{"id":3424,"date":"2023-05-26T22:59:52","date_gmt":"2023-05-26T19:59:52","guid":{"rendered":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?p=3424"},"modified":"2023-05-26T22:59:52","modified_gmt":"2023-05-26T19:59:52","slug":"temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/","title":{"rendered":"TEMEL B\u0130R KIRILMA: NEREDE BU DEVLET?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Kadir Yal\u00e7\u0131n<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>6 \u015eubat\u2019ta on ili kapsayarak \u00fcst \u00fcste gelen iki b\u00fcy\u00fck deprem, g\u00fcneydo\u011fuda iki fay hatt\u0131n\u0131n birden k\u0131r\u0131lmas\u0131yla bir\u00e7ok kent, kasaba ve k\u00f6y\u00fc enkaz haline getirdi. \u0130lki 7.7, ikincisi 7.6 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki Pazarc\u0131k ve Elbistan merkezli depremle ayn\u0131 b\u00f6lge \u00e7o\u011fu yerde ta\u015f ta\u015f \u00fcst\u00fcnde kalmamacas\u0131na sallan\u0131p y\u0131k\u0131ld\u0131. Hatay ve Ad\u0131yaman gibi iller ve Elbistan, Nurda\u011f\u0131, \u0130slahiye, Samanda\u011f\u0131 ve Defne gibi il\u00e7elerden geriye sa\u011flam olarak hemen hi\u00e7bir \u015fey kalmad\u0131.<\/p>\n<p>Art arda gelen iki deprem, bilinen en b\u00fcy\u00fck deprem olan 7.9 \u015fiddetindeki 1939 Erzincan depreminden sonra tan\u0131k olunan en b\u00fcy\u00fck do\u011fal felaket. Etki alan\u0131n\u0131n geni\u015fli\u011fi ve artan n\u00fcfus dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, sonu\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan en y\u0131k\u0131c\u0131s\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>Olu\u015fumu, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve etkisiyle son b\u00fcy\u00fck felakette fay hatlar\u0131 k\u0131r\u0131lmakla kalmad\u0131. Bu k\u0131r\u0131lma ve sonu\u00e7lar\u0131 korkun\u00e7tu. Ancak \u015f\u00fcphesiz sosyal temeli olan siyasal bir k\u0131r\u0131lma da ya\u015fand\u0131.<\/p>\n<p>On ilde maddi ve manavi olarak tarifsiz bir y\u0131k\u0131c\u0131 etkide bulunan afet, yaln\u0131zca akrabal\u0131k ili\u015fkileri dolay\u0131s\u0131yla de\u011fil, \u00fclkenin d\u00f6rt bir yan\u0131n\u0131n deprem b\u00f6lgesi olu\u015funun da g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fi ortak duyguda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yan\u0131nda ayn\u0131 topraklar\u0131 payla\u015fma ve halk\u00e7\u0131 dayan\u0131\u015fma bilinciyle \u00fclkenin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc etkisi alt\u0131na ald\u0131. Ya\u015f\u0131 ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 elverenler yard\u0131m toplama ve ula\u015ft\u0131rma amac\u0131yla harekete ge\u00e7ti, geri kalanlar di\u015flerinden t\u0131rnaklar\u0131ndan art\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamaktan kendini alamad\u0131 ve olumlu haberler alabilmek i\u00e7in TV kanallar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan kalkmad\u0131.<\/p>\n<p>Halk, deprem b\u00f6lgesinde ve di\u011fer illerde kimseyi beklemedi. Hele ilk g\u00fcnler ortal\u0131kta hi\u00e7 g\u00f6r\u00fcnmeyerek kendisini y\u0131k\u0131mla ba\u015fba\u015fa b\u0131rakan devleti hi\u00e7 beklemedi. B\u00f6lgenin depremzede halk\u0131, yaral\u0131 kurtulanlar da dahil, akrabas\u0131, konu kom\u015fusu, tan\u0131d\u0131klar\u0131 ve tan\u0131mad\u0131klar\u0131n\u0131 kurtarabilme umuduyla \u00e7\u0131plak elleriyle her yan\u0131ndan yard\u0131m \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131 gelen enkazlara ko\u015ftu. 6 \u015eubat sabah\u0131ndan itibaren d\u0131\u015f illerden deprem b\u00f6lgesine do\u011fru yard\u0131m ama\u00e7l\u0131 bir ak\u0131n ba\u015flad\u0131. \u0130nsanlar g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak ve olanaklar\u0131n\u0131 zorlayarak b\u00f6lgeye ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Orta Anadolu, deprem b\u00f6lgesinin \u00e7o\u011fu beldesi gibi kar alt\u0131ndayd\u0131, yollar ge\u00e7it vermedi ve herkes kar alt\u0131nda yollarda kald\u0131. \u0130kinci g\u00fcn ge\u00e7 vakitten \u00f6nce b\u00f6lgeye ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. Ula\u015fabilenler, ula\u015ft\u0131klar\u0131 andan itibaren, giderek artan say\u0131lar\u0131 ve \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fckleriyle bir yandan arama ve kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na bir yandan da kurtulan ya da enkazdan \u00e7\u0131kar\u0131lanlar\u0131n bar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ia\u015fesine el att\u0131.<\/p>\n<p>Siyasal k\u0131r\u0131lma bu noktada ba\u015flad\u0131. Ancak k\u0131r\u0131lman\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131n bir araya gelmesi ve olu\u015fumu \u00e7ok \u00f6nceye dayal\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Deprem \u00f6ncesi: Yapt\u0131klar\u0131 ve yapmad\u0131klar\u0131yla devlet ve halk<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6n\u00fcn\u00fc almak ve do\u011fal afetten ka\u00e7\u0131nabilmek olanaks\u0131z. Bunu herkes biliyor. Ancak hen\u00fcz bir nesil de\u011fi\u015fikli\u011finin ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 1999 G\u00f6lc\u00fck ve Adapazar\u0131 Depremi pratik olarak ve ba\u015fta g\u00f6n\u00fcllerde yer eden \u201c<em>Deprem Baba<\/em>\u201d Ahmet Mete I\u015f\u0131kara olmak \u00fczere \u00a07\u2019den 70\u2019e can kula\u011f\u0131yla dinlenen bilim insanlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve \u00f6nayak olduklar\u0131 tart\u0131\u015fmalar herkese \u00f6\u011fretti ki, deprem \u00f6nlenemese bile neden olaca\u011f\u0131 hasar ve can kayb\u0131 \u00f6nlenebilir, en az\u0131ndan asgariye indirilebilir.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte Erdo\u011fan da bunun fark\u0131ndayd\u0131 ve depremden hen\u00fcz yakla\u015f\u0131k 2,5 ay \u00f6nce, d\u00fczenlenen bir tatbikatta, \u201c<em>depremde can ve mal kay\u0131plar\u0131n\u0131 engellemek bizim elimizde<\/em>\u201d diye ba\u015flayarak, T\u00fcrk bayra\u011f\u0131yla cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 forsunu arkas\u0131na al\u0131p TV ekranlar\u0131ndan \u015f\u00f6yle konu\u015fmu\u015ftu: \u201c<em>Ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ac\u0131 tecr\u00fcbelerden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z dersler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z haz\u0131rl\u0131klarla hamdolsun art\u0131k hi\u00e7bir afette vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u2018nerede bu devlet\u2019 diyen feryad\u0131n\u0131 duymuyoruz.<\/em>\u201d<\/p>\n<p>\u00d6yle de\u011fildi, \u00f6yle de olmad\u0131; herkes \u201c<em>nerede bu devlet<\/em>\u201d diye feryat etti. \u00c7\u00fcnk\u00fc can ve mal kayb\u0131n\u0131 asgariye indirmenin gereklerinin oldu\u011fu kesindir. Hi\u00e7biri yap\u0131lmad\u0131, ama s\u0131k\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, hep \u201c<em>kader<\/em>\u201de s\u0131\u011f\u0131n\u0131ld\u0131! \u201c<em>Deprem kaderdir, kaderden ka\u00e7amay\u0131z<\/em>\u201d, \u201c<em>kader plan\u0131m\u0131zda varsa yapacak \u015fey yok<\/em>\u201d, \u201c<em>verdi\u011fi can\u0131 Allah al\u0131r<\/em>\u201d dincili\u011fiyle depremde can \u2013ve yan\u0131 s\u0131ra mal\u2013 kayb\u0131n\u0131 asgariye indirme olana\u011f\u0131 yoktur. Bunun inan\u00e7la ve dindarl\u0131kla bir ilgisi yok. Herkesin inanc\u0131 kendine ve kimse inan\u00e7larla oynamas\u0131n. Devlet haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapmak, \u00f6nlemini almak zorundad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019den daha \u015fiddetli depremlerin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi Japonya\u2019da ya\u015fayanlar \u201c<em>Allah\u0131n sevgili kulu<\/em>\u201dyken, Allah T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayanlar\u0131 hi\u00e7 g\u00f6zetmiyor de\u011fil! Deneylerinden s\u00fcz\u00fclerek gelen bilgiyle Japonlar, sa\u011flam temel at\u0131p malzemeden \u00e7almayarak ev ve i\u015fyerlerini en az 9 \u015fiddetinde depreme dayan\u0131kl\u0131 yap\u0131yor ve kentleri kesinlikle dere yataklar\u0131 ya da kurutulmu\u015f da olsa batakl\u0131k zeminlerde in\u015fa etmiyorlar.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de herkes, b\u00fct\u00fcn halk biliyor ki, kent, ev ve i\u015fyerleri in\u015fa edilirken deprem tehlikesi kimsenin akl\u0131na gelmiyor. Kim bu \u201c<em>kimse<\/em>\u201d? Kendi evini yapan\/yapacak bireyler mi? 16 \u015eubat Per\u015fembe ak\u015fam \u00fcst\u00fc HalkTV ekran\u0131nda arz\u0131 endam ederek, \u201c<em>su\u00e7lunun karar vericiler olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/em>\u201d s\u00f6yleyen AKP\u2019nin atad\u0131klar\u0131ndan biri olan Kandilli Rasathane M\u00fcd\u00fcr\u00fc\u2019n\u00fcn ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, sorumlunun tek tek ki\u015filer oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi? Deprem b\u00f6lgesi ve di\u011fer b\u00f6lgeler halk\u0131n\u0131n b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fi kesin.