{"id":294,"date":"2017-08-01T09:55:20","date_gmt":"2017-08-01T06:55:20","guid":{"rendered":"http:\/\/teoriveeylem.net\/?p=294"},"modified":"2023-01-18T16:18:17","modified_gmt":"2023-01-18T13:18:17","slug":"katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/","title":{"rendered":"Katar krizi ve Ortado\u011fu\u2019da payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesi"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ali Karata\u015f<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya ve \u00f6zellikle Ortado\u011fu; Suriye ve Irak\u2019taki geli\u015fmelere ve I\u015e\u0130D operasyonuna odaklanm\u0131\u015fken kimsenin beklemedi\u011fi bir anda Katar krizi patlak verdi. Kriz k\u0131sa s\u00fcrede b\u00f6lgeselle\u015fti ve uluslararas\u0131 akt\u00f6rlerin dahil oldu\u011fu bir hal ald\u0131. \u00a0 Yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda belirtmekte fayda var; b\u00f6lgenin \u015fekillenmesinde en \u00f6nemli ve me\u015fhur anla\u015fma olan Sykes-Picot anla\u015fmas\u0131ndan y\u00fcz y\u0131l sonra, b\u00f6lgedeki g\u00fc\u00e7 dengesinin de\u011fi\u015fti\u011fi ve b\u00f6lgenin yeniden \u015fekillendi\u011fi bir s\u00fcre\u00e7 i\u015flemekte. Ortado\u011fu eski dengelerin y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve yeni dengelerin kuruldu\u011fu, yeni blokla\u015fmalar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015famakta.<\/p>\n<p>Ya\u015fanan geli\u015fmeler, i\u00e7 dinamiklerinin yan\u0131 s\u0131ra ortaya \u00e7\u0131kan bu safla\u015fma ile ba\u011flant\u0131lar\u0131 kavranmadan do\u011fru bir bi\u00e7imde analiz edilemez. Safla\u015fman\u0131n bir taraf\u0131nda ABD, \u00a0 di\u011fer taraf\u0131nda Rusya bulunurken b\u00f6lge \u00fclkelerinin dizayn edilme m\u00fccadelesi \u015fiddetli bir \u015fekilde devam etmektedir. Uluslararas\u0131 akt\u00f6rlerin yan\u0131 s\u0131ra b\u00f6lgede g\u00fc\u00e7 olmaya \u00e7al\u0131\u015fan b\u00f6lgesel akt\u00f6rler de bu m\u00fccadelenin unsuru haline gelmi\u015f durumda. Bu noktada bug\u00fcn bir\u00e7ok sorunda yan yana duranlar yar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelebilmektedir.<\/p>\n<p>Haftalard\u0131r konu\u015fulan Katar krizi de yeniden dizayn etme s\u00fcrecinin bir par\u00e7as\u0131. Bu makalede krizin nedenlerini ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 irdelemeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Ortado\u011fu\u2019yu takip edenler bak\u0131m\u0131ndan, K\u00f6rfez \u00fclkeleri olarak nitelendirilen \u00fclkelerin gerek kendi aralar\u0131ndaki ili\u015fkilerde, gerekse d\u0131\u015f siyasetlerinde yekpare bir yap\u0131 olmad\u0131klar\u0131 ve ge\u00e7mi\u015fte de gerilimler ve krizler ya\u015fad\u0131klar\u0131 bilinen bir \u015feydi. Ancak son ya\u015fanan kriz hacmi ve krize dahil olan \u00fclkeler bak\u0131m\u0131ndan di\u011ferlerinden ayr\u0131\u015ft\u0131. Bu nedenle do\u011fal gaz ve petrol zengini b\u00f6lgede s\u00fcregiden \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 anlamada; kriz ve onu ortaya \u00e7\u0131karan nedenleri yak\u0131ndan irdelemek \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>KR\u0130Z NASIL PATLAK VERD\u0130?<\/strong><\/p>\n<p>Kriz, Suudi Arabistan\u2019a ait Al Arabiya ve Birle\u015fik Arap Emirlikleri\u2019ne (BAE) ait Sky News Arap\u00e7a kanallar\u0131n\u0131n, Katar Emiri Temim bin Muhammed es Sani\u2019nin askerlerin mezuniyet t\u00f6reninde yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yay\u0131nlamalar\u0131yla patlak verdi. Katar Emiri a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda \u0130ran\u2019la anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n t\u0131rmand\u0131r\u0131lmas\u0131na itiraz etti, \u201cBu d\u00fc\u015fmanl\u0131k ak\u0131ll\u0131ca olmaz\u201d dedi. Baz\u0131 \u00fclkelerin ter\u00f6r listesinde yer alan Hizbullah ve Hamas\u2019\u0131 \u201cdireni\u015f hareketleri\u201d olarak and\u0131. Akabinde Katar\u2019\u0131n Suudi Arabistan, BAE, Bahreyn ve M\u0131s\u0131r b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilerini geri \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki bir a\u00e7\u0131klamaya tepki olarak Katar merkezli el Cezire televizyonuna eri\u015fim s\u00f6z konusu \u00fclkelerde engellendi.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamana denk gelecek \u015fekilde M\u0131s\u0131r iktidar\u0131n\u0131n yar\u0131 resmi organ\u0131 al Ahram gazetesi de, ba\u015fyaz\u0131s\u0131nda Katar\u2019\u0131 ter\u00f6r\u00fc desteklemekle itham etti; Suriye ve Libya\u2019da silahl\u0131 milisleri destekleyerek ulusal devletleri par\u00e7alamak i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f planlar\u0131 uygulamakla su\u00e7lad\u0131.<\/p>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7te Suudi Arabistan, M\u0131s\u0131r, Bahreyn ve BAE, Katar\u2019la diplomatik ili\u015fkilerini kesti. Katarl\u0131 diplomatlar\u0131n iki g\u00fcn, Katar vatanda\u015flar\u0131n\u0131n 14 g\u00fcn i\u00e7inde \u00fclkelerine d\u00f6nmeleri istendi. Katar ile hava ve deniz sahalar\u0131 da kapat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Ya\u015fanan bu geli\u015fmeden sonra diplomatik ili\u015fkilerini kesen \u00fc\u00e7 \u00fclkenin daha ismi zikredildi; Libya, Yemen ve Maldivler. Ancak bu \u00fc\u00e7 \u00fclkenin ald\u0131klar\u0131 karar\u0131n pek de bir ehemmiyeti yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc Libya\u2019da \u00fc\u00e7 h\u00fck\u00fcmet ve onlarca milis grubu mevcut. Herhangi bir konuda karar alacak bir yap\u0131dan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Yemen\u2019de me\u015fru say\u0131lan h\u00fck\u00fcmetin \u00fclkenin y\u00fczde 10\u2019una bile kontrol etti\u011fi \u015f\u00fcpheli. \u0130ran\u2019\u0131n destekledi\u011fi Husiler ise \u00fclkenin y\u00fczde 80\u2019ninden fazlas\u0131n\u0131 elinde bulunduruyor. Maldivler ise Hint okyanusunda 1200 adadan olu\u015fan bir devlet. Ne K\u00f6rfez siyasetinde ne de d\u00fcnya siyasetinde h\u00fckm\u00fc yok.<\/p>\n<p>Kriz giderek t\u0131rmand\u0131. ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump Riyad\u2019da \u0130ran kar\u015f\u0131t\u0131 zirvedeyken Katar D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 \u015eeyh Muhammed bin Abd\u00fclrahman Ba\u011fdat\u2019ta Kud\u00fcs G\u00fcc\u00fc Kuvvetleri Komutan\u0131 Kas\u0131m S\u00fcleymani ile bulu\u015ftu. Akabinde Kral\u2019a yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla bilinen Suudi gazetesi el Riyad, bir darbeden ve Katar Emiri \u015eeyh Tamim bin Hamad es Sani\u2019nin devrilme ihtimalinden s\u00f6z etti.