{"id":1383,"date":"2020-11-02T17:40:40","date_gmt":"2020-11-02T14:40:40","guid":{"rendered":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?p=1383"},"modified":"2023-01-17T15:34:19","modified_gmt":"2023-01-17T12:34:19","slug":"150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/","title":{"rendered":"150. y\u0131l\u0131nda Lenin, s\u0131n\u0131f \u00f6nderli\u011fi ve parti teorisi"},"content":{"rendered":"\r\n

Ender \u015eiar Arg\u0131n<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201c<\/em>Lenin g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor, fakat yine de aram\u0131zda dola\u015f\u0131yor.<\/em>\u201d<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Vladimir Mayakovski<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Gazete yaz\u0131lar\u0131nda kod ismi olarak kulland\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imiyle Lenin, orijinal ismiyle Vladimir \u0130lyi\u00e7 Ulyanov\u2019un do\u011fumunun \u00fczerinden tam 150 y\u0131l ge\u00e7ti. 1870\u2019te Orta Volga, Simbirsk\u2019te, \u00f6\u011fretmen ve ayd\u0131n bir ailenin \u00e7ocu\u011fu olarak d\u00fcnyaya gelmi\u015fti. Peki, \u00e7ok\u00e7a ara\u015ft\u0131rma-incelemeye konu olan ve \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00fczerinden neredeyse bir as\u0131r ge\u00e7mi\u015f bir devrimci \u00f6nderi bug\u00fcn canl\u0131 k\u0131lan nedir? Lenin\u2019i bug\u00fcn anman\u0131n ve tart\u0131\u015fman\u0131n anlam\u0131 nedir? Devrim, taktik, parti, praksis, proletarya hegemonyas\u0131 vb. kavramlarla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen bir tart\u0131\u015fman\u0131n Lenin\u2019i i\u00e7ermesi zorunlulu\u011fu nereden gelir?<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Lenin\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcncesini, siyasal ya\u015fam\u0131n\u0131 ve t\u00fcm bunlar\u0131n bile\u015fimi olarak tarihsel \u00f6nemini bir yaz\u0131ya s\u0131\u011fd\u0131rabilmek elbette zor, bunu yapabilmek i\u00e7in onu Lenin yapan temel politik d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131n\u0131 anlamak gerekiyor. Bu y\u00fczden Lenin\u2019in kopu\u015f-s\u00fcreklilik diyalekti\u011fine dayanan ya\u015fam\u0131n\u0131, onun politik m\u00fccadelesi i\u00e7erisindeki belirli d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131yla birlikte anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak, daha makul bir y\u00f6ntem gibi duruyor. Haliyle Lenin\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcncesini, her \u015feyden \u00f6nce onu Lenin yapan sosyal-siyasal ko\u015fullar alt\u0131nda anlamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Onun, bug\u00fcne miras niteli\u011finde olan en \u00f6nemli siyasal ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131, belirli bir tarihsel kesit i\u00e7erisinde, Rus devrimci gelene\u011finden Sosyal Demokrasiye, oradan Ekim Devrimi\u2019ne uzanan yolculukta aktaraca\u011f\u0131z. Ancak yaz\u0131n\u0131n konusu bir Lenin biyografisinden ziyade -mecburi olarak koyulmu\u015f s\u0131n\u0131rlarla- devrimci bir tarihsel fig\u00fcr\u00fcn belirli y\u00f6nlerini ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini hat\u0131rlatmak, 150. ya\u015f\u0131nda Lenin\u2019i anmak ve bug\u00fcnden anlamak; onu en g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6n\u00fcyle, yani \u2018aram\u0131zda dola\u015fan\u2019 <\/em>canl\u0131 kanl\u0131 bir fig\u00fcr olarak tart\u0131\u015fmak oldu\u011funu belirtelim.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

RUS RAD\u0130KAL\u0130ZM\u0130NDEN MARKS\u0130ZME<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Aleksandr Herzen, 1848 ayaklanmalar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle Bat\u0131\u2019da ger\u00e7ekle\u015fecek bir devrimden umudunu kesmi\u015fti. Toplumsal bir devrim ancak kapitalizmin ve onun \u00fcretim-m\u00fclkiyet ili\u015fkilerinin hen\u00fcz bula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 Rusya\u2019da m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Herzen\u2019e g\u00f6re \u2018mir\u2019lere benzer k\u00f6yl\u00fclerin ortak m\u00fclkiyetleri geni\u015fletilebilir, hen\u00fcz kapitalizm k\u00f6y ekonomisini bozu\u015fturup yozla\u015ft\u0131rmadan, soylulara kar\u015f\u0131 verilecek bir m\u00fccadeleyle halk\u00e7\u0131 bir toplum kurulabilirdi. \u00c7erni\u015fevski de 1860\u2019larda end\u00fcstriyel geli\u015fimden ziyade tar\u0131msal \u00fcretimi g\u00f6zeten Fourier sosyalizmine benzer bir halk\u00e7\u0131 toplum modelini d\u00fc\u015fl\u00fcyordu.[1]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

1861\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen k\u00f6yl\u00fc reformuyla II. Aleksandr serfli\u011fi kald\u0131rm\u0131\u015f, k\u00f6yl\u00fcler emek g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u201csatma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/em>\u201dne kavu\u015fmu\u015f, ancak bu sefer de k\u00f6yl\u00fclerin topraktan kopu\u015f s\u00fcreci h\u0131z kazanm\u0131\u015ft\u0131. K\u00f6yl\u00fclerin \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fc m\u00fclks\u00fczle\u015fmi\u015f, Lenin\u2019in daha sonra Rusya\u2019da Kapitalizmin Geli\u015fmesi<\/em>\u2019nde tart\u0131\u015faca\u011f\u0131 \u00fczere kapitalizmin ilk birikim s\u00fcreci korkun\u00e7 bir yoksulluk dalgas\u0131n\u0131 birlikte getirmi\u015fti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