<\/p>\n<p>Bilmeyen yok: \u0130n\u015faatlar\u0131, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc tekelle\u015fmi\u015f in\u015faat \u015firketleri ve m\u00fcteahhitler yap\u0131yor. Eskisi gibi kendi evini yapan kimse art\u0131k neredeyse hi\u00e7 kalmad\u0131. Nas\u0131l olsa s\u0131k s\u0131k \u0130mar Aff\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fcstelik imar izni olmadan da in\u015faata ba\u015flamak pekala m\u00fcmk\u00fcn. Ya da \u201c<em>ederi \u00f6denerek<\/em>\u201d in\u015faata elveri\u015fli olmayan kaygan zeminli yerler imara a\u00e7\u0131l\u0131yor. Bu nedenle imara a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f deniz kenar\u0131, dere yata\u011f\u0131, batakl\u0131k alan vb. yerlerde birbirinin pe\u015fi s\u0131ra binalar dikilebiliyor, dikildi. \u0130n\u015faat \u015firketleri ve m\u00fcteahhitler bir-iki in\u015faat m\u00fchendisi ya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor ya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rm\u0131yor, jeoloji m\u00fchendislerini ise tan\u0131m\u0131yorlar bile. Yap\u0131m ve kontrolde geri kalan in\u015faat m\u00fchendisi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 diploma toplay\u0131p sadece imzalar\u0131n\u0131 kullanarak ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor gibi yaparak kar\u015f\u0131l\u0131yorlar. Belediye denetimini r\u00fc\u015fvetle a\u015f\u0131yor, ayn\u0131 yolla ard\u0131ndan iskan iznini al\u0131yorlar. Hangi partinin y\u00f6netiminde olursa olsun, belediyeler ve imar m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri \u2013belki istisnalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda\u2013 buna \u00e7oktan haz\u0131rlar ya da \u201c<em>i\u015fler<\/em>\u201d b\u00f6yle y\u00fcr\u00fcyor. Bu y\u00f6ntemleri sadece \u00f6zel in\u015faat \u015firketleriyle m\u00fcteahhitler de\u011fil, ama Karadeniz\u2019de selin s\u00fcr\u00fckledi\u011fi bina \u00f6rneklerinde oldu\u011fu gibi kamu kurulu\u015fu durumundaki TOK\u0130 de kulland\u0131, kullan\u0131yor.<\/p>\n<p>Bununla kalm\u0131yor. \u00c7o\u011fu yerde yumruk b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden fazlas\u0131 kalmam\u0131\u015f moloz y\u0131\u011f\u0131n\u0131yla ka\u011f\u0131t gibi y\u0131rt\u0131lan duvar ve k\u0131r\u0131lan betonlar\u0131yla ya yan yatan ya da oldu\u011fu gibi \u00e7\u00f6ken binalar\u0131 g\u00f6ren hi\u00e7 kimse ve \u00f6zellikle depremzedeler, in\u015faatlar\u0131n hakk\u0131yla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve temellerinin hakk\u0131yla at\u0131ld\u0131\u011f\u0131na inanm\u0131yor. Y\u0131k\u0131nt\u0131lar, betonda kullan\u0131lan demir a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde inceyken topra\u011fa d\u00f6nen betonun az \u00e7imentoyla kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ele veriyor \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n<p>B\u00f6yle olunca ve bunlar devlet\u00e7e engellenmeyince, en ba\u015fta devlet yetkililerinin \u201c<em>kader<\/em>\u201d i\u00e7erikli a\u00e7\u0131klama ya da \u201c<em>savunmalar\u0131<\/em>\u201dn\u0131n ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yine bilmeyen kalmad\u0131. Tedbirini almadan her i\u015fin Allah\u2019a havale edilmesi ve sorumlulu\u011fun, asl\u0131nda su\u00e7un \u201c<em>kadere<\/em>\u201d ve dolay\u0131s\u0131yla Allah\u2019a at\u0131lmas\u0131 art\u0131k kimseyi kand\u0131rm\u0131yor!<\/p>\n<p>Dere yata\u011f\u0131 ve batakl\u0131k alana in\u015faat yap\u0131p imar katekullileriyle tam fay hatt\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne dayan\u0131ks\u0131z binalar\u0131yla kent in\u015fa edip ard\u0131ndan su\u00e7u Allah\u2019a atman\u0131n, eskiden i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131 oldu. Ama bir de\u011fil, iki de\u011fil: \u201c<em>F\u0131trat<\/em>\u201d denen maden katliamlar\u0131\u2026 U\u00e7aklar sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in s\u00f6nd\u00fcr\u00fclemeyen ama \u201c<em>kader<\/em>\u201d denen orman yang\u0131nlar\u0131\u2026 Raylar uygunla\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve sinyalizasyon tamamlanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015fen h\u0131zl\u0131 tren \u201c<em>kazalar\u0131<\/em>\u201d\u2026 Pandemide ya\u015fananlar ve sellerle depremlerdeki can kay\u0131plar\u0131yla \u201c<em>doyma noktas\u0131<\/em>\u201dna geldi. Art\u0131k ba\u015fta bunca kurban veren depremzedeler olmak \u00fczere halk buna inand\u0131r\u0131lam\u0131yor. \u0130stisnalar oldu\u011funu herkes g\u00f6rd\u00fc ve biliyor: TOK\u0130\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 Antakya Devlet Hastanesi tamamen ve Erdo\u011fan\u2019\u0131n Hatay \u015eehir Hastanesi k\u0131smen \u00e7\u00f6kerken, AB\u2019nin finanse edip kendi in\u015faat y\u00f6netmeli\u011fine uygun olarak yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Mara\u015f Belediyesi K\u00fclt\u00fcr binas\u0131yla Hatay D\u00f6rtyol Devlet Hastanesi\u2019nin camlar\u0131 bile k\u0131r\u0131lmad\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde ikinci depremin \u00fcss\u00fc Elbistan Devlet Hastanesi de sa\u011flam kald\u0131. Sa\u011flam kalan binalar\u0131 halk \u00e7\u0131plak g\u00f6z\u00fcyle ya da TV ekranlar\u0131ndan g\u00f6rd\u00fc, g\u00f6r\u00fcyor ve bunca can kayb\u0131n\u0131n dinci a\u00e7\u0131klamalar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6nyarg\u0131l\u0131 ya da \u00e7\u0131karlar\u0131yla d\u00fczene ba\u011flanm\u0131\u015f olanlar bir yana kimseyi ikna etmiyor.<\/p>\n<p>Burada, su\u00e7a do\u011frudan devlet kat\u0131l\u0131yor. Kat\u0131lmakla kalmay\u0131p orkestra \u015fefli\u011fini \u00fcstleniyor.<\/p>\n<p>Evet; g\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u00e2r h\u0131rs\u0131 b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f h\u0131rs\u0131z ve r\u00fc\u015fvet\u00e7i in\u015faat \u015firketi ve m\u00fcteahhidlerle hangi partinin y\u00f6netimde oldu\u011fu \u00f6nemli olmadan, \u00f6nce oynak zemine imar, ard\u0131ndan denetim g\u00f6revini yapmayarak iskan izni veren r\u00fc\u015fvete batm\u0131\u015f belediyeler ne su\u00e7suz ne de temiz. Ancak 1999 Depreminde Veli G\u00f6\u00e7er\u2019in \u201c<em>g\u00fcnah ke\u00e7isi<\/em>\u201d ilan edili\u015fi ve yarg\u0131lan\u0131p bir s\u00fcre cezaevinde tutulduktan sonra kamu vicdan\u0131n\u0131n tatmin oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek sal\u0131verili\u015finde oldu\u011fu gibi, su\u00e7 birka\u00e7 m\u00fcteahhide y\u0131k\u0131larak devletin i\u015fin i\u00e7inden s\u0131yr\u0131lmas\u0131 bu kez m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bu \u00fclkede 1984\u2019te ba\u015flanarak, \u00e7o\u011fu AKP-Erdo\u011fan h\u00fck\u00fcmetleri d\u00f6neminde olmak \u00fczere toplam 9 kez \u0130mar Aff\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 ve izinsiz yap\u0131lara imar iskan ruhsat\u0131 verildi. \u00a0Aff\u0131 \u00e7\u0131karan, m\u00fcteahhid ya da Belediyeler de\u011fil; alt\u0131nda, \u00f6nce bakanlar kurulu ve sonra cumhurba\u015fkan\u0131 imzalar\u0131yla kararlar\u0131 Resmi Gazete yay\u0131nlanan, devlet. Ve devlet, imar aflar\u0131n\u0131 ilan etti\u011fi metinlere ekledi\u011fi bir maddeyle \u00f6nlemini alarak, a\u00e7\u0131k su\u00e7 oldu\u011funu ve \u201c<em>devlet yurtta\u015flar\u0131n\u0131n can g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr<\/em>\u201d yazan anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011finden hukuken su\u00e7tan s\u0131yr\u0131lma \u00e7abas\u0131na giriyor: \u201c<em>\u2026 binan\u0131n fenne uygunlu\u011fu bina sahibinin sorumlulu\u011fundad\u0131r.<\/em>\u201d Devlet yani, g\u00f6z g\u00f6re g\u00f6re yurtta\u015flar\u0131, mezarlar\u0131 olacak binalarda oturmaya y\u00f6neltti! B\u00f6lgede olanlar\u0131 mezara d\u00f6n\u00fc\u015fen, aflarla \u201c<em>temize \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f<\/em>\u201d toplam bina say\u0131s\u0131 294 bin. Ba\u015fta depremzedeler olmak \u00fczere halk aptal de\u011fil, oy dev\u015firme ve rant u\u011fruna imar aflar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda ve bunu biliyor.<\/p>\n<p>Sadece bu de\u011fil. Baz\u0131 riskli alanlar devlet taraf\u0131ndan risksiz alan ilan edildi. Bir \u00f6rnek \u0130skenderun ile ilgili. 4 \u015eubat 2022\u2019de, son deprem felaketinden bir y\u0131l \u00f6nce yani, Resmi Gazetede yay\u0131nlanan ve alt\u0131nda R. T. Erdo\u011fan imzas\u0131 olan 5175 say\u0131l\u0131 cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 karar\u0131yla \u0130skenderun\u2019un baz\u0131 b\u00f6lgeleri \u201c<em>riskli alan<\/em>\u201d olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Neden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 yoktu, ama \u201c<em>risksiz<\/em>\u201d ilan edilen bu b\u00f6lgeler, y\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n alt\u0131nda kalan onca insanla \u201c<em>enkaz alan\u0131<\/em>\u201d kategorisine girdi! Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 KHK\u2019s\u0131 \u00e7ok say\u0131da can alm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<p>Bunlar, devletin yapt\u0131klar\u0131. Bir de yapmad\u0131klar\u0131 var.