{"id":1554,"date":"2022-07-25T21:57:29","date_gmt":"2022-07-25T18:57:29","guid":{"rendered":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?p=1554"},"modified":"2023-01-17T13:41:10","modified_gmt":"2023-01-17T10:41:10","slug":"cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/","title":{"rendered":"Cumhuriyetin d\u0131\u015f politikas\u0131, Yeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k, Akp\u2019nin \u2018u d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc\u2019 ve sonras\u0131\u2026"},"content":{"rendered":"\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130hsan \u00c7aralan<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>D\u0131\u015f politika, devletlerin az \u00e7ok istikrarl\u0131 yap\u0131lar olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemden beri \u00f6zel bir \u00f6neme sahip oldu. Sava\u015flara kadar derinle\u015fen \u00fclkeler aras\u0131ndaki gerilimler, zaman zaman d\u0131\u015f politikan\u0131n i\u00e7 politikay\u0131, hatta ekonomik politikalar\u0131 da \u015fekillendirecek kadar belirleyici olmas\u0131na neden oldu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Devletlerin evrensel bir sistemin par\u00e7alar\u0131 olarak birbiriyle ili\u015fki i\u00e7ine girdi\u011fi kapitalizm \u00e7a\u011f\u0131nda d\u0131\u015f politikan\u0131n rol\u00fc daha da artt\u0131. Bir uzmanl\u0131k haline gelen d\u0131\u015f politikan\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, yani diplomatl\u0131k se\u00e7kin bir meslek haline geldi. \u00d6zellikle emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131nda \u00fclkelerin bir zincirin halkalar\u0131 gibi birbirine ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyada i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7en d\u0131\u015f ve i\u00e7 politikan\u0131n birbirinden ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n hayli zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek abart\u0131 olmaz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu yaz\u0131n\u0131n iddias\u0131 elbette ki T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131 \u00fcst\u00fcne bir inceleme yapmak de\u011fil. Burada ama\u00e7, Cumhuriyet\u2019in ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren d\u0131\u015f politikan\u0131n ana dayanaklar\u0131na dikkat \u00e7ektikten sonra, bu politikadan bir sapma olarak ortaya \u00e7\u0131kan Erdo\u011fan-AKP iktidar\u0131n\u0131n 2007\u2019den itibaren resmen y\u00f6neldi\u011fi\u201c<em>aktif d\u0131\u015f politika<\/em>\u201dn\u0131n\u00f6zelliklerine dikkat \u00e7ekmek, bu iktidar d\u00f6nemindeki geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda bug\u00fcnk\u00fc d\u0131\u015f politikan\u0131n \u00e7eli\u015fkilerini ve a\u00e7mazlar\u0131n\u0131 ele almakt\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>CUMHUR\u0130YET D\u00d6NEM\u0130NDE DI\u015e POL\u0130T\u0130KANIN BA\u015eLICA DAYANAKLRI<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Cumhuriyet d\u00f6nemi d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca iki y\u00f6nelimi \u201c<em>stat\u00fckoculuk<\/em>\u201d ve \u201c<em>bat\u0131c\u0131l\u0131k<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn1\">[1]<\/a> oldu\u011funu s\u00f6ylemek herhalde yanl\u0131\u015f olmaz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>AKP iktidar\u0131na kadar 80 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde, zaman zaman sapma giri\u015fimleri olsa da belirleyici olan bu iki y\u00f6nelim olmu\u015ftur. Bu nedenle tart\u0131\u015fmay\u0131 kapsay\u0131c\u0131 ve a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 olan bu iki kavram \u00fcst\u00fcnden y\u00fcr\u00fctece\u011fiz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>Stat\u00fckoculuk<\/em>\u201dla,var olan durumu koruma, kendisine kar\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 istemeyen iktidar\u0131n ba\u015fka \u00fclkelerin de i\u015flerine kar\u0131\u015fmama, kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 istemedi\u011fi gibi ba\u015fka \u00fclkelerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi y\u00f6n\u00fcnde de bir istek g\u00f6stermeme kastediliyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Eski s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin sona erdi\u011fi, SSCB\u2019nin tarih sahnesine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve ABD\u2019nin hegemon emperyalist g\u00fc\u00e7 olarak \u0130ngiltere\u2019nin eski s\u00f6m\u00fcrgelerindeki pozisyonuna g\u00f6z dikti\u011fi, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131ndan, uluslar\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131, s\u00f6m\u00fcrgelerin siyasal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131, yayg\u0131n, hatta egemen bir e\u011filim haline gelmesi, uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde \u00f6nceki d\u00f6neme g\u00f6re \u00f6nemli de\u011fi\u015fikliklere neden oldu.<em> \u201cStat\u00fckoculuk\u201d<\/em> kavram\u0131yla i\u015faret edilen durum b\u00f6yle bir d\u00fcnyada, gen\u00e7 Cumhuriyet i\u00e7in \u00f6nemliydi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tutum her \u015feyden \u00f6nce, Lozan\u2019la belirlenen s\u0131n\u0131rlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmamas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iyor, buna kar\u015f\u0131l\u0131k kendisi de ba\u015fka \u00fclkelerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Mustafa Kemal Atat\u00fcrk bunu, birincisi daha Cumhuriyet kurulmadan 1921\u2019de, ikincisi de 29 Ekim 1933\u2019te \u201c<em>Yurtta Sulh Cihanda Sulh<\/em>\u201dslogan\u0131yla \u00f6zetlemi\u015fti. Sonraki y\u0131llarda da bu slogan, sermayenin her klikten s\u00f6zc\u00fcleri ve resmi yetkilileri taraf\u0131ndan yerli yersiz, ger\u00e7eklik bu ifadeyle ne kadar \u00e7eli\u015firse \u00e7eli\u015fsin tekrarland\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00d6rne\u011fin Hatay\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye kat\u0131lmas\u0131 ve K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n ikiye b\u00f6l\u00fcn\u00fcp fiilen iki ayr\u0131 devletin olu\u015fmas\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karan ve T\u00fcrkiye\u2019nin toprak kazan\u0131m\u0131yla sonu\u00e7lanan geli\u015fmeler bu ilkeyle \u00e7eli\u015fmektedir. Ancak devlet yetkilileri ve diplomatlar i\u00e7in bu bir \u00e7eli\u015fki de\u011fildir. Bunlara g\u00f6re Hatay zaten \u201c<em>Misak\u0131 Milli<\/em>\u201d i\u00e7indedir ve b\u00f6ylece bir haks\u0131zl\u0131k giderilmi\u015ftir. \u00dcstelik de sava\u015f ara\u00e7lar\u0131 kullan\u0131lmadan ve Milletler Cemiyeti\u2019nin de \u201coluru\u201dyla, T\u00fcrkiye\u2019ye kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131br\u0131s\u2019ta ise \u201c<em>garant\u00f6rl\u00fckten do\u011fan haklar kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r<\/em>\u201d ve T\u00fcrkiye\u2019ye de resmen ba\u011flanmam\u0131\u015ft\u0131r! T\u00fcrkiye devletinin stat\u00fckoculuktan anlad\u0131\u011f\u0131, b\u00f6yle bir faydac\u0131 bir stat\u00fckoculuktur!.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>Bat\u0131l\u0131la\u015fma<\/em>\u201dilkesinin k\u00f6keni 1839\u2019daki <em>Tanzimat Ferman\u0131 <\/em>ileyabanc\u0131 \u00fclkelere ve vatanda\u015flar\u0131na verilen garantilere kadar uzat\u0131labilir. Tanzimat Ferman\u0131 ile yolu a\u00e7\u0131lan \u201c<em>bat\u0131l\u0131la\u015fma<\/em>\u201d giri\u015fimi giderek Cumhuriyetin d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca dayaklar\u0131ndan birisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve benimsendi. \u0130\u00e7eride bat\u0131l\u0131 normlara uygun bir sosyal hayat, kapitalist sisteme entegrasyon kanallar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funun yar\u0131 s\u00f6m\u00fcrgele\u015fmesi anlam\u0131na gelen \u201cbat\u0131l\u0131la\u015fma\u201d tutumu, emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131 ile birlikte emperyalistlerin \u00e7\u0131karlar\u0131yla \u00e7at\u0131\u015fmayan, 1950\u2019lerden itibaren de emperyalist d\u00fcnyan\u0131n kom\u00fcnizme kar\u015f\u0131 ileri karakolu olan, NATO ve CENTO \u00fcyesi bir \u00fclke olman\u0131n dayana\u011f\u0131 oldu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda T\u00fcrkiye\u2019nin sava\u015f d\u0131\u015f\u0131nda kalmak i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 manevralar\u0131 i\u00e7eren d\u0131\u015f politika, temel dayanaklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan en dikkat \u00e7ekici d\u00f6nem oldu diyebiliriz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>D\u00f6nemin iktidar\u0131 (CHP\u2019nin tek parti iktidar\u0131), ba\u015flang\u0131\u00e7ta Nazi fa\u015fizminin \u00fclkesi Almanya\u2019n\u0131n, sonra da \u0130ngiltere\u2019nin siyasetine yak\u0131nl\u0131k duysa da genel olarak sava\u015fan g\u00fc\u00e7lerin eksenine girmemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, d\u00f6neme g\u00f6re ili\u015fkilerdeki a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 de\u011fi\u015fse de hepsiyle ticari ve diplomatik ili\u015fkilerini s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Sava\u015f\u0131n bitiminden sonra T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131k bir tercihte bulundu, sava\u015f sonras\u0131nda emperyalist \u00fclkelerin kom\u00fcnizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele stratejisini de a\u00e7\u0131k\u00e7a destekleyen bir tutum ald\u0131 ve bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin sava\u015f \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak kurulan NATO\u2019ya girmek i\u00e7in \u00e7ok hevesli oldu. Ancak 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndaki ikircikli tutumu ve ba\u015fka nedenlerle NATO\u2019ya \u201ckabul\u00fc\u201d, ancak kom\u00fcnizmin yay\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan bir cephe olan Kore Sava\u015f\u0131na ABD\u2019den sonra en fazla asker g\u00f6nderen \u00fclke olarak kat\u0131larak, 1952 y\u0131larda NATO\u2019ya girebildi!<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>ABD\u2019nin Sovyetler Birli\u011fi\u2019ni (SB) g\u00fcneyden ku\u015fatma stratejisi olan \u201c<em>Ye\u015fil Ku\u015fak<\/em>\u201d\u0131n merkezi \u00f6rg\u00fct\u00fc olan CENTO\u2019ya kat\u0131larak, \u201c<em>so\u011fuk sava\u015f<\/em>\u201dboyunca, kom\u00fcnizme kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sava\u015f\u0131n \u201c<em>\u00f6nc\u00fc g\u00fcc\u00fc<\/em>\u201d<em>, <\/em>\u201c<em>ileri karakolu<\/em>\u201d olarak mevzilendi ve emperyalist kamp\u0131n en sad\u0131k m\u00fcttefiki oldu\u011funu kan\u0131tlama ad\u0131mlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Genel olarak T\u00fcrkiye\u2019nin \u201c<em>stat\u00fckoculu\u011fu<\/em>\u201demperyalizmin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na, ABD ile uyumlu bir ili\u015fki s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine y\u00f6nelik bir stat\u00fckoculuktur. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndaki \u0130n\u00f6n\u00fc h\u00fck\u00fcmetinin tutumu nedeniyle alt\u0131 \u00e7izilen stat\u00fckoculu\u011fun esas\u0131 ise \u015fudur:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Almanya\u2019n\u0131n SB\u2019ye sald\u0131r\u0131s\u0131na kadar, SB T\u00fcrkiye\u2019nin sava\u015fa girmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Ancak SB, Almanya ile sava\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin de Almanya\u2019ya kar\u015f\u0131 sava\u015fa girmesini istemi\u015f, fakat Montr\u00f6 Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n Almanya taraf\u0131ndan delinme ihtimali ve Almanya e\u011filimli T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmetinin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00f6lgenin stratejik \u00f6nemi bak\u0131m\u0131ndan daha uygun bir politika oldu\u011funu tespit ederek SB, T\u00fcrkiye\u2019nin sava\u015fa girmesi y\u00f6n\u00fcndeki telkinini daha ileri g\u00f6t\u00fcrmemi\u015ftir. \u0130ngiltere de, T\u00fcrkiye\u2019nin Almanya\u2019ya kar\u015f\u0131 yeni bir cephe a\u00e7mas\u0131n\u0131n bat\u0131dan ve Afrika\u2019dan do\u011fuya g\u00fc\u00e7 ve m\u00fchimmat aktarma ihtiyac\u0131 do\u011furaca\u011f\u0131, bunun da sava\u015f\u0131n gidi\u015fat\u0131 bak\u0131m\u0131ndan olumlu olmayaca\u011f\u0131 hesab\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019nin sava\u015f girmesini te\u015fvik etmemi\u015ftir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>ABD, \u0130ngiltere ve SB, Almanya\u2019n\u0131n \u00e7\u00f6kertilmesi i\u00e7in topyek\u00fbn bir sald\u0131r\u0131n\u0131n haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 1943 \u0130lkbahar\u0131ndan itibaren T\u00fcrkiye\u2019nin sava\u015fa girmesi i\u00e7in bask\u0131lar\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131lar. Ancak bir yandan 1930\u2019lu y\u0131llar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan itibaren artan Nazi sempatizanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Almanya ile girilen yak\u0131n ili\u015fkiler i\u00e7inde g\u00fc\u00e7lenmi\u015f olmas\u0131 nedeniyle, \u00f6te yandan da Almanya ve SB ile yapt\u0131\u011f\u0131 \u201c<em>sald\u0131rmazl\u0131k anla\u015fmalar\u0131<\/em>\u201dn\u0131 bahane ederek, T\u00fcrkiye; \u0130ngiltere, ABD ve SB\u2019nin \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131n fiilen sava\u015fa girmede ayak s\u00fcr\u00fcyebilmi\u015ftir. B\u00f6ylece \u0130n\u00f6n\u00fc ve h\u00fck\u00fcmet sonuna yakla\u015fan sava\u015fa fiilen kat\u0131lmadan ABD ve \u0130ngiltere ile ili\u015fkilerini geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin 2. D\u00fcnya sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda \u00f6nce NATO\u2019ya sonra da CENTO\u2019ya girerek, emperyalizmin kamp\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a ve \u00e7ok kararl\u0131 bir bi\u00e7imde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamas\u0131, bundan sonra bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerle aras\u0131nda bir sorun olmadan ilerlendi\u011fi anlam\u0131na gelmedi. Tersine \u00e7e\u015fitli zamanlarda kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya da geldi. Ancak bu kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geli\u015fler T\u00fcrkiye\u2019nin emperyalizmin y\u00f6r\u00fcngesinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmedi. \u00d6rne\u011fin K\u0131br\u0131s sorununa bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; T\u00fcrkiye\u2019nin bu konuda ABD emperyalizminin b\u00f6lge stratejisiyle \u00e7eli\u015fen bir tutum almas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ABD Ba\u015fkan\u0131 Johnson\u2019\u0131n, 1964 Haziran\u2019\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrkiye\u2019yi a\u015fa\u011f\u0131layan mektubuna Ba\u015fbakan \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn, \u201c<em>Yeni bir d\u00fcnya kurulur T\u00fcrkiye de o d\u00fcnyada yerini al\u0131r<\/em>\u201d diyerek yan\u0131t verdi\u011fi iddia edilen (ama \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn bu s\u00f6zleri Johnson\u2019un mektubundan iki ay kadar \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fine dair iddialar var) s\u00f6zleri emperyalizme kar\u015f\u0131 bir tutum olarak lanse edilse de, pratikte T\u00fcrkiye\u2019nin ABD emperyalizminin d\u00fc\u015fmen suyundan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, \u201c<em>ba\u015fka bir d\u00fcnya<\/em>\u201ddedi\u011fi SB\u2019ye do\u011fru d\u00fcmen k\u0131rd\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemi\u015ftir. Yani, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda art\u0131k emperyalizmin kom\u00fcnizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele cephesi haline gelen \u201cbat\u0131c\u0131l\u0131k\u201dta \u0131srar etmi\u015ftir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Elbette 1974\u2019de K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n kuzeyinin i\u015fgali bat\u0131da infial uyand\u0131rd\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 ekonomik ve askeri yapt\u0131r\u0131mlar devreye sokuldu. Ancak bu da T\u00fcrkiye\u2019nin emperyalist stratejiden kopmas\u0131na yol a\u00e7an bir sonu\u00e7 yaratmad\u0131. Tersine T\u00fcrkiye, ABD\u2019nin askeri ambargosuna kar\u015f\u0131n, herhangi bir kopu\u015f ya\u015famadan gerek NATO ve gerekse ABD ile imzalanan, tam say\u0131s\u0131n\u0131 resmi yetkililerin de bilmedi\u011fi y\u00fczlerce\u201c<em>ikili anla\u015fma<\/em>\u201dnedeniyle \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015fen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yerine getirmeye devam etti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Cumhuriyetin d\u0131\u015f politikas\u0131ndaki temel y\u00f6nelimlerden s\u00f6z ederken, yukar\u0131dan beri s\u00f6z etti\u011fimiz iki temel y\u00f6neli\u015fe, \u201c<em>K\u00fcrt fobisi<\/em>\u201d diyebilece\u011fimiz refleksleri de eklemek gerekir. B\u00f6ylece K\u00fcrtlerin kendi kaderlerini tayin hakk\u0131na (hatta her t\u00fcr hak elde etmesine) tart\u0131\u015fmas\u0131z kar\u015f\u0131 durmay\u0131 d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n en temel tutumu yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Cumhuriyetin ilk y\u0131llardan ba\u015flayarak, K\u00fcrtlerin her talebini \u201c<em>isyan<\/em>\u201d<em>, <\/em>\u201c<em>b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck<\/em>\u201d<em>, <\/em>\u201c<em>emperyalizmin i\u015fbirlik\u00e7ili\u011fi<\/em>\u201d olarak g\u00f6r\u00fcp \u015fiddetli bir bi\u00e7imde bast\u0131rmay\u0131 ba\u015fl\u0131ca tutum olarak benimseyen iktidarlar, d\u0131\u015f politikada bir yandan \u0130ran, Irak ve Suriye\u2019de K\u00fcrtlerin m\u00fccadelesini bu \u00fclkelerin kendi i\u00e7 sorunu gibi g\u00f6r\u00fcp ili\u015fkilerinde de bu \u00fclkelerin K\u00fcrt sorunu kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumlar\u0131n\u0131 dikkate ald\u0131. Ayr\u0131ca uluslararas\u0131 platformlarda da K\u00fcrtlerle ilgili her konuda cepheden \u201chay\u0131r\u201d tutumu tak\u0131nmay\u0131 refleks edindi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00d6rne\u011fin son y\u0131llarda Suriye i\u00e7 sava\u015f\u0131na m\u00fcdahale edilerek Suriye batakl\u0131\u011f\u0131na boylu boyunca dal\u0131nmas\u0131ndaki as\u0131l nedenlerden birisinin (\u00f6teki \u0130slamc\u0131l\u0131kla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r) K\u00fcrtlerin Suriye\u2019de \u00f6zerk ya da federal bir yap\u0131da kantonlar olu\u015fturma (Buna K\u00fcrtlerin Akdeniz\u2019e ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak<em> \u201cter\u00f6r koridoru\u201d<\/em> gibi korkutucu olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen adlar da tak\u0131l\u0131yor) ihtimalinden duyulan korkudur dersek yanl\u0131\u015f bir \u015fey s\u00f6ylememi\u015f oluruz. Ya da en son Finlandiya ve \u0130sve\u00e7\u2019in NATO\u2019ya \u00fcyelik ba\u015fvurular\u0131 kar\u0131\u015f\u0131\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin\u201c<em>veto<\/em>\u201d hakk\u0131n\u0131 kullanaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131nda da bu iki \u00fclkenin K\u00fcrtlerin taleplerine yak\u0131n duran tutumlar\u0131n\u0131n gerek\u00e7e olarak sunulmas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin \u201c<em>K\u00fcrt fobisi<\/em>\u201dne d\u00f6n\u00fc\u015fen politikas\u0131n\u0131n sadece i\u00e7 politikada de\u011fil d\u0131\u015f politikada da \u201c<em>ilkesel<\/em>\u201d<em> d<\/em>iyebilece\u011fimiz bir etkiye sahip oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>CUMHUR\u0130YET\u0130N DI\u015e POL\u0130T\u0130KASINDAN UZAKLA\u015eMA E\u011e\u0130L\u0130MLER\u0130N\u0130N ARTMASI<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Cumhuriyet \u201c<em>stat\u00fckoculu\u011fu<\/em>\u201dnu, \u201890\u2019l\u0131 y\u0131llarda Turgut \u00d6zal, 1. K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 iklim i\u00e7inde \u201c<em>Bir koyup \u00fc\u00e7 alaca\u011f\u0131z<\/em>\u201d diyerek, Musul ve Kerk\u00fck \u00fczerinden ABD ile pazarl\u0131\u011fa giri\u015fmek suretiyle esnetmeye y\u00f6neldi. Ancak hem ilerici kamuoyu hem genelkurmaydan gelen tepkiler \u00fczerinegeri ad\u0131m atmak zorunda kald\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>SB\u2019nin tarih sahnesinden \u00e7ekilmesinden sonraki bu d\u00f6nemde, kaos ortam\u0131ndan yararlanarak Orta Asya\u2019daki \u201c<em>T\u00fcrki cumhuriyetler<\/em>\u201dde M\u0130T ve y\u00fcksek b\u00fcrokrasi i\u00e7inde mevzilenmi\u015f<em> \u0131rk\u00e7\u0131-Turanc\u0131<\/em> kadrolar\u0131n kimi \u201c<em>darbe giri\u015fimleri<\/em>\u201d, haz\u0131rl\u0131k a\u015famas\u0131ndade\u015fifre olarak akamet u\u011frad\u0131. D\u00f6nemin ba\u015fbakan\u0131 Tansu \u00c7iller, dilinden d\u00fc\u015f\u00fcrmedi\u011fi\u201c<em>Adriyatik\u2019ten \u00c7in Seddi\u2019ne b\u00fcy\u00fck T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131<\/em>\u201d hamasetini, Aral\u0131k 1996\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 Moskova ziyaretinden sonra kullanamaz hale geldi. Ve Ege\u2019deki, \u201c<em>Kardak Kayal\u0131klar\u0131<\/em>\u201dna bir SAS timi g\u00f6nderip Yunanistan bayra\u011f\u0131n\u0131 indirtmekle yetinmek zorunda kald\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>90\u2019lar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda Refahyol H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin ba\u015fbakan\u0131 Necmettin Erbakan AB\u2019ye kar\u015f\u0131 alternatif olmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layarak \u0130slam Birli\u011fi ve D-8\u2019ler olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ysa da, \u00d6zal ve \u00c7iller\u2019in giri\u015fimleri gibi, T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 Cumhuriyetin \u201c<em>stat\u00fckoculuk<\/em>\u201dve \u201c<em>Bat\u0131c\u0131l\u0131k<\/em>\u201dekseninden sapt\u0131racak sonu\u00e7lar do\u011furmad\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>K\u0131sacas\u0131, 2007\u2019ye kadar, Cumhuriyetin kurulu\u015fundan itibaren d\u0131\u015f politikan\u0131n esas\u0131 olarak belirlenen ve \u201c<em>Yurtta Sulh D\u00fcnyada Sulh<\/em>\u201d slogan\u0131yla <em>pop\u00fclerle\u015ftirilen <\/em>\u201c<em>stat\u00fckoculuk<\/em>\u201d ve bat\u0131 emperyalizmine ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k anlam\u0131na gelen \u201c<em>Bat\u0131c\u0131l\u0131k<\/em>\u201da, egemen burjuvazinin s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nece\u011fi kadar \u00e7ekici imkanlar sunmay\u0131 ba\u015faramad\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Yaz\u0131n\u0131n sonraki b\u00f6l\u00fcmlerinde buna ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak de\u011finmek \u00fczere, bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc, \u00e7ok partili d\u00f6neme girilmesinden sonra, siyasette olu\u015fan ve bug\u00fcn de dikkat \u00e7ekici bi\u00e7imde s\u00fcren bir d\u0131\u015f politika gelene\u011fine de\u011finerek bitirelim. O da, d\u0131\u015f politika s\u00f6z konusu oldu\u011funda iktidar\u0131yla muhalefetiyle sermaye partilerinin birlik i\u00e7inde olmalar\u0131 ve \u201c<em>d\u0131\u015f politika mili politikad\u0131r<\/em>\u201d diyerek, burjuva muhalefetin, aralar\u0131ndaki ayr\u0131l\u0131klar\u0131 bir yana b\u0131rakarak, ekonomide, i\u00e7 politikada hemen her konuda kanl\u0131 b\u0131\u00e7akl\u0131 oldu\u011fu h\u00fck\u00fcmetlerin arkas\u0131nda birle\u015fmeleridir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bug\u00fcn de kimi istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen bu gelene\u011fin ba\u015flat\u0131c\u0131s\u0131 \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc olmu\u015ftur. Menderes H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin TBMM&#8217;ye ve muhalefete dan\u0131\u015fmadan 25 Temmuz 1950&#8217;de Kore&#8217;ye 4500asker g\u00f6nderilece\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00fczerine CHP bu karar\u0131n a\u00e7\u0131k bir anayasa ihlali oldu\u011funu belirtti. Ancak askerin g\u00f6nderilmesinden sonra, 27 Aral\u0131k 1950\u2019de, CHP, anayasa ihlali konusundaki \u0131srar\u0131n\u0131 bir kenara b\u0131rakarak, Kore&#8217;de sava\u015fan birliklere destek verilmesi konusunda iktidarla birlikte hareket etti. 27 Aral\u0131k 1950&#8217;de CHP ve DP milletvekillerinin ortak giri\u015fimiyle, Kore&#8217;de sava\u015fan askerlere Meclis&#8217;in sevgi ve selam\u0131n\u0131n yolland\u0131\u011f\u0131 bir karar al\u0131nd\u0131. CHP Genel Ba\u015fkan\u0131 \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc,25 Ekim 1951&#8217;de yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fmada bu \u00e7eli\u015fkiyi, &#8220;<em>D\u0131\u015f mesele \u00fczerinde esasen bizim memlekette fikir ve prensip ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktur<\/em>&#8220;diyerek, Kore&#8217;ye asker g\u00f6nderilmesine itiraz\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131. O zamandan beri, 1 Mart Tezkeresi gibi istisna say\u0131lacak kimi durumlar d\u0131\u015f\u0131nda, hele de ba\u015fka \u00fclkelere asker g\u00f6nderme gibi hallerde\u201c<em>muhalefet<\/em>\u201d partileri, iktidarla aralar\u0131ndaki kavgay\u0131 bir yana iterek, ortak hareket ettiler, ediyorlar. Bunu Suriye, Libya ve Irak\u2019a asker g\u00f6nderme tezkerelerinin oylanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda defalarca g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130KT\u0130DARLARIN DI\u015e POL\u0130T\u0130KASINA ANT\u0130EMPEPYAL\u0130ST \u0130T\u0130RAZ!