<\/p>\n\n\n\n
\u00c7etin Akdeniz<\/strong><\/p>\n\n\n\n 12 Mart 1971 cuntas\u0131, kitle m\u00fccadelesinin \u00f6n\u00fcnde yer alan, m\u00fccadeleyi \u00f6rg\u00fctleyen, \u00f6rg\u00fctl\u00fc ileri kesimleri olu\u015fturan geni\u015f i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i, gen\u00e7 ve ayd\u0131n kesimleri ezerek, cuntac\u0131 generallerden birinin deyi\u015fiyle \u201cekonomik geli\u015fmeyi a\u015fan sosyal geli\u015fme\u201dnin \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmeyi ba\u015fl\u0131ca g\u00f6revi olarak belirlemi\u015fti. Cunta, 1960 sonras\u0131nda, \u00f6zellikle de ikinci d\u00f6neminde y\u00fckselen i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i ve gen\u00e7lik m\u00fccadelesini ezme politikas\u0131n\u0131 \u201canar\u015fi ve ter\u00f6re kar\u015f\u0131 m\u00fccadele\u201d olarak ifade etti. \u201968 gibi y\u0131\u011f\u0131nsal antiemperyalist-demokratik kitle hareketi; \u00f6ncesindeki i\u015f\u00e7i direni\u015f ve grevleriyle, Kavel, Kale Kilit, Pa\u015fabah\u00e7e grevleriyle, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticilerin eylemleriyle, gen\u00e7li\u011fin; \u00f6zellikle de \u00f6\u011frenci gen\u00e7li\u011fin \u00f6zg\u00fcn talepleriyle giderek y\u00fckselen boykot, direni\u015f ve i\u015fgal eylemleriyle s\u00f6m\u00fcr\u00fclen ve ezilenlerin s\u0131n\u0131fsal aidiyet ba\u011f\u0131<\/em><\/strong>na sahipti.15-16 Haziran 1970 b\u00fcy\u00fck i\u015f\u00e7i direni\u015fi, burjuvazi ve devlet iktidar\u0131 i\u00e7in korkutan en \u00f6nemli geli\u015fmelerden biri oldu. T\u0130P\u2019in, D\u0130SK\u2019in, T\u00d6S\u2019\u00fcn, ilerici meslek \u00f6rg\u00fctlerinin s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir m\u00fccadele vard\u0131. Parlamentarizm ve revizyonist anlay\u0131\u015flarla \u015fekillenen politikas\u0131na ra\u011fmen T\u0130P, ilerici demokrat ayd\u0131nlar ve sendikac\u0131lar i\u00e7in bir dayanak say\u0131l\u0131yordu. K\u00fcba ve \u00c7in devrimlerinin etkisi, Sovyetler Birli\u011fi\u2019ni hala sosyalist olarak g\u00f6ren kesimlerin ondan esinlenen manevi-moral g\u00fcc\u00fc, anti s\u00f6m\u00fcrgeci m\u00fccadele ve Vietnam ile Filistin\u2019de devam eden b\u00fcy\u00fck direni\u015f, devrimci m\u00fccadele kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumlu y\u00f6nde etkilemekteydi.<\/p>\n\n\n\n Di\u011fer y\u00f6nden ama, bu m\u00fccadele azmi, ruhu ve kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 besleyen sosyal-iktisadi geli\u015fmeleri devrim ve sosyalizm i\u00e7in \u00f6rg\u00fctlenme ve m\u00fccadeleyi ilerletme y\u00f6n\u00fcnde de\u011ferlendirme yerine, bu potansiyel ve birikimi parlamentarist sosyalizm anlay\u0131\u015f\u0131 do\u011frultusunda heba eden bir T\u0130P y\u00f6netimi vard\u0131. Ona kar\u015f\u0131 muhalefet ad\u0131na ortaya \u00e7\u0131kan \u201ceski t\u00fcfekler\u201d (K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131-Belli vb.) ise ya a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201casker\u201dci idiler ya da \u201csivil asker ayd\u0131n z\u00fcmre\u201dnin \u201cmillici\u201d kuvvetleriyle devrim \u00f6ng\u00f6r\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n Denizler\u2019in THKO\u2019su ba\u015fta olmak \u00fczere silahl\u0131 devrim anlay\u0131\u015f\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan, \u015fehir ya da k\u0131r gerillas\u0131 eylemleriyle ordula\u015f\u0131p-partile\u015fip kitleleri ayakland\u0131rmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen \u00f6rg\u00fctler, bu liberal reformist ve revizyonist parlamentarist anlay\u0131\u015flara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak, i\u00e7inde ve \u00f6n\u00fcnde olduklar\u0131 kitlesel m\u00fccadelenin d\u0131\u015f\u0131na d\u00fc\u015fecek-d\u00fc\u015f\u00fcrecek bir y\u00f6neli\u015fe girdiler.<\/p>\n\n\n\n Bu tepkisel y\u00f6neli\u015f devrimciydi: SBKP\u2019de y\u00f6netimi ele ge\u00e7iren Krus\u00e7evciler, emperyalistlerle bar\u0131\u015f i\u00e7inde bir arada ya\u015fama ve sosyalizme bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ge\u00e7i\u015f teorisiyle uluslararas\u0131 alanda anti-Marksist bir ideolojik etkiyi yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmaktayd\u0131lar. Gerek TKP\u2019nin etkisi alt\u0131ndaki ayd\u0131nlar<\/em>, gerek parlamenter yoldan iktidar olma g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc savunan T\u0130P y\u00f6netimi bu revizyonist tezlerden esinleniyorlard\u0131. S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesine, sava\u015f ve bar\u0131\u015f sorunlar\u0131na ve devletin-s\u0131n\u0131f iktidar\u0131 olarak i\u015flev ve niteli\u011fine dair Marksist-Leninist g\u00f6r\u00fc\u015fler a\u00e7\u0131k\u00e7a tahrif ediliyor, parlamentarist reformist g\u00f6r\u00fc\u015fler sosyalist oldu\u011funu s\u00f6yleyen parti y\u00f6neticileriyle, onlar\u0131n yan\u0131nda yer alan ayd\u0131nlar taraf\u0131ndan yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yordu. \u201971 k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva devrimci ihtilalcili\u011fi bu revizyonist-reformist g\u00f6r\u00fc\u015flere ve bu g\u00f6r\u00fc\u015flerin \u015fekillendirdi\u011fi tutuma bir tepki olarak do\u011fdu. \u201cRevizyonizmin kefareti\u201d olarak i\u015faret edilmesi bundand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Sonraki s\u00fcre\u00e7te ya\u015fananlar \u00fczerine \u00e7ok say\u0131da makale yaz\u0131ld\u0131. Burada yeniden ayr\u0131nt\u0131ya girilmeyecek. Bu makalenin as\u0131l derdi, 12 Mart cuntas\u0131 ve 12 Eyl\u00fcl cuntas\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131m\u0131n boyut farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131yla iki darbe sonras\u0131 geli\u015fmelerin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7ilerin m\u00fccadelesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u015flevin ne oldu\u011fudur.