<\/p>\n<p>1999 Depreminin ard\u0131ndan bir deprem vergisi konmu\u015ftu. AKP, T\u00fcrkiye\u2019nin deprem b\u00f6lgesi oldu\u011funu s\u00f6yleyerek bu vergiyi s\u00fcrekli k\u0131ld\u0131. Bu kalemde bug\u00fcne kadar toplam 37 milyar dolar vergi topland\u0131. 703 milyar TL yap\u0131yor. Erdo\u011fan 2,5 ay \u00f6nce \u201c<em>yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z haz\u0131rl\u0131klar<\/em>\u201ddan s\u00f6z etmi\u015fti; ancak hi\u00e7bir haz\u0131rl\u0131k yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6zel olarak \u201c<em>depreme haz\u0131rl\u0131k<\/em>\u201d gerek\u00e7esiyle toplanan vergilerle hi\u00e7bir \u201c<em>haz\u0131rl\u0131k<\/em>\u201d\u0131n finanse edilmedi\u011fi biliniyor. Bu ama\u00e7la \u00e7ak\u0131lan bir \u00e7ivinin bile olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn halk biliyor. \u00dcstelik Erdo\u011fan\u2019\u0131n bir eski bakan\u0131, maliyeden sorumlu Mehmet \u015eim\u015fek 2011\u2019de itiraf etmi\u015fti: \u201c<em>Sonu\u00e7ta bunlar 74 milyonun servetidir. Deprem vergisi ad\u0131 alt\u0131ndaki vergiden \u00e7ok s\u00fcrekli hale gelmi\u015f \u00d6TV vs var. Bu vergiler bizim sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131za gidiyor. Diyorsunuz ki bu \u00e7er\u00e7evede 44 milyar liral\u0131k vergi toplad\u0131n\u0131z, nereye gitti. Sadece bir y\u0131ll\u0131k vatanda\u015f\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z harcama 44 milyar lira. Bu, duble yollara gidiyor, demiryollar\u0131na, havayollar\u0131na, \u00e7ift\u00e7imize, e\u011fitime gidiyor.<\/em>\u201d<\/p>\n<p>\u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131, deprem sonras\u0131nda b\u00f6lgede 387 bin 346 binada yapt\u0131\u011f\u0131 hasar tespit \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Buna g\u00f6re, b\u00f6lgede 50 bini a\u015fk\u0131n hemen y\u0131k\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7ok hasarl\u0131 ve 11 bini a\u015fk\u0131n orta hasarl\u0131 ve bir de on binlerce enkaza d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bina var. Ancak devlet, depreme dayan\u0131kl\u0131 olmad\u0131klar\u0131 \u015fimdi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclen bu binalar\u0131n yenilenmeleri veya en az\u0131ndan sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in parma\u011f\u0131n\u0131 bile oynatmad\u0131. Oysa deprem vergisiyle biriken paran\u0131n tamam\u0131yla de\u011fil ama bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcyle, toplam\u0131 y\u00fcz binin alt\u0131nda kalan bu hasarl\u0131 binalar\u0131n sadece sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131mas\u0131 de\u011fil ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 yenilenmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. 37 milyar dolar tutan deprem vergisiyle toplanm\u0131\u015f parayla sadece Pazarc\u0131k ve Elbistan merkezli deprem b\u00f6lgesinde de\u011fil t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019deki hasarl\u0131\/dayan\u0131ks\u0131z binalar yenilenebilir ve toplam 300 bin bina, hem de \u00e7elik karkasl\u0131 olarak in\u015fa edilebilirdi. Herkes ayr\u0131nt\u0131s\u0131yla hesaplayamasa bile, istisnalar bir yana b\u00fct\u00fcn halk biliyor ki devlet bunu yapabilirdi, ama yapmad\u0131. Rant elde etmek i\u00e7in duble yol vs. ve ek olarak makam arabalar\u0131 ve u\u00e7aklar al\u0131p saraylar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeyen yok!<\/p>\n<p>\u015eimdi S\u00fcleyman Soylu \u00e7\u0131k\u0131p \u201c<em>Kahramanmara\u015f b\u00f6lgesinin de \u00f6nemini biliyorduk, ama biz \u0130stanbul depremine haz\u0131rlan\u0131yorduk<\/em>\u201d diyor ve yaln\u0131zca g\u00fcl\u00fcn\u00e7 olmuyor, as\u0131l halk\u0131n \u00f6fkesini k\u00f6r\u00fckl\u00fcyor. AFAD iki ay \u00f6nce Mara\u015f deprem raporu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, \u00fcstelik \u201c<em>art arda iki deprem senaryosunu da<\/em>\u201d \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Bilim insanlar\u0131 b\u00f6lgede biriken enerji konusunda uyar\u0131yor ve \u201c<em>deprem geliyor<\/em>\u201d diyordu. Ancak devlet ne \u0130stanbul ne de Mara\u015f ve depremin y\u0131kt\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgede k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6nlem ald\u0131! Tersine, sonradan \u00f6\u011freniyoruz ki, s\u00f6zde felaketlerle m\u00fccadele i\u00e7in kurulmu\u015f AFAD\u2019\u0131n 2022\u2019de 12,1 milyar TL olan b\u00fct\u00e7esini devlet, 2023 i\u00e7in 8 milyara indirmi\u015fti. Sadece bu da de\u011fil, ge\u00e7en y\u0131l ya da bu y\u0131l i\u00e7in ayr\u0131lan paran\u0131n AFAD y\u00f6neticilerinin maa\u015f, yolluk ve harc\u0131rahlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda nerelere harcand\u0131\u011f\u0131 da belirsizdir.<\/p>\n<p>Peki, \u00f6nlem almayan devlet, gerekli organizasyonu yapt\u0131 m\u0131? 1999 Depremi sonras\u0131, baz\u0131 b\u00f6lge ve yollar, deprem riski g\u00f6zetilerek, hi\u00e7bir yap\u0131n\u0131n yap\u0131lamayaca\u011f\u0131, araba bile park edilemeyecek \u201c<em>acil m\u00fcdahale alan\u0131<\/em>\u201d ilan edilmi\u015fti. Yerlerinde yeller esiyor, t\u00fcm\u00fc ranta kurban gitti.<\/p>\n<p>Eskiden K\u0131z\u0131lay, iyi k\u00f6t\u00fc \u00e7ad\u0131r stoklar, felaketlerde k\u0131sa s\u00fcrede yard\u0131mlar\u0131 afet b\u00f6lgesine ula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f AKUT m\u00fcdahaleye haz\u0131r beklerdi. Ordu i\u00e7inde felaket anlar\u0131nda m\u00fcdaheleye y\u00f6nelik \u00f6rg\u00fctlenme vard\u0131. Geli\u015ftirilmeleri bir yana t\u00fcm\u00fc da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131 ve yerlerine AFAD denen bir kurum ge\u00e7irildi ve y\u00f6neticileri sadece kabar\u0131k miktarlarda maa\u015flar al\u0131p g\u00fcnlerini g\u00fcn etmekle yetindi.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Deprem sonras\u0131 depremzedenin \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131: \u2018Devlet nerede?\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Depremde bir de AFAD facias\u0131 ya\u015fand\u0131. G\u00f6lc\u00fck Depreminde AKUT faaldi. AKP ideolojik gerek\u00e7elerle da\u011f\u0131t\u0131p deyip yerine AFAD\u2019\u0131 kurdu ve ba\u015fka devlet kurumlar\u0131na oldu\u011fu gibi, ona da depreme haz\u0131rl\u0131k ve kurtarma vb. \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan bihaber, konuyla uzaktan bile ilgisi olmayan ilahiyat\u00e7\u0131 vb. ki\u015fileri doldurdu. Halk ve \u00f6zellikle depremzedeler AFAD\u2019\u0131n i\u015feyaramazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fayarak deneyden ge\u00e7irdi. Ne bir koordinasyon ve organizasyon yetene\u011fi ne i\u015fbilirlik ne de \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme kapasitesi. AFAD\u2019\u0131n hele ilk \u00fc\u00e7 g\u00fcn depreme m\u00fcdahale etti\u011fini sadece kendi y\u00f6neticileri iddia ediyor!<\/p>\n<p>\u015e\u00fcphesiz sorun, burjuva muhalefetin propagandas\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, AFAD\u2019\u0131n i\u015fbilmezli\u011finden, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u201c<em>kadrolar\u0131n\u0131n liyakatsiz insanlarla doldurulmu\u015f<\/em>\u201d olmas\u0131 ve bu nedenle koordinasyon ve organizasyon yeteneksizli\u011finden ve bunlar\u0131n kaynakland\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclen inisiyatifsizlikten, \u201c<em>tek adam<\/em>\u201ddan emir beklemesi ve bunu zorunlu k\u0131lan tek adam y\u00f6netiminden ibaret de\u011fil. Bunlar sorun olmas\u0131na sorun; ancak devletin deprem kar\u015f\u0131s\u0131ndaki vurdumduymazl\u0131\u011f\u0131; yetersizli\u011fi, haz\u0131rl\u0131ks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve koordinasyon ve organizasyon eksi\u011fi ya da yeteneksizli\u011fi, yaln\u0131zca beceri eksikli\u011fiyle tek adam zihniyetinden kaynaklanm\u0131yor.<\/p>\n<p>Beceriksizlikten \u00e7ok ya da beceriksizliklere ve depreme haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakalanmaya da yol a\u00e7an as\u0131l neden s\u0131n\u0131fsald\u0131r: Deprem vergisi ve i\u015fsizlik fonu da dahil olmak \u00fczere ba\u015fl\u0131ca vergilerden biriken devlet gelirleri, sermayenin, \u00f6zellikle tekelci sermayenin hizmetine sunulur, sunulmu\u015ftur. Devletin ilgisinin oda\u011f\u0131nda, halk yoktur, halk\u0131n de\u011fil ama ba\u015fl\u0131ca tekelci sermayenin sorun ve talepleri bulunur. Devlet b\u00fct\u00fcn kaynaklar\u0131yla maddi ve manevi t\u00fcm \u00e7abas\u0131n\u0131 tekelleri palazland\u0131rmaya y\u00f6neltmi\u015f, ama halk\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 daima kulak ard\u0131 etmekle kalmam\u0131\u015f, bu sorunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda pervas\u0131z bir ilgisizlik i\u00e7inde olmu\u015ftur. Devlet; halk\u0131n do\u011frudan kurban\u0131 oldu\u011fu i\u015f kazalar\u0131, maden facialar\u0131, orman yang\u0131nlar\u0131, pandemi ve deprem gibi konularda sadece duyars\u0131z de\u011fil, ama tutumunu daha kurulu\u015fundan ba\u015flayarak sermayenin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde belirlemi\u015f, s\u00f6m\u00fcr\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 garanti etmek \u00fczere \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f bir burjuva diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Bu nedenle haz\u0131rl\u0131ks\u0131zd\u0131 ve tam da gerekti\u011fi anlarda halk\u0131n yan\u0131nda de\u011fildi, yard\u0131m\u0131na ko\u015fmad\u0131.