<\/p>\n<p>Haziran sonlar\u0131na do\u011fru ise Suudi Arabistan, BAE, Bahreyn ve M\u0131s\u0131r taraf\u0131ndan Katar\u2019a 13 maddeden olu\u015fan bir liste sunuldu. Listede \u0130ran&#8217;la diplomatik ili\u015fkilerin kesilmesi, Katar\u2019daki T\u00fcrk \u00fcss\u00fcn\u00fcn kapat\u0131lmas\u0131, M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler (\u0130hvan), DEA\u015e, El Kaide ve L\u00fcbnan Hizbullah\u0131\u2019yla ili\u015fkilerin bitirilmesi ve el Cezire kanal\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 gibi talepler mevcuttu. Tabi bu taleplerin uygulanmas\u0131 Katar devletinin fiilen bitmesi anlam\u0131na geldi\u011fi i\u00e7in Katar taraf\u0131ndan reddedildi.<\/p>\n<p><strong>2014 B\u00dcY\u00dcKEL\u00c7\u0130LER KR\u0130Z\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Asl\u0131nda daha \u00f6ncede Katar ve Suudi Arabistan\u2019\u0131n arka bah\u00e7esi diyebilece\u011fimiz \u00fclkeler benzer bir kriz ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131. 2014 y\u0131l\u0131nda Suudi Arabistan, BAE ve Bahreyn ani bir \u015fekilde Katar\u2019daki b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilerini \u00e7ekti. Ard\u0131ndan M\u0131s\u0131r da kendi b\u00fcy\u00fckel\u00e7isini Doha\u2019ya g\u00f6ndermeyece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu ad\u0131m\u0131n at\u0131lmas\u0131nda M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7 \u00e7alkant\u0131lar etkili olmu\u015ftu. Suudi Arabistan, zaman\u0131n Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 Abdulfettah Sisi\u2019nin 2013 Temmuz\u2019unda \u0130hvan iktidar\u0131na kar\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 darbeyi kutlayan ilk \u00fclke olurken Katar, M\u0131s\u0131r\u2019da darbeyle devrilen \u0130hvan\u2019\u0131 desteklemeye devam etmi\u015f ve ba\u015fkenti Doha\u2019da \u0130hvan\u0131n bir \u00e7ok \u00f6nderine ev sahipli\u011fi yapmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Katar\u2019\u0131n bu tutumu 6 K\u00f6rfez \u00fclkesinden olu\u015fan K\u00f6rfez \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc (K\u0130\u00d6) b\u00fcnyesindeki ili\u015fkileri gerdi ve \u00f6rg\u00fct\u00fcn 30 y\u0131ll\u0131k tarihinde ilk kez b\u00fcy\u00fckel\u00e7iler \u00e7ekildi. Fakat \u015fu an ya\u015fanan kriz, 2014 krizinden \u00e7ok daha derin.<\/p>\n<p><strong>KR\u0130Z NEDEN B\u00dcY\u00dcD\u00dc?<\/strong><\/p>\n<p>Arap bas\u0131n\u0131nda Katar\u2019la olan krizin daha \u00f6nce ya\u015fananlardan farkl\u0131 bir \u015fekilde b\u00fcy\u00fcmesini Kral Selman Bin Abdulaziz\u2019in, iktidar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 Selefi Kral Abdullah\u2019tan tamamen farkl\u0131 olmas\u0131na ba\u011flayan yorumlar mevcut. Kral Selman, kendi d\u00f6nemini \u201cKararl\u0131l\u0131k D\u00f6nemi\u201d olarak adland\u0131rarak \u00f6ncekilerden ay\u0131r\u0131yor. Yemen\u2019de oldu\u011fu gibi has\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015f karar\u0131 almaktan \u00e7ekinmiyor. Kral Selman\u2019\u0131n selefi Abdullah\u2019tan farkl\u0131 oldu\u011fu do\u011fru;lakin \u201ckriz neden bu kadar b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u201d sorusunun cevab\u0131 bir\u00e7ok ekonomik ve siyasi nedene ba\u011fl\u0131. Bu noktada belli ba\u015fl\u0131 nedenler \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>ORTADO\u011eU\u2019DA ARTAN \u0130RAN-RUS ETK\u0130S\u0130<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Suriye krizi patlak verdi\u011finden buyana ortaya \u00e7\u0131kan geli\u015fmelere bak\u0131lacak olursa \u00e7\u0131kar\u0131lacak ilk sonu\u00e7 \u0130ran\u2019\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla Rusya\u2019n\u0131n; Suriye, Irak, L\u00fcbnan ve Yemen\u2019de etkinli\u011fi g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir \u015fekilde artt\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu geli\u015fme petrol ve do\u011fal gaz zengini b\u00f6lgede ABD\u2019nin son isteyece\u011fi \u015feydi.<\/p>\n<p><strong>a) <\/strong><strong>Suriye krizi, n\u00fckleer anla\u015fma ve Rusya\u2019n\u0131n sahaya inmesi<\/strong><\/p>\n<p>Suriye krizi patlak verdi\u011fi andan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel akt\u00f6rlerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011fi bir konuma evrildi. Taraflar birbirlerinin bile\u011fini b\u00fckmek i\u00e7in ellerindeki kartlar\u0131 kulland\u0131. Yedinci y\u0131l\u0131na giren Suriye krizi ve b\u00f6lgedeki dengeleri de\u011fi\u015ftiren \u00f6nemli kav\u015faklardan biri \u0130ran\u2019\u0131n 2015 Temmuz\u2019unda 5+1 \u00fclkeleriyle (BM G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyeleri ve Almanya) imzalad\u0131\u011f\u0131 n\u00fckleer anla\u015fma oldu. Bu anla\u015fmayla \u0130ran\u2019\u0131n \u00fczerinde yapt\u0131r\u0131mlar kalkt\u0131 ve b\u00f6lge siyasetini uygulama noktas\u0131nda eli rahatlad\u0131. Hemen hat\u0131rlatal\u0131m; \u0130ran, \u00a0 yer yer \u201cdireni\u015f ekseni\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan safla\u015fman\u0131n i\u00e7inde 35 y\u0131ldan beri Suriye ile ittifak i\u00e7erisinde. Ger\u00e7ekten de anla\u015fma k\u0131sa s\u00fcrede Suriye krizinde Esad\u2019\u0131n ve m\u00fcttefiklerinin pozisyonunu g\u00fc\u00e7lendiren bir rol oynarken, muhalefeti destekleyen ABD ve m\u00fcttefiklerinin ise konumunu zay\u0131flatt\u0131.<\/p>\n<p>Suriye krizinde di\u011fer bir kritik geli\u015fme Eyl\u00fcl 2015\u2019te Rusya\u2019n\u0131n fiili olarak sahaya inmesiydi. Rusya, krizin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 2011 y\u0131l\u0131n\u0131n Mart ay\u0131ndan bu yana a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde Suriye rejimini destekledi. Birle\u015fmi\u015f Milletlerde iki kez veto hakk\u0131n\u0131 kullanarak Irak ve Libya\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen d\u0131\u015f m\u00fcdahalenin benzerinin Suriye\u2019de ya\u015fanmas\u0131n\u0131 engelledi. Rusya\u2019n\u0131n askeri ve ekipman\u0131 ile sahaya inmesi \u00fclke i\u00e7erisinde sava\u015f\u0131n dengesini de\u011fi\u015ftirdi ve bir\u00e7ok \u00f6nemli b\u00f6lgenin al\u0131nmas\u0131yla sonu\u00e7land\u0131. Arap bas\u0131n\u0131nda Halep, ikinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131n kaderini de\u011fi\u015ftiren Stalingrad\u2019a benzetildi ve Suriye\u2019nin Stalingrad\u2019\u0131 denildi. Ger\u00e7ekten de Suriye\u2019nin ekonomik ba\u015fkenti Halep\u2019in al\u0131nmas\u0131yla denge geri d\u00f6n\u00fclmez bir \u015fekilde Suriye rejiminin ve m\u00fcttefiklerinin lehine de\u011fi\u015fti.