K\u00f6yl\u00fclerin ortak m\u00fclkiyeti fikri etraf\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f, halk\u00e7\u0131 bir toplumsal devrim d\u00fc\u015fleyen d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerden etkilenen Narodnikler, \u201cNarodnaya Volya<\/em>\u201d (Halk\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc) isimli gizli bir dernekte bir araya geliyordu. Halk\u00e7\u0131 (Narodnik) ayd\u0131nlar k\u00f6yl\u00fc k\u0131l\u0131\u011f\u0131na girerek k\u00f6yl\u00fclere gidiyor, k\u00f6y dayan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n erdemlerini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmaya, end\u00fcstriyel k\u00f6t\u00fcl\u00fckler gelmeden \u00f6nce ger\u00e7ek bir halk devrimini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Ancak k\u00f6yl\u00fcler, kendilerine bilmedikleri dilde bir \u015feyler anlatan bu \u2018yarat\u0131klar\u0131\u2019 ho\u015f kar\u015f\u0131lam\u0131yor, sald\u0131r\u0131 ve ihbarlarla kar\u015f\u0131l\u0131k veriyordu. Narodnik devrimcilerin 70\u2019lerin ortalar\u0131nda k\u00f6ylere giderek denedikleri siyasal y\u00f6ntem ba\u015far\u0131l\u0131 olmuyor, k\u00f6yl\u00fclerden bekledikleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 alamay\u0131nca umutsuzlu\u011fa kap\u0131l\u0131yorlard\u0131. O zaman bir grup ayd\u0131n\u0131n, bu umutsuz teorinin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan \u015fiddet eylemleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00c7arl\u0131k otokrasisiyle \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131 gerekiyordu. 1881\u2019de II. Aleksandr, Narodnikler taraf\u0131ndan tertiplenen bir suikast sonucu \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ancak \u00c7arl\u0131k, toplumun b\u00fct\u00fcn kesimlerine kar\u015f\u0131 bas\u0131nc\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131yor, halk\u0131n ayd\u0131n kesimleri bu bask\u0131dan pay\u0131n\u0131 al\u0131yordu. Kas\u0131m 1886\u2019da d\u00fczenlenen bir \u00f6\u011frenci eylemi i\u00e7in kent meydan\u0131nda toplanan yakla\u015f\u0131k 500 ki\u015fi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u00e7lerinden 40 \u00f6\u011frenci tutuklanm\u0131\u015f, ta\u015fra illerine s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilmi\u015fti. Bir\u00e7ok \u00f6\u011frenci devletin bu refleksiyle \u00e7ileden \u00e7\u0131km\u0131\u015f, mutlakiyete olan \u00f6fkesini kontrol edemeyecek duruma gelmi\u015fti. Bu ko\u015fullarda yeni \u00c7ar\u2019\u0131 \u00f6ld\u00fcrme ya da devlet ayg\u0131t\u0131na \u015fiddetli eylemlerle zarar verme fikri, \u00e7e\u015fitli radikal gruplar\u0131n ana motivasyonu olmu\u015ftu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Lenin\u2019in a\u011fabeyi Aleksandr da bu \u00f6\u011frencilerden sadece biriydi. Yapt\u0131\u011f\u0131 bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarla \u00f6d\u00fcller kazanm\u0131\u015ft\u0131. 1886 y\u0131l\u0131nda Aleksandr ayn\u0131 zamanda, amac\u0131 \u00e7ar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek olan bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn \u00fcyesiydi. Grup, kendisini 2. \u00c7ar\u0131 suikast ile \u00f6ld\u00fcren Narodnaya Volya \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn \u2018Ter\u00f6rist Hizbi\u2019 olarak tan\u0131t\u0131yordu. Fakat bu ismi kullanmalar\u0131na ra\u011fmen Narodnaya Volya\u2019n\u0131n geri kalan militanlar\u0131yla herhangi bir ba\u011flant\u0131lar\u0131 yoktu. Aleksandr da grubun di\u011fer \u00fcyeleri gibi \u00c7arl\u0131\u011f\u0131n bask\u0131 ve \u015fiddetinden rahats\u0131zd\u0131. Yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmadan kazand\u0131\u011f\u0131 alt\u0131n saati satm\u0131\u015f ve paray\u0131 ev yap\u0131m\u0131 bir bomba haz\u0131rlamak i\u00e7in kullanm\u0131\u015ft\u0131. Bir arkada\u015f\u0131n\u0131n St. Petersburg\u2019daki evinde nitrogliserinden dinamit yapmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. 1 Mart g\u00fcn\u00fc St. Petersburg\u2019da \u00e7ar\u0131n geli\u015fini bekleyen komploculardan baz\u0131lar\u0131 \u015f\u00fcpheli hareketleri nedeniyle g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131, \u00fczerlerinde bomba bulunmu\u015ftu. \u201c\u0130kinci 1 Mart\u201d vakas\u0131 (\u00e7ar\u0131n babas\u0131 1 Mart 1881\u2019de \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc) sonucu Aleksandr ve di\u011fer d\u00f6rt komplocu idam edildi. Aleksandr, bu suikast giri\u015fiminden \u00f6nce bir \u00f6rg\u00fct manifestosu kaleme alm\u0131\u015f, bu parlak gen\u00e7lerin Rusya\u2019y\u0131 kurtarmak i\u00e7in bir suikast eylemine ruhen ve bedenen teslim olmalar\u0131na neden olan siyasal rotay\u0131 belirlemi\u015fti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201c\u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc olmadan, \u00f6yle veya b\u00f6yle etkili olabilecek bir propaganda m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir, t\u0131pk\u0131 halk\u0131n temsilcilerinin \u00fclke y\u00f6netimine kat\u0131l\u0131m\u0131 olmadan halk\u0131n ekonomik durumunun iyile\u015ftirilmesinin ger\u00e7ekte m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131 gibi. Bu nedenledir ki Rus sosyalistleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan, \u00f6zg\u00fcr kurumlar i\u00e7in m\u00fccadele etmek, nihai ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in zorunlu bir ara\u00e7t\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6z\u00fcnde sosyalist olan bir parti, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bir k\u0131sm\u0131n\u0131, onun nihai iktisadi ideallerine hizmet edecek, daha do\u011fru ve etkili faaliyetler y\u00fcr\u00fctmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan zorunlu bir ara\u00e7 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc m\u00fcddet\u00e7e ve yaln\u0131zca ge\u00e7ici olarak siyasi m\u00fccadeleye vakfedebilir.<\/em>\u201d[2]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Asl\u0131nda Aleksandr\u2019\u0131n bu sat\u0131rlar\u0131, Narodnizm ve Rus radikalizminden \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde bir kopu\u015fu ifade ediyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc radikalizmin birinci nesil ayd\u0131nlar\u0131 siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri \u00e7ok \u00f6nemsemiyor, hatta bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc vb. demokratik talepleri uyan\u0131k burjuvazinin i\u015fine yarayaca\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle reddediyordu. \u0130kinci nesil Narodnikler ise siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olmadan, ger\u00e7ek bir halk devriminin m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131 varsay\u0131yorlard\u0131. \u2018Narod\u2019 (halk) ile ili\u015fkilenme-temas kurma giri\u015fimi hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla sonu\u00e7lanm\u0131\u015f, siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck de olmad\u0131\u011f\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir halk hareketinin \u015fimdilik m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131 fikri benimsenmi\u015fti. O zaman bir avu\u00e7 devrimcinin otokrasiyi gerekli \u00f6d\u00fcnleri vermeye zorlamas\u0131 gerekiyordu. Ancak Birinci 1 Mart vakas\u0131ndan sonra dahi \u00e7arl\u0131k rejimi sars\u0131lmam\u0131\u015f, hatta bask\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Ayn\u0131 zamanda siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn stratejik bir hedef olarak benimsenmesi soyut ve havada kal\u0131yordu. Kapitalizmin iktisadi ve siyasi kurumlar\u0131 uzun vadeli olarak benimsenmeyecekse \u2018siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u2019 elde edildikten sonra ne yap\u0131lmas\u0131 gerekiyordu? Sosyalizm yolundaki yeni strateji ne olacakt\u0131? Plehanov, Zasuli\u00e7 vb. ayd\u0131nlar\u0131n Narodnizmden kopu\u015fu ve sosyal demokrasiyi benimsemesi de bu stratejik \u00e7\u0131kmaz\u0131n sonucuydu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Tam da bu noktada Aleksandr\u2019\u0131n yukar\u0131daki sat\u0131rlar\u0131 Rus radikalizminin yeni neslinin siyasal kopu\u015funun ba\u015flang\u0131c\u0131na i\u015faret ediyordu. Narodnizmin en \u00f6nemli \u00e7\u0131kmaz\u0131na bir t\u00fcr \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisiydi. Buna g\u00f6re siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olmadan sosyalizmin \u201cnihai iktisadi ideallerine<\/em>\u201d ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi.Rus Narodnikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u201c\u00f6zg\u00fcr kurumlar i\u00e7in m\u00fccadele etmek, nihai ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in<\/em>\u201dge\u00e7ici bir ara\u00e7t\u0131. O zaman yeni politik hat belliydi; sosyalizmin temel stratejisinin hayata ge\u00e7irilmesi ve \u201cetkili olabilecek bir propaganda<\/em>\u201di\u00e7in siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn tesis edilmesi, \u00c7arl\u0131k mutlakiyetinin devrilmesi. Onlara g\u00f6re sosyalizmin temel stratejisi ancak gelecek d\u00f6nemde, siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck elde edildikten sonra benimsenebilirdi. Peki siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc elde etmenin y\u00f6ntemi ne olacakt\u0131? Aleksandr, bu soruya \u201cter\u00f6r\u201d yan\u0131t\u0131n\u0131 vererek ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 siyasi hamlesini nihayete erdiremiyordu; mevcut otokratik bask\u0131 ko\u015fullar\u0131nda emek\u00e7i halk\u0131n, ter\u00f6r uygulayan ayd\u0131nlar\u0131n \u2018\u00f6n siyasi devrim\u2019ine destek olmaktan ba\u015fka bir \u015fey yapabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordu. Rus radikalizminin o g\u00fcne kadarki en ileri siyasal rotas\u0131n\u0131 \u00e7izmesine ra\u011fmen yine bir \u2018\u00e7\u0131kmaz\u2019 ile ya\u015fam\u0131n\u0131 feda ediyordu. Rus radikalizmi krizdeydi, \u00f6nemli bir i\u00e7sel devrimi ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f ancak kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu bu stratejik problem ile yerinde say\u0131yordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Vladimir Ulyanov bu s\u00fcreci ac\u0131 bir ki\u015fisel deneyimle izlemi\u015fti. \u201cHay\u0131r, biz bu yoldan gitmeyece\u011fiz<\/em>\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn bu zamanlarda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilir. Bu klasikle\u015fmi\u015f s\u00f6z\u00fcn k\u00f6keni olarak Lenin\u2019in k\u0131z karde\u015fi Mariya\u2019n\u0131n 1924 y\u0131l\u0131nda Lenin\u2019in cenazesinde anlatt\u0131\u011f\u0131 bir anekdot g\u00f6sterilir. Vladimir \u0130lyi\u00e7, abisinin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn haberini ald\u0131ktan sonra yumruklar\u0131n\u0131 s\u0131karak \u201cHay\u0131r, biz bu yoldan gitmeyece\u011fiz \u2013 gitmemiz gereken yol bu de\u011fil<\/em>\u201d demi\u015fti. Lenin \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f tarih\u00e7iler bu meseleye hakl\u0131 olarak ku\u015fkuyla yakla\u015ft\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Mariya o zamanlar 9 ya\u015f\u0131ndayd\u0131 ve Lenin hen\u00fcz siyasete ilgili de\u011fildi.