<\/p>\n<p>B\u00f6lgeye yard\u0131m ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131k olmas\u0131 zorunlu olan yollar orta Anadolu\u2019dan itibaren iki g\u00fcnde a\u00e7\u0131lamad\u0131. Yard\u0131ma ko\u015fanlar yollarda mahsur kald\u0131. Trafik ve ula\u015f\u0131m sorunu deprem b\u00f6lgesi i\u00e7inde \u00e7ok daha uzun s\u00fcrd\u00fc, onuncu g\u00fcn hala a\u00e7\u0131lamayan kent i\u00e7i ara yollar\u0131n say\u0131s\u0131 az de\u011fildi. Ortada AFAD yoktu!<\/p>\n<p>Ba\u015fl\u0131ca AFAD, ama sadece AFAD sorunu da de\u011fil! Karak\u0131\u015fta zaman zaman kardan yollar\u0131n kapanmas\u0131 hi\u00e7 olmam\u0131\u015f \u015fey de\u011fil. Ancak \u00fclkenin bir yar\u0131s\u0131n\u0131 di\u011fer yar\u0131s\u0131na ba\u011flayan yollar\u0131n kardan kapanmas\u0131 ve uzun s\u00fcre kapal\u0131 kalmas\u0131, hele acilen a\u00e7\u0131lmas\u0131 gereken felaket d\u00f6nemlerinde kabul edilebilecek \u015fey de\u011fil. Karayollar\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla devletin sorumlulu\u011funda olan yol ve trafik sorunu siyasal k\u0131r\u0131lman\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 olu\u015fturdu. \u00d6zelle\u015ftirmeler ve yol yap\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00f6zel \u015firketlere ihale edilmesine ba\u015flanmas\u0131ndan bu yana k\u00e2r h\u0131rs\u0131yla malzemeden \u00e7alma ve i\u015fbilmezlik nedeniyle yollar k\u0131sa s\u00fcrede kullan\u0131lamaz hale gelirken, Devlet Karayollar\u0131 \u0130\u015fletmesi k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcle k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcle ku\u015f kadar kalm\u0131\u015f ve hi\u00e7bir i\u015fe yeti\u015femez olmu\u015ftu. AFAD\u2019\u0131n ise, felaket anlar\u0131nda m\u00fcdahale i\u00e7in en k\u00fc\u00e7\u00fck bir haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 bulunmuyordu!<\/p>\n<p>Yollar en az bir g\u00fcn ge\u00e7it vermedi ve deprem b\u00f6lgesine ula\u015fmak ikinci g\u00fcn ak\u015fam\u0131na do\u011fru olanakl\u0131 olabildi. Ancak ula\u015fanlar aras\u0131nda i\u015flevi afete m\u00fcdahale ve kurtarma olan AFAD yoktu! B\u00fct\u00fcn b\u00f6lgede ilk \u00fc\u00e7 g\u00fcn, baz\u0131 yerlerde ise 4 ve 5. g\u00fcnler de sadece g\u00f6n\u00fcll\u00fcler ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131 vard\u0131, AFAD\u2019\u0131n izine ise kimse rastlayamad\u0131. Depremzedelerin \u201c<em>yard\u0131m<\/em>\u201d ve \u00f6zellikle i\u015fmakinesi talepleri, olabildi\u011finde g\u00f6n\u00fcll\u00fcler ve enkazdan kurtulanlar taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Hemen t\u00fcm enkaz mahallerinde \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fclerin alt\u0131ndan yard\u0131m sesleri geliyor ve duyanlar\u0131n i\u00e7ini par\u00e7al\u0131yordu, ama b\u00fcy\u00fck beton vb. bloklar\u0131 kald\u0131rma imkan\u0131 bulamayan g\u00f6n\u00fcll\u00fclerin m\u00fcdahaleye g\u00fcc\u00fc yetmedi ve kahroldular. \u201c<em>Alt\u0131n saatler<\/em>\u201d denen \u00f6zellikle ilk \u00fc\u00e7 g\u00fcn, 72 saat, AFAD\u2019\u0131n yoklu\u011fuyla harcand\u0131 ve kurtar\u0131labilecek on binler bu nedenle kurtar\u0131lamad\u0131. Bunu b\u00f6lgenin b\u00fct\u00fcn halk\u0131 ya\u015fad\u0131 ve etiyle kan\u0131yla, t\u00fcm ruhuyla tan\u0131k oldu, \u201c<em>nerede bu<\/em> <em>devlet?<\/em>\u201d hayk\u0131r\u0131\u015f\u0131 neredeyse istisnas\u0131z herkesin dilindeydi.<\/p>\n<p>AFAD, ilk \u00fc\u00e7 g\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan ula\u015fabildi\u011fi yerlerde de tam bir felaketti. Ne kendisi ve birimleri organize olabildi ne de g\u00f6n\u00fcll\u00fclerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla kendi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 koordine edebildi. Oysa sadece deprem b\u00f6lgesinde de\u011fil ama t\u00fcm \u00fclkede deprem ile ilgili t\u00fcm geli\u015fmelerle \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bu devlet kurumunun koordine etmesi gerekiyordu. AFAD koordinasyonu sa\u011flamad\u0131, ama bir ba\u015fka devlet kurumu da bu i\u015fi \u00fcstlenmedi. En k\u00fc\u00e7\u00fck bir haz\u0131rl\u0131k yapmam\u0131\u015f olan devlet, hi\u00e7bir kurumuyla depreme m\u00fcdahale ve kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 koordine edip \u00f6rg\u00fctleme i\u015finin \u00fcstesinden gelemedi. Buna, 4. g\u00fcnden itibaren peyderpey ba\u015flanabildi.<\/p>\n<p>Depremin 10. g\u00fcn\u00fc bile hala b\u00f6lgenin \u00e7o\u011fu yerinde telefonlar \u00e7ekmiyordu, oysa \u00f6zellikle enkaz alt\u0131nda kalanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ileti\u015fimin hayati \u00f6nemi vard\u0131. \u0130leti\u015fim sorununun \u00e7\u00f6z\u00fclememesi koordinasyon ve kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesini de dolays\u0131z \u015fekilde olumsuz etkiledi. Herkes y\u00fcksek miktarlarla ayl\u0131k \u00f6deme yapt\u0131\u011f\u0131 \u015firketlere tepki g\u00f6sterdi, bu tepkilerden \u015firketleri denetlemeyip ileti\u015fim sa\u011flamaya zorunlu tutmayan devlet de nasibini ald\u0131. Ay\u0131p olmakla kalmay\u0131p al\u00e7akl\u0131k olan ise, ileti\u015fim \u015firketlerinin, hi\u00e7bir telefonun \u00e7ekmedi\u011fi b\u00f6lgeye depremin ikinci g\u00fcn\u00fc faturalar g\u00f6ndermesiydi!<\/p>\n<p>AFAD, ortal\u0131kta g\u00f6r\u00fcnmese bile deprem \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ilgili olarak devletin tek yetkili kurumuydu. \u00d6rne\u011fin \u015fimdi hala TV kanallar\u0131nda nedensiz bi\u00e7imde \u201c<em>destek<\/em>\u201d reklamlar\u0131 yay\u0131mlanan K\u0131z\u0131lay, y\u0131llar \u00f6ncesinden depremle ilgili olarak yetkisiz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131 ve \u00e7ad\u0131r sto\u011fu bile yapmamaktayd\u0131. \u0130\u015f g\u00f6remez yetkili durumundaki AFAD ise, kendisi yard\u0131m ve kurtarma faaliyetinin d\u0131\u015f\u0131nda kalm\u0131\u015f m\u00fcdahale edemezken, g\u00f6n\u00fcll\u00fclerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 engelleyerek her i\u015fi elinde toplamaya \u00e7abalad\u0131. Ama deprem sahas\u0131nda yoktu ve bu m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Yollar\u0131 kesip araba ve TIR\u2019larla yard\u0131m olarak g\u00f6nderilen malzemelere el koymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, yurt i\u00e7i ve d\u0131\u015f\u0131ndan b\u00f6lgeye akan kurtarma ekiplerine engeller \u00e7\u0131kar\u0131p t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kendisine ba\u011flamaya u\u011fra\u015ft\u0131. Kendilerine, \u201c<em>izin<\/em>\u201d almad\u0131klar\u0131 s\u00f6ylenen yurtd\u0131\u015f\u0131ndan gelen birka\u00e7 kurtarma ekibi bu nedenle geri d\u00f6nmek zorunda kald\u0131. Bu tutumuyla AFAD depremzedelere destek de\u011fil k\u00f6stek oldu!<\/p>\n<p>\u201c<em>Tek yetkililik<\/em>\u201d ve karar, organizasyon ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n merkezile\u015ftirilmesi o denli devlet olman\u0131n gere\u011fi say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ki, AFAD ya da herhangi bir ba\u015fka devlet kurumu ve en tepede cumhurba\u015fkan\u0131, hangi gerek\u00e7eyle olursa olsun kabul edilemeyecek AFAD\u2019da \u0131srar tutumunu g\u00fcnlerce s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Yard\u0131ma ko\u015fan ve muhaliflerin y\u00f6netiminde olsa bile bir kamu kurulu\u015fu olan belediyeler dahil yard\u0131ma ko\u015fan hi\u00e7bir g\u00f6n\u00fcll\u00fc kurulu\u015fa tahamm\u00fcl g\u00f6sterilmedi. Kullan\u0131lamaz hale gelen Hatay havaalan\u0131n\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlenmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir belediye ve ba\u015fkan\u0131na ortal\u0131kta dola\u015fmaktan ba\u015fka i\u015f yapmayan, b\u00f6lgeye bile u\u011framayan Cumhurba\u015fkan\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131 zat \u201c<em>sen kimsin?