<\/p>\n<p><strong>b) Irak ve I\u015e\u0130D\u2019e kar\u015f\u0131 m\u00fccadele<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ran\u2019\u0131n n\u00fcfuzunun tart\u0131\u015fmas\u0131z bir \u015fekilde artt\u0131\u011f\u0131 bir di\u011fer \u00fclke 1980 ile 1988 aras\u0131nda sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 Irak oldu. Suriye kriziyle beraber ortaya \u00e7\u0131kan I\u015e\u0130D ve ona kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fccadele bu n\u00fcfuzun artmas\u0131nda \u00f6nemli bir fakt\u00f6r oldu. \u0130ran\u2019\u0131n Irak\u2019taki etkinli\u011finin artmas\u0131 Amerikan i\u015fgali sonras\u0131na rastlamaktad\u0131r. Irak\u2019\u0131n i\u015fgali, beklendi\u011fi ve Amerikal\u0131 strateji uzmanlar\u0131n\u0131n da i\u015fgal \u00f6ncesinde s\u0131kl\u0131kla dile getirdikleri gibi, \u0130ran\u2019\u0131n b\u00f6lgede n\u00fcfuzunun art\u0131rmas\u0131 ile sonu\u00e7land\u0131. N\u00fcfusun % 60\u2019\u0131 \u015eii olan Irak\u2019ta, \u0130ran\u2019\u0131n y\u0131llard\u0131r destekledi\u011fi \u015eii gruplar \u00fczerindeki etkinli\u011finin bu tarz bir ger\u00e7eklik ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131 elbette ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. I\u015e\u0130D\u2019in Irak\u2019\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck kenti Musul\u2019u ele ge\u00e7irmesi, e\u011fitiminde \u0130ran\u2019\u0131n kritik bir rol oynad\u0131\u011f\u0131 \u015eii milisler olan Ha\u015fdi \u015eabi\u2019nin kurulmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Irak\u2019ta; siyasi n\u00fcfuzunun yan\u0131 s\u0131ra e\u011fitiminde \u0130ran\u2019\u0131n \u00f6nemli bir g\u00f6rev \u00fcstlendi\u011fi ve say\u0131lar\u0131 y\u00fcz binleri bulan Ha\u015fdi \u015eabi milisleri Irak ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde resmi bir h\u00fcviyet kazand\u0131.<\/p>\n<p><strong>c) L\u00fcbnan ve Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 krizi<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ran\u2019\u0131n L\u00fcbnan\u2019da etkisinin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131n en \u00f6nemli belirtilerinden biri ge\u00e7en y\u0131l ger\u00e7ekle\u015fen cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imiydi. Ger\u00e7i \u0130ran, 1979 \u0130slam Devriminin meyvesi olan L\u00fcbnan Hizbullah\u2019\u0131n\u0131n 1982\u2019de kurulu\u015fuyla L\u00fcbnan\u2019da tart\u0131\u015fmas\u0131z bir g\u00fc\u00e7 haline zaten gelmi\u015fti. Suriye krizi \u0130ran\u2019\u0131n m\u00fcttefiki Hizbullah\u2019\u0131n \u00fclke i\u00e7erisinde g\u00fc\u00e7lenmesinin zeminini yaratt\u0131. Suriye\u2019deki i\u00e7 sava\u015f, ayn\u0131 zamanda L\u00fcbnan\u2019da da siyasi bir krizin ya\u015fanmas\u0131na ve \u00fclkedeki politik g\u00fc\u00e7lerin Suriye rejimi ve Suriye muhalefeti yanl\u0131s\u0131 olarak b\u00f6l\u00fcnmesine yol a\u00e7t\u0131. Ya\u015fanan siyasi krizin bir par\u00e7as\u0131 olarak L\u00fcbnan\u2019da iki y\u0131l boyunca cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilemedi. Mi\u015fel S\u00fcleyman\u2019\u0131n g\u00f6revi b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 May\u0131s 2014\u2019ten beri bo\u015f duran cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 koltu\u011funa, 45 giri\u015fim ve 29 aydan sonra 2016\u2019n\u0131n Ekim ay\u0131nda Hizbullah\u2019\u0131n aday\u0131 Mi\u015fel Aun oturdu. Aun ayn\u0131 zamanda \u0130ran\u2019a yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla da bilinmektedir.<\/p>\n<p><strong>d) Yemen cephesi<\/strong><\/p>\n<p>Yemen\u2019de de Arap halk hareketlerinin ba\u015flamas\u0131ndan sonra \u0130ran\u2019\u0131n destekledi\u011fi Husiler, n\u00fcfusun \u00a0 % 35\u2019ni olu\u015fturmalar\u0131na ra\u011fmen \u00fclkenin % 80\u2019ninden fazlas\u0131n\u0131 kontrol eder duruma geldi. Husiler ile \u0130ran aras\u0131ndaki ili\u015fkiler 1980\u2019lere kadar dayanmaktad\u0131r. Konumuz olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in detay\u0131na girmeden sadece \u015funu hat\u0131rlatal\u0131m: Tunus\u2019ta 2010\u2019nun sonlar\u0131nda ba\u015flayan Arap halk hareketlerinin Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en fakir \u00fclkesi Yemen\u2019de g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yans\u0131mas\u0131 oldu. Cumhurba\u015fkan\u0131 Ali Abdullah Salih\u2019in devrilmesinden sonra kurulan h\u00fck\u00fcmet, bir y\u0131la yak\u0131n s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ulusal diyalog toplant\u0131lar\u0131na ra\u011fmen ihtilaflar\u0131 \u00e7\u00f6zmede yetersiz kald\u0131 ve 2014\u2019te Husilerle var\u0131lan anla\u015fma ile istifa etti. Bu istifay\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 Abdurabbu Mansur el-Hadi\u2019nin istifas\u0131 takip etti. Ard\u0131ndan Husiler ba\u015flatt\u0131klar\u0131 silahl\u0131 hareket ile \u00fclkenin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irdi.<\/p>\n<p>Suudi Arabistan\u2019\u0131n 2 bin kilometre s\u0131n\u0131r\u0131 olan Yemen\u2019de m\u00fcttefikleri ile ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131na giren \u201cKararl\u0131l\u0131k F\u0131rt\u0131nas\u0131\u201d operasyonuna ra\u011fmen Husiler\u2019e kar\u015f\u0131 bir ad\u0131m bile ilerlemeyi ba\u015faramad\u0131.<\/p>\n<p>Ya\u015fanan bu geli\u015fmeler do\u011fal gaz ve petrol zengini b\u00f6lgede, ABD\u2019nin yeni ba\u015fkan\u0131 Trump\u2019\u0131 ve onun b\u00f6lgede sad\u0131k m\u00fcttefiki Suudi Arabistan\u2019\u0131 yeni hamleler yapmaya zorlad\u0131. Trump, bu y\u0131l\u0131n \u015eubat ay\u0131nda \u2018balistik f\u00fcze denemesi nedeniyle\u2019 yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada \u0130ran\u2019a y\u00f6nelik siyasetinin sertle\u015fece\u011fini belli etti. \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 \u201cS\u00fcnni blok\u201d di\u011fer ad\u0131yla \u201cArap NATO\u2019su\u201d in\u015fa edilmesi i\u00e7in kollar\u0131 s\u0131vad\u0131. Bu noktada, bu politikaya ayk\u0131r\u0131 sesler \u00e7\u0131karan M\u0131s\u0131r, Katar gibi \u00fclkelerin de hizaya sokulmas\u0131 gerekiyordu.