<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>En az\u0131ndan 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131na kadar egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n en se\u00e7kin temsilcilerinin ve bu alanda yeti\u015ftirilmi\u015f uzmanlar\u0131n\u0131n kapal\u0131 kap\u0131lar arkas\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir konu iken i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 tarih sahnesine \u00e7\u0131k\u0131p kendi ad\u0131na siyaset yapabilece\u011fi \u00f6rg\u00fctler kurmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, d\u0131\u015f politika, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, sendikalar\u0131n ve elbette ki s\u0131n\u0131f partilerinin de g\u00fcndeminde \u00f6nemli bir yer tutmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Birinci Emperyalist Sava\u015f \u00f6ncesi ve sava\u015f s\u0131ras\u0131nda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sava\u015fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesi bu alanda sonraki ku\u015faklara da yol g\u00f6sterici oldu. \u0130kinci Emperyalist Sava\u015f sonras\u0131nda ise, bir yanda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve sosyalizmin kapitalizm kar\u015f\u0131s\u0131nda elde etti\u011fi ileri mevziler, \u00f6te yandan da anti emperyalist m\u00fccadelelerin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilin\u00e7 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve buna ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc h\u0131zla geli\u015fmesinin eklenmesiyle, d\u0131\u015f politika, \u00fclkelerdeki siyasi m\u00fccadelede, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve halk\u0131n geni\u015f kesimlerinin de ilgi alan\u0131na girdi. B\u00f6ylece d\u0131\u015f politika, kapal\u0131 kap\u0131lar arkas\u0131nda, sermayenin has temsilcileri ve diplomatlar\u0131n\u0131n\u201c<em>\u015fapkadan tav\u015fan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201dve halk\u0131n da en fazla\u201c<em>bu \u00e7\u0131kar\u0131lan tav\u015fan\u0131n en iyi tav\u015fan oldu\u011fu<\/em>\u201dna inand\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in muhatap al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir faaliyet alan\u0131 olma halini eskisi gibi s\u00fcrd\u00fcremez oldu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00dclkemizde iktidarlar\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 geleneksel d\u0131\u015f politikaya as\u0131l itiraz, 60\u2019l\u0131 y\u0131llardan ba\u015flayarak, anti-emperyalist m\u00fccadelenin geli\u015fmesiyle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Anti-emperyalist bir y\u00f6nelim kazanacak olan ilk tepki, 1962-1963 y\u0131llar\u0131nda Shell, Mobil, BP gibi uluslararas\u0131 petrol tekellerine kar\u015f\u0131 (sadece T\u00fcrkiye\u2019de de\u011fil Ortado\u011fu\u2019da olu\u015fan), petrol tekellerinin b\u00f6lge zenginliklerine el koymas\u0131na kar\u015f\u0131 tepkilerin bir devam\u0131 olarak, \u201c<em>Milli Petrol<\/em>\u201d kampanyas\u0131 etraf\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. D\u00f6nemin TPAO Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc \u0130hsan Topalo\u011flu\u2019nun ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi kampanya, ilerici demokratik kamuoyu, uyan\u0131\u015f i\u00e7indeki gen\u00e7lik ve T\u0130P taraf\u0131ndan da desteklendi. Bu kampanya etraf\u0131nda, petrol tekellerinin Ortado\u011fu\u2019nun yeralt\u0131 kaynaklar\u0131na el koymas\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019nin kendi kaynaklar\u0131n\u0131 kendisinin i\u015fletmesi yerine petrol arama ve \u00fcretiminin ruhsat verilen Shell\u2019e, Mobil\u2019e, BP\u2019ye b\u0131rak\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131l\u0131yordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu kampanyan\u0131n harekete ge\u00e7irdi\u011fi tepkiler ba\u015flang\u0131\u00e7ta milliyet\u00e7i nitelikteydi. K\u0131sa bir s\u00fcre sonra, a\u00e7\u0131k\u00e7a ABD\u2019nin d\u00fcnya hegemonyas\u0131na ve T\u00fcrkiye\u2019nin 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 soras\u0131nda ABD\u2019ye tam ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirilmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131larak,<em> NATO\u2019ya, CENTO\u2019ya hay\u0131r, Tam Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Ger\u00e7ekten Demokratik T\u00fcrkiye <\/em>slogan\u0131yla ifade edilen tutarl\u0131 bir anti-emperyalizme ba\u011fland\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin 2. Emperyalist Sava\u015f sonras\u0131nda ABD\u2019nin eksenine girmesi Kore\u2019ye asker g\u00f6ndermesi ve NATO\u2019ya, CENTO\u2019ya \u00fcye olmas\u0131, 1950\u2019lerden ba\u015flayarak ABD \u00fcsleriyle donat\u0131l\u0131p SB\u2019ye kar\u015f\u0131 emperyalizmin ileri karakolu haline getirilmesi anti-emperyalist tepkileri yo\u011funla\u015ft\u0131rmaktayd\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Demokrat Parti (DP) ve sonraki y\u0131llarda da Adalet Partisi\u2019nin (AP) a\u00e7\u0131k\u00e7a Amerikanc\u0131l\u0131\u011f\u0131, bir ABD in\u015faat tekeli olan <em>Morisson<\/em> firmas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye Temsilcisi S\u00fcleyman Demirel\u2019in (\u201c<em>Morisson S\u00fcleyman<\/em>\u201d\u0131n) Adalet Partisi\u2019nin ba\u015f\u0131na getirilip sonra da ba\u015fbakan yap\u0131lmas\u0131, bu tepkilerin h\u0131zla yay\u0131l\u0131p b\u00fcy\u00fcmesine yol a\u00e7an etkenlerdendi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>60\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131nda, ayr\u0131ca, d\u00fcnyada b\u00fcy\u00fck bir itibar kazanan Filistin Devrimi<strong>\u2019<\/strong>ne ve \u201c<em>Laik ve Demokratik Filistin<\/em>\u201d m\u00fccadelesine destek olan anti-emperyalist g\u00fc\u00e7ler T\u00fcrkiye\u2019de de aktifti. T\u00fcrkiye\u2019nin \u0130srail ve ABD yanl\u0131s\u0131 politikas\u0131 ele\u015ftiriliyor, Filistin\u2019e destek kampanyalar\u0131 d\u00fczenleniyor, gen\u00e7lik m\u00fccadelesinin en \u00f6n\u00fcnde yer alan az\u0131msanmayacak say\u0131da gen\u00e7 devrimci \u0130srail\u2019e kar\u015f\u0131 fiilen sava\u015fa girerek, enternasyonal dayan\u0131\u015fmay\u0131 ete kemi\u011fe b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fcyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>AP iktidar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere, d\u00f6nemin b\u00fct\u00fcn iktidarlar\u0131n\u0131n, en ileri gittiklerinde bile Filistinlilerin ac\u0131lar\u0131n\u0131 istismar ederek i\u00e7 politika malzemesi yapmalar\u0131 te\u015fhir ediliyor, bu iki y\u00fczl\u00fc resmi ve gayri resmi burjuva-gerici tutuma kar\u015f\u0131 bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Anti-emperyalist devrimci-demokrat g\u00fc\u00e7ler, devletin ve sermaye partilerinin geleneksel emperyalizm yanl\u0131s\u0131 \u201c<em>Bat\u0131c\u0131<\/em>\u201d, \u201c<em>Stat\u00fckocu<\/em>\u201d ve \u201c<em>K\u00fcrt d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201d merkezli <em>\u00a0<\/em>d\u0131\u015f politikas\u0131na kar\u015f\u0131 ger\u00e7ek bir alternatif olarak; uluslar\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131na sayg\u0131y\u0131, b\u00f6lge halklar\u0131 aras\u0131nda karde\u015fli\u011fi, b\u00f6lgede ve d\u00fcnyada bar\u0131\u015f\u0131 temel alan, ilerleyen y\u0131llarda K\u00fcrt sorununun demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc de bu anlay\u0131\u015fla ele alarak, Tam Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Ger\u00e7ekten Demokratik T\u00fcrkiye\u2019nin kurulmas\u0131n\u0131 eksen alan bir d\u0131\u015f ve i\u00e7 politikay\u0131 savundular.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu geli\u015fme sadece T\u00fcrkiye\u2019ye has da de\u011fildi. Tersine, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda Nazizm ve fa\u015fizmin yenilgiye u\u011frat\u0131lmas\u0131nda as\u0131l g\u00fcc\u00fcn SSCB olmas\u0131, 1949\u2019da \u00c7in Devrimi, Hindistan\u2019\u0131n ve emperyalist \u00fclkelerin s\u00f6m\u00fcrgesi bir \u00e7ok Asya ve Afrika \u00fclkesinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmas\u0131, Vietnam halk\u0131n\u0131n \u00f6nce (1954\u2019te) Frans\u0131zlar\u0131 yenilgiye u\u011fratmas\u0131ndan sonra \u201860\u2019lar\u0131n ba\u015flar\u0131ndan itibaren de emperyalizmin ba\u015f patronu ABD\u2019ye kar\u015f\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 halk kurtulu\u015f sava\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyor olmas\u0131, ABD\u2019nin burnunun ucundaki K\u00fcba\u2019da yap\u0131lan devrim, Castro ve Che\u2019nin d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn devrimcilerini heyecanland\u0131ran mesajlar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin hemen dibinde emperyalizme ve \u0130srail siyonizmine kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan devrimci bir sava\u015f cephesi olarak <em>Laik ve Demokratik Filistin<\/em> \u015fiar\u0131yla s\u00fcren m\u00fccadeleler t\u00fcm d\u00fcnyada emperyalizme kar\u015f\u0131 dan\u0131\u015fmay\u0131 b\u00fcy\u00fctt\u00fc.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>D\u00fcnyan\u0131 de\u011fi\u015fen bu iklimi pek \u00e7ok ba\u015fka \u00fclkede olu\u011fu gibi \u00fclkemiz de emperyalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin yayg\u0131nla\u015f\u0131p b\u00fcy\u00fcmesine dayanak oldu. Ama T\u00fcrkiye\u2019nin kendisine has ko\u015fular\u0131yla birle\u015ferek, sonraki y\u0131llarda da \u00fclkenin i\u00e7 ve d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 etkileyecek olan geli\u015fmelerin de ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ul class=\"wp-block-list\">\r\n<li>T\u0130P\u2019in 1965 se\u00e7imlerinde 15 milletvekili \u00e7\u0131kararak Meclise girmesiyle anti-emperyalist bir d\u0131\u015f politikan\u0131n ne oldu\u011fu tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n Meclise de ta\u015f\u0131nmas\u0131,<\/li>\r\n<li>Anti-emperyalist m\u00fccadelenin \u00fcniversite gen\u00e7li\u011finin ana kitlesini de etkileyen bir e\u011filime d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, 68 gen\u00e7lik eylemleriyle bu geli\u015fmenin zirveye \u00e7\u0131kmas\u0131,<\/li>\r\n<li>\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kendi talepleriyle tarih sahnesine \u00e7\u0131kmas\u0131; T\u00fcrk-\u0130\u015f&#8217;ten D\u0130SK\u2019e ge\u00e7i\u015f m\u00fccadeleleri i\u00e7inde, i\u015f\u00e7iler \u201c<em>s\u0131n\u0131f!<\/em>\u201d<em>, <\/em>\u201c<em>s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi<\/em>\u201d<em>, <\/em>\u201c<em>sosyalizm<\/em>\u201d<em>, <\/em>\u201c<em>s\u00f6m\u00fcr\u00fc<\/em>\u201d gibi yeni kavramlarla tan\u0131\u015f\u0131p tart\u0131\u015f\u0131rken, gen\u00e7li\u011fin anti-emperyalist m\u00fccadelesinin i\u015f\u00e7iler ar\u0131s\u0131nda yank\u0131 bulmas\u0131 ve T\u0130P\u2019in y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n, i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda ABD emperyalizmi, 6. Filo, NATO, T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00fcnyada emperyalizmin karakolu haline getirilmi\u015f olmas\u0131na y\u00f6nelik bilin\u00e7lenmeyi geli\u015ftirdi. \u0130\u015f\u00e7i eylemlerinde anti-emperyalist \u00a0sloganlar \u00f6ne \u00e7\u0131kmaya ba\u015flamas\u0131, \u00a01969 \u015eubat\u2019\u0131nda \u201c<em>Kanl\u0131 Pazar<\/em>\u201dolarak tarihe ge\u00e7en i\u015f\u00e7i ve gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fctlerinin ortak anti-emperyalist \u00a0eyleminde ve takip eden gen\u00e7lik ve i\u015f\u00e7i m\u00fccadelelerinde, \u201c<em>NATO\u2019ya Hay\u0131r<\/em>\u201d<em>, <\/em>\u201c<em>6. Filo Defol<\/em>\u201d<em>, <\/em>\u201c<em>Kahrolsun Amerika<\/em>\u201d,\u201c<em>Yanke Go Home<\/em>\u201d,\u201c<em>ABD \u00dcsleri kapat\u0131ls\u0131n<\/em>\u201d gibi sloganlar\u0131n h\u0131zla yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, anti-emperyalist m\u00fccadeleyi sadece gen\u00e7lik hareketi ayd\u0131nlar\u0131n, sosyalist \u00e7evrelerin tutumu olmas\u0131n\u0131n \u00f6tesine ta\u015f\u0131d\u0131, geni\u015f toplumsal kesimlerin tutumlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir etkeni haline geldi.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00d6te yandan bu geli\u015fmeler, d\u00f6nemin (\u201860\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n son yar\u0131s\u0131nda) devrimci gen\u00e7lerin \u00f6nemli bir kesiminin T\u0130P\u2019ten ayr\u0131larak anti-emperyalist m\u00fccadeleye daha da \u00f6nem vermeleriyle, gen\u00e7lik eylemleri, ABD\u2019nin Ankara B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Robert Kommer\u2019in arabas\u0131n\u0131n (6 Ocak 1969\u2019da) ODT\u00dc\u2019de devrimci \u00f6\u011frenciler taraf\u0131nda yak\u0131lmas\u0131 gibi \u00fclke \u00e7ap\u0131nda yank\u0131lanan giri\u015fimleri de kapsayarak ilerledi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>ABD\u2019nin iste\u011fi do\u011frultusunda t\u00fct\u00fcn \u00fcretimine kota getirilmesi ve ha\u015fha\u015f ekimin yasaklanmas\u0131yla emperyalizmle ili\u015fkilerin milyonlarca k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticinin sofras\u0131na kadar uzanmas\u0131, uluslararas\u0131 t\u00fct\u00fcn ve sigara tekellerine ve arkas\u0131ndaki ABD\u2019nin T\u00fcrkiye \u00fcst\u00fcndeki hegemonyas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma e\u011filiminin k\u00f6yl\u00fcl\u00fck aras\u0131nda yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 gibi geli\u015fmelerle emperyalizme ve yerli i\u015fbirlik\u00e7ilerine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, sermaye iktidarlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele olarak da \u015fekillendi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Gen\u00e7li\u011fin, i\u015f\u00e7ilerin, yoksul ve orta k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn uyan\u0131\u015f i\u00e7indeki kesimlerinin d\u00fcnyada olup bitenleri, gelenekselin \u00f6tesinde bir d\u00fczeyde anlamaya ba\u015flam\u0131\u015f olan, nicelik olarak az g\u00f6r\u00fcnse de yeni fikirlerle ve cesaretle m\u00fccadeleye at\u0131lan kesimleri, T\u00fcrkiye\u2019de pek de al\u0131\u015f\u0131k olunmad\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imde sokaklar\u0131, \u015fehirleraras\u0131 yollar\u0131, meydanlar\u0131 kullanarak, hem iktidar\u0131 hem de muhalefetteki Cumhuriyetin kurucu partisi CHP\u2019yi ve \u00f6teki sermaye partilerini \u00e7ok sert bi\u00e7imde ele\u015ftirmekte ve ele\u015ftirilerini kitlesel eylemlerle de g\u00f6stermekteydiler.