<\/em>\u201d diyerek \u00e7\u0131k\u0131\u015fabildi! Muhalif parti ve \u00f6rg\u00fctlerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ysa sadece yok say\u0131lmad\u0131, polis takibat\u0131na bile u\u011frad\u0131. Bireysel ve partilerle belediyeler gibi kurumsal g\u00f6n\u00fcll\u00fclerce ge\u00e7ici bar\u0131nma do\u011frultusunda ad\u0131mlar at\u0131l\u0131p \u00e7ad\u0131rkentler kurulmaya ba\u015fland\u0131ktan sonra, AFAD, ba\u015fka hi\u00e7bir kurulu\u015fun ihtiya\u00e7 sahiplerine \u00e7ad\u0131r ula\u015ft\u0131ramayaca\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7ad\u0131r sa\u011flama ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 yaln\u0131zca kendisinin yapaca\u011f\u0131n\u0131 ilan ederek yard\u0131mlar\u0131 engelleme tutumunu s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Sadece muhalif ve muhaliflerin y\u00f6netimindeki kurumlar de\u011fil, bizzat devlet kurumu niteli\u011finde olan ya da kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yatk\u0131nl\u0131klar\u0131 bilinen madenciler gibi devletin kolayl\u0131kla seferber edip kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na katabilece\u011fi kurum ve olanaklar\u0131n harekete ge\u00e7irilmesi ak\u0131llara gelmedi ya da bundan \u00f6zellikle ka\u00e7\u0131n\u0131ld\u0131. Oysa kendi imkanlar\u0131yla felaket b\u00f6lgesine ula\u015fan Soma, U\u015fak ve Zonguldak madenciler \u00e7ok say\u0131da can kurtard\u0131 ve bunu b\u00fct\u00fcn b\u00f6lge ve T\u00fcrkiye halk\u0131 biliyor.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin G\u00f6lc\u00fck Depreminde kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde kat\u0131lan ve bu konuda yetenekli, e\u011fitimli, haz\u0131rl\u0131kl\u0131 ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc oldu\u011fu bilinen TSK, askeriye yani, son g\u00fcnlere kadar kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na g\u00f6nderilmedi. S\u00f6zde \u201c<em>askeri vesayete kar\u015f\u0131 m\u00fccadele<\/em>\u201d s\u00fcrecinde afetlere m\u00fcdahale ve kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na y\u00f6nelik \u00f6rg\u00fctlenmesi da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f olan ordu, yine de en az\u0131ndan \u00f6rg\u00fct yetene\u011fiyle \u00e7ok say\u0131da can kurtarmaya katk\u0131da bulunabilirdi, ama bu yap\u0131lmad\u0131. G\u00f6lc\u00fck Depreminden kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda etkin rol oynayabildi\u011fini bilen b\u00f6lge ve T\u00fcrkiye halk\u0131n\u0131n askerin ortada g\u00f6r\u00fclmemesine tepkisi, \u201c<em>nerede bu devlet?<\/em>\u201d k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 besleyen \u00f6nemli bir etken oldu.<\/p>\n<p>Asker kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutuldu, ama 8 \u015eubat\u2019tan ba\u015flayarak, deprem b\u00f6lgesindeki on ilde OHAL ilan edildi. Gerek\u00e7elerinden biri \u201c<em>ya\u011fma ve ya\u011fmac\u0131larla m\u00fccadele<\/em>\u201dydi! Depremin \u00f6zellikle ilk \u00fc\u00e7 g\u00fcn\u00fc b\u00f6lgede g\u00f6r\u00fcnmeyen devlet, ilan etti\u011fi OHAL ile \u201c<em>geliyorum<\/em>\u201d demi\u015f oldu. Ad\u0131ndan, arama ve kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda hi\u00e7 g\u00f6r\u00fcnmezken, devlet, herkesin kendi ya\u015fam\u0131ndan yasak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, polis vb. \u015fiddeti ve zorbal\u0131\u011f\u0131yla bildi\u011fi tan\u0131d\u0131k y\u00fcz\u00fcyle \u00e7\u0131kageldi. Deprem b\u00f6lgesinde olumlu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yoktu, ama olumsuzu bol oldu. \u201c<em>Ya\u011fmac\u0131<\/em>\u201d denerek g\u00f6zalt\u0131na alma ve tutuklamalar ba\u015flad\u0131. Su\u00e7lananlardan biri 70 ya\u015f\u0131n\u0131 a\u015fk\u0131n bir kad\u0131nd\u0131. Bir di\u011feri, sadece \u201c<em>ya\u011fma<\/em>\u201d ile su\u00e7lanan karde\u015finin g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131na itiraz etti\u011fi i\u00e7in Hatay B\u00fcy\u00fckbur\u00e7 mahallesinde jandarma taraf\u0131ndan tekme tokat g\u00f6zalt\u0131na al\u0131narak karakolda d\u00f6v\u00fclmeye devam edilen ve i\u015fkenceyle \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinin ard\u0131ndan, t\u0131pk\u0131 Metin G\u00f6ktepe gibi, \u201c<em>kafas\u0131n\u0131 duvara vurarak<\/em>\u201d kendisini \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc iddia edilen Ahmet G\u00fcre\u015f\u00e7i oldu.<\/p>\n<p>Deprem b\u00f6lgesine ad\u0131m atmam\u0131\u015f olan ve devletin olumlu bir icraat\u0131yla ortada g\u00f6r\u00fcnmeyi\u015finin halkta neden oldu\u011fu tepkinin fark\u0131nda olmamas\u0131n\u0131n tavan yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u201c<em>devlet bekac\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201dyla Bah\u00e7eli\u2019nin \u201c<em>\u015ferefsiz<\/em>\u201d ve \u201c<em>vatan haini<\/em>\u201d ilan etti\u011fi \u201c<em>nerede devlet?<\/em>\u201d sorusunun as\u0131l sahibi olan b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n alg\u0131s\u0131nda yer eden devletin olumsuz g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn haf\u0131zalardan silinmesi ama\u00e7lanarak, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131l\u0131p \u201c<em>Suriyeliler<\/em>\u201din hedef tahtas\u0131na konmas\u0131, devletin bir di\u011fer olumsuz icrat\u0131yd\u0131. Ya\u011fman\u0131n as\u0131l sorumlusu onlar g\u00f6sterildi ve T\u00fcrk-Suriyeli ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 k\u00f6r\u00fcklenerek halk\u0131n devlete kar\u015f\u0131 \u00f6fkesi sapt\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Oysa Suriyeliler de b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak enkaz alt\u0131nda kalm\u0131\u015f depremzedelerdendi.<\/p>\n<p>Deprem b\u00f6lgesinde ya\u015fayanlar g\u00f6rd\u00fc ki, devlet, askeri ve polisiyle, b\u00f6lgeye arama ve kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na katk\u0131da bulunmak \u00fczere de\u011fil, ama OHAL\u2019le yetkileri g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f olarak \u201c<em>asayi\u015fi sa\u011flamaya<\/em>\u201d, yani vurup k\u0131rmaya, tutuklamaya, en \u00e7ok da Bah\u00e7eli\u2019nin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 do\u011frultusunda \u201c<em>nerede devlet?<\/em>\u201d diye hayk\u0131ran depremzedeleri susturup bast\u0131rmaya gitti.<\/p>\n<p>Organize olabildi\u011fi 4. ve 5. g\u00fcnden itibaren devletin b\u00f6lgedeki olumsuz varl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn bir di\u011fer unsuru kendisini \u201c<em>temize \u00e7\u0131karma<\/em>\u201d \u00e7abas\u0131yd\u0131. Kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda olumludan \u00e7ok olumsuz rol aynayan AFAD\u2019\u0131n Deprem ve Risk Azaltma Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Tatar depremin 11. gecesi bir TV canl\u0131 yay\u0131n\u0131na ba\u011fland\u0131. TV ba\u015flar\u0131nda kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 izleyen herkesi ve \u00f6zellikle depremzedeleri g\u00fcld\u00fcrmekten \u00e7ok \u00f6fkelendiren \u015fu s\u00f6zleri s\u00f6yleyebildi: \u201c<em>Ge\u00e7 kalma gibi bir \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fil. Bir afete nas\u0131l m\u00fcdahale edilmesi gerekiyorsa ilk andan itibaren bu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 5 dakika i\u00e7erisinde devletin b\u00fct\u00fcn kurumlar\u0131 burada toplanm\u0131\u015f durumda.<\/em>\u201d Ayn\u0131 \u015feyi, depremin 15. G\u00fcn\u00fc \u201cTSK ilk dakikalardan beri oradayd\u0131\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapan Savunma Bakan\u0131 Akar da iddia etti. Bu iddialar\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a yalan oldu\u011funu sadece T\u00fcrkiye de\u011fil, t\u00fcm d\u00fcnya ve halk biliyor! \u00d6ylesine ki; yurt d\u0131\u015f\u0131nda yard\u0131m toplama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda hem T\u00fcrkiyeliler hem de di\u011fer halklardan insanlar, neredeyse genel bir tutum olarak, \u201c<em>kime gidecek?<\/em>\u201d diye soruyor ve \u201c<em>devlete ya da AFAD gibi kurumlar\u0131na g\u00f6nderilmeyece\u011fini<\/em>\u201d \u00f6\u011frenince yard\u0131mda bulunuyorlar.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 adam \u00fcstelik yine ayn\u0131 TV kanal\u0131nda, depremin 10. g\u00fcn\u00fc, deprem kar\u015f\u0131s\u0131nda ne yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini hi\u00e7 bilmedi\u011fini kan\u0131tlayarak, utanmadan \u201c<em>Canl\u0131 olan enkaz kalmad\u0131. \u00d6lenlerin oldu\u011fu enkazlara dokunulmad\u0131. Onlarda da \u00f6lenlerin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve enkaz kald\u0131rma ba\u015flad\u0131<\/em>\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapabildi. Devam etmekte olan arama ve kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede bu s\u00f6zde yetkilinin a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yalanlad\u0131. \u00d6nce 258., ard\u0131ndan 278. saatte ve en son Hatay\u2019da ayn\u0131 enkaz alt\u0131ndan 3 ki\u015fi birden olmak \u00fczere 12. g\u00fcn ve 296. saatte canl\u0131 insan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Genel M\u00fcd\u00fcr talimat yerine ge\u00e7mek \u00fczere tersini s\u00f6ylemi\u015fti, ancak \u00e7o\u011fu yerde yak\u0131nlar\u0131 hala enkaz alt\u0131nda olan ve enkaz ba\u015f\u0131nda bekleyenler i\u015f makinelerinin \u201c<em>temizlik<\/em>\u201d \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 engelleme \u00e7abas\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle \u201c<em>alt\u0131n saatlerde<\/em>\u201d, ilk \u00fc\u00e7 g\u00fcn ortal\u0131kta ve arama ve kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda g\u00f6r\u00fcnmeyen AFAD, 10. g\u00fcnde sabr\u0131 t\u00fckenerek, alt\u0131nda canl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131na ald\u0131rmadan \u201c<em>temizleme<\/em>\u201d \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na giri\u015fmi\u015fti. \u0130nsana verdi\u011fi de\u011fer bu kadard\u0131!