[3]<\/a> Ancak b\u00f6yle bir s\u00f6z\u00fcn Lenin taraf\u0131ndan s\u00f6ylenip s\u00f6ylenmemesinden \u00f6te s\u00f6z\u00fcn ifade etti\u011fi ger\u00e7eklikle ilgilenmeyi se\u00e7ebiliriz. Ger\u00e7ekten Lenin, abisinin yolundan \u2018farkl\u0131\u2019 bir yoldan gitme gereklili\u011fini, Rusya\u2019n\u0131n tarihsel ko\u015fullar\u0131n\u0131n bunu zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 siyasal ya\u015fam\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren biliyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Lenin, a\u011fabeyinin idam\u0131n\u0131 izleyen y\u0131l hukuk okumak \u00fczere Kazan \u00dcniversitesi\u2019ne gitti. Orada hemen \u00f6\u011frenci hareketinin par\u00e7as\u0131 oldu ve b\u00fcrokrasinin dikkatini \u00e7ekti. K\u0131sa s\u00fcre sonra \u00fcniversiteden at\u0131ld\u0131 ve polis g\u00f6zetiminde Koku\u015fkino k\u00f6y\u00fcne g\u00f6nderildi. Lenin, Koku\u015fkino k\u00f6y\u00fcnde ge\u00e7irdi\u011fi o yaz\u0131, hayat\u0131n\u0131n en yo\u011fun okuma yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem olarak hat\u0131rlayacakt\u0131. Yapt\u0131\u011f\u0131 okumalarla Rus devrimci gelene\u011fiyle tan\u0131\u015fm\u0131\u015f, \u00c7erni\u015fevski\u2019den k\u0131sa s\u00fcrede etkilenmi\u015fti. \u00c7erni\u015fevski o s\u00fcrelerde Sibirya\u2019da s\u00fcrg\u00fcn\u00fcndeydi. Lenin, kendisi \u00fczerindeki etkisini her f\u0131rsatta ifade etti\u011fi bu b\u00fcy\u00fck Rus yazar\u0131n adresini bulup ona bir mektup bile yollad\u0131. Ancak mektubuna cevap alamad\u0131, zira \u00c7erni\u015fevski k\u0131sa s\u00fcre sonra hayat\u0131n\u0131 kaybedecekti. Narodnizmin ikilemlerinden rahats\u0131zl\u0131k duyan Plehanov, Zasuli\u00e7, Akselrod gibi devrimci \u00f6nderler Eme\u011fin Kurtulu\u015fu<\/em> isimli ilk sosyal demokrat \u00f6rg\u00fct\u00fc kurmu\u015ftu. Lenin, abisinin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc izleyen y\u0131llarda Kazan\u2019daki politik faaliyetlerini k\u0131sa s\u00fcrede bir aray\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. Sosyal demokratlar\u0131n illegal okuma gruplar\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 olmu\u015ftu, sosyal demokrasinin devrim ve sosyalizm m\u00fccadelesindeki stratejisinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7erisinde a\u011fabeyinin \u00e7\u0131kmaz\u0131n\u0131 da a\u015fman\u0131n yolunu kavram\u0131\u015ft\u0131. Evet, sosyalizmin nihai hedefleri ve iktisadi devrimi i\u00e7in siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve propaganda yapmaya uygun ko\u015fullar \u015fartt\u0131. Ancak siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesi, siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda yani \u00c7arl\u0131k bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda da kitlesel bir hareket ile m\u00fcmk\u00fcn olabilirdi. \u00c7arl\u0131k mutlakiyetinin devrilmesi gerekiyordu, ancak bunun i\u00e7in de gerekli olan sosyal demokrat stratejiydi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Rusya\u2019n\u0131n sosyal ve ekonomik de\u011fi\u015fimine dair Marksist bir g\u00f6zle yapt\u0131\u011f\u0131 okumalar Lenin\u2019in \u2018farkl\u0131 yol\u2019u kavramas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131. Farkl\u0131 yolun muazzam potansiyelini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan; yani bir sosyal demokrat hareketin ve potansiyel olarak b\u00fcy\u00fck bir kitle hareketinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 yaratan dinamizmin de sistematik bi\u00e7imde kavranmas\u0131yd\u0131 bu: Rusya\u2019da kapitalist toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Kapitalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, her \u00fclkede oldu\u011fu gibi ger\u00e7ekle\u015fmesi muhtemel bir siyasi devrimde \u00e7\u0131kar\u0131 olacak yeni m\u00fclks\u00fcz kitleleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131yordu. Kent ve k\u0131rsalda ya\u015fayan i\u015f\u00e7iler, bu siyasi devrimin merkezi g\u00fcc\u00fc olmal\u0131yd\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc devrimden hayati derecede \u00e7\u0131kar\u0131 olan s\u0131n\u0131flar onlard\u0131. Siyasi devrimin stratejisi de bu ba\u011flamda mevcut devrimci d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm d\u00f6neminin potansiyelini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karacak kesintisiz bir devrimci strateji olmal\u0131yd\u0131; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn halk kitlelerinin vojd\u2019u (lideri) olarak ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fckle ittifak halinde ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fi bir \u2018demokratik devrim\u2019 ve bu devrimin, kapitalist m\u00fclkiyet ve \u00fcretim ili\u015fkilerini ortadan kald\u0131r\u0131lma hedefiyle kesintisiz bi\u00e7imde sosyalist devrime do\u011fru ilerletilmesi. Aleksandr\u2019\u0131n yukar\u0131da aktard\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015flerini hat\u0131rlayal\u0131m. Lenin, a\u011fabeyinin i\u00e7inden \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131 stratejik ikilemi a\u015fm\u0131\u015ft\u0131; \u00c7arl\u0131k otokrasisi ko\u015fullar\u0131nda sosyal demokrat strateji ile m\u00fccadele ve kesintisiz devrimci faaliyet.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Lenin, Rusya\u2019daki kapitalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve bunun gerektirdi\u011fi sosyal demokrat strateji aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131n\u0131n temellerini kurmu\u015f gen\u00e7 bir Marksist olarak St. Petersburg\u2019da faaliyet s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu. Rusya d\u0131\u015f\u0131ndaki sosyal demokrat partilerden ald\u0131\u011f\u0131 ilhamla b\u00fct\u00fcn siyasal ya\u015fam\u0131n\u0131 bi\u00e7imlendirecek rota \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Bunun i\u00e7in en ilham verici \u00f6rnek de Marksizmin anavatan\u0131 Alman Sosyal Demokrat Partisiydi. \u015eans\u00f6lye Otto Bismarck, anti kom\u00fcnist, bask\u0131c\u0131 yasalarla Sosyal Demokrasiyi saf d\u0131\u015f\u0131 etme giri\u015fimindeydi. Ancak Lenin\u2019in St. Petersburg\u2019a ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 1891 y\u0131l\u0131nda Bismarck unutulup gitmi\u015f, Alman Sosyal Demokrat Partisi g\u00fc\u00e7lenerek \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131 bask\u0131 ko\u015fullar\u0131ndan. Lenin\u2019in, bask\u0131 ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda da Sosyal Demokrat stratejinin uygulanabilece\u011fine dair fikirlerini Alman Sosyal Demokrat Partisi pratik d\u00fczeyde kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131. Yine Lenin\u2019i o d\u00f6nemler en \u00e7ok heyecanland\u0131ran, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci potansiyelindeki ivmeydi. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n merkezi devrimci unsur olarak bir halk hareketine liderlik etmesi fikri, Lenin\u2019in kafas\u0131ndaki i\u015f\u00e7i<\/em> s\u0131n\u0131f\u0131 \u00f6nderli\u011fi<\/em> imgesini gittik\u00e7e canland\u0131r\u0131yordu. Krupskaya o y\u0131llar\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131r:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201c[1890\u2019lar\u0131n ba\u015flar\u0131nda] Piter [St. Petersburg] i\u015f\u00e7ileri aras\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma, bu i\u015f\u00e7ilerle yapt\u0131\u011f\u0131 sohbetler, onlar\u0131n konu\u015fmalar\u0131n\u0131 ilgiyle dinlemi\u015f olmas\u0131, Vladimir \u0130lyi\u00e7\u2019e Marx\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck fikrine dair bir anlay\u0131\u015f kazand\u0131rd\u0131. Bu, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n t\u00fcm emek\u00e7ilerin \u00f6nc\u00fc kolu oldu\u011fu ve t\u00fcm emek\u00e7i kitlelerin, t\u00fcm ezilenlerin onu takip edece\u011fi fikridir. Sahip oldu\u011fu g\u00fcc\u00fcn ve zaferinin teminat\u0131 budur. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, yaln\u0131zca b\u00fct\u00fcn emek\u00e7ilerin vojd<\/strong>\u2019u [lideri] olarak zafer kazanabilir\u2026 Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, bu fikir, onun sonraki eylemlerine, att\u0131\u011f\u0131 her ad\u0131ma \u0131\u015f\u0131k tuttu.<\/em>\u201d[4]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ayn\u0131 y\u0131l ger\u00e7ekle\u015fen Erfurt Kongresi\u2019nde d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn Sosyal Demokrat partilere \u00f6rnek te\u015fkil edecek bir program kabul edilmi\u015fti. Partinin gelecek vaat eden Marksisti Karl Kautsky taraf\u0131ndan yaz\u0131lan Erfurt Program\u0131 (1892)<\/em>, Lenin\u2019in i\u015f\u00e7iler i\u00e7erisindeki \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda temellerini att\u0131\u011f\u0131 \u201ci\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6nderli\u011fi<\/em>\u201d fikrini olgunla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Kautsky, kitab\u0131nda, sosyal demokrasinin \u201csalt sanayide \u00e7al\u0131\u015fan \u00fccretli emek\u00e7ilerin de\u011fil, t\u00fcm emek\u00e7i ve ezilen s\u0131n\u0131flar\u0131n temsilcisi<\/em>\u201dolarak, giderek kitlesel bir partiye d\u00f6n\u00fc\u015fme e\u011filiminden bahsediyordu.[5]<\/a> Yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz s\u0131n\u0131f liderli\u011fi fenomenini d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc Sosyal Demokrat partisinin program\u0131yla teyit etmi\u015fti Lenin, 1894 yaz\u0131n\u0131 Erfurt Program\u0131\u2019n\u0131n Rus\u00e7a\u2019ya \u00e7evrilmesine harcam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