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu m\u00fccadeleler, alameti farikas\u0131 olan Amerikanc\u0131l\u0131kla do\u011fan ve emperyalizmin i\u015fbirlik\u00e7isi olarak tan\u0131nan AP H\u00fck\u00fcmeti\u2019ni \u201c<em>\u0130kili Anla\u015fmalar\u0131<\/em>\u201dg\u00f6zden ge\u00e7irmeye zorlayacak ve Amerikan 6. Filo\u2019sunu elini kolunu sallayarak T\u00fcrkiye limanlar\u0131na giremez hale getirecek (1969 \u015eubat\u2019\u0131ndaki Kanl\u0131 Pazar sonras\u0131nda 6. Filo, 12 Eyl\u00fcl darbesi sonras\u0131na kadar T\u00fcrkiye\u2019nin limanlar\u0131na demir atamad\u0131) kadar etkili oldu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>D\u00fcnyadaki K\u00fcba, Vietnam, Filistin gibi anti-emperyalist merkezlerden esen r\u00fczgarlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra T\u00fcrkiye\u2019deki kendine has geli\u015fmelerle g\u00fc\u00e7lenen bu anti-emperyalist tutum, 60\u2019lar\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flayacak devrimci siyasal \u00f6rg\u00fctlerin programlar\u0131nda \u00f6nemli bir yer tutarak, 70\u2019li y\u0131llarda da s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ancak bu anti-emperyalist tutumun en \u00f6nemli \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131ndan birisi 2003\u2019te, Irak\u2019\u0131n ABD ve ortaklar\u0131 taraf\u0131ndan i\u015fgali ile sonu\u00e7lanacak olan 2. K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131\u2019nda ger\u00e7ekle\u015fti. \u00c7i\u00e7e\u011fi burnundaki AKP iktidar\u0131, ABD\u2019nin i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerinin T\u00fcrkiye\u2019nin topraklar\u0131ndan ge\u00e7erek Irak\u2019\u0131n i\u015fgalinin kuzeyinden ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine (\u00e7\u00fcnk\u00fc bu yol, Irak\u2019\u0131n i\u015fgali i\u00e7in en kolay, daha da \u00f6nemlisi en ucuz yoldu) izin vermi\u015fti. Bu karar\u0131n uygulamaya ge\u00e7ebilmesi i\u00e7in anayasa gere\u011fi TBMM\u2019den ge\u00e7mesi gerekiyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>AKP H\u00fck\u00fcmeti tarihe \u201c<em>1 Mart Tezkeresi<\/em>\u201dolarak ge\u00e7ecek olan tezkereyi TBMM\u2019ye getirdi. Ancak, ABD\u2019nin bir talebi olan ve AKP iktidar\u0131n \u201c<em>evet<\/em>\u201ddedi\u011fi bu tezkere g\u00fcndeme geldi\u011fi andan itibaren \u201c<em>Sava\u015fa Hay\u0131r<\/em>\u201d slogan\u0131 etraf\u0131nda \u00e7ok geni\u015f bir sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 cephenin olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. CHP\u2019nin de i\u00e7inde oldu\u011fu kampanya b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla \u00fclke sath\u0131na yay\u0131l\u0131rken, kentlerin sokaklar\u0131, meydanlar\u0131, \u00fcniversiteleri, kamp\u00fcsler, stadyumlar kalabal\u0131klar\u0131n bir araya gelerek buralar\u0131 \u201c<em>Sava\u015fa Hay\u0131r<\/em>\u201d sloganlar\u0131yla inletti\u011fi yerler oldu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu b\u00fcy\u00fck halk tepkisi Meclis\u2019i de bask\u0131lad\u0131. Erdo\u011fan ve d\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131 Abdullah G\u00fcl\u2019\u00fcn \u2018<em>evet<\/em>\u2019 denmesini istemesine kar\u015f\u0131n Meclis b\u00f6l\u00fcnd\u00fc ve 100 vekil\u2019in \u2018<em>Hay\u0131r<\/em>\u2019 oyu vermesiyle Meclis de bir bi\u00e7imde, \u201c<em>Sava\u015f Hay\u0131r<\/em>\u201d diyenlerin saf\u0131nda yer alm\u0131\u015f oldu!<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>ABD y\u00f6netimi, Erdo\u011fan ve G\u00fcl\u2019\u00fc \u201c<em>Kendilerinden beklenen gerekli liderli\u011fi yapamam\u0131\u015f olmakla<\/em>\u201dele\u015ftirdi, daha do\u011frusu AKP H\u00fck\u00fcmetini azarlad\u0131!<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>ABD bu beceriksizli\u011fe \u201c<em>k\u00fc\u00e7\u00fck bir fatura<\/em>\u201d da \u00e7\u0131kard\u0131: G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019da devriye gezen bir TSK timini esir alan ABD askerleri, askerlerin ba\u015f\u0131na \u00e7uval ge\u00e7irdiler.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>1 Mart Tezkeresi\u2019nin Mecliste reddedilmesinin nedenleri olarak sava\u015f\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin kap\u0131s\u0131na dayanm\u0131\u015f olmas\u0131, CHP\u2019nin \u201c<em>D\u0131\u015f politika milli politikad\u0131r. \u0130ktidar\u0131n arkas\u0131nda olunmal\u0131<\/em>\u201d bi\u00e7imindeki geleneksel tutumunda \u0131srar etmeyerek, ABD\u2019nin yan\u0131nda sava\u015fa girmeye ve ABD askerlerinin T\u00fcrkiye\u2019den ge\u00e7erek Irak\u2019\u0131 i\u015fgal etmesine <em>onay vermemesi<\/em>ve AKP\u2019li vekillerin b\u00f6l\u00fcnmesi gibi gerek\u00e7elerle a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ancak bu \u2018<em>Hay\u0131r<\/em>\u2019 T\u00fcrkiye halklar\u0131n\u0131n TBMM \u00fczerindeki bask\u0131s\u0131 ile \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu bask\u0131n\u0131n TBMM\u2019nin sava\u015f tezkeresini reddetmeye varan bir etki yaratm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n arkas\u0131nda \u201860\u2019l\u0131 y\u0131llardan beri s\u00fcren anti-emperyalist m\u00fccadelenin, bu m\u00fccadelenin \u00f6znesi olan gen\u00e7lik ku\u015faklar\u0131n\u0131n, devrimci demokrat g\u00fc\u00e7lerin, sosyalistlerin alanlarda, kamp\u00fcslerde, \u00fclke sorunlar\u0131n\u0131n konu\u015fulmas\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131lan her platformda g\u00f6r\u00fc\u015flerini cesurca savunmalar\u0131, i\u015fkencelerden, cezaevlerinden, dara\u011fa\u00e7lar\u0131na \u00f6denen bedellerle olu\u015fan anti-emperyalist bilin\u00e7 birikiminin rol\u00fcn\u00fcn oldu\u011fu tart\u0131\u015f\u0131lmaz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>B\u00f6yle bir yak\u0131n sava\u015f tehdidi kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201c<em>1 Mart Tezkeresi\u2019ne hay\u0131r<\/em>\u201d m\u00fccadelesi i\u00e7inde T\u00fcrkiye\u2019nin geleneksel d\u0131\u015f politikas\u0131na kar\u015f\u0131 do\u011fru ve halk\u00e7\u0131 se\u00e7ene\u011fin anti-emperyalist, b\u00f6lge halklar\u0131na rejim dayat\u0131lmayan, halklar\u0131n kendi kaderlerini tayin hakk\u0131na ko\u015fulsuz sayg\u0131 g\u00f6sterilen, \u00fclke g\u00fcvenli\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131n daha \u00e7ok silah ve askerle tahkim edilmesinde de\u011fil, b\u00f6lgede bar\u0131\u015f ve halklar\u0131n karde\u015fle\u015fmesinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir d\u0131\u015f politika oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu anti-emperyalist m\u00fccadele birikimi, K\u00fcrt sorununun T\u00fcrkiye ve b\u00f6lgedeki \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusundaki tutumda da \u00f6nemli bir birikim sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ki, bug\u00fcn gerek K\u00fcrt siyasi hareketi gerekse T\u00fcrkiye\u2019nin demokrasi g\u00fc\u00e7lerinin sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusundaki m\u00fccadelesinde bu son 60 y\u0131l\u0131n anti-emperyalist m\u00fccadelesinin ve geleneksel d\u0131\u015f politikaya itiraz kapsam\u0131ndaki geli\u015fmelerin de \u00f6nemli bir rol\u00fcn\u00fc olu\u011fu tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bug\u00fcn de anti-emperyalist g\u00fc\u00e7ler bu politikay\u0131 savunmaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>CUMHUR\u0130YET\u0130N DI\u015e POL\u0130T\u0130KASINA \u0130SLAMCI VE TURANCI \u0130T\u0130RAZ<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Cumhuriyetin resmi d\u0131\u015f politikas\u0131na ele\u015ftiri sadece anti-emperyalist g\u00fc\u00e7lerden de\u011fil,\u0131rk\u00e7\u0131 (Turanc\u0131) ve \u0130slamc\u0131 \u00e7evrelerden de geldi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00d6ncesinde Nazilerle i\u015fbirli\u011fi t\u00fcr\u00fcnden e\u011filimler olmakla birlikte, rejimin i\u00e7 ve d\u0131\u015f politikas\u0131na kar\u015f\u0131 Turanc\u0131 ve \u0130slamc\u0131 itiraz\u0131n \u00e7ok partili d\u00f6nemle ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek, sorunun tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde bir eksiklik say\u0131lmaz. Bu y\u00fczden de \u0130slamc\u0131 ve Turanc\u0131 itirazlar\u0131 \u00e7ok partili d\u00f6nemden itibaren ele alaca\u011f\u0131z.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu \u00e7evrenin ilk eylemli \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 27 Aral\u0131k 1950\u2019de, Kore\u2019ye g\u00f6nderilen askerlere \u201cmoral verme\u201d ama\u00e7l\u0131 \u201cselam g\u00f6nderme\u201d mitingiyle ba\u015flad\u0131. \u0130stanbul \u00dcniversitesi Talebe Birli\u011fi, CHP, DP, MP temsilcilerinin ortak d\u00fczenledi\u011fi &#8220;<em>kom\u00fcnizmi tel\u2019in<\/em>&#8221; mitingiyle oldu.<a href=\"#_ftn2\">[2]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu sa\u011fc\u0131 odaklar i\u00e7 politikada sa\u011fc\u0131 iktidarlar\u0131 desteklerken d\u0131\u015f politikada Turanc\u0131 ve \u0130slamc\u0131 ama\u00e7lar\u0131n\u0131 dayatmaktayd\u0131lar. Yanlar\u0131na 1952\u2019de kurulan T\u00fcrk-\u0130\u015f\u2019i de alarak \u201c<em>Ya Taksim ya \u00f6l\u00fcm<\/em>\u201d mitingleri d\u00fczenlemi\u015f, iktidar\u0131n daha radikal m\u00fcdahalelerde bulunmas\u0131n\u0131 istemi\u015flerdi. \u201c<em>Kom\u00fcnizmi tel\u2019in mitingleri<\/em>\u201d iktidar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri k\u0131s\u0131tlamas\u0131n\u0131, muhalefetin bast\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, kom\u00fcnizmin, her t\u00fcrl\u00fc hak aray\u0131\u015f\u0131na kadar geni\u015fletilmi\u015f bir sald\u0131r\u0131n\u0131n hedefi haline getirilmesi i\u00e7in milliyet\u00e7i-\u0131rk\u00e7\u0131 bir ku\u015fatman\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini savunuyorlard\u0131. Fakat bu sald\u0131rganl\u0131klar\u0131n\u0131n dolayl\u0131 ve dolays\u0131z sonucu T\u00fcrkiye\u2019nin emperyalizme daha \u00e7ok ba\u011flanmas\u0131n\u0131n yolunu a\u00e7maktan ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131. ABD\u2019nin \u00fclkenin her yan\u0131na \u00fcsler kurmas\u0131na me\u015fruiyet kazand\u0131ran bir ortam\u0131n payandas\u0131 oldular.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>1955\u2019deki 6-7 Eyl\u00fcl olaylar\u0131<a href=\"#_ftn3\">[3]<\/a> K\u0131br\u0131s\u2019taki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 bahane ederek iktidar\u0131n K\u0131br\u0131s politikas\u0131na destek amac\u0131yla sahnelenen bir kontrgerilla eylemiydi. <em>Turanc\u0131 <\/em>ve <em>\u0130slamc\u0131 <\/em>\u00e7evreler, 60\u2019l\u0131 ve \u201870\u2019li y\u0131llarda NATO ve emperyalizmin \u201c<em>Ye\u015fil Ku\u015fak<\/em>\u201d projesinin ve \u201c<em>kom\u00fcnizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele konsepti<\/em>\u201dnin a\u00e7\u0131k aletleri haline geldiler ve \u00f6zellikle ABD\u2019nin b\u00f6lgeyi dizayn\u0131nda aktif bir rol oynad\u0131lar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>60\u2019l\u0131 y\u0131llarda MTTB, Kom\u00fcnizmle M\u00fccadele Dernekleri, Yeniden Milli M\u00fccadeleciler, \u0130lim Yayma Cemiyeti, bir s\u00fcre sonra da \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131(ve MHP)gibi organizasyonlar etraf\u0131nda toplanan \u0130slamc\u0131 ve Turanc\u0131 gelene\u011finin \u00e7e\u015fitli e\u011filimlerdeki fraksiyonlar\u0131 her vesile ile \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fcl\u00fc ya da a\u00e7\u0131k\u00e7a DP\u2019nin devam\u0131 olarak kurulan AP\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n destek\u00e7ileriydi. NATO\u2019ya ve CENTO\u2019ya ba\u011fl\u0131l\u0131k bildirdiler, ABD 6. Filo\u2019sunun Bo\u011faz\u2019a demirleyen sava\u015f gemilerini selamlamak i\u00e7in Dolmabah\u00e7e\u2019de \u201c<em>toplu namaz<\/em>\u201dk\u0131ld\u0131lar. NATO taraf\u0131ndan kurulan kontrgerillan\u0131n organize etti\u011fi eylemlerle anti-emperyalist m\u00fccadelenin \u00f6nderi olarak g\u00f6rd\u00fckleri gen\u00e7leri, ayd\u0131nlar\u0131, sendikac\u0131lar\u0131, gazetecileri katletmekten \u00e7ekinmediler. Anti-emperyalist m\u00fccadelenin merkezleri olarak g\u00f6rd\u00fckleri \u00fcniversite ve \u00f6\u011frenci yurtlar\u0131na kanl\u0131 sald\u0131r\u0131lar d\u00fczendiler. Anti-emperyalist ve anti-fa\u015fist mitinglere, g\u00f6sterilere sald\u0131rd\u0131lar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>60\u2019lar\u0131n ikici yar\u0131s\u0131ndan itibaren \u00fcniversite gen\u00e7li\u011fine y\u00f6nelik olarak ba\u015flat\u0131lan sald\u0131r\u0131larda kullan\u0131lan \u0131rk\u00e7\u0131 ve \u0130slamc\u0131 odaklar ve bunlar\u0131n militanlar\u0131, d\u00f6nemin iktidar partisi Adalet Partisi\u2019nin koruma ve kollamas\u0131 alt\u0131ndayd\u0131. \u00c7o\u011fu zaman polis ve kontrgerillayla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu sonradan a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7akacak olan ki\u015filer ve \u00e7evreler taraf\u0131ndan y\u00f6nlendiriliyorlard\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Nitekim, 12 Eyl\u00fcl Darbesi sonras\u0131nda \u201cdemokrasi kahraman\u0131\u201d ilan edilecek olan Demirel; g\u00fcnde 10-15 devrimcinin sa\u011fc\u0131 (\u00fclk\u00fcc\u00fc ve \u015feriat\u00e7\u0131) militanlar taraf\u0131ndan katledildi\u011fi Mara\u015f, \u00c7orum, Sivas gibi illerde camilerden \u00e7\u0131kan g\u00fcruhlar\u0131n kitle katliamlar\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131, 12 Eyl\u00fcl darbesine do\u011fru gidilen g\u00fcnlerde, \u201c<em>Bana sa\u011fc\u0131lar cinayet i\u015fliyor dedirtemezsiniz<\/em>\u201d diyerek, bu katliamlar i\u00e7indeki rol\u00fcn\u00fc de itiraf etmi\u015f oluyordu!<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>90\u2019l\u0131 y\u0131llarda ise art\u0131k g\u00fc\u00e7lenen siyasal \u0130slamc\u0131 ak\u0131m, \u0130srail\u2019in Filistinlilere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc ard\u0131nda b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131<strong>, <\/strong>Kur\u2019an\u2019\u0131n anayasa olu\u011fu bir\u201c<em>\u0130slam devleti<\/em>\u201dgibi ama\u00e7lar ifade ederek,iktidarlar\u0131 Yahudi-H\u0131ristiyan devletlere ve onlar\u0131n d\u00fcnya egemenli\u011fine kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7maya (sonraki y\u0131llarda El Kaide, I\u015e\u0130D ve benzeri cihadist \u00f6rg\u00fctlerin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi) \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar. Siyasal \u0130slamc\u0131 ak\u0131m, Erbakan, Erdo\u011fan ve partilerinin resmen ifade edemedikleri \u201c<em>gizli ajanda<\/em>\u201dlar\u0131n s\u00f6zc\u00fcs\u00fc haline geldi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>AKP \u0130KT\u0130DARININ \u2018AKT\u0130F DI\u015e POL\u0130T\u0130KA\u2019YA GE\u00c7\u0130\u015e\u0130<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Cumhuriyetin AKP iktidar\u0131na kadarki 80 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde sa\u011fc\u0131 partiler ve destekleyicileri Turanc\u0131 ve \u0130slamc\u0131 odaklar, legal ve illegal yap\u0131lar\u0131yla daha sald\u0131rgan bir d\u0131\u015f politikan\u0131n izlenmesi konusunda yol a\u00e7\u0131c\u0131 bir eylemlilik i\u00e7indeydi. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 oldu, bir k\u0131sm\u0131 ise sonraki y\u0131llarda \u00e7\u00f6z\u00fclmek \u00fczere at\u0131l b\u0131rak\u0131ld\u0131.\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Geleneksel d\u0131\u015f politikadan en ciddi ve uzunca bir d\u00f6nemi kapsayan d\u00f6n\u00fc\u015f, AKP d\u00f6neminde olmu\u015ftur.\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>1 Mart Tezkeresi, kendi ba\u015f\u0131na Cumhuriyetin \u201c<em>bat\u0131l\u0131la\u015fma<\/em>\u201dde\u011filse de <em>Yurtta Sulh Cihada Sulh<\/em> olarak form\u00fcle edilen \u201c<em>stat\u00fckocu<\/em>\u201dd\u0131\u015f politikas\u0131 ile \u00e7at\u0131\u015f\u0131yordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc AKP H\u00fck\u00fcmeti b\u00f6ylece kom\u015fu \u00fclkelere rejim dayatan, b\u00f6lgeyi sava\u015f alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren ABD\u2019nin giri\u015fimine a\u00e7\u0131k\u00e7a destek vermeye y\u00f6nelmi\u015f, ancak tezkereyi Meclis\u2019ten ge\u00e7irememi\u015fti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>2004\u2019ten itibaren Erdo\u011fan, ABD\u2019nin B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi\u2019nin (BOP), daha sonra da Geni\u015fletilmi\u015f Ortado\u011fu Projesi\u2019nin(GOP) e\u015f ba\u015fkan\u0131 yap\u0131ld\u0131.BOP ve GOP\u2019un b\u00f6lge \u00fclkelerine \u201c<em>Il\u0131ml\u0131 \u0130slamc\u0131 rejimler dayatma<\/em>\u201d<em>,<\/em>b\u00f6lgeyi emperyalistler i\u00e7in dikensiz g\u00fcl bah\u00e7esi yapma amac\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131nda, BOP ve GOP\u2019un asl\u0131nda 1 Mart Tezkeresi\u2019nin ama\u00e7lar\u0131yla uyumlu projeler oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Meclis\u2019te reddedilmesine kar\u015f\u0131n <em>\u2018tezkere\u2019<\/em> ruhu ba\u015fka bir bi\u00e7imde ya\u015fat\u0131lmaya devam edilmi\u015f, ABD ve m\u00fcttefiklerinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgedeki payla\u015f\u0131m sava\u015flar\u0131n\u0131n hak iddia eden \u2018oyuncusu\u2019 haline gelmi\u015f, zaten her f\u0131rsatta iktidarlar taraf\u0131ndan delinmi\u015f olan Yurtta Sulh Cihanda Sulh slogan\u0131yla ifade edilen tutum, a\u00e7\u0131k\u00e7a a\u015fa\u011f\u0131lanarak terk edilmi\u015fti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ancak AKP iktidar\u0131n\u0131n eski d\u0131\u015f politikayla ihtilafa d\u00fc\u015fmesi 2007 y\u0131l\u0131n\u0131n Ocak ay\u0131nda yay\u0131nlanan \u201c<em>M\u0130T Raporu<\/em>\u201dile h\u0131z kazanm\u0131\u015ft\u0131r. 2007\u2019de M\u0130T\u2019in 80. kurulu\u015f y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnde yay\u0131mlan raporda, T\u00fcrkiye\u2019nin 80 y\u0131ll\u0131k d\u0131\u015f politikas\u0131 \u201c<em>pasiflik<\/em>\u201dle su\u00e7lan\u0131rken, uluslararas\u0131 ko\u015fullar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin \u201c<em>aktif d\u0131\u015f politikaya ge\u00e7mesi<\/em>\u201d i\u00e7in son derece elveri\u015fli hale geldi\u011fi belirtilmekteydi. Ki, a\u015fa\u011f\u0131da AKP iktidar\u0131n\u0131n o ana kadarki geleneksel d\u0131\u015f politikayla \u00e7eli\u015fen ve sonraki y\u0131llarda \u201c<em>Yeni Osmal\u0131c\u0131l\u0131k<\/em>\u201d<em> a<\/em>d\u0131 tak\u0131lacak olan yay\u0131lmac\u0131 \u201c<em>aktif d\u0131\u015f politika<\/em>\u201dya ge\u00e7i\u015fini ve son y\u0131llarda bundan da r\u00fccu edilerek, 2007 \u00f6ncesine \u00f6yk\u00fcnen \u201c<em>U d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc<\/em>\u201dn\u00fc tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ancak burada, bu tart\u0131\u015fmaya ge\u00e7meden \u00f6nce, bu d\u0131\u015f politika de\u011fi\u015fikli\u011finin arkas\u0131ndaki s\u0131n\u0131fsal de\u011fi\u015fime de dikkat \u00e7ekmek gerekir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>80\u2019li ve 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda, M\u00dcS\u0130AD etraf\u0131nda bir g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flayan \u201c<em>Anadolu Kaplanlar\u0131<\/em>\u201d diye adland\u0131r\u0131lan kapitalist klik, \u00d6zal ve Erbakan h\u00fck\u00fcmetleri taraf\u0131ndan \u00f6zel orak desteklenirken ayn\u0131 zamanda \u0130slami bir \u201c<em>g\u00f6mlek<\/em>\u201d de giydirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Tabi bu d\u00f6nemde sermaye olarak da iyice palazlanan tarikat ve cemaatler de yeni bir sermaye oda\u011f\u0131 olarak M\u00dcS\u0130AD i\u00e7indeki \u0130slami e\u011filimin g\u00fc\u00e7lenmesine katk\u0131 yapt\u0131lar. 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131na gelindi\u011finde M\u00dcS\u0130AD\u2019\u0131n \u201c<em>m\u00fcstakil<\/em>\u201danlam\u0131na gelen \u201cM\u201dsi, art\u0131k \u201c<em>M\u00fcsl\u00fcman<\/em>\u201d olarak okunuyordu!<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u00f6nc\u00fcllerinden devrald\u0131\u011f\u0131 bu sermaye miras\u0131n\u0131, kedi iktidar\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131 bir sermaye kli\u011fi olu\u015fturmak \u00fczere, \u00f6nce yava\u015f yava\u015f ama kedine \u00f6zg\u00fcveni artt\u0131k\u00e7a devletin t\u00fcm imkanlar\u0131yla destekleyerek, kedisine kar\u015f\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc (en az\u0131ndan orta vadede kendisini desteklemeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc) geleneksel b\u00fcy\u00fck sermayeye kar\u015f\u0131 bir sermaye g\u00fcc\u00fc olmas\u0131 i\u00e7in destekledi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Cumhuriyetin ilk y\u0131llar\u0131nda tek parti iktidar\u0131n\u0131n \u201cdevlet eliyle burjuvazi yaratmas\u0131\u201dna \u00f6yk\u00fcnerek Erdo\u011fan ve AKP iktidar\u0131n\u0131n bu alandaki giri\u015fimini, \u201c<em>kendi burjuvazisini kendisi olu\u015fturma projesi<\/em>\u201d olarak g\u00f6rmek \u00e7ok da yanl\u0131\u015f olmaz. Nitekim sonraki y\u0131llarda Erdo\u011fan partisinin propagandac\u0131lar\u0131, \u201c<em>yerli ve milli<\/em>\u201d sermaye diye hep bu kendi projesi etraf\u0131nda serpilip b\u00fcy\u00fcyen sermaye kesiminden s\u00f6z edecektir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Erdo\u011fan ve partisinin T\u00dcS\u0130AD\u2019a kar\u015f\u0131 alternatif bir sermaye oda\u011f\u0131 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 M\u00dcS\u0130AD i\u00e7indeki sermayeye tam destek verirken, enerji, maden, in\u015faat, lojistik gibi d\u00f6nemin \u00f6ne \u00e7\u0131kan sekt\u00f6rlerinde yanda\u015f firmalara s\u0131n\u0131rs\u0131z destek verirken, \u201c<em>yap-i\u015flet-devret<\/em>\u201d ad\u0131 alt\u0131ndaki devlet ihaleleri de t\u00fcm\u00fcyle kamuoyunda \u201c<em>5\u2019li \u00e7ete<\/em>\u201ddiye bilinen firmalara (ve 5\u2019li kadar b\u00fcy\u00fck olmayan \u00f6teki yanda\u015f firmalara) verildi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu yanda\u015f sermaye verilen deste\u011fin ayr\u0131nt\u0131s\u0131na burada girmek olanakl\u0131 de\u011filse de, AKP iktidar\u0131 d\u00f6neminde yap\u0131lan 60-70 milyar dolarl\u0131k \u00f6zelle\u015ftirme gelirinin, 500 miyar dolar dolay\u0131ndaki d\u0131\u015f bor\u00e7 olarak sa\u011flanan gelirin, \u201c<em>yap-i\u015flet devret<\/em>\u201dihalelerinin \u00fcst\u00fcnden yanda\u015f sermayeye aktar\u0131lan y\u00fczlerce milyar dolar g\u00f6z \u00f6n\u00fcn al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, AKP ve Erdo\u011fan\u2019\u0131n halk\u0131n cebinden kendi sermaye kli\u011fine ne b\u00fcy\u00fck bir sermaye aktar\u0131m\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi bug\u00fcn halk\u0131n i\u00e7ine s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi sefaletin nedeninin, en az\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015f oluruz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Sermaye s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7indeki bu geli\u015fmeler, bu geli\u015fmelerin iktidar\u0131n ekonomi politikalar\u0131n\u0131 ve d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 etkileyecek kadar ilerlemesi geleneksel d\u0131\u015f politikaya ciddi itirazlar\u0131 da g\u00fcndeme getirmi\u015ftir. 2007\u2019deki M\u0130T Raporu da bu geli\u015fmelerin bir ifadesi olarak anlamlanmaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu parantezden sonra d\u0131\u015f politika ile tart\u0131\u015fmaya yenden d\u00f6nersek, \u015fu saptamalar\u0131 yapabiliriz: AKP, \u00fclkemiz siyasetinin en eski damarlar\u0131ndan biri olan \u0130slamc\u0131 gelenekten geliyor. D\u0131\u015f politikadaki tutumu Abd\u00fclhamit\u00e7ili\u011fe, yak\u0131n tarihteki k\u00f6kleri ise Necmettin Erbakan\u2019\u0131n 1970\u2019te kurdu\u011fu Milli Nizam Partisi\u2019nden Refah Partisi\u2019ne kadar gelen \u201c<em>Milli G\u00f6r\u00fc\u015f\u00e7\u00fc<\/em>\u201dgelene\u011fin d\u0131\u015f politika anlay\u0131\u015f\u0131na dayan\u0131r. Ancak bu d\u0131\u015f politikan\u0131n, Ortado\u011fu hatta Avrasya\u2019n\u0131n yeniden \u015fekillendirilmesini hedefleyen bat\u0131 emperyalizmiyle birle\u015ferek \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n savunuculu\u011funu \u00fcstlenmi\u015f T\u00fcrkiye\u2019nin i\u015fbirlik\u00e7i tekellerinin bu i\u015fbirli\u011finden \u00e7\u0131kar elde etme yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n devletin d\u0131\u015f politikas\u0131 olarak benimsendi\u011finden ku\u015fku duyulamaz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Her ne kadar Erdo\u011fan, daha kapsay\u0131c\u0131 olmak ve Erbakanc\u0131l\u0131k g\u00f6lgesinden de kurtulmak amac\u0131yla \u201c<em>Biz Milli g\u00f6r\u00fc\u015f g\u00f6mle\u011fini \u00e7\u0131kard\u0131k<\/em>\u201ddese de, bunun Milli G\u00f6r\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn temelini olu\u015fturan \u0130slamc\u0131l\u0131ktan uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmedi\u011fini \u00f6zel olarak g\u00f6rmek istemeyen ve AKP\u2019ye destek vermek i\u00e7in bahane arayan liberal \u00e7evreler d\u0131\u015f\u0131nda herkes biliyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu y\u00fczden, AKP\u2019nin i\u00e7eride oldu\u011fu gibi d\u0131\u015f politikada da \u0130slamc\u0131 motivasyonla bir\u00e7ok cihat\u00e7\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fc kullanarak, emperyalizmle i\u015fbirli\u011fi halinde yay\u0131lmac\u0131 bir d\u0131\u015f politika izlemesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmad\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ancak AKP, \u201c<em>tarihin sonu<\/em>\u201dve \u201c<em>medeniyetler sava\u015f\u0131<\/em>\u201d t\u00fcr\u00fc tart\u0131\u015fmalar\u0131n itibar\u0131n\u0131n hen\u00fcz devam etti\u011fi ko\u015fullarda kurulup iktidar olmu\u015ftu. Ve bat\u0131 emperyalizminin ideologlar\u0131, \u201890\u2019lar\u0131n\u201c<em>ileri Yahudi-H\u0131ristiyan Medeniyeti<\/em>\u201dnin\u201c<em>geri \u0130slam Medeniyeti<\/em>\u201dne kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131 olarak tarif etmekteydiler. \u201c<em>Medeniyetler Sava\u015f\u0131<\/em>\u201d tezinde M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkeler ve \u0130slami hareketler ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131; emperyalizmle uzla\u015fmayan Orta\u00e7a\u011fc\u0131 bir \u0130slam i\u00e7in sava\u015fan kesimler \u201c<em>Radikal \u0130slam<\/em>\u201d<strong>, <\/strong>emperyalizmle i\u015fbirli\u011fi yapan kesim ise \u201c<em>Il\u0131ml\u0131 \u0130slam<\/em>\u201dolarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Emperyalistlerin ideologlar\u0131 \u201c<em>Il\u0131ml\u0131 \u0130slam<\/em>\u201d\u0131 m\u00fcttefik olarak ilan ediyor ve ihtiya\u00e7lar\u0131na uygun ve desteklenebilir bir tutum olarak g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Erdo\u011fan ve AKP\u2019si daha kurulu\u015f s\u00fcrecinde Amerikal\u0131lar\u0131n \u201c<em>\u0131l\u0131ml\u0131 \u0130slam<\/em>\u201d\u0131 ke\u015ffetti\u011fini bilerek girdikleri yolun\u201c<em>Il\u0131ml\u0131 \u0130slamc\u0131<\/em>\u201doldu\u011funun, dolay\u0131s\u0131yla emperyalizmin yeni stratejisine tam uyum i\u00e7in haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131n mesaj\u0131n\u0131 verdiler. Bunu da \u201c1Mart Tezkeresi\u201dni Meclise getirerek kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Ancak \u201c<em>1 Mart Tezkeresi<\/em>\u201dni TBMM\u2019den ge\u00e7iremeyerek, ABD\u2019yi hayal k\u0131rkl\u0131\u011f\u0131na u\u011fratt\u0131lar. Ama ABD\u2019nin Irak\u2019\u0131 i\u015fgaline her platformda tam destek verilecekti. T\u00fcrkiye\u2019deki ABD ve NATO \u00fcslerinin kullan\u0131lmas\u0131na kap\u0131lar\u0131 sonuna kadar a\u00e7arak, i\u015fbirli\u011fi yapmadaki samimiyetlerini ortaya koydular.