<\/p>\n\n\n\n 12 MART CUNTASI BOYUN E\u011eD\u0130REMED\u0130<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n 12 Mart cuntas\u0131, ileri kesimleri \u015fiddetle ortadan kald\u0131rarak m\u00fccadeleye y\u00f6nelmi\u015f halk kesimlerini y\u0131ld\u0131rmay\u0131 hedefliyordu. Silahl\u0131 devrim anlay\u0131\u015f\u0131 do\u011frultusunda kentlerde ya da k\u0131rda eyleme ge\u00e7en veya bunun i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k yapan \u00fc\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fcn en \u00f6n\u00fcnde yer alanlar kur\u015funlanarak, dara\u011fa\u00e7lar\u0131nda ve i\u015fkencelerde katledildiler. Ayd\u0131nlar ve sendikac\u0131lar i\u015fkenceyle, cezaevleriyle y\u0131ld\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Dernekler ve baz\u0131 sendikalar kapat\u0131ld\u0131. T\u00fcrk-\u0130\u015f\u2019i yedekleme politikas\u0131 do\u011frultusunda y\u00f6neticisi bakan (Sad\u0131k \u015eide) yap\u0131ld\u0131. Demokrat devrimci dergi ve gazeteler yasakland\u0131 ya da kapat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n Ancak t\u00fcm bu sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen 1971 askeri cuntas\u0131, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin, gen\u00e7li\u011fin ve ayd\u0131nlar\u0131n m\u00fccadele istek ve e\u011filimini yok etmeyi ba\u015faramad\u0131. Zindanlar doldurulmu\u015f, idamlar yap\u0131lm\u0131\u015f, devrimci \u00f6rg\u00fctlerin en \u00f6ndeki y\u00f6neticileri yok edilmi\u015f olsalar da d\u0131\u015far\u0131da birbirleriyle bir bi\u00e7imde ili\u015fkili olan, olanak bulduk\u00e7a veya yaratarak tart\u0131\u015fan, \u00f6rg\u00fctlenmeye istekli ve y\u00f6nelen geni\u015f kesimler vard\u0131. \u00d6rnek, THKO\u2019nun 1974\u2019te yeniden toparlanmas\u0131yla birlikte b\u00fcy\u00fck kentler ba\u015fta olmak \u00fczere haz\u0131r durumda onlarca k\u00fcmenin varl\u0131\u011f\u0131<\/em><\/strong> ve ili\u015fki kurulabilir olmas\u0131d\u0131r. Bu durum, THKP-C a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n 12 Mart 71 \u201cyar\u0131 askeri diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc\u201d m\u00fccadele azmi ve iste\u011fini k\u0131ramad\u0131. 1974 se\u00e7imleri dolay\u0131s\u0131yla sermaye partileri taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen mitingler, \u00f6zellikle B\u00fclent Ecevit CHP\u2019sinin mitinglerinde, kendi tutum ve sloganlar\u0131yla devrimci i\u015f\u00e7i ve gen\u00e7lerin kitlesel bir g\u00fc\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmalar\u0131, \u00f6nemli bir kan\u0131tt\u0131. CHP\u2019de Ecevit\u2019in \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc gibi \u201ctarihsel bir ki\u015filik\u201de kar\u015f\u0131 elde etti\u011fi ba\u015far\u0131 halk\u0131n cuntaya bak\u0131\u015f\u0131 ve cunta kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutum ve e\u011filiminden ba\u011f\u0131\u015f\u0131k de\u011fildi. Sadi Ko\u00e7a\u015f\u2019\u0131 ve Nihat Erim\u2019i cunta h\u00fck\u00fcmetine, kendi ifadesiyle daha az bask\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in veren \u0130n\u00f6n\u00fc, cuntaya kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k tutum almad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, gen\u00e7 ve pop\u00fcler \u201chalk\u00e7\u0131 Ecevit\u201d taraf\u0131ndan parti i\u00e7i m\u00fccadelede yenilgiye u\u011frat\u0131ld\u0131.[1]<\/a><\/p>\n\n\n\n Cuntaya kar\u015f\u0131 tepki birikimi, yap\u0131lan se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131na da yans\u0131d\u0131. Ecevit-Erbakan H\u00fck\u00fcmetinin K\u0131br\u0131s\u2019a askeri harek\u00e2t d\u00fczenlemesi \u015foven milliyet\u00e7i burjuva ideolojisini g\u00fc\u00e7lendirmesine ra\u011fmen, sosyal ekonomik taleplerle emek\u00e7i m\u00fccadelesi yeniden y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7ti.1975-79 d\u00f6nemi, toplam\u0131nda y\u00fczbinleri bulan bir kitlesellikle i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin, gen\u00e7lik ve emek\u00e7i kad\u0131nlar\u0131n, ayd\u0131nlar\u0131n ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticilerin m\u00fccadele zenginli\u011fine sahne oldu. 12 Eyl\u00fcl 1980 cuntas\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131 Kenan Evren bu duruma dikkat \u00e7ekerek kanl\u0131 diktas\u0131n\u0131 g\u00fcya hakl\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in, \u201cbiz olmasayd\u0131k \u015fimdi bu k\u00fcrs\u00fclerde kom\u00fcnistler konu\u015fur olurlard\u0131, D\u0130SK 20 bin silahl\u0131 militanla beklemedeydi!