<\/p>\n<p>Devletin son olumsuz icraat\u0131 ilgin\u00e7 bir ba\u011f\u0131\u015f kampanyas\u0131 a\u00e7mak oldu. Herkese parmak \u0131s\u0131rtt\u0131rd\u0131. TV kanallar\u0131n\u0131n ortak yay\u0131n\u0131nda \u00f6rg\u00fctlendi kampanya ve ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131lar telefonla kat\u0131larak kendileri ve \u015firketlerinin reklam\u0131n\u0131 yapma f\u0131rsat\u0131 buldu. Kumbaralar\u0131nda biriktirdiklerini ba\u011f\u0131\u015flayan \u00e7ocuklar\u0131n ve bo\u011faz\u0131ndan keserek ancak k\u00fc\u00e7\u00fck ba\u011f\u0131\u015flar yapabilen emek\u00e7i insanlar\u0131m\u0131z\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc duyarl\u0131l\u0131klar\u0131 ku\u015fkusuz halktan halka dayan\u0131\u015fma kapsam\u0131ndad\u0131r ve her t\u00fcrl\u00fc \u00f6vg\u00fcye de\u011fer. Ancak devletin d\u00fczenledi\u011fi bu kampanyada as\u0131l olarak bankalarla m\u00fcteahhit firma sahibi tekelciler \u015fov yapt\u0131.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131lar devlet kurumlar\u0131 ve \u00f6zellikle bankalar\u0131yd\u0131. \u00d6rne\u011fin Merkez Bankas\u0131 30 milyar TL ba\u011f\u0131\u015f yapt\u0131 ve ba\u015fkan\u0131 utanmadan bu paran\u0131n 2022 bilon\u00e7o k\u00e2r\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fclece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Zaten MB, bir devlet kurumu olarak, y\u0131l k\u00e2rlar\u0131n\u0131, ola\u011fan durumda Hazine\u2019ye devretmekteydi. \u015eimdi yine Hazine\u2019ye gidiyordu para, ama bu kez \u201c<em>ba\u011f\u0131\u015f<\/em>\u201d ad\u0131 tak\u0131lm\u0131\u015f olarak. Yine birer devlet kurumu olan Ziraat, Halk ve Vak\u0131flar Bankalar\u0131 milyarlar \u201c<em>ba\u011f\u0131\u015flad\u0131<\/em>\u201d kampanyada. Durumlar\u0131 MB gibiydi. \u00dcstelik Bankac\u0131l\u0131k Yasas\u0131n\u0131n 54. Maddesi, bankalarca \u201c<em>bir mali y\u0131lda yap\u0131labilecek ba\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 banka \u00f6zkaynaklar\u0131n\u0131n binde 4\u2019\u00fcn\u00fc a\u015famaz<\/em>\u201d demekte ve s\u0131n\u0131r koymaktayd\u0131. MB ve di\u011fer kamu bankalar\u0131n\u0131n s\u00f6zde ba\u011f\u0131\u015flar\u0131 bu s\u0131n\u0131r\u0131n \u00e7ok \u00fcst\u00fcndeydi ve \u00e7are, Erdo\u011fan\u2019\u0131n kampanya sonras\u0131nda bir KHK ile yasa h\u00fckm\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirmesiyle bulundu.<\/p>\n<p>Bir ba\u015fka i\u011fren\u00e7li\u011fi, \u201c<em>5\u2019li \u00c7ete<\/em>\u201dden M. Cengiz\u2019in 3 milyar TL \u201c<em>ba\u011f\u0131\u015f<\/em>\u201d yapmas\u0131ndan bir g\u00fcn sonra, \u201c<em>anla\u015fm\u0131\u015flar<\/em>\u201d dedirterek, 16 \u015eubat tarihli cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 KHK\u2019s\u0131 ile sahibi oldu\u011fu Eti Al\u00fcminyum\u2019un Konya\u2019da yapaca\u011f\u0131 yat\u0131r\u0131m i\u00e7in ald\u0131\u011f\u0131 daha b\u00fcy\u00fck bir miktar \u201c<em>te\u015fvik<\/em>\u201d olu\u015fturdu. Te\u015fvikler aras\u0131nda, 10 y\u0131ll\u0131k y\u00fczde y\u00fcz vergi indirimi, yine 10 y\u0131ll\u0131k elektrik harcamas\u0131n\u0131n y\u00fczde 50\u2019si, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131raca\u011f\u0131 45 vas\u0131fl\u0131 eleman i\u00e7in bu kadar y\u0131l boyunca ayl\u0131k 28 bin TL\u2019lik maa\u015f deste\u011fi bulunuyor. Toplam\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u201c<em>ba\u011f\u0131\u015f\u0131<\/em>\u201d a\u015fmas\u0131 bir yana, Cengiz\u2019in 2005-2009 y\u0131llar\u0131na ait 300 milyon dolarl\u0131k (5,6 milyar TL) vergi borcunun silindi\u011fi, son 11 y\u0131lda 19,7 milyar liral\u0131k devlet ihalesi ald\u0131\u011f\u0131 biliniyor.<\/p>\n<p>Devletin tantanayla d\u00fczenledi\u011fi \u201c<em>ba\u011f\u0131\u015f<\/em>\u201d \u015fovunun ola\u011fan\u00fcst\u00fc zor ko\u015fullarda ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fan depremzedeler ba\u015fta olmak \u00fczere, yar\u0131-a\u00e7l\u0131\u011fa mahkum edilen halk\u0131 isyan ettiren temel bir y\u00f6n\u00fcyse, milyarl\u0131k ba\u011f\u0131\u015flar yapabilen ki\u015fi ve \u015firketlerin bunu m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan paralar\u0131 nas\u0131l kazand\u0131klar\u0131n\u0131 hayal bile edemiyor olmalar\u0131yd\u0131. Kar\u0131nlar\u0131n\u0131 zor doyurabilen emek\u00e7ilerle toplanan deprem vergilerinden \u00fc\u00e7 kuru\u015f harcama yap\u0131lmayan evleri aile fertlerine mezar olan depremzedeler, kendileriyle g\u00f6steri\u015fle milyarl\u0131k ba\u011f\u0131\u015flar yapanlar aras\u0131ndaki u\u00e7urumu g\u00f6rd\u00fck\u00e7e bir kez daha kahroldular. Bunca paran\u0131n kimin s\u0131rt\u0131ndan nas\u0131l kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sorusunun ortada olan yan\u0131t\u0131yla, bu miktarda g\u00f6steri\u015f yapmaya g\u00fcc\u00fc yetenlerin mutlaka oturduklar\u0131 en sert depremlere dayanabilecek sa\u011flaml\u0131ktaki evleriyle ailelerine mezar olan kendi evleri aras\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 k\u0131yaslama y\u00fcreklerine oturdu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Siyasal k\u0131r\u0131lma kendili\u011findenli\u011fe kurban olmamal\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Son depremin \u00f6zellikle depremzede b\u00f6lge halk\u0131, ama b\u00fct\u00fcn halk a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir siyasal k\u0131r\u0131lmaya neden oldu\u011fu tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez. Halk\u0131n alg\u0131s\u0131nda as\u0131l devlet enkaz alt\u0131nda kald\u0131. Toplumlar\u0131n temel siyasal ger\u00e7e\u011fi olan devlet \u201c<em>kral \u00e7\u0131plak<\/em>\u201d dedirten a\u00e7\u0131k se\u00e7iklikle g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serildi. \u015e\u00fcphesiz hen\u00fcz \u201c<em>ham bir bilgi<\/em>\u201d durumunda olsa da, hangi ideolojik e\u011filime sahip olursa olsun \u2013tabii ki istisnalar\u0131yla\u2013 herkes, devleti, yapt\u0131klar\u0131 ve yapmad\u0131klar\u0131yla t\u00fcm \u00e7\u0131plakla\u011f\u0131yla g\u00f6r\u00fcp tan\u0131d\u0131 ve deprem g\u00fcnlerinin belirleyici sorusu \u201c<em>devlet nerede?<\/em>\u201d oldu. Kimsenin devletle olan ili\u015fkisi eskisi gibi olmayacak.<\/p>\n<p>\u201c<em>Bizim devletimiz<\/em>\u201d, \u201c<em>babam\u0131z<\/em>\u201d i\u00e7eri\u011fiyle \u2013milliyet\u00e7ilikle de beslenerek\u2013 egemenlerce g\u00fcn yirmi d\u00f6rt saat camide, k\u0131\u015flada, okulda, medyada pompalanan ve bilin\u00e7altlar\u0131nda da kendisine bir yer edinen devlet ve d\u00fczen y\u00fcceltici bilin\u00e7 ya da halk\u0131n ortalama alg\u0131s\u0131, \u00f6ncelikle devletin yoklu\u011fuyla binlerin can\u0131na malolarak herkesi sarst\u0131. Devlet, b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131m kar\u015f\u0131s\u0131nda halk\u0131 kendi ba\u015f\u0131na ve yapayaln\u0131z b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. Depremzedeler, o\u011fullar\u0131 k\u0131zlar\u0131, e\u015fleriyle ana babalar\u0131n\u0131n enkaz alt\u0131ndan gelen yard\u0131m feryatlar\u0131n\u0131n giderek kaybolmas\u0131na tan\u0131k olur ama ellerinden bir \u015fey gelmezken, yard\u0131m elini uzatmayan devleti en \u00e7ok sevdiklerinin canlar\u0131 bedeli s\u0131navdan ge\u00e7irdi. Bir yandan denetimsiz m\u00fcteahhitleri, imar izin ve aflar\u0131yla ailelerine mezar olmu\u015f konutlar\u0131 lay\u0131k g\u00f6ren her \u015feyin parayla al\u0131n\u0131p sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kapitalist d\u00fczene, bir yandan da depremin \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda en muhta\u00e7 olduklar\u0131 anlarda yanlar\u0131nda bulamad\u0131klar\u0131 devlete lanet okudu. Ancak sadece yoklu\u011fuyla de\u011fil, devlet varl\u0131\u011f\u0131yla da s\u0131navdan ge\u00e7irildi. \u00d6nce OHAL olarak gelen, ya\u011fmac\u0131 gerek\u00e7esiyle b\u00f6lge insanlar\u0131na sald\u0131r\u0131rken g\u00f6r\u00fcnen devlet; AFAD adl\u0131 yetkili kurumu ba\u015fka g\u00f6n\u00fcll\u00fc ki\u015fi ve kurumlar\u0131n\u0131n yard\u0131m ve kurtarma \u00e7abalar\u0131n\u0131 engeller, ama on alt\u0131nc\u0131 g\u00fcnde bile depremzedelere bar\u0131nacak \u00e7ad\u0131r\/kanteyn\u0131r, kullanacak tuvalet ve yeterli ihtiya\u00e7 maddesi temin etmezken, yine halk\u0131n yan\u0131nda ve yard\u0131mc\u0131s\u0131 olmad\u0131.