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>2004\u2019te itibaren B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi(BOP) g\u00fcndeme geldi\u011finde Erdo\u011fan buna bal\u0131klama atlam\u0131\u015ft\u0131 ve her platformda <em>BOP<\/em>\u2019un <em>e\u015fba\u015fkan\u0131<\/em> oldu\u011funu \u00f6v\u00fcnerek s\u00f6yl\u00fcyor, ABD ve emperyalizmin sad\u0131k m\u00fcttefiki oldu\u011funu g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Erdo\u011fan\u2019\u0131n bu gayretlerini dikkate alan d\u00f6nemin ABD Ba\u015fkan\u0131 o\u011ful Bush, Erdo\u011fan\u2019\u0131n 2005 Haziran\u2019\u0131ndaki ABD ziyaretinde, T\u00fcrkiye&#8217;nin bat\u0131 emperyalizminin Ortado\u011fu\u2019daki \u201c<em>b\u00f6lgesel g\u00fcc\u00fc<\/em>\u201dve di\u011fer \u0130slam \u00fclkeleri i\u00e7in de \u201c<em>model \u00fclke<\/em>\u201d oldu\u011funu ilan etti. B\u00f6ylece Bush, Erdo\u011fan\u2019a \u201c<em>Il\u0131ml\u0131 \u0130slamc\u0131l\u0131k<\/em>\u201d madalyas\u0131n\u0131 takm\u0131\u015f, Amerikan ve T\u00fcrk tekellerinin geni\u015f b\u00f6lgedeki \u00e7\u0131kar ve i\u015fbirli\u011fini ilan etmi\u015f oluyordu!<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu d\u00f6nem AKP\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131 ilk bak\u0131\u015fta geleneksel d\u0131\u015f politikan\u0131n \u201c<em>Bat\u0131c\u0131l\u0131k<\/em>\u201d ve \u201c<em>Stat\u00fckoculuk<\/em>\u201d kriterine uygun g\u00f6r\u00fcnse de asl\u0131nda\u201c<em>stat\u00fckoculuk<\/em>\u201dla, yani \u201c<em>Yurtta bar\u0131\u015f d\u00fcnyada bar\u0131\u015f<\/em>\u201d politikas\u0131yla \u00e7eli\u015fmekteydi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>1)<\/strong> Bat\u0131 emperyalizminin b\u00f6lgeye m\u00fcdahalesinin yan\u0131nda yer al\u0131p Irak\u2019\u0131n ve Afganistan\u2019\u0131n i\u015fgaline \u00e7anak tutularak, hatta Afganistan\u2019a BM g\u00f6zetiminde resmi olarak, G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019a ise fiilen asker g\u00f6ndererek,<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>2)<\/strong> Erdo\u011fan BOP\u2019un e\u015f ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcslenerek b\u00f6lge \u00fclkelerine rejim dayatmay\u0131 benimseyen, b\u00f6lgeyi yeniden dizayn etmeyi hedefleyen emperyalistlerin tutumunu kendisi i\u00e7in de g\u00f6rev kabul ederek, T\u00fcrkiye\u2019nin geleneksel d\u0131\u015f politikas\u0131yla \u00e7eli\u015fen bir y\u00f6neli\u015fe girmi\u015fti. Elbette ki bu y\u00f6neli\u015fin arkas\u0131nda sadece emperyalizmin stratejisine ba\u011flanma gayretleri yoktu, yerli sermaye tekellerinin ihtiya\u00e7lar\u0131 da iktidar\u0131 d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n yeni alanlara y\u00f6nelmesine zorlayacak kadar b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ancak bu ad\u0131mlarla 2007\u2019den ba\u015flayarak, \u201c<em>aktif d\u0131\u015f politikaya ge\u00e7i\u015f<\/em>\u201dle birlikte, \u201c<em>yay\u0131lmac\u0131<\/em>\u201d, \u201c<em>yeni Osmanl\u0131c\u0131<\/em>\u201d bir \u00e7izgiye ge\u00e7ildi ve geleneksel d\u0131\u015f politikan\u0131n b\u00fct\u00fcn normlar\u0131n\u0131n hi\u00e7 \u00f6nemsenmedi\u011fi, bu normlar\u0131 \u00f6nemseyen diplomatlar\u0131n \u201c<em>mon\u015ferler<\/em>\u201d denerek alaya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6neme girildi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Nitekim bu tarihten sonra T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131nda giderek, \u201c<em>yeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k<\/em>\u201d olarak da nitelenecek olan \u201c<em>yay\u0131lmac\u0131<\/em>\u201d tutum g\u00fc\u00e7 kazanarak d\u0131\u015f politikan\u0131n paradigmas\u0131 haline gelmi\u015ftir. Bu perspektif, kapsam\u0131nda ilerleyen y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u2019nin eski Osmanl\u0131 topraklar\u0131n\u0131n \u0130slam d\u00fcnyas\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u201c<em>ecdat miras\u0131<\/em>\u201d olarak g\u00f6rme ve bu topraklar \u00fczerinde kurulmu\u015f devletlere do\u011fal hamilik dayatma; buralara ekonomik, siyasi, askeri m\u00fcdahale hakk\u0131n\u0131 kendisinde sakl\u0131 bulma saplant\u0131s\u0131na kadar geni\u015flemi\u015ftir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>D\u0131\u015f politikada b\u00f6yle \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fimin M\u0130T Raporu\u2019nda ifade edilmesi ba\u015flang\u0131\u00e7ta tuhaf g\u00f6r\u00fcnse de, sonraki geli\u015fmelerle birlikte ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, d\u0131\u015f politikada M\u0130T\u2019e nas\u0131l \u00f6zel bir rol bi\u00e7ildi\u011fini de g\u00f6stermektedir asl\u0131nda.\u00a0 2007\u2019deki M\u0130T Raporu s\u0131radan bir rapor de\u011fildir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu d\u00f6nemde Ahmet Davuto\u011flu Ba\u015fbakan Erdo\u011fan\u2019\u0131n d\u0131\u015f politikadan sorumlu Ba\u015fdan\u0131\u015fmand\u0131r ve M\u0130T raporu Davuto\u011flu\u2019nun kitaplar\u0131nda savundu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015fleri yans\u0131tmaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Davuto\u011flu, 2008\u2019in 2 Ocak\u2019\u0131nda, yani M\u0130T Raporu\u2019nun yay\u0131mlanmas\u0131ndan bir y\u0131l sonra yap\u0131lan, B\u00fcy\u00fckel\u00e7i \u00d6zdem Sanberk ve d\u0131\u015f politika yazar\u0131 Soli \u00d6zel\u2019in de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmada, Moderat\u00f6r G\u00fcrkan Zengin\u2019in, Davuto\u011flu\u2019na, daha \u00f6nce kulland\u0131\u011f\u0131 \u201c<em>merkez \u00fclke<\/em>\u201d kavram\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fini ve \u201c<em>T\u00fcrkiye\u2019nin neden merkez \u00fclke<\/em>\u201doldu\u011fu ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerini sordu\u011funda ald\u0131\u011f\u0131 yan\u0131t, AKP\u2019nin 2007\u2019den sonraki 10-12 y\u0131ll\u0131k yeni Osmanl\u0131c\u0131 ve yay\u0131lmac\u0131 d\u0131\u015f politikas\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutacak mahiyettedir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Davuto\u011flu, Bat\u0131l\u0131lar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019yi \u201c<em>so\u011fuk sava\u015f<\/em>\u201d y\u0131llarda \u201c<em>kanat \u00fclke<\/em>\u201d, 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda da \u201c<em>k\u00f6pr\u00fc \u00fclke<\/em>\u201dolarak g\u00f6rd\u00fcklerini s\u00f6ylemektedir. Ve 2000\u2019li y\u0131llarla, \u00f6zellikle 11 Eyl\u00fcl\u2019le birlikte ortaya \u00e7\u0131kan yeni konjonkt\u00fcrde T\u00fcrkiye\u2019nin konumunu do\u011fru bir \u015fekilde ifade etmek i\u00e7in \u2018merkez \u00fclke\u2019 kavram\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>T\u00fcrkiye\u2019yi \u201c<em>Afroavrasya<\/em>\u201d, yani Avrupa, Asya ve Afrika \u00fclkesi olarak tarif eden Davuto\u011flu \u015f\u00f6yle devam eder:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>T\u00fcrkiye\u2019ye bu \u00e7er\u00e7evede bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman \u00e7ok \u00f6zel bir konuma sahiptir; zira co\u011fraf\u00ee konumu itibar\u0131yla s\u0131radan bir merkez \u00fclke de\u011fildir. Mesela Almanya, Asya\u2019ya ve Afrika\u2019ya uzak bir Orta Avrupa merkez \u00fclkesidir; Rusya, Afrika\u2019ya uzak Asya ve Avrupa\u2019da topraklar\u0131 olan bir merkez \u00fclkedir; Iran, Avrupa\u2019ya ve Afrika\u2019ya uzak bir Asya merkez \u00fclkesidir. T\u00fcrkiye ise co\u011fraf\u00ee konumu itibariyle Do\u011fu Akdeniz \u00fczerinden Afrika\u2019ya yak\u0131n bir Avrupa-Asya merkez \u00fclkesidir. Bu derece optimum bir konumda yer alan T\u00fcrkiye, bug\u00fcnk\u00fc konjonkt\u00fcrde, daha \u00f6nce kullan\u0131lan kavramlarla (k\u00f6pr\u00fc \u00fclke, kenar \u00fclke, defansif \u00fclke) tan\u0131mlamaz. T\u00fcrkiye, kendisini bir\u00e7ok b\u00f6lgeye n\u00fcfuz edebilen bir merkez \u00fclke \u015feklinde tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131nda, bu tan\u0131m\u0131n operasyonel ara\u00e7lar\u0131n\u0131 da olu\u015fturmas\u0131 gerekir\u2026 \u0130stanbul, Ortado\u011fu\u2019nun, Do\u011fu Avrupa\u2019n\u0131n, Karadeniz\u2019in ve Akdeniz\u2019in \u015fehridir\u2026 Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye tarih\u00ee arka plan\u0131, co\u011fraf\u00ee n\u00fcfuz alan\u0131 ve insan unsuru bak\u0131m\u0131ndan bir Ortado\u011fu, Balkanlar, Kafkaslar ve Orta Asya-Hazar, Akdeniz ve Karadeniz \u00fclkesidir. Bu tabloya bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye, s\u00fcratle kendisini \u00e7evre \u00fclke olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p d\u00fczen kurucu bir \u00fclke konumuna getirmelidir.<\/em>\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu s\u00f6yle\u015fi 2008\u2019de yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Okurlar\u0131m\u0131zca uzun g\u00f6r\u00fclecek bu al\u0131nt\u0131 hem <em>yeni Osmanl\u0131c\u0131 <\/em>ve <em>yay\u0131lmac\u0131 <\/em>d\u0131\u015f politikan\u0131n oturtuldu\u011fu temeli hem de M\u0130T Raporu\u2019nda s\u00f6z\u00fc edilen \u201c<em>aktif d\u0131\u015f politikaya ge\u00e7i\u015f<\/em>\u201d tezinin dayanaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan tercih edilmi\u015ftir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu konu\u015fmadan 5 y\u0131l sora 2013 y\u0131l\u0131nda Davuto\u011flu Sivas\u2019ta AKP\u2019nin il kongresinde, T\u00fcrkiye\u2019nin <em>cihan\u015f\u00fcmul <\/em>(<em>d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda<\/em>) <em>bir \u00fclke<\/em> oldu\u011funu da s\u00f6ylemi\u015ftir. Bu, emperyalist demenin Osmanl\u0131cas\u0131 olarak da kabul edilebilir ki, Erdo\u011fan ve AKP iktidar\u0131, Davuto\u011flu\u2019nun g\u00f6zden d\u00fc\u015fmesinden sonra da bu d\u0131\u015f politikay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Nitekim Davuto\u011flu\u2019nun, kendisinden sonra s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen d\u0131\u015f politikaya itirazlar\u0131, kedisinin yeterince anla\u015f\u0131lmamas\u0131, Suriye\u2019de ve Libya\u2019da \u00f6yle de\u011fil de b\u00f6yle yap\u0131lsayd\u0131 yeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n bug\u00fcn kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015fmayaca\u011f\u0131 d\u00fczeyindedir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>2007\u2019de M\u0130T Raporu\u2019da \u00f6nerilen \u201c<em>aktif d\u0131\u015f politika<\/em>\u201d, AKP iktidar\u0131n\u0131n bir yandan bat\u0131 emperyalizminin g\u00fcvenini kazanmak, en ba\u015fta da Afganistan ve Irak\u2019\u0131n i\u015fgaliyle bi\u00e7imlenen ABD\u2019nin b\u00f6lgedeki stratejisine uyum sa\u011flamak, \u00f6te yandan da \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda giderek radikalle\u015fen, bat\u0131 ve Amerikan d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 dalgas\u0131n\u0131 kendi dayana\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp kontrol etmek, yani \u201c<em>oyun kurucu bir \u00fclke olmak<\/em>\u201d gibi birbiriyle \u00e7eli\u015fen iki durumu uzla\u015ft\u0131rma gibi \u00f6nemli bir problemle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yayd\u0131. Nitekim ilerleyen y\u0131llarda;<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ul class=\"wp-block-list\">\r\n<li>2009 Davos zirvesinde \u0130srail kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201c<em>One munite<\/em>\u201d \u015fovu yap\u0131p Gazze\u2019de (Filistin) M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015f Hamas\u2019la, Tunus ve M\u0131s\u0131r\u2019da \u0130hvanc\u0131 y\u00f6netimlerle i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131 hale gelmek ve Sisi darbesini kendisine yap\u0131lm\u0131\u015f bir darbe gibi alg\u0131lamak ve b\u00f6lgedeki geli\u015fmelere kar\u015f\u0131, Radikal \u0130slamc\u0131, cihadist \u00f6rg\u00fctleri de kullanmaya y\u00f6nelmek,<\/li>\r\n<li>2011 Arap isyanlar\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n emperyalistlerin b\u00f6lgeye m\u00fcdahalelerini kolayla\u015ft\u0131r\u0131p derinle\u015ftirmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda AKP iktidar\u0131n\u0131n ABD ve Rusya aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkilere oynayarak iki emperyalistle de \u201c<em>i\u015f tutma<\/em>\u201dya dayanan tarz\u0131 benimsemek ve emperyalistlerin b\u00f6lgeye yerle\u015fmelerini me\u015frula\u015ft\u0131rmak,<\/li>\r\n<li>M\u0131s\u0131r, Suudi Arabistan ve \u0130ran\u2019la \u0130slam\u2019\u0131n liderli\u011fi i\u00e7in m\u00fccadeleye girmek,<\/li>\r\n<li>Suriye, Libya ve Irak\u2019a askeri olarak m\u00fcdahalelerde bulunmak; Katar, Sudan, Somali, Libya, Azerbaycan, Suriye, Irak gibi \u00fclkelerde askeri \u00fcsler kurmaya \u00e7al\u0131\u015fmak\u2026<\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar \u201c<em>aktif d\u0131\u015f politika<\/em>\u201dn\u0131n d\u0131\u015fa vuran alametleri olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu, yeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k ad\u0131 alt\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen tekellerin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n hizmetindeki \u0130slamc\u0131 yay\u0131lmac\u0131 d\u0131\u015f politika T\u00fcrkiye\u2019yi; Suriye, M\u0131s\u0131r, BEA, Suudi Arabistan, Bahreyn, M\u0131s\u0131r, K\u0131br\u0131s, \u0130srail, Ermenistan gibi ba\u015fl\u0131ca kom\u015fu ve b\u00f6lge \u00fclkeleriyle d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131r\u0131rken, Yunanistan ve K\u0131br\u0131s gibi geleneksel olarak sorun ya\u015fanan \u00fclkelerle T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki gerilimi daha da art\u0131rd\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Geli\u015fmeler, T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lgede hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar yaln\u0131zla\u015fmas\u0131yla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Tek adam y\u00f6netimi bu durumu &#8220;<em>de\u011ferli yaln\u0131zl\u0131k<\/em>\u201d olarak g\u00f6sterip me\u015fruluk kazand\u0131rmak istese de buna kimseyi