<\/em>\u201d t\u00fcr\u00fcnden abs\u00fcrt konu\u015fmalar bile yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bu t\u00fcrden konu\u015fmalar\u0131n birebir do\u011fruluk g\u00f6steren nesnel gerek\u00e7elere dayanmas\u0131 gerekmiyordu. Ancak, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7i halk kitlelerinin \u00e7e\u015fitli kesimleriyle i\u015fbirlik\u00e7i burjuvazi ve b\u00fcy\u00fck toprak sahipleri aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki keskindi. \u00dclkenin farkl\u0131 kentlerinde giderek daha \u00e7ok say\u0131da i\u015f\u00e7i direni\u015fi ya\u015fan\u0131yor, TAR\u0130\u015e \u0130\u015fletmelerinde g\u00f6r\u00fclen t\u00fcrden polis-i\u015f\u00e7i \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor; topraks\u0131z ve k\u00fc\u00e7\u00fck toprak sahibi k\u00f6yl\u00fclerin, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticilerin \u00f6fkesi d\u0131\u015fa vuruyor, taban fiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck tutulmas\u0131 politikas\u0131na kar\u015f\u0131 tepkiler yer yer eyleme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyordu. \u00d6\u011frenci gen\u00e7lik a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 ancak onunla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan, gen\u00e7 i\u015f\u00e7ileri, \u00e7\u0131raklar\u0131 ve i\u015fsiz gen\u00e7lik kesimlerini de kapsayan direni\u015fler; kamu emek\u00e7ilerinin (\u00f6zellikle sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim alan\u0131ndakiler) eylemleri giderek yayg\u0131nla\u015f\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n Cunta ve \u00f6ncesi burjuva politikas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca \u00f6nceli\u011fi, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin, kent-k\u0131r yoksullar\u0131n\u0131n, gen\u00e7lik ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva toplum kesimlerinin, tekelci bask\u0131 ve engellemelere tepki duyan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticilerin birle\u015fip geni\u015fleme e\u011filimi g\u00f6steren direni\u015fini ne pahas\u0131na olursa olsun engellemekti. Generaller, postal seslerini asl\u0131nda 1978 Aral\u0131k ay\u0131nda 11 ilde s\u0131k\u0131y\u00f6netim ilan\u0131yla duyurdular. Emekli general \u0130rfan \u00d6zayd\u0131nl\u0131\u2019n\u0131n bakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde ger\u00e7ekle\u015ftirilen Mara\u015f katliam\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ordu ve emniyet istihbarat\u0131 ile M\u0130T\u2019in tutumu, \u00f6nemli veriydi.[2]<\/a><\/p>\n\n\n\n Ancak, ordunun rol\u00fcne ili\u015fkin burjuva milliyet\u00e7i g\u00f6r\u00fc\u015f, kitlelerin geni\u015f kesimlerine h\u00e2kim olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra reformist sol-liberal ve sosyalist oldu\u011fu iddias\u0131ndaki ayd\u0131n kesimleriyle baz\u0131 devrimci \u00f6rg\u00fctler \u00fczerinde de (b\u00f6yle hem devrimci hem orducu, askeri darbe tehdidinin zaman\u0131nda g\u00f6r\u00fclmesini engelleyen \u00f6rg\u00fctler var m\u0131yd\u0131 o zaman. Olsa bile tutumu engelleyebilirler ama g\u00f6rmeyi de\u011fil. Bu c\u00fcmle biraz garip olmu\u015f.) etkiliydi. Bu durum, askeri darbe tehdidinin zaman\u0131nda g\u00f6r\u00fclmesi ve ger\u00e7ekle\u015fmesi durumunda yol a\u00e7aca\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilecek politika ve \u00f6nlemleri geciktirici rol oynad\u0131. Sald\u0131r\u0131lar pratikte daha \u00e7ok MHP\u2019li komandolar eliyle ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor, bu da fa\u015fist politikan\u0131n daha \u00e7ok bu partiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 indirgenmesine yol a\u00e7\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n Oysa, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin ve gen\u00e7 ku\u015faklar\u0131n m\u00fccadelesini kana bo\u011fmaya y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131 politikalar\u0131 polis ve jandarma kuvvetlerinin tutumundan ba\u011f\u0131\u015f\u0131k de\u011fildi. Burjuvazi ve h\u00fck\u00fcmetler; Demirel ve MC h\u00fck\u00fcmeti, m\u00fccadelenin kitlesel y\u00fckseli\u015fine mevcut yasalar \u00e7er\u00e7evesinde barikat \u00f6remediklerinden yak\u0131n\u0131yor, kontra ve militer fa\u015fist \u00e7etelerin sald\u0131r\u0131 ve provokasyonlar\u0131 birbirini izliyordu. 1 May\u0131s 1977 ve \u00c7orum, Sivas provokasyonlar\u0131 ve \u00f6zellikle de Mara\u015f katliam\u0131nda boy g\u00f6steren CIA-Kontrgerilla-\u00fclk\u00fcc\u00fc komando i\u015fbirli\u011finde, darbeci generallerin ortam haz\u0131rlama politikalar\u0131 \u00f6nemli role sahipti.<\/p>\n\n\n\n Durumun daha kapsaml\u0131 ve net bir kavran\u0131\u015f\u0131 iki ba\u015fl\u0131ca sonucu gerekli k\u0131lard\u0131: \u0130lkin devrimci ve Marksist \u00f6rg\u00fctlenmenin sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve gelmekte olan y\u0131ld\u0131r\u0131c\u0131 sald\u0131r\u0131 dalgas\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn t\u00fcm tedbirlerin al\u0131nmas\u0131yd\u0131. \u0130kincisi, sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn en geni\u015f eylem birli\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirerek bir direni\u015f tutumunu yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmakt\u0131. \u0130stanbul, Ankara, Fatsa ve Dersim\u2019de, Adana ve \u0130zmir\u2019de sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7ildi\u011finde, \u00fclke d\u00fczeyinde i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i tepkileri, m\u00fccadeleci sendika \u015fubelerinin, derneklerin, parti ve \u00f6rg\u00fctlerin g\u00fc\u00e7 ve eylem birli\u011fi sa\u011flanabilseydi, yenilgi yine al\u0131nabilirdi ama m\u00fccadele birikimi ve anlay\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan devrimci kazan\u0131mlar hanesine yaz\u0131lacaklar farkl\u0131 olurdu. 