HALKIN DOSTLARI K\u0130MLERD\u0130R?<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Lenin, 1894\u2019te illegal olarak yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u201cHalk\u0131n Dostlar\u0131 Kimlerdir?<\/em>\u201d[6]<\/sup><\/a>kitab\u0131yla siyasal ya\u015fam\u0131n\u0131n ilk b\u00fcy\u00fck siyasal polemi\u011fine giri\u015fecekti. \u00dc\u00e7 b\u00f6l\u00fcm halinde yay\u0131mlanan metnin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc kaybolmu\u015f ve hi\u00e7bir zaman bulunamam\u0131\u015ft\u0131. Metin, o d\u00f6nem Ruskoye Bogatstvo<\/em>\u2019da (1876-1918) yay\u0131nlanan ve Marksizmi hedef alan makalelere bir yan\u0131t olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131. Ruskoye Bogatstvo, liberal Narodniklerin yay\u0131n organ\u0131 olarak S. Krivenko ve N. Mihaylovski taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyordu. Lenin de kitab\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Mihaylovski ile \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise Krivenko ile polemi\u011fe giriyordu. Lenin, kitapta temel olarak yal\u0131n bir diyalektik ve tarihsel materyalizm savunusu geli\u015ftirir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Mihaylovski, Marksizme y\u00f6neltti\u011fi ele\u015ftiriyle tarihsel materyalizmin \u00e7arp\u0131t\u0131l\u0131p bozu\u015fturulmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015f, Marksizmin \u2018tarih\u2019 ve \u2018tarihsel yasalar\u2019 anlay\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 bir sald\u0131r\u0131ya giri\u015fmi\u015fti. Mihaylovski Marx\u2019\u0131n materyalizm teorisini \u201cekonomiye\u201d indirgiyor, \u201chi\u00e7bir zaman bilimsel olarak kan\u0131tlanmam\u0131\u015f do\u011frulanmam\u0131\u015f<\/em>\u201d olmas\u0131 iddias\u0131yla ele\u015ftiriyordu. Ayn\u0131 zamanda Mihaylovski, Marx’\u0131 \u201cHegelci \u015femalar\u0131 uygulamaya \u00e7al\u0131\u015fmakla<\/em>\u201d ele\u015ftiriyordu. Buradan yola \u00e7\u0131kan Narodnik teorisyen Rusya\u2019da kapitalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yads\u0131yor, Marksizmin kapitalizm ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc tahliliyle hesapla\u015f\u0131yordu. Ona g\u00f6re Marksistler, \u201ctarihsel zorunlulu\u011fun i\u00e7kin yasalar\u0131<\/em>\u201dgere\u011fi Rusya\u2019da kapitalizmin zaferini Bat\u0131da ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi i\u00e7in m\u00fcjdeliyor, topraktan kopmu\u015f\u201c\u2019m\u00fcjik\u2019in bir proleter haline d\u00f6n\u00fc\u015fecek, toplumsalla\u015facak<\/em>\u201dolmas\u0131na umut ba\u011fl\u0131yorlard\u0131.[7]<\/a> Ayn\u0131 \u015fekilde Krivenko\u2019ya g\u00f6re kapitalizmin Rusya\u2019daki geli\u015fimi tart\u0131\u015fmal\u0131yd\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn topraktan kopmas\u0131 tamamlanmam\u0131\u015f, \u201ck\u00f6yl\u00fc sanayi<\/em>\u201dvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyordu. Ayr\u0131ca kapitalizm, Narodniklerin savundu\u011fu bir t\u00fcr kapitalizmsiz meta ekonomisi form\u00fcl\u00fc \u201chalk sistemi<\/em>\u201d ile \u00e7eli\u015fiyordu. Bu nedenle kapitalizm tahlili yapan sosyal demokratlar k\u00f6yl\u00fc n\u00fcfusun \u201c\u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ihmal ediyor<\/em>\u201d, <\/em>\u201cher muji\u011fi fabrika potas\u0131ndan ge\u00e7irmek<\/em>\u201distiyordu.[8]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Lenin ise Mihaylovski\u2019nin \u201c\u015fematik<\/em>\u201d dedi\u011fi kapitalizm ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc tahlilinin yaln\u0131zca \u201cbelirtmek ve mahkum etmek d\u00fczeyinde<\/em>\u201d s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sosyal demokratlar\u0131n ilkin materyalist tarih anlay\u0131\u015f\u0131yla bu olgular\u0131 \u201ca\u00e7\u0131klamak<\/em>\u201d ile i\u015fe ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtir. Lenin, geli\u015fmekte olan yeni iktisadi sistemin Rusya\u2019n\u0131n t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fan s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131 \u2018kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fc\u2019 sonucu m\u00fclks\u00fczle\u015fme ile y\u00fczle\u015ftirdi\u011fini, kapitalizmin do\u011fal olarak fabrika i\u015f\u00e7ilerini, kent proletaryas\u0131n\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u201ceme\u011fin ko\u015fullar\u0131 ve ya\u015fam durumlar\u0131n\u0131n<\/em>\u201dbu s\u0131n\u0131f\u0131 sosyal m\u00fccadeleler a\u00e7\u0131s\u0131ndan elveri\u015fli ve \u00f6zel duruma getirdi\u011fini, \u00f6rg\u00fctlenme, d\u00fc\u015f\u00fcnme ve <\/em>\u201csiyasal sava\u015f\u0131m arenas\u0131na ad\u0131m atma<\/em>\u201dolanaklar\u0131n\u0131n bu s\u0131n\u0131f\u0131n elinde yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar. Sosyal demokratlar\u0131n da do\u011fal olarak b\u00fct\u00fcn dikkatlerini bu s\u0131n\u0131fa y\u00f6nelttiklerini belirtir. Sosyal demokrasinin siyasal program\u0131n\u0131 neden bu s\u0131n\u0131f\u0131n \u201cs\u0131n\u0131f bilincini geli\u015ftirmeye<\/em>\u201dindirgedi\u011fini, <\/em>b\u00fct\u00fcn sosyal demokrat faaliyetin neden bu s\u0131n\u0131f\u0131n \u201cmevcut rejime kar\u015f\u0131 do\u011frudan siyasal sava\u015f\u0131m vermek \u00fczere harekete ge\u00e7mesine yard\u0131m etmek \u00fczere<\/em>\u201d ve \u201ct\u00fcm Rus proletaryas\u0131n\u0131 bu sava\u015f\u0131ma \u00e7ekmek<\/em>\u201d\u00fczere merkezile\u015fti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyar.[9]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ayn\u0131 zamanda Lenin, Mihaylovski ve Krivenko nezdinde \u201cHalk\u0131n Dostlar\u0131<\/em>\u201dn\u0131 \u201ck\u00fc\u00e7\u00fck burjuva ideologlar\u0131<\/em>\u201dolarak tan\u0131mlar. S\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc \u201cortadan kald\u0131rmay\u0131 de\u011fil, hafifletmeyi<\/em>\u201d, <\/em>\u201c\u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 de\u011fil uzla\u015fmay\u0131<\/em>\u201d isteyen bu liberal Narodnikler,<\/em> Lenin\u2019e g\u00f6re yoksul k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn de\u011fil, b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda Lenin, Rus devrimci gelene\u011fine at\u0131f yaparak \u201cHalk\u0131n Dostlar\u0131<\/em>\u201dn\u0131 eski Rus radikalizminin devrimci \u00e7izgisine ihanet etmekle su\u00e7lar, liberal uzla\u015fmac\u0131l\u0131kla mahkum eder.[10]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201cBabalar\u0131m\u0131za ve onlar\u0131n ideallerine gelince, belirtmek gerekir ki, Rus Narodniklerinin eski teorileri ne kadar hatal\u0131 ve hayalci olursa olsun, her durumda b\u00f6yle \u2018al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcce liberalizm ba\u015flang\u0131\u00e7lar\u0131n\u0131n\u2019 kesinlikle<\/strong> kar\u015f\u0131s\u0131ndayd\u0131.<\/em>\u201d[11]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Tarih\u00e7i Lars T. Lih de, Halk\u0131n Dostlar\u0131 Kimlerdir\u2019in son c\u00fcmlesine \u00f6zel bir vurgu yapar:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201c[\u2026] Onun (<\/em>sosyal demokrasinin) en ileri temsilcileri, bilimsel sosyalizm fikirlerini, Rus i\u015f\u00e7isinin tarihsel rol\u00fc fikrini iyice kavrad\u0131klar\u0131 zaman, bu fikirler yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman ve i\u015f\u00e7ilerin bug\u00fcnk\u00fc da\u011f\u0131n\u0131k ekonomik sava\u015f\u0131n\u0131 bilin\u00e7li s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek \u00fczere i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda sa\u011flam \u00f6rg\u00fctler kuruldu\u011fu zaman \u2013 Rus i\u015f\u00e7isi, t\u00fcm demokratik \u00f6\u011felerin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekerek mutlakiyeti devirecek ve Rusya proletaryas\u0131n\u0131 (b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin proletaryas\u0131yla yan yana) a\u00e7\u0131k siyasal sava\u015f\u0131m\u0131n d\u00fcz yolundan kom\u00fcnist devrimin zaferine g\u00f6t\u00fcrecektir.<\/em>\u201d[12]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bu c\u00fcmle, Lih\u2019e g\u00f6re asl\u0131nda Lenin\u2019in \u2018pankart\u2019 c\u00fcmlesidir.[13]<\/a> Lih, kitab\u0131n bu son c\u00fcmlesi ile Lenin\u2019in 30 y\u0131ll\u0131k siyasal ya\u015fam\u0131n\u0131 ve m\u00fccadele seyrini periyodik olarak belirledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Lih\u2019e g\u00f6re birbiriyle \u00e7ok ba\u011flant\u0131l\u0131 \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcme b\u00f6l\u00fcnebilecek bu \u2018pankart\u2019 c\u00fcmle Lenin\u2019in ya\u015fam\u0131 boyunca m\u00fccadelesini verdi\u011fi temel meseleleri a\u00e7\u0131kl\u0131yordu. C\u00fcmlenin ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc, sosyal demokrat fikirlerin i\u015f\u00e7iler i\u00e7erisinde yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ve i\u015f\u00e7ileri salt ekonomik m\u00fccadeleden \u201cbilin\u00e7li s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131na<\/em>\u201d ilerletmek i\u00e7in gerekli olan -daha sonra merkezi bir parti \u00f6rg\u00fct\u00fc fikriyle olgunla\u015facak- \u00f6rg\u00fctsel mekanizmay\u0131 tarif ediyordu. Ger\u00e7ekten de Lenin y\u0131llarca merkezi bir \u00f6rg\u00fct fikri i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, bunun ne denli gerekli oldu\u011fu konusunda say\u0131s\u0131z polemi\u011fe girmi\u015fti. Daha sonra g\u00f6rece\u011fimiz gibi Lenin\u2019in \u2018parti\u2019 fikrindeki \u0131srar\u0131 Bol\u015fevizmin tarihsel zaferiyle do\u011frulanacakt\u0131. C\u00fcmlenin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n t\u00fcm demokratik taleplerini kucaklayacak bir \u2018s\u0131n\u0131f \u00f6nderli\u011fi\u2019 fikrine at\u0131f yap\u0131yordu. Yine, Lenin\u2019in 1917 \u015eubat Devrimi\u2019ne kadarki siyasal rotas\u0131ndaki \u00f6ncelikli hedef, \u00e7arl\u0131k otokrasisini devirecek bir \u2018demokratik devrim\u2019di. Rus proletaryas\u0131, \u201cmutlakiyeti devirecek<\/em>\u201dolan bu demokratik devrimin merkezi g\u00fcc\u00fc olmal\u0131yd\u0131. \u00d6yle de olacak, Rus proletaryas\u0131 \u00f6nce 1905 Devrimi\u2019ne, ard\u0131ndan 1917 \u015eubat Devrimi\u2019ne kat\u0131lacak, tamamlanmayan demokratik g\u00f6revleri \u00fcstlenerek devrimi sonuna kadar ilerletecek, \u201ct\u00fcm demokratik \u00f6\u011felerin<\/em>\u201d liderli\u011fini g\u00f6\u011f\u00fcsleyecekti. C\u00fcmlenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve son b\u00f6l\u00fcm\u00fc de Rus proletaryas\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 tarihsel g\u00f6revini, \u201ca\u00e7\u0131k siyasal sava\u015f\u0131m<\/em>\u201dile zaman kaybetmeden y\u00fcr\u00fcyece\u011fi yolu,\u201ckom\u00fcnist devrimin zaferine<\/em>\u201dgiden yolu a\u00e7\u0131kl\u0131yordu. Ger\u00e7ekten Lenin\u2019in Marksizm ile tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ilk d\u00f6nemden itibaren motivasyonu, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n temel stratejisiyle \u015fekillenmi\u015fti; demokratik devrim ile a\u00e7\u0131lacak yolun kesintisiz bi\u00e7imde sosyalist devrim ile ta\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131, uluslararas\u0131 proletaryan\u0131n tarihsel g\u00f6revleriyle ger\u00e7ekle\u015fecek kom\u00fcnist devrim fikri. Lenin\u2019in ya\u015fam\u0131n\u0131n son y\u0131llar\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck \u00e7abas\u0131 dahi bu c\u00fcmlenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcne sad\u0131k \u015fekilde ilerleyecekti; uluslararas\u0131 sosyal demokrat hareketin tarihi ihanetine kar\u015f\u0131 enternasyonal m\u00fccadelede \u0131srar, emperyalist sava\u015f\u0131n i\u00e7 sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi takti\u011fi ve sosyalist devrim zaferi, kirlenen sosyal demokrasi bayra\u011f\u0131n\u0131n yerine kom\u00fcnist hareketin bayra\u011f\u0131, Komintern\u2019in d\u00fcnya devrimi perspektifi\u2026<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201cHalk\u0131n Dostlar\u0131 Kimlerdir<\/em>\u201dkitab\u0131, yaln\u0131zca Lenin\u2019in (kendisinin Engels\u2019e s\u00f6yledi\u011fi gibi s\u00f6ylersek) bu \u201ckahince<\/em>\u201d s\u00f6zleri nedeniyle bile de\u011ferlendirilse, olduk\u00e7a kritik bir metindir. Ancak metnin \u00f6nemi sadece bir c\u00fcmleyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildi elbette. \u201cHalk\u0131n Dostlar\u0131 Kimlerdir<\/em>\u201d, b\u00fct\u00fcn siyasal metinlerini \u2018polemik\u2019 \u00fcslubuyla kaleme alan uzla\u015fmaz ve kararl\u0131 bir devrimci \u00f6nderin do\u011fu\u015funun, yeni siyasi kimli\u011fini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya tan\u0131tan Lenin\u2019in \u2018pankart\u0131n\u0131 a\u00e7mas\u0131n\u0131n\u2019 anlam\u0131yd\u0131. Lenin, bu \u2018pankart\u0131\u2019 ya\u015fam\u0131n\u0131n sonuna kadar ta\u015f\u0131yacakt\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