<\/p>\n<p><strong>e) Amman zirvesi: S\u00fcnni ittifak\u0131n kulu\u00e7kas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fcn ba\u015fkenti Amman\u2019da bu y\u0131l\u0131n Mart ay\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen Arap Birli\u011finin 28. toplant\u0131s\u0131 \u201cS\u00fcnni blok\u201d ya da Arap NATO\u2019sunun in\u015fas\u0131nda ilk toplant\u0131s\u0131 oldu. Zirve, yeni se\u00e7ilen ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump\u2019\u0131n tarif etti\u011fi \u015fekilde \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 \u201cS\u00fcnni \u0130ttifak\u201d olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n ad\u0131mlar\u0131n\u0131 att\u0131.<\/p>\n<p>Bu zirvenin en \u00f6nemli sonucu Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kilit \u00fclkesi M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 tutumdur. M\u0131s\u0131r Cumhurba\u015fkan\u0131 Sisi, konu\u015fmas\u0131nda, \u201c\u0130ran\u2019\u0131n n\u00fcfuzuna kar\u015f\u0131 \u015fiddetle kar\u015f\u0131 koymak laz\u0131m\u201d diyerek bu eksende yer alaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ilan etti. Oysa daha k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce M\u0131s\u0131r \u0130ran\u2019\u0131n m\u00fcttefiki Suriye rejimine asker ve te\u00e7hizat g\u00f6ndermi\u015f ve \u201cIrak\u2019ta ve Suriye\u2019de resmi kurumlar\u0131n korunmas\u0131\u201d gerekti\u011fi a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. Geleneksel Arap liginde yer alan M\u0131s\u0131r\u2019\u0131 bu ad\u0131mlar\u0131 atmaya zorlayan neden Suriye\u2019de sava\u015fan cihat\u00e7\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin Sina yar\u0131madas\u0131nda sahip oldu\u011fu etkinlik ve \u00fclkenin istikrar\u0131n\u0131 y\u00f6nelik tehditleriydi.<\/p>\n<p><strong>f) Rusya\u2019dan kar\u015f\u0131 hamle<\/strong><\/p>\n<p>Rusya\u2019dan \u00dcrd\u00fcn\u2019deki zirveye kar\u015f\u0131 hamle ayn\u0131 zaman i\u00e7erisinde geldi. Amman\u2019daki zirveyle e\u015f zamanl\u0131 olarak \u0130ran Cumhurba\u015fkan\u0131 Hasan Ruhani Moskova\u2019y\u0131 ziyaret etti. Ziyaret s\u0131ras\u0131nda Putin\u2019in, \u201c\u0130ki \u00fclke ili\u015fkilerinin d\u00fczeyini ilerletmek ve stratejik ortakl\u0131k d\u00fczeyine \u00e7\u0131karmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u00e7aba i\u00e7erisindedir\u201d s\u00f6zleri, bundan b\u00f6yle Rusya\u2019n\u0131n Ortado\u011fu\u2019daki sorunlarda \u0130ran ile hareket edece\u011finin i\u015fareti olarak de\u011ferlendirildi. Bu a\u00e7\u0131klama ayn\u0131 zamanda \u0130ran\u2019\u0131 hedef alan Amman Zirvesine de Rusya taraf\u0131ndan verilen net bir cevapt\u0131.<\/p>\n<p><strong>g) Riyad zirvesi Arap NATO\u2019sunun en \u00f6nemli kav\u015fa\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Yeni se\u00e7ilen ABD ba\u015fkan\u0131 Trump ilk d\u0131\u015f ziyaretini Riyad zirvesinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Suudi Arabistan\u2019a yapmas\u0131 tesad\u00fcf de\u011fildi. Riyad zirvesine 50\u2019den fazla Arap \u00fclkesi kat\u0131ld\u0131. \u00a0 Zirve, \u0130ran\u2019a ve b\u00f6lgedeki n\u00fcfuzuna kar\u015f\u0131 olu\u015fturulacak \u201cS\u00fcnni blok\u201d veya \u201cS\u00fcnni NATO\u2019nun\u201d kav\u015fak noktas\u0131yd\u0131. Zaten hemen akabinde Suudi Arabistan\u2019\u0131n \u00f6nderli\u011finde Bahreyn, BAE ve M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n Katar\u2019a y\u00f6nelik \u201cter\u00f6r\u00fc destekledi\u011fi\u201d su\u00e7lamalar\u0131 ba\u015flad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Katar, \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 al\u0131nan tutumu ele\u015ftirerek \u201cRiyad zirvesinin\u201d ruhuna ayk\u0131r\u0131 bir tutum alm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<p>Arap bas\u0131n\u0131nda yap\u0131lan ele\u015ftirilerde ise ciddi bir tutars\u0131zl\u0131k s\u00f6z konusuydu. Evet Katar; M\u0131s\u0131r\u2019da \u0130hvan\u2019\u0131, Suriye, Libya ve ba\u015fka yerlerde bir\u00e7ok ter\u00f6rist grubu destekledi. Ama Suudi Arabistan\u2019\u0131n da ondan a\u015fa\u011f\u0131 kal\u0131r yan\u0131 yoktu. M\u0131s\u0131r\u2019da 1950\u2019lerde Cemal Abdulnas\u0131r d\u00f6neminde o da M\u0131s\u0131r \u0130hvan\u0131\u2019n\u0131 desteklemi\u015fti. Halihaz\u0131rda Yemen \u0130hvan\u2019\u0131 olan Islah Partisinin merkezi Riyad\u2019ta bulunmakta. Suriye\u2019de ba\u015f\u0131nda Muhammed Allu\u015f\u2019un bulundu\u011fu \u0130slam Ordusu ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok ter\u00f6rist grubun finans\u00f6r\u00fc Suudi Arabistan\u2019d\u0131r. Burada ama\u00e7; bir d\u00f6nem Esad rejimine asker ve m\u00fchimmat g\u00f6nderen M\u0131s\u0131r gibi, Katar\u2019\u0131n da hizaya \u00e7ekilmesiydi.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>KATAR VE SAH\u0130P OLDU\u011eU REZERVLER<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Katar krizinin uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel akt\u00f6rleri k\u0131sa s\u00fcrede kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirdi\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftik. Tabi ki ya\u015fananlar\u0131n siyasi boyutu asl\u0131nda ekonominin bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r da. Bu konuda Gazete Duvar\u2019da yay\u0131nlanan M\u00fchdan Sa\u011flam\u2019\u0131n \u201cKatar&#8217;da Petrol Orta, Do\u011fal Gaz Pekiyi\u201d makalesi olduk\u00e7a bilgilendirici. Makalede krizi tetikleyen ekonomik dinamiklerle ilgili bir\u00e7ok bilgi yer al\u0131yor. Sa\u011flam\u2019\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re OPEC \u00fcyesi Katar, kurumun istatistiklerine g\u00f6re kan\u0131tlanm\u0131\u015f 25 milyar varil petrol rezerviyle 14 \u00fcyeli \u00f6rg\u00fctte dokuzuncu s\u0131rada. Ama sahip oldu\u011fu 25 trilyon metrek\u00fcp (tcm) do\u011fal gaz rezerviyle Rusya ve \u0130ran\u2019dan sonra d\u00fcnyada \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131rada. Di\u011fer anlamda katar\u0131n rezervi yakla\u015f\u0131k k\u00fcresel rezervin y\u00fczde 15\u2019i. Buna kar\u015f\u0131n \u015fu an k\u00fcresel \u00fcretimin y\u00fczde 32\u2019si Katar taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lan\u0131yor. Aktar\u0131lan di\u011fer bir \u00f6nemli nokta da Katar\u2019\u0131n s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f do\u011fal gazla (LNG) ilgili yapt\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmalar. LNG sat\u0131\u015f\u0131 ile ilgili 2014-2021 aras\u0131nda yap\u0131lan anla\u015fmalar\u0131n y\u00fczde 90\u2019\u0131 kesin al\u0131ml\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler \u00fczerinden yap\u0131lmas\u0131. Bu anla\u015fmalara ba\u011fl\u0131 olarak d\u00f6rt y\u0131l boyunca Katar\u2019\u0131n gaz arz\u0131nda azalma olmayacak.