1979 1 May\u0131s\u2019\u0131n\u0131n Halk\u0131n Kurtulu\u015fu, Devrimci Yol ve Kurtulu\u015f Sosyalist Dergisi etraf\u0131nda birle\u015fenlerin ortak eylemiyle g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde kutlanmas\u0131 gibi baz\u0131 ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131ysa da daha geni\u015f bir direni\u015f \u00f6rg\u00fctlenemedi. Birbirlerini \u201cMaocu go\u015fistler\u201d ve \u201csosyal fa\u015fistler\u201d olarak niteleyerek ayr\u0131 kulvarlarda y\u00fcr\u00fcmenin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 zaaf ve zay\u0131fl\u0131klar daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve birle\u015fik m\u00fccadelenin engelleri aras\u0131nda yer ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n K\u0130TLESEL YILDIRMA HEDEFL\u0130 HAREK\u00c2T OLARAK 12 EYL\u00dcL<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n Bir ger\u00e7ek yeniden vurgulanmal\u0131d\u0131r: 12 Eyl\u00fcl 1980 askeri fa\u015fist cuntas\u0131, on y\u0131l \u00f6nceki cuntan\u0131n bo\u011fmay\u0131 tam olarak ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131 ve yeniden ba\u015f g\u00f6stermekle kalmay\u0131p giderek b\u00fcy\u00fcyen, m\u00fccadeleci ileri kesimleri binlere-on binlere ula\u015fan emek\u00e7i m\u00fccadelesini kana bo\u011fma; uluslararas\u0131 alanda mali sermaye ve tekellerin g\u00fcndeme getirdi\u011fi ve T\u00fcrkiye\u2019de 24 Ocak kararlar\u0131 olarak literat\u00fcre ge\u00e7en neoliberal sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131 ba\u015far\u0131yla hedefine vard\u0131rma i\u015flevini \u00fcstlendi. T\u00fcrke\u015f, darbeciler taraf\u0131ndan ge\u00e7ici \u201cg\u00fcvenlik alt\u0131na al\u0131nmas\u0131\u201dna tepkisini, \u201cfikrimiz iktidarda kendimiz hapiste\u201d diye ifade ederken, Ko\u00e7 Holding\u2019in sahibi Vehbi Ko\u00e7, Evren\u2019e kutlama mektubunda kalbi desteklerini sunman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00d6zal\u2019\u0131n g\u00f6revlendirilmesini isterken, T\u0130SK Ba\u015fkan\u0131 Narin, \u201c\u015fimdi g\u00fclme s\u0131ras\u0131 bizde!\u201d diye sevin\u00e7 naralar\u0131 atarak darbenin ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 ve hizmetinde oldu\u011fu s\u0131n\u0131f ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131<\/em> alenen ilan etmekteydiler. Cunta i\u015fba\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131nda 60 bin i\u015f\u00e7i grevdeydi ve \u00f6rne\u011fin Adana\u2019daki Sabanc\u0131 Holding fabrikalar\u0131nda 11 bin i\u015f\u00e7i, TDKP\u2019nin fabrika \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n da dolays\u0131zca rol oynad\u0131\u011f\u0131 bir m\u00fccadele i\u00e7inde ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 grevi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n 12 Eyl\u00fcl darbesi, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin ve m\u00fccadeleci sendikal politik \u00f6rg\u00fctlerinin kazan\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 ter\u00f6rist bir y\u0131ld\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k olarak g\u00fcndeme geldi ve hedeflediklerini b\u00fcy\u00fck oranda ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Halk hareketi ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadeleyi yenilgiye u\u011fratarak b\u00fcy\u00fck sermaye ve emperyalizmin \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda yasal, anayasal, hukuksal d\u00fczenlemeler ve fiili engellemelerle kapitalist k\u00e2r ve rant olanaklar\u0131n\u0131 geni\u015fletti.<\/p>\n\n\n\n Cunta, ordunun t\u00fcm \u00f6nceki m\u00fcdahalelerini kat be kat a\u015fan bir kapsama ve buna uygun \u015fiddete sahip bir role soyunmu\u015ftu. Muhalif devrimcili\u011fi, sosyalizmin i\u015f\u00e7i hareketiyle birle\u015fmesi yolunda at\u0131lan ad\u0131mlar\u0131 ve bunun bir g\u00fc\u00e7 haline gelmesini t\u00fcm\u00fcyle bertaraf etmek; emperyalizme ve i\u015fbirlik\u00e7i burjuvazinin diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye y\u00f6nelenlerin yan\u0131 s\u0131ra, bu y\u00f6nl\u00fc potansiyele sahip kesimleri de y\u0131ld\u0131r\u0131p suskuya bo\u011fmak, cuntan\u0131n \u00fcstlendi\u011fi g\u00f6revi oldu. Sendikalar\u0131n, partilerin, derneklerin kapat\u0131lmas\u0131, 2,5 milyon ki\u015finin soru\u015fturulup 650 bin ki\u015finin g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131, 51 ki\u015finin idam edilmesi, i\u015fkencelerde ve sokaklarda y\u00fczlerce ki\u015finin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, hedefin kapsam geni\u015fli\u011fini ve politikan\u0131n \u015fiddet dozunu i\u015faret eden veriler aras\u0131ndad\u0131r. Anayasa ve yasalar de\u011fi\u015ftirildi. Dini \u00f6rg\u00fctlenmelerin olanaklar\u0131 geni\u015fletilip giderleri Suudi Arabistan kaynakl\u0131 petro-dolarlarla kar\u015f\u0131lanan Rab\u0131ta adl\u0131 kurulu\u015f arac\u0131yla din \u201cg\u00f6revlileri\u201d beslendi. Evren k\u00fcrs\u00fclerde Kur-an ayetlerini kullanmaktan ka\u00e7\u0131nmaks\u0131z\u0131n sermaye ve emperyalistler hesab\u0131na giri\u015ftikleri zulm\u00fcn kitlelerin hi\u00e7 de\u011filse belirli kesimlerince desteklenmesi i\u00e7in ABD patentli darbelerin deneylerini uygulamaya koydu.<\/p>\n\n\n\n 12 Eyl\u00fcl cuntas\u0131, anti-emperyalizmi \u201cKemalizm\u201din bir \u00f6zelli\u011fi gibi g\u00f6sterip kendisini de onun koruyucu-kollay\u0131c\u0131 g\u00fcc\u00fc ilan eden ordu ad\u0131na y\u00f6netime el koyarken, kapitalizmin geli\u015fme seyriyle ba\u011fl\u0131 olarak tekelci oligar\u015fik bir konumdan hareket etti\u011fini de \u00f6rtm\u00fc\u015f oluyordu. Tekelci gericili\u011fin; emperyalizmin yerli dayana\u011f\u0131n\u0131n \u00fclke ekonomisi ve sosyal ya\u015fam\u0131na h\u00fckmeder hale gelmesiyle ba\u011fl\u0131 olarak ordu da yap\u0131sal oligar\u015fik ve tekelci bir yap\u0131ya kavu\u015ftu. OYAK gibi bir sermaye kurulu\u015funun generallere sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel avantajlar bir yana, mali sermayenin \u00fclkedeki etkinli\u011fi, devlet \u00fcst b\u00fcrokrasisinin emperyalistlerle ili\u015fkilerinde de s\u0131\u00e7rama sa\u011flad\u0131. NATO \u00fcyesi ve \u201cileri karakol\u201d g\u00f6revi, Kontrgerilla ve \u00d6zel harp Dairesi\u2019nin kurumsal ba\u011flant\u0131lar\u0131, \u00fclke i\u00e7i halk muhalefetine kar\u015f\u0131 vah\u015fet politikalar\u0131n\u0131 \u015fekillendirmekteydi.