<\/p>\n<p>K\u0131r\u0131lma \u00f6nce duygularda olu\u015ftu, ancak duygu y\u00fckl\u00fc k\u0131r\u0131lma yaln\u0131zca bir kah\u0131rlanma de\u011fildi ve yeterince a\u00e7\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fcnen sorumlular\u0131na y\u00f6nelik siyasal i\u00e7erik ta\u015f\u0131maktayd\u0131. Soyut de\u011fil, somut oldu\u011fu tart\u0131\u015f\u0131ma g\u00f6t\u00fcrmez, hele alg\u0131larda her \u015fey somuttur ve somut \u00fczerinden \u015fekillenir. Bu k\u0131r\u0131lmada da \u00f6yle oldu. \u00d6ncelikli k\u0131r\u0131lman\u0131n g\u00fcncel olarak devleti y\u00f6netmekte olan ekibe y\u00f6nelik ger\u00e7ekle\u015fmesi \u00e7ok do\u011fald\u0131. Tepkiler, \u00f6ncelikle, pervas\u0131zl\u0131\u011f\u0131yla halk ve dertleriyle hi\u00e7bir \u015fekilde ilgilenmeyen, devleti; sermaye yanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve k\u00e2r h\u0131rs\u0131n\u0131 k\u00f6r\u00fckleyerek en son depremin b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131m\u0131na yol a\u00e7an her at\u0131lacak ad\u0131m\u0131n tek adamda ba\u015flay\u0131p tek adamda bitti\u011fi bir rejime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp, \u201c<em>odun olsun yeter ki benden olsun<\/em>\u201d anlay\u0131\u015f\u0131yla i\u015fbilmezli\u011fin yan\u0131nda koordinasyon ve \u00f6rg\u00fct yeteneksizli\u011fi merkezi haline getiren Erdo\u011fan\/AKP y\u00f6netimini hedef almaktayd\u0131. Hem sorumlu bug\u00fcnk\u00fc iktidard\u0131, hem de burjuva muhalefet, elindeki belediyeleri de seferber ederek, deprem b\u00f6lgelerine gitmi\u015f, halka yard\u0131m elini uzatmaktayd\u0131.<\/p>\n<p>Ancak tepkilerin hedefinde yaln\u0131zca Erdo\u011fan\/AKP y\u00f6netimi olmakla kalmad\u0131, k\u0131r\u0131lma daha \u00f6telere de etkide bulundu. \u00d6rne\u011fin ordu da ortal\u0131kta g\u00f6r\u00fcnmemi\u015f, AKP yasalar\u0131 de\u011fi\u015ftirip \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmi\u015f olsa bile, ordunun depremzedelerin yan\u0131nda yard\u0131m ederken g\u00f6r\u00fcnmemesi, bu temel kurumunun kendisine elini uzatmamas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla da devletin eksi hanesine yaz\u0131ld\u0131. \u00dcstelik m\u00fcteahhit \u015firketleri sadece AKP de\u011fil t\u00fcm belediyeler denetimsiz ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rakm\u0131\u015f, imar izin ve aflar\u0131n\u0131 sadece AKP \u00e7\u0131karmam\u0131\u015ft\u0131 ve y\u00f6netici herhangi merkezi ya da yerel y\u00f6netim kurumuyla olan ili\u015fkilerinden y\u00f6netenlerle y\u00f6netilenler aras\u0131ndaki e\u015fitsiz ili\u015fkiyi, y\u00f6netenlerin yok say\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 bilmeyen yoktu. En yak\u0131nlar\u0131n\u0131 kaybeden halk\u0131n kendi ya\u015fam\u0131yla deneyden ge\u00e7irerek biriktirdi\u011fi bu bilgilerin hen\u00fcz \u201c<em>ham<\/em>\u201d oldu\u011fu ve i\u015flenmeye ihtiya\u00e7 duydu\u011fu s\u00f6ylendi. Ama biriktirilerek edinildikleri de kesindir.<\/p>\n<p>Ancak kendili\u011finden herhangi bir geli\u015fme hayal edilemeyece\u011fi gibi, depremin y\u0131k\u0131c\u0131 ve yak\u0131c\u0131 s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 geride kald\u0131k\u00e7a duygu ve tutumlarda da bir yat\u0131\u015fma hi\u00e7 olmayacak de\u011fildir. Her \u015fey kendi haline kald\u0131\u011f\u0131nda, belirli bir k\u00fcllenme ve ba\u011f\u0131rlara ta\u015f basma beklenir \u015feydir.<\/p>\n<p>\u00dcstelik devlet ve can\u0131g\u00f6n\u00fclden savunucular\u0131 bo\u015f durmayacakt\u0131r. Kimi Bah\u00e7eli gibi tehdit yoluyla, kimi asker, polis g\u00fcc\u00fcne dayanarak ve hala yasaklamay\u0131 ve korku yaratmay\u0131 deneyerek, kimi ise g\u00fclery\u00fczle ve iyiliksever g\u00f6r\u00fcnt\u00fc alt\u0131nda halk\u0131n de\u011fil devletin yaralar\u0131n\u0131 sarmaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eimdiden, ilk g\u00fcnlerde k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131p enkazlardan canl\u0131 kurtar\u0131lanlara odaklanan iktidar yanda\u015flar\u0131, yetmeyince \u201c<em>Asr\u0131n Felaketi<\/em>\u201d propagandas\u0131yla y\u0131k\u0131m\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn devletin de g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve bu nedenle kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda yetersiz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmaya soyunup halk\u0131n inan\u00e7lar\u0131na seslenen \u201c<em>kader<\/em>\u201d edebiyat\u0131yla g\u00fc\u00e7lendirerek devleti aklamaya u\u011fra\u015ft\u0131, u\u011fra\u015f\u0131yor. Halk\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda tam bir ba\u015far\u0131 elde etmeleri olanaks\u0131z, ancak yat\u0131\u015ft\u0131rma \u00e7abalar\u0131 tamamen etkisiz de olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Burjuva muhalefet de depremzedelere yard\u0131m i\u00e7in ko\u015fu\u015fturdu; ancak devletin yeri, onlar\u0131n da g\u00f6n\u00fcllerinin ba\u015f k\u00f6\u015fesindedir. Devlete en k\u00fc\u00e7\u00fck bir zarar gelmesini istemiyor; devletin su\u00e7unu sadece onu y\u00f6netmekte olan AKP\u2019yle s\u0131n\u0131rlamaya ve t\u00fcm k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kayna\u011f\u0131 olarak ger\u00e7ekten k\u00f6t\u00fc olan bu ekibi g\u00f6stererek devleti aklamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. AFAD\u2019\u0131n \u201c<em>beceriksizli\u011fi<\/em>\u201d ile askerin kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131lmamas\u0131 ve \u2013sanki kendileri desteklememi\u015f gibi\u2013 imar izinleriyle aflar\u0131n\u0131 sadece bu parti ve Erdo\u011fan\u2019a ba\u011flay\u0131p, yaln\u0131zca onu ve ekibini k\u00f6t\u00fcleyerek i\u015fin i\u00e7inden \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Oysa depremlerle yaln\u0131zca AFAD\u2019a \u201c<em>liyakatsiz<\/em>\u201d kadrolar\u0131 doldurmu\u015f dinci AKP\u2019nin tek adam rejimi alt\u0131nda y\u00fczle\u015fmiyoruz. 1999 ya da \u00f6ncesi Erzincan, Varto, Bing\u00f6l, Adana vb. depremlerini de ya\u015fad\u0131k. Hangisine haz\u0131rd\u0131 bu \u00fclke? Hi\u00e7birine! AKP, dincili\u011fi ve tek adam rejimiyle \u201c<em>t\u00fcy dikmi\u015ftir<\/em>\u201d, bu do\u011frudur, ancak kapitalist d\u00fczende halk ve sorunlar\u0131yla hi\u00e7bir zaman ilgilenilmemi\u015f; t\u00fcm i\u015f cinayetleriyle maden katliamlar\u0131, yang\u0131nlar ve depremlere daima haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakalan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Beceriksizlik ve i\u015f bilmezli\u011fi ko\u015fullayan her d\u00f6nemde halk ve sorunlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda duyars\u0131zl\u0131ktan ibaret olmayan d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve yok say\u0131c\u0131 d\u00fc\u015fmanca tutum olagelmi\u015ftir. \u00d6rnekse, ba\u015fta i\u015f\u00e7iler olmak \u00fczere halk\u0131n de\u011fil ama sermayenin taleplerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 \u00fczerine oturtulmu\u015f \u201c6\u2019l\u0131 Masa\u201dn\u0131n h\u00fck\u00fcmet program\u0131 niteli\u011findeki \u201c<em>Ortak Politikalar Mutabakat Metni<\/em>\u201d de ayn\u0131 tutumdad\u0131r. D\u00fczen ve devlette sorun olmad\u0131\u011f\u0131, ama \u2013iktidar ipini bug\u00fcn elinde tutanlar\u0131n pervas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n depremin y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltt\u0131\u011f\u0131 do\u011fru olsa bile\u2013 su\u00e7un yaln\u0131zca bir s\u00fcredir devleti y\u00f6neten Erdo\u011fan ve tek adam zihniyetinde oldu\u011funu ileri s\u00fcren devlet savunucusu propagandan\u0131n da \u015f\u00fcphesiz belirli bir yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 etkide bulunmas\u0131 beklenir.<\/p>\n<p>Toplumsal, do\u011fal, siyasal, askeri t\u00fcm b\u00fcy\u00fck ve etkili alt-\u00fcst olu\u015flar siyasal k\u0131r\u0131lmalara zemin olu\u015fturur. B\u00fcy\u00fck kriz ve sava\u015flar b\u00f6yledir. D\u00fcnya sava\u015flar\u0131 \u00f6rne\u011fin, sonu\u00e7lar\u0131 da ciddi boyutlarda olan ciddi k\u0131r\u0131lmalara neden olmu\u015ftur. Cephelerde d\u00f6k\u00fclen kanlar\u0131n yan\u0131nda sava\u015flar\u0131n neden oldu\u011fu tahribat, a\u00e7l\u0131k vb.