<\/p>\n<p>Sa\u011flam, \u0130ran ile Katar aras\u0131nda ya\u015fanan yak\u0131nla\u015fman\u0131n ekonomik boyutuna da dikkat \u00e7ekiyor. Basra K\u00f6rfezi\u2019nde d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck do\u011fal gaz sahas\u0131 (51 tcm) North Dome (Katar)\/ G\u00fcney Pars (\u0130ran) Havzas\u0131 bulunuyor. Bu havzay\u0131 Katar ile \u0130ran ortak kullan\u0131yor. Katar 2005\u2019te North Dome\u2019u kendi ba\u015f\u0131na geli\u015ftirece\u011fine dair tek tarafl\u0131 bir beyanatta bulunmu\u015fken Nisan 2017\u2019deyse bu tavr\u0131ndan geri ad\u0131m at\u0131yor ve i\u015fbirli\u011fine a\u00e7\u0131k oldu\u011funu duyuruyor.<\/p>\n<p>Sa\u011flam\u0131n makalesinin dikkat \u00e7eken bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise \u015f\u00f6yle<em>; \u201cLNG\u2019de Katar, Uluslararas\u0131 do\u011fal gaz Birli\u011fi 2016 raporuna g\u00f6re 77.8 milyon ton LNG ihrac\u0131yla lider oldu. Ancak LNG piyasas\u0131 dikensiz ve rakipsiz g\u00fcl bah\u00e7esi de\u011fil. Katar\u2019\u0131n en b\u00fcy\u00fck rakipleri, ABD, Avustralya ve Rusya. S\u00f6z konusu bu di\u015fli rakipler pazar paylar\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in s\u0131k\u0131 bir rekabete tutu\u015fmu\u015f durumdalar. Bunlar aras\u0131nda en dikkat \u00e7ekeniyse \u00e7i\u00e7e\u011fi burnunda ihracat\u00e7\u0131 ABD. Washington, kaya gaz\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131yla beraber, hem petrol hem de do\u011fal gaz alan\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ihracat\u00e7\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131.\u201d <\/em>Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z al\u0131nt\u0131dan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi Katar\u2019\u0131n bug\u00fcn sahip oldu\u011fu LNG rezervleri i\u015ftah kabart\u0131rken, \u00fcretim kapasitesi ve sahip oldu\u011fu pazar pay\u0131 \u00f6zellikle ABD bak\u0131m\u0131ndan kontrol edilmesi gereken bir noktada.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>KATAR VE SUUD\u0130 ARAB\u0130STAN REKABET\u0130<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Katar\u2019\u0131n petrol ve do\u011fal gaz kapasitesinin rahats\u0131z etti\u011fi tek \u00fclke ABD de\u011fil elbette. \u00d6zellikle bu y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda petrol varil fiyatlar\u0131n\u0131n 30 dolar d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olmas\u0131, Yemen sava\u015f\u0131na ve b\u00f6lgedeki di\u011fer krizli b\u00f6lgelere milyarlarca dolar\u0131 pompalayan \u00fclkenin ekonomisini y\u0131pratm\u0131\u015f durumda. Suudi Arabistan i\u00e7inde bulundu\u011fu bu ekonomik bunal\u0131mdan \u00e7\u0131kman\u0131n yolunu ar\u0131yor. Buda do\u011fal olarak ayn\u0131 ekonomik yap\u0131ya sahip \u00fclkeler aras\u0131nda rekabete yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n<p>Suudi Arabistan ile Katar aras\u0131nda ya\u015fanan rekabet, Araplar\u0131n tarihindeki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n tozlu raflardan indirilmesine yol a\u00e7t\u0131. Tarihsel olarak Arap yar\u0131madas\u0131nda Katar\u2019\u0131n tabi oldu\u011fu Beni Temim ile Suudi Arabistan\u2019\u0131n \u00fcyesi olduklar\u0131 Beni Hanife a\u015firetleri aras\u0131nda bir rekabet mevcut. Ancak unutmamak gerekir ki bundan 1600 y\u0131l \u00f6nce ya\u015fanan ve 40 y\u0131l s\u00fcren kabile sava\u015flar\u0131, o d\u00f6nem i\u00e7in hayati bir \u00f6neme sahip olan su kaynaklar\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn ekonomisinin %98\u2019i petrole dayanan Arabistan petrol fiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcnden son derece rahats\u0131z. Bu nedenle Suudi Arabistan siyasi ama\u00e7lar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u201cd\u00fcnya pazar\u0131na petrol\u00fcn arz\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in\u201d b\u00f6lgede devam eden krizleri k\u00f6r\u00fckledi. Arabistan, Nijerya\u2019da Boko Haram\u2019\u0131 ve Libya\u2019daki \u0130slami gruplar\u0131 petrol\u00fcn \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in destekledi. Ama bu \u00fclkeler k\u0131smen de olsa \u00fcretim kapasitelerini yenilediklerinde bu sefer Arabistan\u2019\u0131n Doha\u2019daki orta\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7mak d\u0131\u015f\u0131nda bir se\u00e7ene\u011fi kalmad\u0131. Katar krizinde en \u00f6nemli ama\u00e7lardan biri, uygulanacak ambargoyla petrol ve do\u011fal gaz arz\u0131 k\u0131s\u0131larak fiyatlar\u0131n y\u00fckselmesini sa\u011flamak ve b\u00f6ylece Suud ekonomisinin rahatlamas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong>KATAR VE BOYUNUN \u00d6L\u00c7\u00dcS\u00dc<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Haftalard\u0131r d\u00fcnya siyasetinde kendinden s\u00f6z ettiren Katar\u2019\u0131n y\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 11,5 bin metrekare. Yani T\u00fcrkiye\u2019nin en geni\u015f ili olan Konya\u2019n\u0131n \u00fc\u00e7te birinden daha k\u00fc\u00e7\u00fck. Yabanc\u0131larla beraber n\u00fcfusu 2,5 milyon civar\u0131. Ama Ortado\u011fu\u2019ya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda hemen hemen b\u00fct\u00fcn krizlerde Katar\u2019\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Suriye krizinde cihat\u00e7\u0131lar\u0131n en \u00f6nemli finans\u00f6rlerindendi, Libya\u2019da \u0130slami gruplar\u0131n yan\u0131ndayd\u0131, M\u0131s\u0131r\u2019da iktidardayken de iktidardan devrildikten sonrada \u0130hvan\u2019\u0131n en \u00f6nemli destek\u00e7isiydi. Katar, 300 bin vatanda\u015f\u0131, sahip oldu\u011fu