PART\u0130 TEOR\u0130S\u0130: LEN\u0130N VE DEVR\u0130MC\u0130 ORDU<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

1895 yaz\u0131, Lenin a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a yo\u011fun ge\u00e7ecekti. Lenin, o yaz \u0130svi\u00e7re\u2019de Eme\u011fin<\/em> Kurtulu\u015fu<\/em> grubunun \u00fcyeleri Akselrod, Zasuli\u00e7 ve Plehanov ile tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ayn\u0131 zamanda Alman Sosyal Demokrat Partisi\u2019nin efsanevi lideri Wilhelm Liebneckt ile de g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. 1895 sonlar\u0131nda Petersburg\u2019da Lenin, Martov ve di\u011fer sosyal demokratlarla kurulan \u0130\u015f\u00e7i S\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n Kurtulu\u015fu \u0130\u00e7in M\u00fccadele Birli\u011fi<\/em>, sosyal demokrat gruplar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131lara kavu\u015fturmak i\u00e7in at\u0131lm\u0131\u015f \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131. Daha sonra lokal d\u00fczeyde faaliyet s\u00fcrd\u00fcren di\u011fer sosyal demokrat gruplar da \u2018M\u00fccadele Birli\u011fi\u2019 modelini benimseyecekti. \u0130\u015f\u00e7i hareketi g\u00fc\u00e7leniyor, illegal sosyal demokrat \u00f6rg\u00fctlerin \u00e7e\u015fitli i\u015f\u00e7i grevlerine i\u015ftiraki de olumlu sonu\u00e7lar veriyordu. Ancak, \u00f6zellikle St. Petersburg\u2019da, M\u00fccadele Birli\u011fi\u2019nin i\u015f\u00e7iler i\u00e7erisinde s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc politik faaliyet ve \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 el ilanlar\u0131 basit d\u00fczeyini a\u015fmakta zorlan\u0131yordu. Ajitasyon d\u00fczeyinde kalan bildiriler i\u015f\u00e7ileri sosyalist-siyasal sava\u015f\u0131ma haz\u0131rlama g\u00f6revini \u00fcstlenmekte yetersizdi. Lenin bu sorun \u00fczerine ciddi bi\u00e7imde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu; zay\u0131f bir \u00f6rg\u00fctsel modele ra\u011fmen d\u00f6neminin en g\u00fc\u00e7l\u00fc grevlerini \u00f6rg\u00fctleyen bu sosyal demokratlar derli toplu ve g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6rg\u00fctsel mekanizmalara sahip olsalar i\u015f\u00e7i hareketinin yeni bir d\u00fczey ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirlerdi. Lenin dahil sosyal demokrat \u00f6rg\u00fct\u00e7\u00fclerin tutukluluk ve s\u00fcrg\u00fcn y\u0131llar\u0131yla ge\u00e7en birka\u00e7 y\u0131lda, \u00f6rg\u00fctler da\u011f\u0131lma durumuna geldi\u011finden bu fikir pratik d\u00fczeyde olgunla\u015famam\u0131\u015ft\u0131. Ancak \u00c7arl\u0131k otokrasisinin bask\u0131s\u0131 ve Rusya\u2019n\u0131n \u00f6zg\u00fcn ko\u015fullar\u0131 b\u00f6yle bir \u00f6rg\u00fctsel modeli art\u0131k bir zorunluluk haline getirmi\u015fti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Lenin s\u00fcrg\u00fcn y\u0131llar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaya devam ediyor, kafas\u0131ndaki \u00f6rg\u00fct fikri ayn\u0131 zamanda her t\u00fcrl\u00fc bask\u0131 ko\u015fullar\u0131nda \u00f6rg\u00fctsel \u00e7ekirde\u011fini koruyacak bir model olarak geni\u015fliyordu. \u00c7arl\u0131k mutlakiyeti alt\u0131nda sosyal demokrat faaliyeti kesintisiz bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcrecek, \u00e7e\u015fitli tutuklama ve s\u00fcrg\u00fcnlerle s\u00fcrekli da\u011f\u0131lma tehlikesi ya\u015famayacak ve giderek kitlesel bir etkiye sahip olacak bir \u2018\u00f6rg\u00fct\u2019 gerekliydi; gizli bir yeralt\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fc\u2026 Lenin\u2019de olgunla\u015fan merkezi \u00f6rg\u00fct fikri, ayn\u0131 zamanda kendi neslindeki sosyal demokratlar\u0131n pratik deneyimlerinin bir sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc o d\u00f6nemde sosyal demokrat gruplar yerellerde ba\u011f\u0131ms\u0131z faaliyet y\u00fcr\u00fct\u00fcyorlar ve merkezi bir \u00f6rg\u00fctlenme ve ortak hareket yetene\u011finden yoksunlard\u0131. Merkezi bir \u00f6rg\u00fct bu yetene\u011fi sa\u011flayacak, gazetede ideolojik ve politik birli\u011fin tesis edilmesinde \u00f6nemli bir rol oynayacakt\u0131. Bu \u00f6rg\u00fct \u00c7arl\u0131k otokrasisi alt\u0131nda zorunlu olarak profesyonel devrimcilerden olu\u015fan bir \u00f6rg\u00fct olmak zorundayd\u0131. Ancak parti, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n i\u00e7inde yuvalanmal\u0131, onlarla kopmaz ve geni\u015f ba\u011flara sahip olmal\u0131, onun en ileri unsurlar\u0131n\u0131 parti b\u00fcnyesine kazanmal\u0131yd\u0131. Devrim kitlelerin eseriydi ve parti kitlelerin \u00f6nc\u00fcs\u00fc oldu\u011fu gibi, onun organik bir par\u00e7as\u0131 olmal\u0131yd\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

S\u00fcrg\u00fcn y\u0131llar\u0131, Lenin\u2019in merkezi \u00f6rg\u00fct fikrini olgunla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, bir parti \u00f6rg\u00fct\u00fc fikrine ula\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. O s\u00fcrg\u00fcndeyken yerel sosyal demokrat gruplar\u0131 ulusal d\u00fczeyde birle\u015ftirmek i\u00e7in ilk b\u00fcy\u00fck ad\u0131m at\u0131ld\u0131, 1898\u2019de Rusya Sosyal Demokrat \u0130\u015f\u00e7i Partisi (RSD\u0130P) kurulu\u015funu ilan etti. Vakitsiz bir ilk kongre sonucu b\u00fct\u00fcn delegeleri tutukland\u0131. Ancak art\u0131k fiili olarak ulusal bir parti vard\u0131 ve yerel \u00f6rg\u00fctlerin, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 merkezile\u015ftirebilece\u011fi bir \u00f6rg\u00fctsel mekanizma potansiyeli hayata ge\u00e7mi\u015fti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