<\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7ta, \u00f6nceki askeri darbe ve m\u00fcdahaleler ile k\u0131yas g\u00f6t\u00fcrmez bir vah\u015fet arac\u0131yla m\u00fccadelenin bast\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc ileri kesimlere vurulan darbeler \u00e7ok daha kapsaml\u0131 ve geni\u015f boyutlu oldu.<\/p>\n\n\n\n Emek\u00e7i hareketi ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc ileri kesimleri a\u011f\u0131r darbeler ald\u0131. Daha a\u011f\u0131r, daha sanc\u0131l\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 s\u00f6z konusuydu. Emek\u00e7ilerin \u00f6rg\u00fctl\u00fc ileri kesimlerinin cunta sald\u0131r\u0131lar\u0131yla darmada\u011f\u0131n edildi\u011fi, sendikal ve derneksel \u00f6rg\u00fctlenmenin \u00f6n\u00fcne yasal ve fiili barikatlar \u00e7ekildi\u011fi, \u00f6rg\u00fctsel b\u00f6l\u00fcnme ve tasfiyecilik i\u00e7in ko\u015fullar\u0131n daha fazla uygun hale geldi\u011fi bir d\u00f6nemde, m\u00fccadelenin yeniden filizlenip geli\u015fmesi, bu olumsuz etkenlere ra\u011fmen, bu engeller a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 oranda ger\u00e7ekle\u015febilirdi.<\/p>\n\n\n\n Ancak, generaller cuntas\u0131n\u0131n kitle dayana\u011f\u0131 zay\u0131ft\u0131. Generaller bu durumu, siyasal-askeri bask\u0131 ve zorbal\u0131\u011f\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rarak kapatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Cunta, s\u00f6m\u00fcr\u00fclen ve ezilenlerin \u00f6n\u00fcne yeni siyasal-hukuksal barikatlar dikti. Evren ve generalleriyle sermaye u\u015fa\u011f\u0131 goygoycu tak\u0131m\u0131, darbe anayasas\u0131na hay\u0131r oyu verilmesinin ihanet olaca\u011f\u0131n\u0131 propaganda ederek ve \u015feffaf zarflarda ret oyunun belli olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir oylama d\u00fczeni kurarak tehdit \u00fcr\u00fcn\u00fc onay \u00e7\u0131kard\u0131lar. Onu ceza ve hukuk yasalar\u0131n\u0131n sendikalar ve dernekler yasas\u0131n\u0131n ve di\u011ferlerinin fa\u015fist-gerici tarzda yeniden d\u00fczenlenmesi izledi. Uluslararas\u0131 alanda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen neoliberal uygulamalar\u0131n getirdi\u011fi k\u0131y\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar buna eklendi. \u00d6zelle\u015ftirme, i\u015fsizlik ve yoksullu\u011fun art\u0131\u015f\u0131, i\u015fsizler kitlesinin \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilere ve \u00fccret, i\u015fyeri ko\u015fullar\u0131, sendikala\u015fma, \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi gibi taleplerine kar\u015f\u0131 k\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7 olarak kullan\u0131lmas\u0131 bu sonu\u00e7lar aras\u0131ndad\u0131r. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin ve Do\u011fu Avrupa Halk Demokrasisi \u00fclkelerinin kapitalist pazara a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve y\u0131k\u0131lmas\u0131, uluslararas\u0131 \u00f6nemli bir di\u011fer etken oldu.<\/p>\n\n\n\n Ancak b\u00fct\u00fcn yasal engellere, polis ve jandarman\u0131n ve korucu \u00e7etelerinin sald\u0131r\u0131 ve bask\u0131s\u0131na ra\u011fmen, bu sald\u0131r\u0131lara g\u00f6\u011f\u00fcs gererek engellerin fiili direni\u015flerle a\u015f\u0131lmas\u0131 m\u00fccadelesi de yeniden filizlenmeye ba\u015flad\u0131. Cuntan\u0131n \u201cd\u00fczledi\u011fi\u201d siyasal-sosyal ortamda \u201cd\u00f6rt e\u011filimi birle\u015ftirme\u201d iddias\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan \u00d6zal ve Amerikanc\u0131 ekibinin uygulamaya koydu\u011fu sosyal-ekonomik sald\u0131r\u0131lar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tepkiler giderek artt\u0131.<\/p>\n\n\n\n 1985-86\u2019da NETA\u015e direni\u015fiyle \u201cu\u00e7 veren\u201d i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i m\u00fccadelesi, 1989 Bahar Eylemleri, \u201990 Zonguldak Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc ve Genel Eylemi, \u201895 grev ve direni\u015fleri, \u201896 \u00dcnald\u0131 direni\u015fiyle yeniden y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7ti. \u0130\u015f\u00e7ilerin, \u201c\u00c7ankaya\u2019n\u0131n \u015ei\u015fman\u0131 \u0130\u015f\u00e7i D\u00fc\u015fman\u0131\u201d diyerek s\u0131n\u0131fsal rol\u00fcn\u00fc vurgulad\u0131klar\u0131 \u00d6zal\u2019\u0131 ve ba\u015fbakan\u0131 Akbulut\u2019u tavize zorlayan, Bayram Meral gibi bir sendika b\u00fcrokrat\u0131n\u0131 \u201ca\u011faca t\u0131rmanarak kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015fma\u201d zorunda b\u0131rakan direni\u015fler, bu d\u00f6nemin \u00f6ne \u00e7\u0131kan geli\u015fmeleriydi. K\u00fcrt m\u00fccadelesi ise 1992\u2019de 100\u2019\u00fc a\u015fk\u0131n ki\u015finin katledilmesi \u00f6rne\u011finde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere kontrgerilla cinayetleri ve i\u015fkence seanslar\u0131yla \u00f6n\u00fc kesilemez kitlesel bir boyut kazanacak d\u00fczeyde y\u00fckseli\u015f g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n 1994-98 ve 2001 ekonomik krizleri halk kitlelerinin mevcut burjuva partileri ve h\u00fck\u00fcmetlerine g\u00fcvensizli\u011finin artmas\u0131n\u0131n ve m\u00fccadeleye y\u00f6nelme e\u011filiminin g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131n\u0131n etkeni oldular. S\u00f6m\u00fcr\u00fclen ve ezilenlerin farkl\u0131 kesimlerince ba\u015f vurulan eylemler ise, ancak her ad\u0131m\u0131nda, cuntan\u0131n ve gerici h\u00fck\u00fcmetlerin sermaye \u00e7\u0131kar\u0131na d\u00fczenlemelerine ra\u011fmen ve polis-asker g\u00fc\u00e7leriyle yarg\u0131\u00e7 ve \u00f6zel g\u00fcvenlik-korucu ordusuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelerek, bu g\u00fc\u00e7lerin sald\u0131r\u0131lar\u0131 g\u00f6ze al\u0131narak ger\u00e7ekle\u015ftirilebiliyordu.