birka\u00e7 bin ki\u015filik ordusu ve di\u011fer imkanlar\u0131yla b\u00f6lgenin dizayn\u0131nda boyundan b\u00fcy\u00fck i\u015flere kalk\u0131\u015ft\u0131. Bunu maddi imkanlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra el Cezire ba\u015fta olmak \u00fczere medya ordusuyla yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Asl\u0131nda son krizle Katar\u2019\u0131n art\u0131k \u201cboyundan b\u00fcy\u00fck i\u015flere kalk\u0131\u015fmamas\u0131\u201d hat\u0131rlat\u0131ld\u0131. Tabi bunda ABD\u2019nin siyasal ve radikal \u0130slami gruplara yakla\u015f\u0131m\u0131ndaki de\u011fi\u015fimin etkisinig\u00f6z ard\u0131 etmemek laz\u0131m. M\u0131s\u0131r\u2019da 2013\u2019te iktidara gelen \u0130hvan\u2019\u0131n beklentileri kar\u015f\u0131lamamas\u0131, Libya\u2019da ABD b\u00fcy\u00fckel\u00e7isinin 2012\u2019de \u0130slami gruplar taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, Suriye\u2019deki gruplar\u0131n kullan\u0131\u015fl\u0131 bir ara\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kmas\u0131; ABD\u2019yi b\u00f6lgeyi \u201cS\u00fcnni NATO\u201d s\u0131fat\u0131yla geleneksel rejimlerle dizayn etmeye itti. Ama Katar gibi baz\u0131 m\u00fcttefikler hala bunun fark\u0131nda de\u011fildi ve eski politikada \u0131srar ediyordu.<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><strong>HER KR\u0130Z ABD \u0130\u00c7\u0130N FIRSAT<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>ABD Ortado\u011fu\u2019da ortaya \u00e7\u0131kan her durumu b\u00f6lgeyi yeniden dizayn etmek ve silah end\u00fcstrisine yeni pazarlar yaratmak i\u00e7in kulland\u0131, kullanmaktad\u0131r. Suudi Arabistan, ba\u015f\u0131nda kendisinin bulundu\u011fu koalisyonla \u00fc\u00e7 y\u0131l \u00f6nce Yemen\u2019e y\u00f6nelik ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u201ckararl\u0131l\u0131k f\u0131rt\u0131nas\u0131\u201d sald\u0131r\u0131s\u0131ndan bu yana ald\u0131\u011f\u0131 silahlar\u0131n maliyeti y\u00fcz milyarlarca dolar\u0131 ge\u00e7ti. Ortado\u011fu\u2019da ABD\u2019nin en b\u00fcy\u00fck \u00fcss\u00fc olan El Udeid \u00fcss\u00fcne ev sahipli\u011fi yapan Katar, patlak veren krizden hemen sonra Amerika\u2019dan 12 milyar dolarl\u0131k u\u00e7ak al\u0131m\u0131 yapaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Krizin, K\u00f6rfez \u00fclkeleri i\u00e7in \u201ckorunmalar\u0131n\u0131n bedelini \u00f6deyecekler\u201d diyen Trump\u2019\u0131n Riyad zirvesine kat\u0131lmas\u0131n\u0131n hemen akabinde patlak verdi\u011fini tekrar hat\u0131rlatal\u0131m.<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><strong>\u0130SRA\u0130L \u0130LE NORMALLE\u015eME<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>ABD, ba\u015fta K\u00f6rfez \u00dclkeleri olmak \u00fczere Arap \u00fclkelerinin \u0130srail ile ili\u015fkilerinin normalle\u015fmesini istemektedir. Katar ise gerek Hamas\u2019\u0131n liderlerine ev sahipli\u011fi yapmas\u0131 gerekse Hizbullah\u2019\u0131 bir direni\u015f hareketi olarak de\u011ferlendirmesi \u0130srail ile normalle\u015fmeyi baltalayan bir tutum. D\u00f6rt Arap \u00fclkesinin Katar kar\u015f\u0131t\u0131 hamlesi ile Katar\u2019a \u0130srail ile ili\u015fkilerin normalle\u015ftirilmesi \u00e7abalar\u0131na kar\u015f\u0131 durmamas\u0131 gerekti\u011fi hat\u0131rlat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>T\u00dcRK\u0130YE KR\u0130Z\u0130N NERES\u0130NDE?<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin Katar ile \u00e7ok ciddi ekonomik ve siyasi ili\u015fkileri mevcut. \u0130hsan \u00c7aralan\u2019\u0131n Evrensel gazetesinde yay\u0131nlan <em>\u201cT\u00fcrkiye krizin neresinde\u201d <\/em>makalesinde bu konuyla ilgili baz\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar yer al\u0131yor. \u00c7aralan\u2019a g\u00f6re Katar k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00fclke olmas\u0131 kar\u015f\u0131n son on y\u0131lda T\u00fcrkiye\u2019ye 18 milyar dolar getirmi\u015f buna kar\u015f\u0131l\u0131k T\u00fcrkiye 14 milyar dolara varan yat\u0131r\u0131mlar yapm\u0131\u015f. \u00c7aralan, son y\u0131llarda 12-13 milyar dolara ula\u015fan \u201cnet hata noksan\u201d, yani \u00f6demeler dengesinde kayna\u011f\u0131 belirlenemeyen d\u00f6viz giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn de \u201cKatar men\u015feli\u201d oldu\u011funa vurgu yap\u0131yor<em>.\u00a0\u00a0 <\/em><\/p>\n<p>\u00c7aralan, Katar ile T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki ili\u015fkinin sadece ekonomiyle a\u00e7\u0131klanamayaca\u011f\u0131n\u0131ise \u015f\u00f6yle ifade ediyor:<\/p>\n<p><em>\u201cAncak, T\u00fcrkiye\u2019nin Ortado\u011fu politikas\u0131nda Katar\u2019\u0131n yeri bu rakamlarla da a\u00e7\u0131klanamaz \u00f6nemdedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Katar ayn\u0131 zamanda M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fleri (\u0130hvan) destekleyen, \u00f6zellikle Sisi darbesi sonras\u0131nda M\u0131s\u0131rl\u0131 \u0130hvan \u00f6nderlerine, Suudi Arabistan\u2019\u0131n bask\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131n, kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7an bir \u00fclke olarak, bu konuda T\u00fcrkiye ile ortak bir tutum alm\u0131\u015f tek b\u00f6lge \u00fclkesidir. Oysa T\u00fcrkiye, \u2018\u0130slam\u2019\u0131n kurtar\u0131c\u0131s\u0131\u2019 rol\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olan \u2018\u0130hvana destek\u2019 konusunda Suudi Arabistan\u2019la taban tabana z\u0131t d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye, Ortado\u011fu\u2019daki geli\u015fmelerle ilgili olarak Suudi Arabistan\u2019la kimi \u00f6nemli konularda ters d\u00fc\u015ferken, Katar\u2019la hemen ba\u015fl\u0131ca politikalarda tam bir fikir ve i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde olmu\u015ftur.