\u2019ye yakla\u015ft\u0131\u201d, <em>S\u00f6zc\u00fc<\/em>, https:\/\/www.sozcu.com.tr\/2023\/gundem\/iktidar-secime-gunler-kala-para-dagitiyor-150-milyar-tlye-yaklasti-7634568\/<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Ancak AKP\u2019ni desteklemekten vazge\u00e7en se\u00e7menler muhalif partilere de\u011fil AKP\u2019nin ittifak yapt\u0131\u011f\u0131 partilere y\u00f6neldiler. Bir k\u0131sm\u0131 Yeniden Refah Partisi\u2019ne, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc Zafer Partisi\u2019ne ve bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de MHP\u2019ye oy verdi.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> A\u011f\u0131r ekonomik sosyal durum ve politik sald\u0131r\u0131lar emek\u00e7ilerin daha geni\u015f kesimlerini iktidar politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 konumlanmas\u0131n\u0131 olanakl\u0131 k\u0131lmas\u0131na, y\u00fcksek enflasyon ve hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 tepki i\u00e7indeki halk kitleleri b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fuyla daha iyi ko\u015fullarda ya\u015fama beklentisiyle de\u011fi\u015fimden yana tutum almas\u0131na ra\u011fmen, da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k ve \u00f6rg\u00fcts\u00fczl\u00fck gibi emek\u00e7iler a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici \u00f6nemdeki bir sonu\u00e7la birlikte burjuva muhalefetin halk kitlelerinin a\u00e7\u0131k muhalefet i\u00e7indeki kesimlerini de \u201cs\u00fck\u00fbnete\u201d \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131, iktidar lehine sonu\u00e7lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na hizmet etti.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Milliyet\u00e7i hassasiyetler, Erdo\u011fan, \u201c<em>Biz T\u00fcrkiye\u2019yiz. Biz T\u00fcrk milletiyiz. Bizi ger\u00e7eklikten kopmakla itham edenleri, umutlar\u0131n\u0131 ba\u011flad\u0131klar\u0131 hayallerden uyand\u0131rmaya tek ba\u015f\u0131na KAAN ve H\u00fcrjet bile yeter<\/em>\u201d \u015feklinde milliyet\u00e7i nutuklar att\u0131\u011f\u0131nda, i\u015f\u00e7ilerin bir kesiminin sermaye sahipleriyle ayn\u0131 ya da benzer do\u011frultuda tutum almalar\u0131n\u0131 sa\u011flamakta; Erdo\u011fan \u201c<em>Sizler ne so\u011fana ne patatese liderinizi kurban etmezsiniz<\/em>\u201d dedi\u011finde de, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc, onu, \u00fclkenin g\u00fc\u00e7lenmesi ve kalk\u0131nmas\u0131 i\u00e7in teknolojik hamlelere imza atan, \u201c<em>d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler<\/em>\u201d olarak niteledi\u011fi Bat\u0131l\u0131 emperyalistlere kar\u015f\u0131 tutum alan bir \u201c<em>milli-muhafazak\u00e2r lider<\/em>\u201d olarak alk\u0131\u015flayabilmektedirler. Yerli ve milli olarak reklam edilen otomobilin, tank ve di\u011fer sava\u015f ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli par\u00e7alar\u0131n\u0131n \u015fu ya da bu d\u0131\u015f g\u00fcc\u00fcn (\u00fclke ve tekel) mal\u0131\/ imalat\u0131 olmas\u0131 bu bak\u0131mdan dikkate al\u0131n\u0131r \u00f6nem g\u00f6stermemektedir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Bu oylar\u0131n 27 bin civar\u0131ndaki k\u0131sm\u0131n\u0131n K\u00fcrt n\u00fcfus yo\u011funluklu b\u00f6lgelerde yanl\u0131\u015fl\u0131kla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131; asl\u0131nda Ye\u015fil Sol Parti\u2019ye verilen oylar oldu\u011fu belirtilmektedir ki, bu durumda da Sol Parti 50 bin civar\u0131nda oy alm\u0131\u015f demektir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Savundu\u011fu sosyalizmin \u201c<em>nas\u0131l bir sosyalizm oldu\u011fu<\/em>\u201d konusunda a\u00e7\u0131k bir fikre sahip olmamakla birlikte \u00fcniversiteli gen\u00e7lik ve gen\u00e7 i\u015f\u00e7ilerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc T\u0130P\u2019e oy vermi\u015ftir. T\u0130P\u2019in ald\u0131\u011f\u0131 970 bin oyun 420 bin gibi yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131n \u0130stanbul\u2019da olmas\u0131 dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>| \u00c7etin Akdeniz Se\u00e7im karar\u0131, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretici ve esnaf\u0131n izlenen ekonomik-sosyal politikalara duyduklar\u0131 tepkileri \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlerle d\u0131\u015fa vurmakta olduklar\u0131 bir d\u00f6nemde, depremin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131m nedeniyle ya\u015fanan \u201cinfial\u201d ko\u015fullar\u0131nda ilan edildi. D\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret, i\u015fsizlik, yoksulluk ve hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131, grev yasaklar\u0131 ve siyasal bask\u0131; muhalif gazeteci ve politikac\u0131lar\u0131n sald\u0131r\u0131ya u\u011framas\u0131 ve g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131, \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesinin iptali ve 6284 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3479,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[589,378,298],"tags":[596,593,594,575,576],"class_list":["post-3478","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-60-sayi-yaz-2023","category-ic-politika","category-cetin-akdeniz","tag-2023-secimleri","tag-cumhur-ittifaki","tag-millet-ittifaki","tag-14-mayis","tag-28-mayis"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>2023 se\u00e7imleri \u00fczerine baz\u0131 notlar<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:locale:alternate\" content=\"en_EN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"2023 se\u00e7imleri \u00fczerine baz\u0131 notlar\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"| \u00c7etin Akdeniz Se\u00e7im karar\u0131, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretici ve esnaf\u0131n izlenen ekonomik-sosyal politikalara duyduklar\u0131 tepkileri \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlerle d\u0131\u015fa vurmakta olduklar\u0131 bir d\u00f6nemde, depremin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131m nedeniyle ya\u015fanan \u201cinfial\u201d ko\u015fullar\u0131nda ilan edildi. D\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret, i\u015fsizlik, yoksulluk ve hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131, grev yasaklar\u0131 ve siyasal bask\u0131; muhalif gazeteci ve politikac\u0131lar\u0131n sald\u0131r\u0131ya u\u011framas\u0131 ve g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131, \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesinin iptali ve 6284 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Teori ve Eylem\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-08-12T08:30:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/02_Cetin-Akdeniz.