<\/p>\n\n\n\n Bu s\u00fcre\u00e7te ivme alarak g\u00fc\u00e7 kazanan bir di\u011fer geli\u015fme, siyasal \u0130slamc\u0131 hareketin, dini ve milliyet\u00e7i ideolojinin kitleler \u00fczerindeki etkisini s\u00f6m\u00fcrerek ve cuntan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ma\u011fduriyetleri kullanarak kitle deste\u011fiyle ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yd\u0131. Amerikan emperyalizminin CENTO ve \u201cYe\u015fil Ku\u015fak\u201d politikas\u0131, \u201880\u2019li y\u0131llarla birlikte \u201cIl\u0131ml\u0131 \u0130slam\u201d arac\u0131yla Ortado\u011fu ve Kuzey Afrika\u2019da egemenli\u011fi tesis stratejisine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f; ba\u011fl\u0131 olarak T\u00fcrkiye\u2019de siyasal \u0130slamc\u0131 harekete oynama, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 y\u00f6neli\u015f olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. ABD\u2019nin bu \u201c\u0131l\u0131ml\u0131\u201d projesi \u00e7er\u00e7evesinde Soros\u2019un \u201cA\u00e7\u0131k Toplum Vakf\u0131\u201dn\u0131n uluslararas\u0131 giri\u015fimlerinden yararlanan Erdo\u011fan y\u00f6netimindeki AKP, generallerin komuta ettikleri politikalar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u201cyaralar\u0131 sa\u011faltaca\u011f\u0131\u201d vaadiyle kitlelerin taleplerini ve duyarl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 istismar ederek y\u00f6netime geldi.<\/p>\n\n\n\n Neoliberal sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rarak s\u00fcrd\u00fcrmesine, uluslararas\u0131 mali sermaye ve emperyalistlerle ili\u015fkileri kullanarak dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan sermaye kesimlerinin palazlanmalar\u0131 i\u00e7in \u00f6zel d\u00fczenlemeler yapmas\u0131na, \u00f6zelle\u015ftirmelerle ve HES projeleriyle halk kitleleri aleyhine giri\u015fimlerden ka\u00e7\u0131nmamas\u0131na ra\u011fmen, ideolojik etki ve \u00fclke kaynaklar\u0131n\u0131n ya\u011fmas\u0131ndan sa\u011flanan rant da\u011f\u0131t\u0131m a\u011f\u0131n\u0131 kullanarak kitlelerin k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemez bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn deste\u011fini almay\u0131 ba\u015fard\u0131. Bu durum daha fazla sald\u0131rganla\u015fmas\u0131na yol a\u00e7arken, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011fi en \u00f6nemli ve denebilirse b\u00fcy\u00fck k\u0131r\u0131lma, 2013 y\u0131l\u0131 May\u0131s-Haziran\u0131nda \u0130stanbul merkezli ba\u015flay\u0131p 79 kentte yayg\u0131nca g\u00f6r\u00fclen ve toplam\u0131nda 4,5 milyon ki\u015finin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u201cGezi Direni\u015fi\u201d oldu. Bu direni\u015f, yeni bi\u00e7imleriyle yeniden ve daha geni\u015f kesimleri kapsayarak ger\u00e7ekle\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek hala b\u00fcy\u00fck bir kin ve intikam duygusu ve politikas\u0131n\u0131n konusu olmaya devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n Erdo\u011fan-AKP y\u00f6netimiyle goygoycular\u0131, iktidar iplerinin kimin elinde olaca\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi i\u00e7in iktidar orta\u011f\u0131yla giri\u015ftikleri g\u00fc\u00e7 sava\u015f\u0131n\u0131n bir darbe giri\u015fimini g\u00fcndeme getirmesini \u201cAllah\u0131n l\u00fctfu\u201d diye neredeyse b\u00fcy\u00fck bir sevin\u00e7 \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131yla kar\u015f\u0131lay\u0131p muhalif her kesime kar\u015f\u0131 k\u0131l\u0131\u00e7 kullanma olana\u011f\u0131na \u00e7evirdiler. \u201cFET\u00d6\u201dye kar\u015f\u0131 bu \u201cyengi\u201d, Erdo\u011fan\u2019a, tek adam y\u00f6netimini in\u015fa etme ve devlet y\u00f6netim organlar\u0131n\u0131 bu ama\u00e7l\u0131 yeniden d\u00fczenleme olana\u011f\u0131 sa\u011flad\u0131. Bir t\u00fcr kapitalist oligar\u015fik istibdat \u201crejimi\u201d olu\u015fturuldu. Siyasal zorbal\u0131\u011fa dayal\u0131 bu y\u00f6netimin askeri cuntalara k\u0131yasla en b\u00fcy\u00fck avantaj\u0131, giderek azalmas\u0131na kar\u015f\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemez bir kitle deste\u011fine sahip olmas\u0131d\u0131r. Erdo\u011fan ve AKP, MHP\u2019nin deste\u011finde, \u015foven milliyet\u00e7i ve dini ideolojik etkiyi de kullanarak bu deste\u011fi diri tutmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131n, ya\u011fma ve rant sisteminden beslenen sermaye bas\u0131n-yay\u0131n organlar\u0131, tek adam y\u00f6netiminin y\u00f6nergelerine uyumlu mahkemeler ve s\u00fcrekli teyakkuz halindeki \u00f6zel ve resmi militer g\u00fc\u00e7ler arac\u0131yla, ekonomik sosyal talepleri i\u00e7in m\u00fccadeleye y\u00f6nelen emek\u00e7ilere sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 giderek yo\u011funla\u015ft\u0131rmas\u0131, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu a\u00e7maz\u0131 b\u00fcy\u00fctmektedir.