S\u00fcrg\u00fcn d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan Lenin ve Martov, 1900 y\u0131l\u0131nda Plehanov ve di\u011fer sosyal demokratlarla g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapt\u0131lar. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonucunda yerel sosyal demokrat \u00f6rg\u00fctleri birbirine ba\u011flayacak merkezi bir yay\u0131n organ\u0131 (ulusal d\u00fczeyde bir gazete olarak Iskra) fikri olgunla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ulusal \u00e7apta bir gazete, Lenin\u2019in kesintisiz sosyal demokrat faaliyet i\u00e7in gerekli olaca\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bir ara\u00e7t\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc ulusal \u00e7apta bir gazete, ulusal \u00e7apta bir parti yap\u0131s\u0131n\u0131 in\u015fa etmek gibi \u00e7ok kritik bir g\u00f6revi \u00fcstlenebilirdi. Yerel \u00f6rg\u00fctler, bu gazetenin i\u00e7eriklerinin haz\u0131rlanmas\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131m s\u00fcreciyle ilk defa birlikte \u00e7al\u0131\u015fabileceklerdi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201cB\u00f6yle bir gazete etraf\u0131nda do\u011fal olarak bi\u00e7imlenecek olan \u00f6rg\u00fct, bu gazetenin (s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn en geni\u015f anlam\u0131yla, yani ona emek veren her t\u00fcrl\u00fc) kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131ndan olu\u015fan \u00f6rg\u00fct her \u015feye, ama her \u015feye haz\u0131r olacakt\u0131r; partinin onurunu, itibar\u0131n\u0131, s\u00fcreklili\u011fini devrimciler i\u00e7in en a\u011f\u0131r bask\u0131 d\u00f6nemlerinde kurtarmaktan ba\u015flay\u0131p b\u00fct\u00fcn halk\u0131n kat\u0131laca\u011f\u0131 silahl\u0131 bir ayaklanmay\u0131 haz\u0131rlamaya, y\u00f6nlendirmeye, s\u00fcrd\u00fcrmeye kadar.<\/em>\u201d[14]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Iskra yay\u0131n hayat\u0131na ba\u015flad\u0131ktan sonra parti teorisine dair \u00e7e\u015fitli tart\u0131\u015fmalar ba\u015f g\u00f6sterdi. Merkezi bir partinin \u00f6rg\u00fctsel \u00e7ekirde\u011fi hen\u00fcz kurulmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7e\u015fitli Marksist yay\u0131n organlar\u0131ndan tart\u0131\u015fmalar s\u00fcr\u00fcyordu. Lenin t\u00fcm Rusya\u2019n\u0131n \u201cen y\u00fcksek siyasi unsuru<\/em>\u201d haline gelecek bir \u00f6rg\u00fct \u0131srar\u0131yla polemiklerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu. Yay\u0131nlanmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00e7aba sarf etti\u011fi Iskra da, o zamanlar bir \u201cprofesyonel devrimciler \u00f6rg\u00fct\u00fc<\/em>\u201d i\u00e7in kavga veriyordu. Ayr\u0131ca grev hareketleri ve i\u015f\u00e7ilerin ekonomik m\u00fccadelelerine sosyal demokratlar\u0131n i\u015ftirakinin olumlu sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, giderek siyasal-sosyalist hedeflerinden kopan bir \u00f6rg\u00fct \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131yordu. Sosyal demokrasi, ekonomik m\u00fccadele ve ajitasyonla s\u0131n\u0131rl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmaya savrulma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yayd\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Lenin, 1901 ile 1902 aras\u0131ndaki yakla\u015f\u0131k yar\u0131m y\u0131lda, sadece Rus devriminin gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, d\u00fcnya siyaset tarihine de \u00e7ok b\u00fcy\u00fck etkileri olacak bir bro\u015f\u00fcr kaleme ald\u0131. E\u011filip b\u00fck\u00fclmez, kararl\u0131 ve uzla\u015fmaz yeni bir parti teorisinin, Marksist siyaset tarihinin en y\u00fcksek \u00f6rg\u00fct teorisinin, Leninizmin do\u011fu\u015funun ilan\u0131yd\u0131 bu eser; \u201cNe Yapmal\u0131?<\/em>\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Lenin, temel olarak iki mesele \u00fczerinde tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131yordu. \u0130lk olarak sosyal demokrat stratejiyi, i\u015f\u00e7ilerin ekonomik ve kendili\u011finden m\u00fccadelesine s\u0131k\u0131\u015ft\u0131ran ekonomizme kar\u015f\u0131 sosyal demokrasinin siyasal-sosyalist hedefleri etraf\u0131nda b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc-kesintisiz bir faaliyet \u00f6rg\u00fctlemesi temelinde taktik sorunu. \u0130kinci olarak da \u00f6rg\u00fctlerin da\u011f\u0131n\u0131k ve gev\u015fek yap\u0131s\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc-merkezi liderli\u011fe sahip bir parti \u00f6rg\u00fct\u00fc. Bu iki sorun asl\u0131nda birbirleriyle i\u00e7 i\u00e7e sorunlar oldu\u011fundan ortadan kald\u0131r\u0131lmalar\u0131 da birbirine ba\u011fl\u0131yd\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Lenin, kitap boyunca ekonomik-siyasal m\u00fccadele ili\u015fkisine dair \u00e7e\u015fitli tart\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor, ekonomik m\u00fccadeleyle yetinen sosyal demokratlar\u0131 uzla\u015fmac\u0131l\u0131kla su\u00e7luyor, kafas\u0131ndaki \u201cdevrimciler \u00f6rg\u00fct\u00fc<\/em>\u201dn\u00fc t\u00fcm berrakl\u0131\u011f\u0131yla tarif ediyor, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir parti liderli\u011finin \u00f6nemi \u00fczerine polemik yap\u0131yordu. Lenin, Martinov, Kri\u00e7evski ve di\u011fer ekonomistlerin y\u00f6nelimlerinin nas\u0131l \u201csosyal demokrasiden trade-unionculu\u011fa do\u011fru sapt\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/em>\u201dve Sosyal Demokratlar\u0131n neden \u201cher \u015feyden \u00f6nce proletaryan\u0131n kurtulu\u015f sava\u015f\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc <\/strong>y\u00f6netebilecek bir devrimciler \u00f6rg\u00fct\u00fc<\/em>\u201dkurmakla ilgilenmeleri gerekti\u011finia\u00e7\u0131kl\u0131yordu.[15]<\/a> Ayr\u0131ca d\u00fcnya kom\u00fcnist hareketinin uzun y\u0131llar yararlanaca\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli kavramlarla da polemi\u011fini derinle\u015ftiriyordu; ele\u015ftiri \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, trade unionculuk, kendili\u011findencilik, siyasal bilin\u00e7, profesyonel devrimcilik vb\u2026<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201cDevrimciler \u00f6rg\u00fct\u00fc<\/em>\u201d sorunu \u00e7ok kritik bir d\u00fc\u011f\u00fcmd\u00fc Lenin i\u00e7in. Devrim i\u00e7in \u201cd\u00fczenli\u201d ve \u201cdeneyimli<\/em>\u201d bir devrimciler ordusu gerekiyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc ancak b\u00f6yle bir ordu, \u201csistematik bi\u00e7imde e\u011fitilirse<\/em>\u201d, ancak b\u00f6yle bir ordu gelecekteki muazzam sava\u015f\u0131 y\u00f6netebilecek yetenekleri kazanabilirse, ancak b\u00f6yle bir ordu proletaryan\u0131n liderli\u011fini \u00fcstlenirse devrim ba\u015far\u0131ya ula\u015fabilirdi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201cAncak b\u00f6yle bir \u00f6rg\u00fctt\u00fcr ki, militan bir sosyal-demokrat esnekli\u011fi, yani sava\u015f\u0131m\u0131n en \u00e7e\u015fitli ve h\u0131zla de\u011fi\u015fen ko\u015fullar\u0131na hemen uyma yetene\u011fini, \u2018bir yandan say\u0131ca \u00fcst\u00fcn olan ve g\u00fc\u00e7lerini bir noktada toplam\u0131\u015f bulunan bir d\u00fc\u015fmanla a\u00e7\u0131k alanda sava\u015ftan ka\u00e7\u0131n\u0131rken, \u00f6te yandan d\u00fc\u015fman\u0131n manevra yeteneksizli\u011finden yararlanarak en az bekledi\u011fi yerde ve anda ona kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7me\u2019 yetene\u011fini sa\u011flayacakt\u0131r.<\/em>\u201d[16]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Lenin, ancak b\u00f6yle bir \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131dan eski Narodnik lider Jelyabov gibi fedakar militanlar\u0131n, Alman Sosyal Demokrat Bebel gibi ger\u00e7ek i\u015f\u00e7i liderlerinin yeti\u015febilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201cBu genel \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131n\u0131n merdiven ve iskelelerinde \u00e7ok ge\u00e7meden, devrimcilerimizin aras\u0131ndan \u00e7\u0131kacak Sosyal Demokrat Jelyabovlar\u0131n ve i\u015f\u00e7ilerimizin saflar\u0131ndan y\u00fckselecek Rus Bebellerinin t\u0131rmand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliriz; ve b\u00f6yleleri, seferber edilmi\u015f ordunun liderli\u011fini \u00fcstlenerek Rusya\u2019n\u0131n utanc\u0131 ve lanetiyle hesapla\u015fmak \u00fczere t\u00fcm narod\u2019u(halk\u0131) harekete ge\u00e7irebilirler. \u0130\u015fte bizler bunun hayalini kurmal\u0131y\u0131z!<\/em>\u201d[17]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Kitap, ba\u015ftan sona sert polemiklerle doluydu. Lenin, kar\u015f\u0131s\u0131nda sinizm ve uzla\u015fmac\u0131l\u0131kla debelenen yolda\u015flar\u0131na \u00f6yle \u00f6fkeliydi ki, \u201cBize bir devrimciler \u00f6rg\u00fct\u00fc verin, Rusya\u2019y\u0131 alt\u00fcst edelim<\/em>\u201d diyerek onlara meydan okuyordu.[18]<\/a> Tarihin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc en ihtilalci \u00e7izgiyi, muazzam bir enerji ve co\u015fkuyla savunuyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc devrim ve sosyalizm m\u00fccadelesinde gereksiz bir ayr\u0131nt\u0131 yoktu onun i\u00e7in, tart\u0131\u015f\u0131lan her sorun, \u00fczerine gidilen her d\u00fc\u011f\u00fcm devrimi haz\u0131rlayacakt\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ne Yapmal\u0131?<\/em>, yerel \u00f6rg\u00fctlerde b\u00fcy\u00fck etki yaratm\u0131\u015f, b\u00fct\u00fcn Rusya\u2019da sosyal demokratlar taraf\u0131ndan h\u0131zl\u0131ca \u00e7o\u011falt\u0131lm\u0131\u015f ve tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Lenin\u2019in merkezi liderlik ve yay\u0131n organ\u0131na dair devrimci \u00e7izgideki \u0131srar\u0131 bo\u015funa yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131, \u00e7ok de\u011fil bir y\u0131l sonra kongredeki b\u00f6l\u00fcnme, Ne Yapmal\u0131<\/em>\u2019n\u0131n tarihsel \u00f6nemini g\u00f6sterecekti. Ne Yapmal\u0131<\/em>\u2019da Lenin\u2019in ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 kopu\u015f, onun deyimiyle 1905 Devrimi\u2019nden sonra esas muhtevas\u0131n\u0131 kazanacakt\u0131. Lenin\u2019in \u00e7izgisini benimseyen siyasal ak\u0131m, bundan b\u00f6yle d\u00fcnyan\u0131n her yerinde Bol\u015fevizm olarak an\u0131lacak, bir as\u0131r sonra bile g\u00fcncelli\u011fini koruyacak bir \u00f6rg\u00fctsel modelin temel \u00e7izgileri belirlenecekti. Lenin, onun \u00f6nerilerini kabul edenler \u00e7o\u011funlukta olmas\u0131na ra\u011fmen 1903\u2019teki kongre sonras\u0131 Plehanov, Akselrod gibi ya\u015fl\u0131 liderlere de meydan okumu\u015f, dahas\u0131 Martov gibi s\u0131k\u0131 dostlar\u0131n\u0131 da kaybetmi\u015fti. Lenin\u2019in taraf\u0131ndaki gen\u00e7 Bol\u015fevikler partinin b\u00fcy\u00fck isimleri taraf\u0131ndan korkutuluyor, hakk\u0131ndaki su\u00e7lamalar\u0131n ard\u0131 arkas\u0131 kesilmiyordu. Ancak b\u00fct\u00fcn bu tecrit etme \u00e7abalar\u0131 sonu\u00e7 vermeyecek; Lenin, geriye d\u00f6n\u00fcp bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin siyasal arenas\u0131n\u0131 \u00f6rg\u00fct ve taktik d\u00fczeyinde en y\u00fcksek forma ula\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olma g\u00f6revini yerine getirmi\u015f olacakt\u0131. Bu g\u00f6rev, Lenin\u2019in siyasal ya\u015fam\u0131n\u0131n ku\u015fkusuz en g\u00f6rkemli ba\u015far\u0131s\u0131yd\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Burada bir parantez a\u00e7arak, Lenin\u2019e dair en \u00f6nemli tart\u0131\u015fmalardan birine, \u2018iradecilik\u2019 tart\u0131\u015fmas\u0131na dair birka\u00e7 \u015fey s\u00f6yleyebiliriz. Lenin, siyasal ya\u015fam\u0131 boyunca, ger\u00e7ekten etraf\u0131ndaki \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131dan s\u00fcrekli olarak ho\u015fnutsuz olan bir iradeci miydi? Bu soru \u00fczerine, Lenin\u2019in mizac\u0131ndan \u00e7e\u015fitli ki\u015fisel \u00f6zelliklerine kadar t\u00fcrl\u00fc spek\u00fclasyonlar \u00fcretilebilir. Ancak iradecilik tart\u0131\u015fmas\u0131, \u00f6zellikle Lenin\u2019in parti fikrine y\u00f6nelik ele\u015ftirel bir zeminde de g\u00fcndeme getirildi\u011fi i\u00e7in biz bu taraf\u0131yla ilgilenmeyi se\u00e7ebiliriz. Lenin\u2019in parti teorisi, elbette iradi ve kararl\u0131 bir ihtilalcili\u011fi i\u00e7eriyordu, ancak bu durum, teorinin \u2018iradecilik\u2019 ya da \u2018\u00f6znelcilik\u2019 kavramlar\u0131yla tan\u0131mlanmas\u0131na neden olmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc parti teorisine muhtevas\u0131n\u0131 kazand\u0131ran \u015fey; yaln\u0131zca inan\u00e7l\u0131 ve kararl\u0131 bir devrimciler ordusunun iradesi de\u011fildir, bu iradenin ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi ko\u015fullar\u0131n mevcudiyeti, bu iradenin zorunluluk haline gelme ihtiyac\u0131d\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ve g\u00fc\u00e7l\u00fc partisinin bile, kendisini \u00e7evreleyen nesnel ko\u015fullar\u0131n elveri\u015fli olmamas\u0131 durumunda devrim yapmaya g\u00fcc\u00fc yetmez. Devrim yapmay\u0131, yoktan var etmek bi\u00e7iminde ifade edersek, bu imkans\u0131zd\u0131r. Devrimi, bir siyasal parti de\u011fil, belirli siyasal-ideolojik hedefler etraf\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7i halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilir. Bu siyasal-ideolojik hedefleri zaman i\u00e7erisinde belirleme, bu hedeflere uygun m\u00fccadele taktikleri in\u015fa etme ve devrim stratejisinin gerektirdi\u011fi istikamette \u0131srar etme vb. g\u00f6revleri s\u0131n\u0131f\u0131n \u00f6nc\u00fc g\u00fcc\u00fc parti \u00fcstlenebilir. Parti, kesintisiz bir siyasal faaliyetle devrimci e\u011filimlerin g\u00fc\u00e7lendirilmesini sa\u011flamal\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n di\u011fer ezilen tabakalar \u00fczerindeki etki alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmeli, devrimci durumlarda ise i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131, ihtiya\u00e7 duydu\u011fu \u00f6rg\u00fctsel-taktik manevralara y\u00f6nlendirebilmelidir. Bu anlam\u0131yla Lenin\u2019in parti teorisi, devrimci eylemin \u00f6nko\u015fullar\u0131n\u0131 partinin olu\u015fturmas\u0131 gerekti\u011fini savunan Kautskyci \u00f6znelcili\u011fi de partinin kitle hareketinin salt bir \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu savunan kendili\u011findencili\u011fi de reddeder. Onun parti-\u00f6rg\u00fct teorisi \u00f6zne-nesne diyalekti\u011fine, toplumsal praksise tam anlam\u0131yla ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