inand\u0131ramam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u2018AKT\u0130F DI\u015e POL\u0130KA\u2019DAN \u2018U D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dc\u2019<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>2007\u2019de M\u0130T Raporu\u2019yla \u00f6nerilen \u201d<em>aktif d\u0131\u015f\u0131 politikaya ge\u00e7i\u015f<\/em>\u201dte ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131k\u00e7a Suriye, Libya, Do\u011fu Akdeniz ve Kafkasya\u2019da(Azerbaycan) askeri g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterileriyle; Katar, Somali, Sudan\u2019da askeri \u00fcsler kurarak; 2019-2020\u2019ye gelindi\u011finde Suriye ve Libya\u2019da do\u011frudan sava\u015fa kat\u0131lma, Irak K\u00fcrdistan\u0131\u2019na sistematik olarak askeri operasyonlar ve \u201c<em>ge\u00e7ici<\/em>\u201d ad\u0131 alt\u0131nda askeri \u00fcsler olu\u015fturma, Do\u011fu Akdeniz\u2019de askeri g\u00fc\u00e7 kullanarak do\u011falgaz arama, b\u00f6lge \u00fclkelerine rejim dayatma, cihadist ter\u00f6rist kullanma \u00e7abalar\u0131 ile y\u00fcr\u00fcnen yeni Osmanl\u0131c\u0131, yay\u0131lmac\u0131, \u201c<em>aktif d\u0131\u015f politika<\/em>\u201d her saferinde duvara \u00e7arpt\u0131. B\u00f6lgedeki \u00e7ok akt\u00f6rl\u00fc payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131 ve emperyalist boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015fmeler, i\u015fbirlik\u00e7i tekeller ve AKP y\u00f6netiminin hayal etti\u011fi gibi, T\u00fcrkiye\u2019nin elini serbest b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Dahas\u0131 Merkez Bankas\u0131 rezervlerinin t\u00fcketilipeksi 50-60 milyar dolara d\u00fc\u015fmesi ve 128 milyar dolar\u0131narka kap\u0131dan sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla, tek adam y\u00f6netimi iyice k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Dahas\u0131 uzun zamand\u0131r ya\u015fanan ve her \u00f6nlemin daha da derinle\u015ftirdi\u011fi ekonomik kriz ve sonu\u00e7lar\u0131 \u00fclkeyi bat\u0131 emperyalizminin fonlar\u0131na daha da ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirdi. Tek adam y\u00f6netiminin her d\u00fczeydeki temsilcileri ve s\u00f6zc\u00fclerinin 2020\u2019nin ikinci yar\u0131s\u0131ndan itibaren,\u201c<em>Yolumuz ve y\u00f6n\u00fcm\u00fcz bat\u0131ya do\u011frudur<\/em>\u201d<em>, <\/em>\u201c<em>T\u00fcrkiye Avrupa\u2019n\u0131n pa\u00e7as\u0131d\u0131r<\/em>\u201d<em>, <\/em>\u201c<em>AB\u2019ye tam \u00fcyelik i\u00e7in giri\u015fimlerimizi h\u0131zland\u0131raca\u011f\u0131z<\/em>\u201d vb. i\u00e7erikli a\u00e7\u0131klamalar\u0131na kar\u015f\u0131n ABD, \u0130ngiltere ve AB nezdindeki girimlerden bir sonu\u00e7 al\u0131namad\u0131. Ama devlet i\u00e7indeki Avrasyac\u0131 tak\u0131m\u0131n\u0131n beklentilerine kar\u015f\u0131n Erdo\u011fan ve onun tek adam y\u00f6netimi y\u00f6n\u00fcn\u00fc Rusya ve \u00c7in\u2019e \u00e7evirmek yerine, b\u00f6lgenin \u0130srail, M\u0131s\u0131r, BAE, Suudi Arabistan, Bahreyn, Kuveyt, Ermenistan, Yunanistan gibi \u00fclkeleriyle ili\u015fkilerini \u201c<em>normalle\u015ftirmeye<\/em>\u201dy\u00f6neldi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u0130ktidar b\u00f6ylece, bir yandan 2004-2005\u2019lerdeki gibi bat\u0131 emperyalizminin \u201c<em>b\u00f6lgesel g\u00fcc\u00fc<\/em>\u201dve \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in\u201c<em>model \u00fclke<\/em>\u201dilan edildi\u011fi o \u201c<em>mutlu-mesut g\u00fcnleri<\/em>\u201d hat\u0131rlatmaya y\u00f6neldi. Bir yandan petrol-do\u011falgaz zengini \u00fclkelere \u201c<em>Swap anla\u015fmalar\u0131<\/em>\u201d yap\u0131p T\u00fcrkiye\u2019nin kelepire d\u00f6n\u00fc\u015fen yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc kaynaklar\u0131n\u0131 bu \u00fclkelerin ya\u011fmas\u0131na a\u00e7arak g\u00fcn\u00fc kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, di\u011fer yandan ve as\u0131l olarak da ABD ve bat\u0131l\u0131 emperyalistlere, \u201c<em>Bak\u0131n art\u0131k biz 2004-2005\u2019teki, sizin de istedi\u011finiz \u00e7izgiye d\u00f6nd\u00fck<\/em>\u201ddemekte ve finans \u00e7evreleri ba\u015fta olmak \u00fczere bat\u0131 emperyalizminin kap\u0131lar\u0131n\u0131n kendisine a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 ummaktayd\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00d6zellikle Ermenistan, \u0130srail, BAE ile y\u00fcksek d\u00fczeyde ziyaretlerden sonra Erdo\u011fan\u2019\u0131n Ramazan Bayram\u0131\u2019na denk getirip \u00f6ncesinde apar topar Suudi Arabistan\u2019a gitti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00d6te yanan M\u0131s\u0131r\u2019la iki y\u0131la yakla\u015fan bir zamandan beri, ili\u015fkilerin normalle\u015ftirilmesi kapsam\u0131nda s\u00fcren \u201c<em>istik\u015fafi g\u00f6r\u00fc\u015fmeler<\/em>\u201din bir t\u00fcrl\u00fc sona ermemesinin nedeninin de T\u00fcrkiye\u2019den \u00e7ok M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ko\u015fullar oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Yunanistan, Ermenistan\u2019la da g\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u00fcrmekte, ama bir sonuca da var\u0131lamamaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00fclkeler, \u201c<em>ili\u015fkileri normalle\u015ftirme<\/em>\u201d iste\u011finin; ekonomik politikalar\u0131 \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f, i\u00e7 ve d\u0131\u015f politikas\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f, dahas\u0131 girece\u011fi ilk sicimi b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla kaybedecek olan Erdo\u011fan\u2019dan gelmi\u015f oldu\u011fu bildikleri i\u00e7in pazarl\u0131k \u00e7\u0131tas\u0131n\u0131 y\u00fckse\u011fe koymaktad\u0131rlar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u2018U D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dc\u2019 ERDO\u011eAN\u2019IN UMDU\u011e\u00dc SONU\u00c7ULARI DO\u011eURUR MU?<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa \u0130srail, BAE, Suudi Arabistan gibi \u00fclkelerle ili\u015fkilerin normalle\u015ftirilmesinin b\u00f6yle h\u0131zl\u0131 olmas\u0131, \u00f6zellikle ekonomik a\u00e7\u0131dan dayanma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131na gelen T\u00fcrkiye\u2019nin acele etmesiyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin \u201c<em>s\u0131cak para<\/em>\u201d ihtiyac\u0131 vard\u0131r ve bunun g\u00fcn\u00fc kurtarmak i\u00e7in gerekli olan\u0131 bu \u00fclkelerden sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bu y\u00fczden de bat\u0131l\u0131 emperyalistlere, hassas olduklar\u0131 \u0130srail, Ermenistan, Yunanistan, M\u0131s\u0131r gibi b\u00f6lge \u00fclkeleriyle ili\u015fkilerini normalle\u015ftirilmeyi, yeni Osmanl\u0131c\u0131, \u0130hvanc\u0131-\u0130slamist d\u0131\u015f politika tutumunu terk etti\u011finin kan\u0131t\u0131 olarak g\u00f6stermek istemektedir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ancak bu \u00fclkeler, T\u00fcrkiye\u2019nin s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rerek, pratikte de T\u00fcrkiye\u2019nin beklentilerini kar\u015f\u0131layacak ad\u0131mlar atamay\u0131 a\u011f\u0131rdan al\u0131rken, bir g\u00f6zlerini de her bak\u0131mdan i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olduklar\u0131 ABD ve \u0130ngiltere\u2019den ay\u0131rmamaktad\u0131rlar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu y\u00fczden de ziyaretler ve a\u00e7\u0131klamalar d\u00fczeyinde h\u0131zla ilerleyen ili\u015fkiler, s\u0131ra T\u00fcrkiye\u2019nin mali boyutu olan isteklerine gelince, zamana yay\u0131lan ucu a\u00e7\u0131k vaatleri a\u015fmayan anla\u015fmalar imzalaman\u0131n, en ileri gidildi\u011finde bile birka\u00e7 milyar dolarl\u0131k<em> Swap<\/em> anla\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ilebilmi\u015f de\u011fildir. En az\u0131ndan bug\u00fcne kadar gelinen yerde durum budur.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bat\u0131 emperyalizmi ile Rusya aras\u0131ndaki payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesinin Ukrayna \u00fcst\u00fcnden sava\u015fa kadar varmas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin bat\u0131 emperyalizmi kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6nemini art\u0131rarak, ba\u015fta finans olmak \u00fczere isteklerine daha s\u0131cak bir yakla\u015f\u0131ma yol a\u00e7abilirdi. Ancak tek adam y\u00f6netiminin kendi \u00f6nemini abartan bir s\u00f6ylemle bu do\u011frultuda ABD ve AB nezdinde yapt\u0131\u011f\u0131 giri\u015fimlerde bir k\u0131ymetinin olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bat\u0131l\u0131 emperyalistlerle T\u00fcrkiye ile ili\u015fkileri normalle\u015fme s\u00fcrecinde olan \u00fclkelerin T\u00fcrkiye\u2019nin istekleri kar\u015f\u0131s\u0131nda ayak s\u00fcr\u00fcyen, hatta a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201c<em>hay\u0131r<\/em>\u201d diyen tutumlar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca \u00fc\u00e7 nedeninin oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Birincisi,<\/strong> Erdo\u011fan ve y\u00f6netiminin en az\u0131ndan son 10-15 y\u0131lda kedisine,\u201c<em>oyun kuruculuk<\/em>\u201d<em>, <\/em>\u201c<em>eski Osmanl\u0131 topraklar\u0131n\u0131n me\u015fru hamisi olma<\/em>\u201d<em>, <\/em>\u201c<em>\u0130slam\u0131n koruyucusu lider \u00fclke<\/em>\u201dt\u00fcr\u00fcnden roller y\u00fckleyip bunlar ger\u00e7ekmi\u015f gibi kom\u015fu halklara tepeden bakan, olur olmaz nedenlerle ABD ve AB \u00fclkelerine meydan okuyan, eski Osmanl\u0131 tebaas\u0131 halklara \u201c<em>abilik<\/em>\u201d ve\u201c<em>hamilik<\/em>\u201d taslayan kibirli tutumuna kar\u015f\u0131 olu\u015fan tepkilerdir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u0130kincisi<\/strong>; diplomaside bug\u00fcn dedi\u011finin tam tersini yapmaktan imtina etmeyerek bir u\u00e7tan \u00f6teki uca savrulmay\u0131 \u201c<em>tutars\u0131zl\u0131k<\/em>\u201d ya da siyasi ahlak sorunu olarak de\u011fil, \u201c<em>manevra yetene\u011fi<\/em>\u201dolarak g\u00f6ren, kar\u015f\u0131s\u0131ndakilerde \u201c<em>inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k sorunu<\/em>\u201d ve \u201c<em>g\u00fcvenilmez \u00fclke<\/em>\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi yaratan diplomasi tarz\u0131d\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc <\/strong>ise; 20 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131 sonunda art\u0131k, Erdo\u011fan ve AKP\u2019nin halk indinde itibar\u0131n\u0131 yitirmi\u015f, siyasi \u00f6mr\u00fcn\u00fc tamamlam\u0131\u015f, \u201c<em>gitmekte olan bir iktidar<\/em>\u201d oldu\u011funun, sadece yurt i\u00e7inde de\u011fil b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada da herkes\u00e7e g\u00f6r\u00fcl\u00fcr hale gelmesidir. Dolay\u0131s\u0131yla ne bat\u0131 emperyalizmi ne de b\u00f6lgede emperyalizmin i\u015fbirlik\u00e7ileri, hatta Rusya ve \u0130ran gibi bat\u0131 emperyalizmine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eden \u00fclkeler, ertelemekte ciddi zararlara u\u011framayacaklarsa, \u201c<em>gitmekte olan bir iktidarla<\/em>\u201d ciddi ili\u015fkiler geli\u015ftirme konusunda ihtiyatl\u0131 davranmaktad\u0131r. Bug\u00fcn ABD\u2019den Rusya\u2019ya, AB\u2019den b\u00f6lge \u00fclkelerine kadar hemen b\u00fct\u00fcn \u00fclkeler tek adam y\u00f6netimi T\u00fcrkiye\u2019sinin istekleri kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fcn\u00fc kurtarmay\u0131 a\u015fmayan \u201c<em>ihtiyatl\u0131<\/em>\u201d bir tutum almaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu y\u00fczden de Erdo\u011fan\u2019\u0131n tek adam rejiminin, devasa propaganda makinesinin iddialar\u0131n\u0131n aksine, ne bat\u0131l\u0131 emperyalistler ve b\u00f6lgedeki i\u015fbirlik\u00e7ileri ve ne de Rusya ve \u0130ran gibi \u00fclkelerle diplomasi d\u00fczeyinde teknik olarak \u201c<em>normale d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f<\/em>\u201d gibi g\u00f6r\u00fcnse de, ger\u00e7ekte kendi istek ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak sonu\u00e7lar elde etmesi beklenir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>***<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Burjuva muhalefeti, Erdo\u011fan ve onun tek adam y\u00f6netiminin, i\u00e7 politikada oldu\u011fu gibi \u00fclkeyi d\u0131\u015f politikada da s\u00fcr\u00fckledi\u011fi batakl\u0131ktan \u00e7\u0131karamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmektedir. Ama bu tutuma kar\u015f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleri Cumhuriyetin \u201c<em>bat\u0131c\u0131l\u0131k<\/em>\u201d ve \u201c<em>stat\u00fckoculuk<\/em>\u201d eksenli geleneksel d\u0131\u015f politikas\u0131na d\u00f6n\u00fclmesidir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ancak, yukar\u0131dan beri s\u00f6ylenenler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u015fu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir ki, Cumhuriyetin geleneksel d\u0131\u015f politikas\u0131yla, yani \u201c<em>bat\u0131c\u0131l\u0131k<\/em>\u201dve \u201c<em>stat\u00fckoculuk<\/em>\u201d eksenli d\u0131\u015f politika ile bu geleneksel d\u0131\u015f politikan\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 \u201950\u2019li, \u201960\u2019l\u0131, \u201970\u2019li y\u0131llarda ne yap\u0131ld\u0131ysa bug\u00fcn de ondan fazlas\u0131 yap\u0131lamaz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Oysa bug\u00fcn \u00fclke ve b\u00f6lge \u00fclkelerine az \u00e7ok bar\u0131\u015f ve huzur getirebilecek d\u0131\u015f politika; T\u00fcrkiye\u2019nin ihtiyac\u0131 olan K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc de i\u00e7erecek bi\u00e7imde b\u00f6lge halklar\u0131n\u0131n kendi kaderlerini tayin hakk\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterecek, emperyalist g\u00fc\u00e7lerin b\u00f6lgeye m\u00fcdahalesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc kesecek, NATO\u2019dan \u00e7\u0131kacak, T\u00fcrkiye\u2019yi emperyalistlerin g\u00f6\u00e7men deposu olmaktan \u00e7\u0131karacak, kom\u015fular\u0131na rejim dayatamayacak, anti-emperyalist m\u00fccadele odakl\u0131 bir d\u0131\u015f politika olabilir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu y\u00fczden de sermaye partilerinin tek adam y\u00f6netiminin d\u0131\u015f politikas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda Cumhuriyet\u2019in geleneksel d\u0131\u015f politikas\u0131na d\u00f6nme se\u00e7ene\u011fi ger\u00e7ek bir se\u00e7enek de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, muhalefetin en fazla Erdo\u011fan\u2019\u0131n son yapt\u0131\u011f\u0131\u201c<em>U d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc<\/em>\u201dyle girdi\u011fi \u00e7izgiyle uzla\u015fmaya haz\u0131r oldu\u011fu anlam\u0131na gelir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Nitekim Erdo\u011fan\u2019\u0131n son giri\u015fimlerini ele\u015ftirirken (desteklerken de denebilir) en vurucu ele\u015ftirileri,\u201c<em>10 y\u0131l sonra bizim s\u00f6ylediklerimize geldin<\/em>\u201dden ibarettir!