\u201d<\/em> Suriye krizi ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan bu yana da Katar ve T\u00fcrkiye\u2019nin destekledikleri ile Suudi Arabistan\u2019\u0131n destekledi\u011fi silahl\u0131 grup ve \u015fahsiyetler rekabet i\u00e7inde olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Burada T\u00fcrkiye\u2019nin AKP d\u00f6neminde de\u011fi\u015fen d\u0131\u015f politika yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n etkisini de g\u00f6rmek gerekir. T\u00fcrkiye Ortado\u011fu\u2019da ortaya \u00e7\u0131kan her durumu, her f\u0131rsat\u0131, her krizi yeni Osmanl\u0131c\u0131 politikalar\u0131na bir dayanak haline getirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r, \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ancak Arap halk hareketlerinin ba\u015flamas\u0131ndan bu yana ba\u015fta Suriye olmak \u00fczere politikalar\u0131 ve kulland\u0131\u011f\u0131 enstr\u00fcmanlar\u0131n iflas etmesi yeni bir askeri doktrinin ortaya konmas\u0131na neden oldu. Bu doktrin T\u00fcrkiye\u2019nin \u201ctehditleri topraklar\u0131na varmadan \u00f6nce kaynaklar\u0131nda vurma\u201d \u00fczerine kurulu oldu\u011fu s\u00f6ylense de esas ama\u00e7 ba\u015fka enstr\u00fcmanlarla yap\u0131lamayan\u0131n direk askeri g\u00fc\u00e7le yap\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lanmaktayd\u0131. Bu \u00e7er\u00e7evede Somali\u2019de askeri \u00fcs kuruldu. Irak\u2019\u0131n Ba\u015fika kasabas\u0131nda kurulan askeri \u00fcs, Irak h\u00fck\u00fcmetinin b\u00fct\u00fcn taleplerine ra\u011fmen askerler geri \u00e7ekilse de kald\u0131r\u0131lmad\u0131. Suriye\u2019nin kuzeyinde Rusya\u2019n\u0131n \u2018olur\u2019u ile giren T\u00fcrk ordusu s\u00fcrekli bulundu\u011fu alan\u0131 geni\u015fletmeye \u00e7al\u0131\u015fmakta. Ayn\u0131 \u015fekilde Azerbaycan, G\u00fcrcistan ve Bosna\u2019da askeri \u00fcs kurma aray\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Ba\u015fbakan Ahmet Davuto\u011flu d\u00f6neminde 2016\u2019da iki \u00fclke aras\u0131nda yap\u0131lan anla\u015fmayla Katar\u2019da bir askeri \u00fcs kurulmas\u0131n\u0131n karara ba\u011flanmas\u0131 ve son d\u00f6nemde \u00fcst \u00fcste yap\u0131lan askeri sevk\u0131yatlar sadece iki \u00fclke aras\u0131ndaki geli\u015fkin ekonomik ve siyasi ili\u015fkilerin sonucu de\u011fil ayn\u0131 zamanda AKP\u2019nin askeri doktrininde bir sonucudur.<\/p>\n<p><strong>KR\u0130ZDEN \u00c7IKARILACAK SONU\u00c7LAR<\/strong><\/p>\n<p>Bu krizden \u00e7\u0131kar\u0131lacak ilk sonu\u00e7; ABD\u2019nin artan \u0130ran-Rusya etkisine kar\u015f\u0131 do\u011fal gaz ve petrol zengini b\u00f6lgeyi yeniden dizayn etmeye karar verdi\u011fidir. ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump, bu dizayn\u0131 imzalad\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmalar\u0131n mebla\u011f\u0131 380 milyar dolar\u0131 bulan K\u00f6rfez\u2019in en etkili ve b\u00fcy\u00fck \u00fclkesi Suudi Arabistan\u2019la yapmaya karar vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130kincisi; K\u00f6rfez \u00fclkesi Katar, sahip oldu\u011fu \u201cmedya ve para g\u00fcc\u00fcyle\u201d, M\u0131s\u0131r ve Suriye\u2019de oldu\u011fu gibi b\u00f6lgenin b\u00fct\u00fcn krizlerinde \u201cboyundan b\u00fcy\u00fck i\u015flere\u201d kalk\u0131\u015ft\u0131. Katar\u2019a bu s\u00fcre\u00e7te \u201cboyunun \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc\u201d hat\u0131rlat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc; emperyalistler ve onlar\u0131n b\u00f6lgedeki uzant\u0131lar\u0131n\u0131n n\u00fcfuz sava\u015f\u0131n\u0131n devam etti\u011fi petrol ve do\u011fal gaz zengini \u201cOrtado\u011fu ve Kuzey Afrika\u201d yeni s\u00fcrprizlere gebe.<\/p>\n<p>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc; ABD\u2019nin S\u00fcnni Kamp olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 blokta yeni geli\u015fmelere tan\u0131kl\u0131k edilebilir.<\/p>\n<p>Enerji ve enerji yollar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fcn \u00f6nemi devam etti\u011fi m\u00fcddet\u00e7e \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te blokla\u015fmalara yeni kat\u0131l\u0131mlar ve eksilmeler ve yeni hamleler g\u00f6rece\u011fiz. B\u00f6lgenin \u015fekillenmesinde mihenk ta\u015f\u0131 olan Sykes-Picot anla\u015fmas\u0131ndan y\u00fcz y\u0131l sonra ya\u015fananlara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u201cemperyal g\u00fc\u00e7lerin b\u00f6lgeden elini \u00e7ekmesi\u201dnin \u00f6nemi daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ali Karata\u015f D\u00fcnya ve \u00f6zellikle Ortado\u011fu; Suriye ve Irak\u2019taki geli\u015fmelere ve I\u015e\u0130D operasyonuna odaklanm\u0131\u015fken kimsenin beklemedi\u011fi bir anda Katar krizi patlak verdi. Kriz k\u0131sa s\u00fcrede b\u00f6lgeselle\u015fti ve uluslararas\u0131 akt\u00f6rlerin dahil oldu\u011fu bir hal ald\u0131. \u00a0 Yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda belirtmekte fayda var; b\u00f6lgenin \u015fekillenmesinde en \u00f6nemli ve me\u015fhur anla\u015fma olan Sykes-Picot anla\u015fmas\u0131ndan y\u00fcz y\u0131l sonra, b\u00f6lgedeki g\u00fc\u00e7 dengesinin de\u011fi\u015fti\u011fi ve b\u00f6lgenin yeniden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":295,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[478,369,289],"tags":[],"class_list":["post-294","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-9-sayi-agustos-2017","category-dis-politika","category-ali-karatas"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Katar krizi ve Ortado\u011fu\u2019da payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:locale:alternate\" content=\"en_EN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Katar krizi ve Ortado\u011fu\u2019da payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ali Karata\u015f D\u00fcnya ve \u00f6zellikle Ortado\u011fu; Suriye ve Irak\u2019taki geli\u015fmelere ve I\u015e\u0130D operasyonuna odaklanm\u0131\u015fken kimsenin beklemedi\u011fi bir anda Katar krizi patlak verdi. Kriz k\u0131sa s\u00fcrede b\u00f6lgeselle\u015fti ve uluslararas\u0131 akt\u00f6rlerin dahil oldu\u011fu bir hal ald\u0131. \u00a0 Yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda belirtmekte fayda var; b\u00f6lgenin \u015fekillenmesinde en \u00f6nemli ve me\u015fhur anla\u015fma olan Sykes-Picot anla\u015fmas\u0131ndan y\u00fcz y\u0131l sonra, b\u00f6lgedeki g\u00fc\u00e7 dengesinin de\u011fi\u015fti\u011fi ve b\u00f6lgenin yeniden [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Teori ve Eylem\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-08-01T06:55:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-01-18T13:18:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/06_Ali-Karata\u015f.