<\/p>\n\n\n\n Siyasal bask\u0131 yo\u011funla\u015fmas\u0131na ve yasaklar zincirinin takviyesine kar\u015f\u0131n, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i kitlelerinin saflar\u0131nda geli\u015fen tepkilerin giderek artt\u0131\u011f\u0131n\u0131, son i\u015f\u00e7i direni\u015fleri ve 1 May\u0131s\u2019a yans\u0131yan kitlesellik g\u00f6stermi\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n M\u00dcCADELEY\u0130 DO\u011eURAN EKONOM\u0130K-SOSYAL KO\u015eULLARDIR; ENGELLENEMEZ<\/strong><\/p>\n\n\n\n Burjuvazi ile i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131; s\u00f6m\u00fcren ile s\u00f6m\u00fcr\u00fclen ve ezilenler aras\u0131ndaki m\u00fccadele, kapitalist \u00fcretim sistemi zemininde, bu \u00fcretim tarz\u0131 taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131kla \u201c\u00fcretilir!\u201d Burjuvazi, iki y\u00fczl\u00fc s\u00f6ylemine ve liberal i\u015fbirlik\u00e7ilerince yans\u0131t\u0131lan\u0131n aksine, \u00e7\u0131karlar\u0131 ve tarihsel misyonlar\u0131 birbirleriyle kar\u015f\u0131t s\u0131n\u0131flar\u0131n ve onlar aras\u0131 m\u00fccadelenin bilinciyle hareket eder. Sorun bu bak\u0131mdan her bir s\u0131n\u0131f y\u00f6n\u00fcnden m\u00fccadelenin varl\u0131\u011f\u0131 yoklu\u011fu de\u011fil, nas\u0131l s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ve nas\u0131l s\u00fcrmesi gerekti\u011fi sorusuna verilen yan\u0131ta g\u00f6re, bu yan\u0131t arac\u0131yla anlam bulup \u015fekillenir.<\/p>\n\n\n\n Marksist-Leninist s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi teorisi ve tarihsel materyalist d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, somut ger\u00e7ek insanlar\u0131n ili\u015fkilerinden, insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn yeme, i\u00e7me, bar\u0131nma, giyinme gibi en basit gereksinimlerini kar\u015f\u0131lama etkinli\u011finden hareket eder. Marks ve Engels, Engels\u2019in deyi\u015fiyle ekonomi-politika; altyap\u0131-\u00fcstyap\u0131 ili\u015fkilerini irdelediklerinde \u201cb\u00fct\u00fcn s\u00f6yledikleri\u201d, siyasal-hukuksal ideolojik t\u00fcm bi\u00e7imlenmelerin sonal olarak<\/em> ekonomik geli\u015fme taraf\u0131ndan belirlendi\u011fiydi. \u0130nsanlar\u0131 belirli ortak giri\u015fimlere y\u00f6nelten, sonu\u00e7ta onlar\u0131n maddi ya\u015famlar\u0131n\u0131 \u00fcretme ve yeniden \u00fcretmeleri zorunlulu\u011fu, tarz\u0131 ve bi\u00e7imidir. \u0130nsan unsurunun bu maddi \u00fcretici etkinli\u011fi<\/em> olmaks\u0131z\u0131n ne ekonomik ili\u015fkiler ne de bu ili\u015fkiler temelinde \u015fekillenen toplumsal ili\u015fkiler anlam kazan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, insan\u0131n etkinli\u011finin tarihsel seyrine, bu etkinli\u011fin kendi arac\u0131yla a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131l\u0131k getirir ve bu a\u00e7\u0131klama, ger\u00e7ekte en somut kan\u0131t\u0131n\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fclen s\u0131n\u0131flar\u0131n sonuncusu olan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00fcretici-de\u011fi\u015ftirici ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc eyleminde bulur.<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin sosyal konumlar\u0131yla verili ko\u015fullarda sahip olduklar\u0131 bilin\u00e7 aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki, ancak yukar\u0131daki materyalist diyalektik ba\u011flam g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak do\u011fru \u015fekilde a\u00e7\u0131klanabilir. Bu \u00e7eli\u015fki olmasayd\u0131 -ki olmamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir- proletaryan\u0131n siyasal s\u0131n\u0131f bilinciyle \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadelesi i\u00e7in \u00e7abaya da gerek kalmazd\u0131. Ancak b\u00f6ylesini d\u00fc\u015f\u00fcnmek baya\u011f\u0131 ve dayanaks\u0131z bir avunma olurdu. \u0130\u015f\u00e7iler ancak m\u00fccadele deneyimlerinden hareketle burjuvaziye kar\u015f\u0131t bir s\u0131n\u0131f olmalar\u0131n\u0131n fark\u0131na vard\u0131klar\u0131 ve burjuva ideolojisinin etkisinden \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 oranda bu \u00e7eli\u015fki a\u015f\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n Bireylerin ve topluluklar\u0131n sosyal davran\u0131\u015flar\u0131, politik tutum ve g\u00f6r\u00fc\u015fleri halk\u0131n ya\u015fam\u0131nda yer etmi\u015f al\u0131\u015fkanl\u0131k ve geleneklerin, kitlelerin ge\u00e7mi\u015f ku\u015faklardan devrald\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce kal\u0131plar\u0131n\u0131n etkisi alt\u0131ndad\u0131r. Burjuva ideolojisi salt ulusal de\u011fil uluslararas\u0131 \u00f6zellik ve g\u00fc\u00e7te, ideolojik-k\u00fclt\u00fcrel etkiye sahiptir. \u201cMilli de\u011ferler\u201d s\u00f6ylemiyle seslenilen gelenekler, Engels\u2019in i\u015faret etti\u011fi gibi, \u201cb\u00fcy\u00fck bir frenleyici g\u00fc\u00e7t\u00fcr, tarihin atalet momentidir.\u201d[3]<\/a> Burjuvazi bu frenleyici g\u00fc\u00e7 ve etkeni kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in sonuna dek kullan\u0131r. Burjuva iktidarlar\u0131, emek\u00e7ilerin kendi durumlar\u0131n\u0131n bilgisine vararak bu durumu de\u011fi\u015ftirmek ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcden kurtulmak amac\u0131yla m\u00fccadelede birle\u015fmesini engellemek i\u00e7in, \u015foven milliyet\u00e7i ve dini ideolojinin toplumsal ya\u015famdaki etkisini g\u00fc\u00e7lendirme politikas\u0131na sar\u0131l\u0131r; devlet ayg\u0131t\u0131 t\u00fcm kurumlar\u0131yla ve sermaye olanaklar\u0131 bu do\u011frultuda seferber ederler.