LEN\u0130N VE DEVR\u0130M<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

1905 y\u0131l\u0131nda \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131, kendinden emin \u015fekilde Japonya ile girdi\u011fi sava\u015fa devam ediyor ancak askeri anlamda art arda hezimetlerle sars\u0131l\u0131yordu. Lenin, o s\u0131ralar, partinin yeniden \u00f6rg\u00fctlenmesi ve bir \u201cdevrimciler ordusu<\/em>\u201dnun nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fiyle ilgileniyordu. Otokrasinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu a\u011f\u0131r sars\u0131nt\u0131n\u0131n halk kitlelerinde b\u00fcy\u00fck bir protesto dalgas\u0131na yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 kestiriyordu. Bu protesto dalgas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, b\u00fct\u00fcn halk\u0131n \u2018lideri\u2019 olarak demokratik devrime yani a\u00e7\u0131k siyasi sava\u015f\u0131ma haz\u0131r olmal\u0131yd\u0131. \u00c7arl\u0131\u011f\u0131n, kendisine bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bi\u00e7imde taleplerini iletmek isteyen kalabal\u0131\u011fa ate\u015f a\u00e7mas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fen Kanl\u0131 Pazar vakas\u0131 ve biriken \u00f6fke, 1905 Devrimi\u2019ni tetikleyecekti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00c7arl\u0131k otokrasisi, g\u00f6stermelik bir meclisle yakla\u015fan devrimi savu\u015fturmaya haz\u0131rlan\u0131yor, liberal burjuvazi ise devrimci g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc kaybetmeden otokrasi ile y\u00fcr\u00fctece\u011fi \u00e7e\u015fitli pazarl\u0131klar\u0131n hesab\u0131n\u0131 yap\u0131yordu. Peki yakla\u015fmakta olan devrimde Sosyal Demokratlar\u0131n tutumu ne olacakt\u0131? Bol\u015fevik-Men\u015fevik ayr\u0131\u015fmas\u0131 gittik\u00e7e derinle\u015fiyor, RSD\u0130P, Lenin\u2019in b\u00fct\u00fcn \u00e7abalar\u0131na ra\u011fmen \u00f6rg\u00fct\u00fcn taktik-stratejik program\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f, yekpare bir parti haline gelemiyordu. Bol\u015feviklerin, belirli bir taktik \u00e7izginin belirlenmesi amac\u0131yla partiye yapt\u0131\u011f\u0131 kongre \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 Men\u015fevikler taraf\u0131ndan reddedilmi\u015f, May\u0131s 1905\u2019te yap\u0131lan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kongre, Bol\u015feviklerin yakla\u015fan devrime dair taktik \u00e7izgisini b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bi\u00e7imde belirlemesiyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131. Lenin, Bol\u015feviklerin kongrede ald\u0131klar\u0131 kararlar\u0131 a\u00e7\u0131klamak \u00fczere, \u2018\u0130ki Taktik\u2019 olarak bilinen ve yine d\u00fcnya kom\u00fcnist hareketinin burjuva demokratik devrim-sosyalist devrim ekseninde s\u00fcren tart\u0131\u015fmalar\u0131na temel referans kayna\u011f\u0131 olacak bir metni, Demokratik Devrimde Sosyal Demokrasinin \u0130ki Takti\u011fi\u2019ni kaleme alm\u0131\u015ft\u0131.[19]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bol\u015fevikler, Lenin\u2019in kaleme ald\u0131\u011f\u0131 bu metinle, Men\u015feviklerin, yakla\u015fan devrimin burjuva niteli\u011fi nedeniyle burjuva demokratik devrim olarak tespit edilmesi ve bu temelde devrimin \u00f6nderli\u011finin liberal burjuvaziye b\u0131rak\u0131lmas\u0131, ittifak politikalar\u0131n\u0131n de bu eksene g\u00f6re yeniden \u015fekillenmesi gerekti\u011fine dair politik takti\u011fiyle ciddi bir hesapla\u015fmaya giriyordu. Bol\u015fevikler ise, ku\u015fkusuz yakla\u015fan devrimin burjuva niteli\u011fini g\u00f6z ard\u0131 etmiyor, ancak devrimin demokratik g\u00f6revlerinin sonuna kadar ilerletilmesi g\u00f6revinin burjuvazi taraf\u0131ndan yerine getirilemeyece\u011fine, bu nedenle devrimin \u00f6nderli\u011fini i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00fcstlenmesi gerekti\u011fine dair bir taktik belirliyordu. Mevcut siyasi devrimin kesin zaferini yaln\u0131zca proletarya garanti alt\u0131na alabilir, yaln\u0131zca proletarya, devrimin demokratik g\u00f6revlerinin me\u015fruti monar\u015fi d\u00fczeyinde bir burjuvazi-otokrasi ortakl\u0131\u011f\u0131na s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131p ilerletebilirdi. Lenin, Men\u015feviklerin \u00e7ekindi\u011fi burjuvazinin devrimden \u00e7ekilmesi durumunun, devrimi zay\u0131flatmayaca\u011f\u0131n\u0131, aksine ilerletece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc herhangi bir burjuva h\u00fck\u00fcmetle de\u011fil, ancak \u2018devrimci\u2019 bir ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmetle ger\u00e7ek siyasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler garanti alt\u0131na al\u0131nabilecek, b\u00f6ylelikle kesintisiz bi\u00e7imde sosyalizme ilerlenebilecekti:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201cProletarya, kuvvet yoluyla otokrasiyi ezmek ve burjuvazinin tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkisiz hale getirmek i\u00e7in k\u00f6yl\u00fc y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131yla ittifak kurarak, demokratik devrimi sonuna kadar g\u00f6t\u00fcrmelidir. Proletarya, kuvvet yoluyla burjuvazinin direncini k\u0131rabilmek i\u00e7in, k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazinin karars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkisiz hale getirmek i\u00e7in, halk\u0131n yar\u0131-proleter unsurlar\u0131yla ittifak kurarak sosyalist devrimi ba\u015farmal\u0131d\u0131r.<\/em>\u201d[20]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Lenin\u2019in, \u2018s\u0131n\u0131f \u00f6nderli\u011fi\u2019ne dayanan bu yakla\u015f\u0131m\u0131, uluslararas\u0131 Sosyal Demokrat hareketin uzla\u015fmac\u0131 e\u011filimlerine de bir cevap veriyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zamana kadar bir\u00e7ok Avrupal\u0131 Sosyal Demokrat parti taraf\u0131ndan da \u2018demokratik devrim\u2019 mefhumu, burjuvazinin \u00f6nderli\u011fine ve politik platformuna teslim ediliyordu. Lenin, ilk kez \u2018demokratik devrimi\u2019, \u2018kesintisiz sosyalist devrime ge\u00e7i\u015f takti\u011fi\u2019 bi\u00e7iminde form\u00fcle ediyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Lenin\u2019in kitab\u0131na \u00f6ns\u00f6z olarak yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fu sat\u0131rlar ile \u00f6zetlendi\u011fi gibi, burjuva demokratik devrimde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n (ve partisinin) rol\u00fc sorunu, edilgen bir sorun olmaktan \u00e7\u0131k\u0131yor, ona diyalektik ve dinamik bir karakter kazand\u0131r\u0131l\u0131yordu:\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

“Devrimin bizi ve halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131 e\u011fitece\u011finden ku\u015fku yoktur. Ama militan bir siyasal partinin \u015fimdi kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu sorun, bizim devrime herhangi bir \u015fey \u00f6\u011fretip \u00f6\u011fretmeyece\u011fimiz sorunudur.<\/em>“[21]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u0130\u015fte tam bu s\u0131rada demiryolu i\u015f\u00e7ilerinin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 grev, genel greve d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, hayat neredeyse durmu\u015ftu. \u00c7ar, bir manifesto yay\u0131nlam\u0131\u015f ve \u00e7e\u015fitli tavizler vermi\u015fti. Sosyal Demokratlar a\u00e7\u0131k alanda siyasi faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrme olanaklar\u0131n\u0131 bulmu\u015ftu. 1905 sonuna do\u011fru, Lenin\u2019in vakitsiz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc zamanlarda, Moskoval\u0131 i\u015f\u00e7iler b\u00fcy\u00fck bir silahl\u0131 ayaklanma ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131. Bol\u015fevikler, derhal ayaklanman\u0131n liderli\u011fini \u00fcstlenmi\u015fti. \u201cProletaryan\u0131n hegemonyas\u0131<\/em>\u201d fikri, yani i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n siyasal taleplerini b\u00fct\u00fcn emek\u00e7i halk kitlelerinin siyasal talepleri olarak form\u00fcle etme yetene\u011fi, o zamanlar olgunla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7arl\u0131k mutlakiyeti y\u0131k\u0131lmal\u0131, i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerin g\u00fcc\u00fcne dayanan ge\u00e7ici bir h\u00fck\u00fcmetle devrim sonuna kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fclmeli, i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerin devrimci demokratik cumhuriyeti kurulmal\u0131yd\u0131. Ancak ayaklanma bir haftal\u0131k barikat sava\u015flar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan yenilgiye u\u011fram\u0131\u015ft\u0131. Gelecek y\u0131llarda iktidar organlar\u0131 olarak \u015fekillenecek \u00f6rg\u00fctlerin en ilerisi olan Petrograd Sovyeti da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f, liderleri tutuklanm\u0131\u015ft\u0131. Lenin, devrimin yenilgisinden sonra umutsuzlu\u011fa kap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc kentli proleter kitlelerin liderli\u011finde kitlesel bir siyasi ayaklanma \u00f6rg\u00fctlenmi\u015fti, bu \u015fimdiye kadarki en ileri eylem bi\u00e7imiydi. Kapitalizmin geli\u015fkin oldu\u011fu, sosyal demokrat siyasetin etkin oldu\u011fu \u00fclkelerde bile bu denli bir kalk\u0131\u015fma olmam\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bu \u201c\u00f6nderlik\u201d g\u00f6revi ilerleyen y\u0131llarda yetkinle\u015fecek, Ekim Devrimi ile muzaffer olacakt\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