<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc; bug\u00fcn i\u00e7 politikada tek ger\u00e7ek se\u00e7ene\u011fin halk\u0131n egemenli\u011finde laik ve demokratik T\u00fcrkiye se\u00e7ene\u011fi olmas\u0131 gibi, d\u0131\u015f politikada da tek ger\u00e7ek\u00e7i se\u00e7enek, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ve anti-emperyalist m\u00fccadele merkezli bir d\u0131\u015f politika se\u00e7ene\u011fidir!<\/p>\r\n\r\n\r\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\r\n\r\n\r\n<p><a href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> Oran, B. (2020) <em>T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131 Cilt 1 1919-1980<\/em>, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, Ankara.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><a href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a> Oran, <em>T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131 Cilt 1 1919-1980<\/em>, sf. 544-45.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><a href=\"#_ftnref3\">[3]<\/a> 6-7 Eyl\u00fcl olaylar\u0131, 1955 y\u0131l\u0131nda, K\u0131br\u0131s\u2019taki T\u00fcrk-Rum \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 bahane ederek -ki o zaman hen\u00fcz ciddi bir \u00e7at\u0131ma yoktur- ve <em>\u201cAtat\u00fcrk\u2019\u00fcn Selanik\u2019te do\u011fdu\u011fu eve Yunanl\u0131lar bomba att\u0131\u201d <\/em>denilerek ba\u015flat\u0131lan, \u00e7o\u011fu \u0130stanbul d\u0131\u015f\u0131ndan getirilen kalabal\u0131k bir g\u00fcruhun Rum, Ermeni ve Yahudilerin (gayri M\u00fcsl\u00fcm TC vatanda\u015flar\u0131n\u0131n) evlerini ve i\u015fyerlerini yak\u0131p y\u0131kan, ya\u011fmalayan bir pogrom olarak organize edilmi\u015fti. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn evinin asl\u0131nda M\u0130T taraf\u0131ndan bombalanmas\u0131n\u0131n planland\u0131\u011f\u0131, ama bombay\u0131 koyacak eleman bombay\u0131 zaman\u0131nda patlatamay\u0131nca (bomba ancak olaylar\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan bir g\u00fcn sonra patlat\u0131labiliyor) 6-7 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn bir provokasyon oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Ama, yap\u0131lmak istenen \u00e7oktan yap\u0131lm\u0131\u015f oluyor. 6-7 Eyl\u00fcl olaylar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemekle su\u00e7lanan Orgeneral Sabri Yirmibe\u015fo\u011flu, 1991 y\u0131l\u0131nda verdi\u011fi bir r\u00f6portajda, \u201c<em>6-7 Eyl\u00fcl de bir \u00d6zel Harp i\u015fiydi. Ve muhte\u015fem bir \u00f6rg\u00fctlenmeydi. Amaca da ula\u015ft\u0131<\/em>\u201d diye itiraf etmi\u015fti.<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; \u0130hsan \u00c7aralan D\u0131\u015f politika, devletlerin az \u00e7ok istikrarl\u0131 yap\u0131lar olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemden beri \u00f6zel bir \u00f6neme sahip oldu. Sava\u015flara kadar derinle\u015fen \u00fclkeler aras\u0131ndaki gerilimler, zaman zaman d\u0131\u015f politikan\u0131n i\u00e7 politikay\u0131, hatta ekonomik politikalar\u0131 da \u015fekillendirecek kadar belirleyici olmas\u0131na neden oldu. Devletlerin evrensel bir sistemin par\u00e7alar\u0131 olarak birbiriyle ili\u015fki i\u00e7ine girdi\u011fi kapitalizm \u00e7a\u011f\u0131nda d\u0131\u015f politikan\u0131n rol\u00fc daha da artt\u0131. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1555,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[525,369,383,322],"tags":[],"class_list":["post-1554","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-56-sayi-yaz-2022","category-dis-politika","category-emperyalizm-ve-savas-dosyasi","category-ihsan-caralan"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Cumhuriyetin d\u0131\u015f politikas\u0131, Yeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k, Akp\u2019nin \u2018u d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc\u2019 ve sonras\u0131\u2026<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:locale:alternate\" content=\"en_EN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cumhuriyetin d\u0131\u015f politikas\u0131, Yeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k, Akp\u2019nin \u2018u d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc\u2019 ve sonras\u0131\u2026\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"&nbsp; \u0130hsan \u00c7aralan D\u0131\u015f politika, devletlerin az \u00e7ok istikrarl\u0131 yap\u0131lar olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemden beri \u00f6zel bir \u00f6neme sahip oldu. Sava\u015flara kadar derinle\u015fen \u00fclkeler aras\u0131ndaki gerilimler, zaman zaman d\u0131\u015f politikan\u0131n i\u00e7 politikay\u0131, hatta ekonomik politikalar\u0131 da \u015fekillendirecek kadar belirleyici olmas\u0131na neden oldu. Devletlerin evrensel bir sistemin par\u00e7alar\u0131 olarak birbiriyle ili\u015fki i\u00e7ine girdi\u011fi kapitalizm \u00e7a\u011f\u0131nda d\u0131\u015f politikan\u0131n rol\u00fc daha da artt\u0131. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Teori ve Eylem\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-07-25T18:57:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-01-17T10:41:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/66.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1068\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"42 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2022\\\/07\\\/25\\\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2022\\\/07\\\/25\\\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\"},\"headline\":\"Cumhuriyetin d\u0131\u015f politikas\u0131, Yeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k, Akp\u2019nin \u2018u d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc\u2019 ve sonras\u0131\u2026\",\"datePublished\":\"2022-07-25T18:57:29+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-17T10:41:10+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2022\\\/07\\\/25\\\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\\\/\"},\"wordCount\":10280,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2022\\\/07\\\/25\\\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/66.jpg\",\"articleSection\":[\"56. Say\u0131 \\\/ Yaz 2022\",\"D\u0131\u015f Politika\",\"Emperyalizm ve Sava\u015f Dosyas\u0131\",\"\u0130hsan \u00c7aralan\"],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2022\\\/07\\\/25\\\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2022\\\/07\\\/25\\\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\\\/\",\"name\":\"Cumhuriyetin d\u0131\u015f politikas\u0131, Yeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k, Akp\u2019nin \u2018u d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc\u2019 ve sonras\u0131\u2026\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2022\\\/07\\\/25\\\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2022\\\/07\\\/25\\\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/66.jpg\",\"datePublished\":\"2022-07-25T18:57:29+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-17T10:41:10+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2022\\\/07\\\/25\\\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2022\\\/07\\\/25\\\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2022\\\/07\\\/25\\\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/66.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/66.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1068},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2022\\\/07\\\/25\\\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cumhuriyetin d\u0131\u015f politikas\u0131, Yeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k, Akp\u2019nin \u2018u d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc\u2019 ve sonras\u0131\u2026\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"description\":\"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"width\":400,\"height\":400,\"caption\":\"Teori ve Eylem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/teoriveeylem\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/teoriveeylem\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/teoriveeylem\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cumhuriyetin d\u0131\u015f politikas\u0131, Yeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k, Akp\u2019nin \u2018u d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc\u2019 ve sonras\u0131\u2026","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"[:tr]Cumhuriyetin d\u0131\u015f politikas\u0131, Yeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k, Akp\u2019nin \u2018u d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc\u2019 ve sonras\u0131\u2026[:] - Teori ve Eylem","og_description":"&nbsp; \u0130hsan \u00c7aralan D\u0131\u015f politika, devletlerin az \u00e7ok istikrarl\u0131 yap\u0131lar olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemden beri \u00f6zel bir \u00f6neme sahip oldu. Sava\u015flara kadar derinle\u015fen \u00fclkeler aras\u0131ndaki gerilimler, zaman zaman d\u0131\u015f politikan\u0131n i\u00e7 politikay\u0131, hatta ekonomik politikalar\u0131 da \u015fekillendirecek kadar belirleyici olmas\u0131na neden oldu. Devletlerin evrensel bir sistemin par\u00e7alar\u0131 olarak birbiriyle ili\u015fki i\u00e7ine girdi\u011fi kapitalizm \u00e7a\u011f\u0131nda d\u0131\u015f politikan\u0131n rol\u00fc daha da artt\u0131. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/","og_site_name":"Teori ve Eylem","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","article_published_time":"2022-07-25T18:57:29+00:00","article_modified_time":"2023-01-17T10:41:10+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1068,"url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/66.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@teoriveeylem","twitter_site":"@teoriveeylem","twitter_misc":{"Yazan:":false,"Tahmini okuma s\u00fcresi":"42 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c"},"headline":"Cumhuriyetin d\u0131\u015f politikas\u0131, Yeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k, Akp\u2019nin \u2018u d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc\u2019 ve sonras\u0131\u2026","datePublished":"2022-07-25T18:57:29+00:00","dateModified":"2023-01-17T10:41:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/"},"wordCount":10280,"publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/66.jpg","articleSection":["56. Say\u0131 \/ Yaz 2022","D\u0131\u015f Politika","Emperyalizm ve Sava\u015f Dosyas\u0131","\u0130hsan \u00c7aralan"],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/","name":"Cumhuriyetin d\u0131\u015f politikas\u0131, Yeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k, Akp\u2019nin \u2018u d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc\u2019 ve sonras\u0131\u2026","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/66.jpg","datePublished":"2022-07-25T18:57:29+00:00","dateModified":"2023-01-17T10:41:10+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr-TR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/#primaryimage","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/66.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/66.jpg","width":1920,"height":1068},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2022\/07\/25\/cumhuriyetin-dis-politikasi-yeni-osmanlicilik-akpnin-u-donusu-ve-sonrasi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cumhuriyetin d\u0131\u015f politikas\u0131, Yeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k, Akp\u2019nin \u2018u d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc\u2019 ve sonras\u0131\u2026"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","name":"Teori ve Eylem","description":"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi","publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization","name":"Teori ve Eylem","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","width":400,"height":400,"caption":"Teori ve Eylem"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","https:\/\/x.com\/teoriveeylem","https:\/\/www.instagram.com\/teoriveeylem\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c","name":"admin","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1554","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1554"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1554\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3016,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1554\/revisions\/3016"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1555"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}