<\/p>\n\n\n\n Gelgelelim ekonomik toplumsal ili\u015fkilerin engellenemez de\u011fi\u015fimi, birebir ve hemen de\u011filse de belirli s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde egemen ideolojik etkinin sars\u0131l\u0131p g\u00fc\u00e7 kaybetmesinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 da yarat\u0131r. Sa\u011f gerici parti ve \u00f6rg\u00fctlerin saflar\u0131nda da\u011f\u0131lman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, gen\u00e7lik kitleleri i\u00e7inde deist-ateist kesimlerin artmas\u0131 engellenememi\u015ftir. Burjuva zorbal\u0131\u011f\u0131 ve burjuva ideolojisi \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imleriyle etkin olmaya devam etmesine ra\u011fmen, dayat\u0131lan hukuki, dini ve felsefi g\u00f6r\u00fc\u015flerin ku\u015fkuyla kar\u015f\u0131lanmas\u0131 e\u011filimi giderek g\u00fc\u00e7 kazanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n B\u00fct\u00fcn bunlar ba\u015fl\u0131ca \u015fu iki \u00f6nemli sonuca<\/em> i\u015faret ederler: a)<\/strong> \u0130\u015f\u00e7i-emek\u00e7i kitlelerinin \u00f6z deneyimleriyle m\u00fccadelede birle\u015fme ve s\u0131n\u0131f d\u00fc\u015fman\u0131na kar\u015f\u0131 direnme gereklili\u011fini kavramalar\u0131 burjuvaziye kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede belirleyici \u00f6neme sahiptir. \u0130\u015f\u00e7iler verili toplum ko\u015fullar\u0131ndaki durumlar\u0131n\u0131n bilinciyle ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcden kurtulu\u015f i\u00e7in \u00f6rg\u00fctl\u00fc birlik gereksinimiyle hareket etmeden; ileri-s\u0131n\u0131f bilin\u00e7li unsurlar\u0131, bir m\u00fccadele \u00f6nc\u00fcs\u00fcn\u00fc \u00f6rg\u00fctleyip hareketin \u00f6n\u00fcne d\u00fc\u015fmeden, m\u00fccadeleyi iktidar m\u00fccadelesi d\u00fczeyine y\u00fckseltemez; kendi s\u0131n\u0131f iktidar\u0131n\u0131 kurma ve s\u0131n\u0131fs\u0131z toplum ko\u015fullar\u0131n\u0131 in\u015fa y\u00f6n\u00fcnde ilerletemez.<\/p>\n\n\n\n b) Devrimci s\u0131n\u0131f partisinin \u00f6nc\u00fc \u00f6rg\u00fct\u00e7\u00fc ve m\u00fccadeleci \u00f6rg\u00fct olmas\u0131, bu hareketin ve m\u00fccadelenin i\u00e7indeki etkinli\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bir devrim \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn -ve her kademesindeki bilin\u00e7li \u00f6rg\u00fctl\u00fc unsurlar\u0131n\u0131n tutumu, eylemi ve davran\u0131\u015f\u0131, m\u00fccadelenin gereksinimleriyle ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir. Toplumsal maddi dayana\u011f\u0131 olmayan bir hareket yarat\u0131lamaz. Ancak bir hareket sonu\u00e7ta birey ve topluluklar\u0131n bile\u015fik hareketi olarak vard\u0131r ve onlar eylemleriyle hareketi olumlu ya da olumsuz y\u00f6nde etkilerler.<\/p>\n\n\n\n Bask\u0131 ve e\u015fitsizli\u011fin her t\u00fcr\u00fcn\u00fcn, hangi kesime y\u00f6nelirse y\u00f6nelsin ayr\u0131mc\u0131, haks\u0131z ve zorba her uygulama ve politik tutumun te\u015fhiri, burjuva ideolojinin kitleler i\u00e7indeki ve \u00fczerindeki etkisini k\u0131rmak i\u00e7in ba\u015fl\u0131ca en \u00f6nemli ko\u015fullardan biri ve hatta ba\u015fta gelenidir. \u0130\u015f\u00e7ilerin siyasal s\u0131n\u0131f bilinciyle e\u011fitimi olmaks\u0131z\u0131n, i\u015f\u00e7iler, toplumun herhangi kesimine y\u00f6nelen bask\u0131 ve sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele tutumu almaks\u0131z\u0131n burjuvazinin ideolojik etki ve egemenli\u011fi k\u0131r\u0131l\u0131p etkisiz k\u0131l\u0131namaz. Sosyalist g\u00f6r\u00fc\u015fler i\u015f\u00e7i kitleleri i\u00e7inde yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131, devrimci teori i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7iler ve onlar\u0131n gen\u00e7 ku\u015faklar\u0131 i\u00e7inde maddi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc g\u00fc\u00e7 haline gelebilmelidir.<\/p>\n\n\n\n Bu, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci Marksist parti ve \u00f6rg\u00fctlerinin, \u00f6nc\u00fc \u00f6rg\u00fct i\u015fleviyle kitleler i\u00e7inde yerine getirdi\u011fi en \u00f6nemli g\u00f6revlerden biridir. Devrimci militan\u0131n onurla, yarat\u0131c\u0131 inisiyatif ve co\u015fkuyla sar\u0131larak yerine getirmeye giri\u015fti\u011fi\/giri\u015fece\u011fi \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n temel \u00f6zelli\u011fi, sosyalizmin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve kent-k\u0131r emek\u00e7ileri i\u00e7inde maddi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc g\u00fc\u00e7 haline gelmesi hedefiyle ba\u011fl\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in, burjuva ideolojisinin her t\u00fcr\u00fcne; reformizm ve revizyonizme, parlamenter avanakl\u0131\u011fa, b\u00fcrokratizme ve \u00f6zel m\u00fclkiyet\u00e7i \u00e7\u0131karc\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin bir an olsun ihmal edilmemesi gerekir. 6 May\u0131s\u2019\u0131n 50. y\u0131l\u0131nda, Denizler\u2019in devrimci miras\u0131na, devrim ve sosyalizm i\u00e7in m\u00fccadelelerine, dava insan\u0131 ve sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131 olma kararl\u0131l\u0131klar\u0131 ve azmine, yi\u011fit\u00e7e fedakarl\u0131klar\u0131na lay\u0131k bir davran\u0131\u015f ancak b\u00f6yle g\u00fc\u00e7lendirilip ilerletilebilir.<\/p>\n\n\n\n [1]<\/a> Ayn\u0131 Ecevit, cunta sonras\u0131 d\u00fczenlenen ilk kitlesel eylemlerden biri olan \u00fcnl\u00fc Tando\u011fan mitinginde, \u201cBa\u011f\u0131ms\u0131z T\u00fcrkiye\u201c ve \u201cHalklara \u00d6zg\u00fcrl\u00fck!\u201c sloganlar\u0131yla binlerce gen\u00e7 insan\u0131 \u00e7o\u015fturan devrimci militanlar\u0131 \u201cMaocu Bozkurtlar\u201c nitelemesiyle hedef g\u00f6stermekten geri durmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n