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"696\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"385\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2017\\\/08\\\/01\\\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2017\\\/08\\\/01\\\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e9bd173f3b1d0175ee175b4b0114d308\"},\"headline\":\"Katar krizi ve Ortado\u011fu\u2019da payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesi\",\"datePublished\":\"2017-08-01T06:55:20+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-18T13:18:17+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2017\\\/08\\\/01\\\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\\\/\"},\"wordCount\":4712,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2017\\\/08\\\/01\\\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/07\\\/06_Ali-Karata\u015f.jpg\",\"articleSection\":[\"9. Say\u0131 \\\/ A\u011fustos 2017\",\"D\u0131\u015f Politika\",\"Ali Karata\u015f\"],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2017\\\/08\\\/01\\\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2017\\\/08\\\/01\\\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\\\/\",\"name\":\"Katar krizi ve Ortado\u011fu\u2019da payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2017\\\/08\\\/01\\\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2017\\\/08\\\/01\\\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/07\\\/06_Ali-Karata\u015f.jpg\",\"datePublished\":\"2017-08-01T06:55:20+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-18T13:18:17+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2017\\\/08\\\/01\\\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2017\\\/08\\\/01\\\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2017\\\/08\\\/01\\\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/07\\\/06_Ali-Karata\u015f.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/07\\\/06_Ali-Karata\u015f.jpg\",\"width\":696,\"height\":385},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2017\\\/08\\\/01\\\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Katar krizi ve Ortado\u011fu\u2019da payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"description\":\"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"width\":400,\"height\":400,\"caption\":\"Teori ve Eylem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/teoriveeylem\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/teoriveeylem\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/teoriveeylem\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e9bd173f3b1d0175ee175b4b0114d308\",\"name\":\"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/author\\\/cagdas\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Katar krizi ve Ortado\u011fu\u2019da payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"[:tr]Katar krizi ve Ortado\u011fu\u2019da payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesi[:] - Teori ve Eylem","og_description":"Ali Karata\u015f D\u00fcnya ve \u00f6zellikle Ortado\u011fu; Suriye ve Irak\u2019taki geli\u015fmelere ve I\u015e\u0130D operasyonuna odaklanm\u0131\u015fken kimsenin beklemedi\u011fi bir anda Katar krizi patlak verdi. Kriz k\u0131sa s\u00fcrede b\u00f6lgeselle\u015fti ve uluslararas\u0131 akt\u00f6rlerin dahil oldu\u011fu bir hal ald\u0131. \u00a0 Yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda belirtmekte fayda var; b\u00f6lgenin \u015fekillenmesinde en \u00f6nemli ve me\u015fhur anla\u015fma olan Sykes-Picot anla\u015fmas\u0131ndan y\u00fcz y\u0131l sonra, b\u00f6lgedeki g\u00fc\u00e7 dengesinin de\u011fi\u015fti\u011fi ve b\u00f6lgenin yeniden [&hellip;]","og_url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/","og_site_name":"Teori ve Eylem","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","article_published_time":"2017-08-01T06:55:20+00:00","article_modified_time":"2023-01-18T13:18:17+00:00","og_image":[{"width":696,"height":385,"url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/06_Ali-Karata\u015f.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@teoriveeylem","twitter_site":"@teoriveeylem","twitter_misc":{"Yazan:":false,"Tahmini okuma s\u00fcresi":"20 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/"},"author":{"name":"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/e9bd173f3b1d0175ee175b4b0114d308"},"headline":"Katar krizi ve Ortado\u011fu\u2019da payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesi","datePublished":"2017-08-01T06:55:20+00:00","dateModified":"2023-01-18T13:18:17+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/"},"wordCount":4712,"publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/06_Ali-Karata\u015f.jpg","articleSection":["9. Say\u0131 \/ A\u011fustos 2017","D\u0131\u015f Politika","Ali Karata\u015f"],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/","name":"Katar krizi ve Ortado\u011fu\u2019da payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/06_Ali-Karata\u015f.jpg","datePublished":"2017-08-01T06:55:20+00:00","dateModified":"2023-01-18T13:18:17+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr-TR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/#primaryimage","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/06_Ali-Karata\u015f.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/06_Ali-Karata\u015f.jpg","width":696,"height":385},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2017\/08\/01\/katar-krizi-ve-ortadoguda-paylasim-mucadelesi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Katar krizi ve Ortado\u011fu\u2019da payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","name":"Teori ve Eylem","description":"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi","publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization","name":"Teori ve Eylem","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","width":400,"height":400,"caption":"Teori ve Eylem"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","https:\/\/x.com\/teoriveeylem","https:\/\/www.instagram.com\/teoriveeylem\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/e9bd173f3b1d0175ee175b4b0114d308","name":"\u00c7a\u011fda\u015f \u00c7avu\u015fo\u011flu","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/author\/cagdas\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/294","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=294"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3209,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/294\/revisions\/3209"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}