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"240\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"210\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"25 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/12\\\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/12\\\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\"},\"headline\":\"2023 se\u00e7imleri \u00fczerine baz\u0131 notlar\",\"datePublished\":\"2023-08-12T08:30:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/12\\\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\\\/\"},\"wordCount\":6179,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/12\\\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/02_Cetin-Akdeniz.jpg\",\"keywords\":[\"2023 se\u00e7imleri\",\"Cumhur \u0130ttifak\u0131\",\"Millet \u0130ttifak\u0131\",\"14 May\u0131s\",\"28 May\u0131s\"],\"articleSection\":[\"60. Say\u0131 \\\/ Yaz 2023\",\"\u0130\u00e7 Politika\",\"\u00c7etin Akdeniz\"],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/12\\\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/12\\\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\\\/\",\"name\":\"2023 se\u00e7imleri \u00fczerine baz\u0131 notlar\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/12\\\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/12\\\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/02_Cetin-Akdeniz.jpg\",\"datePublished\":\"2023-08-12T08:30:09+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/12\\\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/12\\\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/12\\\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/02_Cetin-Akdeniz.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/02_Cetin-Akdeniz.jpg\",\"width\":240,\"height\":210},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/08\\\/12\\\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"2023 se\u00e7imleri \u00fczerine baz\u0131 notlar\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"description\":\"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"width\":400,\"height\":400,\"caption\":\"Teori ve Eylem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/teoriveeylem\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/teoriveeylem\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/teoriveeylem\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"2023 se\u00e7imleri \u00fczerine baz\u0131 notlar","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"[:tr]2023 se\u00e7imleri \u00fczerine baz\u0131 notlar[:] - Teori ve Eylem","og_description":"| \u00c7etin Akdeniz Se\u00e7im karar\u0131, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretici ve esnaf\u0131n izlenen ekonomik-sosyal politikalara duyduklar\u0131 tepkileri \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlerle d\u0131\u015fa vurmakta olduklar\u0131 bir d\u00f6nemde, depremin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131m nedeniyle ya\u015fanan \u201cinfial\u201d ko\u015fullar\u0131nda ilan edildi. D\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret, i\u015fsizlik, yoksulluk ve hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131, grev yasaklar\u0131 ve siyasal bask\u0131; muhalif gazeteci ve politikac\u0131lar\u0131n sald\u0131r\u0131ya u\u011framas\u0131 ve g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131, \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesinin iptali ve 6284 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/","og_site_name":"Teori ve Eylem","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","article_published_time":"2023-08-12T08:30:09+00:00","og_image":[{"width":240,"height":210,"url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/02_Cetin-Akdeniz.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@teoriveeylem","twitter_site":"@teoriveeylem","twitter_misc":{"Yazan:":false,"Tahmini okuma s\u00fcresi":"25 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c"},"headline":"2023 se\u00e7imleri \u00fczerine baz\u0131 notlar","datePublished":"2023-08-12T08:30:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/"},"wordCount":6179,"publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/02_Cetin-Akdeniz.jpg","keywords":["2023 se\u00e7imleri","Cumhur \u0130ttifak\u0131","Millet \u0130ttifak\u0131","14 May\u0131s","28 May\u0131s"],"articleSection":["60. Say\u0131 \/ Yaz 2023","\u0130\u00e7 Politika","\u00c7etin Akdeniz"],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/","name":"2023 se\u00e7imleri \u00fczerine baz\u0131 notlar","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/02_Cetin-Akdeniz.jpg","datePublished":"2023-08-12T08:30:09+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr-TR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/#primaryimage","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/02_Cetin-Akdeniz.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/02_Cetin-Akdeniz.jpg","width":240,"height":210},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/08\/12\/2023-secimleri-uzerine-bazi-notlar\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"2023 se\u00e7imleri \u00fczerine baz\u0131 notlar"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","name":"Teori ve Eylem","description":"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi","publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization","name":"Teori ve Eylem","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","width":400,"height":400,"caption":"Teori ve Eylem"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","https:\/\/x.com\/teoriveeylem","https:\/\/www.instagram.com\/teoriveeylem\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c","name":"admin","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3478","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3478"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3478\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3480,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3478\/revisions\/3480"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3478"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3478"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}