\u2019nin devrimlere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilinir. \u00d6rne\u011fin Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ciddi bir k\u0131r\u0131lmaya yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Emperyalist d\u00fczene ve burjuvazinin iktidar\u0131na eklemlenen sosyal-empeyalist II. Enternasyonal oport\u00fcnistlerinin egemen oldu\u011fu \u00fclkelerde de\u011fil, ama bu k\u0131r\u0131lmadan yararlanarak halk\u0131n kurtulu\u015funun yolunu a\u00e7anlar\u0131n m\u00fccadeleyi y\u00fcksettikleri Rusya\u2019da ileriye do\u011fru bir ad\u0131m at\u0131labilmi\u015fti. Sava\u015f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 k\u0131r\u0131lman\u0131n de\u011ferlendirilebilmesi i\u00e7in buradan y\u00fcr\u00fcmeye haz\u0131r olanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve etkili m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctmeleri \u015fartt\u0131. Yine \u00f6yledir. Deprem de bir siyasal k\u0131r\u0131lmaya neden oldu. Hen\u00fcz yoruma ve \u00e7arp\u0131t\u0131lmaya a\u00e7\u0131k olsa bile, devletin \u00e7o\u011fu insan taraf\u0131ndan san\u0131lageldi\u011fi gibi \u201c<em>baba<\/em>\u201d ve \u201c<em>bizim devletimiz<\/em>\u201d olmad\u0131\u011f\u0131 bilgisi, yayg\u0131n olarak halk\u0131n alg\u0131s\u0131nda yer etti. Ancak sistematize olmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131p yararlanarak halk\u0131n ve iktidar\u0131n\u0131n yolunu a\u00e7acak olanlara ve m\u00fccadeleyi \u00f6rg\u00fctlemelerine olan ihtiya\u00e7 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p>Halk\u0131n kurtarma ve yard\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla kendi yaralar\u0131n\u0131 kendisinin sarmaya y\u00f6nelerek bu y\u00f6nde k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyecek bir mesafe almas\u0131 ve halk ve halktan halka dayan\u0131\u015fman\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc bir yola girildi\u011fini g\u00f6stermektedir. Ancak burada kal\u0131n\u0131rsa yetmeyecektir. Kolay de\u011fildir, ama yap\u0131lmas\u0131 gereken, bu yoldan y\u00fcr\u00fcmeye devam etmek, halk\u0131n y\u00fcre\u011finde iz b\u0131rakan \u201c<em>bu devlet olumlu bir i\u015fe yaramaz<\/em>\u201d dersinin kal\u0131c\u0131 hale gelmesi ve ilerletilerek bilin\u00e7li ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc hal almas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kadir Yal\u00e7\u0131n &nbsp; 6 \u015eubat\u2019ta on ili kapsayarak \u00fcst \u00fcste gelen iki b\u00fcy\u00fck deprem, g\u00fcneydo\u011fuda iki fay hatt\u0131n\u0131n birden k\u0131r\u0131lmas\u0131yla bir\u00e7ok kent, kasaba ve k\u00f6y\u00fc enkaz haline getirdi. \u0130lki 7.7, ikincisi 7.6 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki Pazarc\u0131k ve Elbistan merkezli depremle ayn\u0131 b\u00f6lge \u00e7o\u011fu yerde ta\u015f ta\u015f \u00fcst\u00fcnde kalmamacas\u0131na sallan\u0131p y\u0131k\u0131ld\u0131. Hatay ve Ad\u0131yaman gibi iller ve Elbistan, Nurda\u011f\u0131, \u0130slahiye, Samanda\u011f\u0131 ve Defne [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3425,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[568,378,328],"tags":[],"class_list":["post-3424","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-59-sayi-bahar-2023","category-ic-politika","category-kadir-yalcin"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>TEMEL B\u0130R KIRILMA: NEREDE BU DEVLET?<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:locale:alternate\" content=\"en_EN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"TEMEL B\u0130R KIRILMA: NEREDE BU DEVLET?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kadir Yal\u00e7\u0131n &nbsp; 6 \u015eubat\u2019ta on ili kapsayarak \u00fcst \u00fcste gelen iki b\u00fcy\u00fck deprem, g\u00fcneydo\u011fuda iki fay hatt\u0131n\u0131n birden k\u0131r\u0131lmas\u0131yla bir\u00e7ok kent, kasaba ve k\u00f6y\u00fc enkaz haline getirdi. \u0130lki 7.7, ikincisi 7.6 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki Pazarc\u0131k ve Elbistan merkezli depremle ayn\u0131 b\u00f6lge \u00e7o\u011fu yerde ta\u015f ta\u015f \u00fcst\u00fcnde kalmamacas\u0131na sallan\u0131p y\u0131k\u0131ld\u0131. Hatay ve Ad\u0131yaman gibi iller ve Elbistan, Nurda\u011f\u0131, \u0130slahiye, Samanda\u011f\u0131 ve Defne [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Teori ve Eylem\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-05-26T19:59:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/01_Kadir-Yalcin.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1067\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"30 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/05\\\/26\\\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/05\\\/26\\\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\"},\"headline\":\"TEMEL B\u0130R KIRILMA: NEREDE BU DEVLET?\",\"datePublished\":\"2023-05-26T19:59:52+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/05\\\/26\\\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\\\/\"},\"wordCount\":7259,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/05\\\/26\\\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/01_Kadir-Yalcin.jpg\",\"articleSection\":[\"59. Say\u0131 \\\/ Bahar 2023\",\"\u0130\u00e7 Politika\",\"Kadir Yal\u00e7\u0131n\"],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/05\\\/26\\\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/05\\\/26\\\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\\\/\",\"name\":\"TEMEL B\u0130R KIRILMA: NEREDE BU DEVLET?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/05\\\/26\\\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/05\\\/26\\\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/01_Kadir-Yalcin.jpg\",\"datePublished\":\"2023-05-26T19:59:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/05\\\/26\\\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/05\\\/26\\\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/05\\\/26\\\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/01_Kadir-Yalcin.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/01_Kadir-Yalcin.jpg\",\"width\":1600,\"height\":1067},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2023\\\/05\\\/26\\\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"TEMEL B\u0130R KIRILMA: NEREDE BU DEVLET?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"description\":\"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"width\":400,\"height\":400,\"caption\":\"Teori ve Eylem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/teoriveeylem\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/teoriveeylem\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/teoriveeylem\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"TEMEL B\u0130R KIRILMA: NEREDE BU DEVLET?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"[:tr]TEMEL B\u0130R KIRILMA: NEREDE BU DEVLET?[:] - Teori ve Eylem","og_description":"Kadir Yal\u00e7\u0131n &nbsp; 6 \u015eubat\u2019ta on ili kapsayarak \u00fcst \u00fcste gelen iki b\u00fcy\u00fck deprem, g\u00fcneydo\u011fuda iki fay hatt\u0131n\u0131n birden k\u0131r\u0131lmas\u0131yla bir\u00e7ok kent, kasaba ve k\u00f6y\u00fc enkaz haline getirdi. \u0130lki 7.7, ikincisi 7.6 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki Pazarc\u0131k ve Elbistan merkezli depremle ayn\u0131 b\u00f6lge \u00e7o\u011fu yerde ta\u015f ta\u015f \u00fcst\u00fcnde kalmamacas\u0131na sallan\u0131p y\u0131k\u0131ld\u0131. Hatay ve Ad\u0131yaman gibi iller ve Elbistan, Nurda\u011f\u0131, \u0130slahiye, Samanda\u011f\u0131 ve Defne [&hellip;]","og_url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/","og_site_name":"Teori ve Eylem","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","article_published_time":"2023-05-26T19:59:52+00:00","og_image":[{"width":1600,"height":1067,"url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/01_Kadir-Yalcin.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@teoriveeylem","twitter_site":"@teoriveeylem","twitter_misc":{"Yazan:":false,"Tahmini okuma s\u00fcresi":"30 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c"},"headline":"TEMEL B\u0130R KIRILMA: NEREDE BU DEVLET?","datePublished":"2023-05-26T19:59:52+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/"},"wordCount":7259,"publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/01_Kadir-Yalcin.jpg","articleSection":["59. Say\u0131 \/ Bahar 2023","\u0130\u00e7 Politika","Kadir Yal\u00e7\u0131n"],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/","name":"TEMEL B\u0130R KIRILMA: NEREDE BU DEVLET?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/01_Kadir-Yalcin.jpg","datePublished":"2023-05-26T19:59:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr-TR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/#primaryimage","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/01_Kadir-Yalcin.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/01_Kadir-Yalcin.jpg","width":1600,"height":1067},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2023\/05\/26\/temel-bir-kirilma-nerede-bu-devlet\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"TEMEL B\u0130R KIRILMA: NEREDE BU DEVLET?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","name":"Teori ve Eylem","description":"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi","publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization","name":"Teori ve Eylem","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","width":400,"height":400,"caption":"Teori ve Eylem"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","https:\/\/x.com\/teoriveeylem","https:\/\/www.instagram.com\/teoriveeylem\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c","name":"admin","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3424"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3424\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3426,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3424\/revisions\/3426"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3425"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}