1905 Devrimi sonras\u0131 y\u0131llar, \u00c7arl\u0131k otokrasisinin k\u0131s\u0131tl\u0131 tavizleri, Stolypin gericili\u011fi, gizli ve a\u00e7\u0131k faaliyet aras\u0131nda yap\u0131lan tercihlerle ge\u00e7mi\u015fti. Lenin, \u00e7alkant\u0131l\u0131 ko\u015fullar\u0131n devrimi haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131na emindi, yeni bir devrimci dalgay\u0131 bekliyordu. 1902\u2019de temelleri at\u0131lan ayr\u0131\u015fma, \u00e7e\u015fitli taktik ve stratejik sorunlarla derinle\u015fmi\u015f, 1912\u2019de iki ayr\u0131 parti olarak nihayete ermi\u015fti. Bol\u015fevikler, yeni kongresiyle kendisine yeni bir merkez komite se\u00e7mi\u015fti. Ayn\u0131 y\u0131l Lena alt\u0131n madenlerinde greve giden i\u015f\u00e7ilerin vurularak \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi yeni bir \u00f6fke dalgas\u0131n\u0131, yeni bir i\u015f\u00e7i militanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. Bol\u015feviklerin yeni yasal gazetesi Pravda\u2019n\u0131n ilk say\u0131s\u0131 da yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

St. Petersburg\u2019daki 1913 1 May\u0131s\u2019\u0131 b\u00fcy\u00fck bir grev ve g\u00f6steriye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Lenin, bu 1 May\u0131s eylemi \u00fczerine bir yaz\u0131 yazacak, son d\u00f6nemin en b\u00fcy\u00fck grevini co\u015fkuyla kar\u015f\u0131layacakt\u0131. Temmuz 1914\u2019de Avrupal\u0131 sosyalist liderler, \u00e7e\u015fitli hizipler halinde b\u00f6l\u00fcnen Rus Sosyal Demokratlar\u0131 uzla\u015ft\u0131rmak \u00fczere bir araya gelmi\u015fti. Bol\u015fevikleri temsilen g\u00f6r\u00fc\u015fmelere giden Inessa Armand\u2019\u0131n uzla\u015fmaz tavr\u0131 Avrupal\u0131 sosyalistleri de tedirgin etmi\u015fti. Lenin, birilerinin Bol\u015feviklerin k\u00fc\u00e7\u00fck bir grubu temsil etti\u011fine dair itirazlar getirmesi durumuna kar\u015f\u0131n Armand\u2019\u0131 \u015f\u00f6yle s\u00f6ylemesi i\u00e7in uyarm\u0131\u015ft\u0131; \u201cEvet, k\u00fc\u00e7\u00fck. Ama biraz beklerseniz, yak\u0131nda bask\u0131n oldu\u011funu g\u00f6receksiniz.<\/em>\u201d[22]<\/a> \u00c7\u00fcnk\u00fc, Bol\u015fevikler etkinliklerini giderek artt\u0131r\u0131yordu. Lenin de s\u0131rt\u0131n\u0131 sa\u011flam bir \u00f6rg\u00fctsel zemine dayad\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc bu denli kendinden emindi. Etkinlikleri artsa da Bol\u015feviklerin \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6rg\u00fctleri olmalar\u0131 de\u011fildi bu kendinden eminli\u011fin kayna\u011f\u0131; \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6rg\u00fct fikrine sahip olmalar\u0131yd\u0131. Bu \u00f6zg\u00fcvenin kayna\u011f\u0131 Lenin\u2019in \u00f6rg\u00fct d\u00fc\u015f\u00fcncesiydi; her \u015feyden \u00f6nce devrim olgusunu<\/em>, devrimin g\u00fcncel bir sorun olarak ortaya koyulmas\u0131n\u0131 \u015fart ko\u015fan<\/em> bir \u00f6rg\u00fct teorisiydi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Rusya\u2019da bu devrimci m\u00fccadele dalgas\u0131 y\u00fckseliyorken Birinci B\u00fcy\u00fck Payla\u015f\u0131m Sava\u015f\u0131 1914\u2019te patlak vermi\u015fti. Lenin, 5 A\u011fustos\u2019ta Alman SPD delegasyonunun sava\u015f kredilerini onaylad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi\u011finde \u015fok olmu\u015ftu. Bir anda, \u201ckapitalist devlet i\u00e7in ne tek bir kuru\u015f, ne tek bir adam<\/em>\u201d slogan\u0131 unutulmu\u015ftu. Daha sonra Avrupal\u0131 sosyalistlerin \u00f6nemli \u00e7o\u011funlu\u011fu kendi \u00fclkelerinin sava\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131\u011f\u0131na destek olacakt\u0131. \u201cEmperyalist sava\u015f\u0131 i\u00e7 sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek<\/em>\u201d takti\u011fini yaln\u0131zca Rus sosyal demokratlar\u0131 uygulayacakt\u0131. Lenin, yazd\u0131\u011f\u0131 bir manifestoda en etkili sosyalist liderlerin sosyalizme \u201cleke s\u00fcrd\u00fcklerini<\/em>\u201dderin bir \u00fcz\u00fcnt\u00fcyle duyurmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi, b\u00fct\u00fcn bir \u201csosyalist<\/em>\u201d hareketi kar\u015f\u0131s\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131 Lenin, ba\u015fta da \u00f6rg\u00fct-parti fikrinin temellerini atmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan kitaplar\u0131n usta teorisyenini, Kautsky\u2019yi. Yine bir meydan okuma zaman\u0131yd\u0131. Daha sonra Avrupa sosyalistlerine duydu\u011fu \u00f6fkeyi, polemiklere giri\u015fti\u011fi Kautsky \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131racak, eski yaz\u0131lar\u0131na ve kitaplar\u0131na at\u0131f yaparak onu \u2018d\u00f6neklik\u2019 ile su\u00e7layacakt\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

1917 Ocak\u2019ta Petrograd\u2019taki sokak hareketi \u015eubat Devrimi\u2019nin fitilini ate\u015fleyecekti. 15 Mart\u2019ta Lenin Rusya\u2019ya ve Petrograd\u2019a d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde Duma temsilcilerine dayanan bir ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmet y\u00f6netimi devralm\u0131\u015f, i\u015f\u00e7i ve askerler ise 1905 Devrimi\u2019ne benzer bir Sovyet modelini hayata ge\u00e7irmi\u015fti. Lenin, Petrograd\u2019a d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde Nisan Tezleri<\/em> diye tarihe ge\u00e7ecek bir metni duyurmu\u015ftu.[23]<\/a> Nisan Tezleri<\/em>, ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmetin sava\u015fa devam etme durumuna kar\u015f\u0131 etkin bir sosyalist muhalefet, ikili iktidar durumunun sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve b\u00fct\u00fcn iktidar\u0131n Sovyetlere devredilmesi, b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerinin topraklar\u0131na el koyularak h\u0131zl\u0131ca yoksul k\u00f6yl\u00fclere toprak da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesi vb. bir dizi siyasal \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 i\u00e7eriyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Lenin\u2019in Nisan Tezleri\u2019ni a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde \u00e7e\u015fitli tart\u0131\u015fmalar s\u00fcr\u00fcyordu. Bir demokratik devrim ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ama Bol\u015feviklerin savundu\u011fu i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn devrimci demokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc kurulmam\u0131\u015f, ikili bir durum ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Bir yanda Sovyetler di\u011fer yanda burjuva h\u00fck\u00fcmet: ikili iktidar. Peki, \u015fimdi ne yap\u0131lacakt\u0131? Demokratik devrimin derinle\u015ftirilmesi i\u00e7in \u00e7e\u015fitli ad\u0131mlar m\u0131 at\u0131lmal\u0131yd\u0131? Demokratik devrim t\u00fcm talepleri ger\u00e7ekle\u015ftirilene kadar s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeli miydi? Nisan Tezleri\u2019ne kadar b\u00fct\u00fcn Bol\u015feviklerin i\u00e7inden \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131 ikilem buydu. Lenin, Nisan Tezleri\u2019nde, hem 23 y\u0131l \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131 siyasal rotaya, hem \u2018\u0130ki Taktik\u2019e sad\u0131k bi\u00e7imde \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 yineleyecekti; \u015fimdi \u201ct\u00fcm iktidar Sovyetlere\u201d!<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Lenin demokratik devrimin belirli y\u00f6nlerden, belirli \u00f6zg\u00fcnl\u00fcklerle ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Nisan Tezleri\u2019nde ifade etti\u011fi gibi; \u201ci\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn devrimci demokratik iktidar\u0131<\/em>\u201d yaln\u0131zca bir siyasi kurumsalla\u015fmay\u0131 de\u011fil, daha \u00e7ok s\u0131n\u0131flar aras\u0131 bir ili\u015fkiselli\u011fi, bir i\u015fbirli\u011fini ifade ediyordu. \u0130kili iktidar\u0131n bir taraf\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u201ci\u015f\u00e7i ve asker vekilleri sovyeti<\/em>\u201d, Lenin\u2019e g\u00f6re \u201ci\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn devrimci demokratik iktidar\u0131<\/em>\u201dn\u0131n cisimle\u015fmi\u015f haliydi.[24]<\/a> \u00d6yleyse \u015fimdilik burjuvazinin \u00f6nderli\u011findeki demokratik devrimin alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmek, ger\u00e7ekle\u015ftirmedi\u011fi g\u00f6revleri \u00fcstlenmek vb. hi\u00e7 bitmeyecek bir \u201cdemokrasi<\/em>\u201d oyalamacas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilirdi. \u0130ktidar burjuvazi ve b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerinin eline ge\u00e7mi\u015f, burjuva demokratik devrim bu anlamda -ama sadece bu anlamda- tamamlanm\u0131\u015ft\u0131, art\u0131k sosyalist devrime do\u011fru y\u00fcr\u00fcnmeli, b\u00fct\u00fcn iktidar proleter-yar\u0131 proleter ittifak\u0131na, Sovyetlere devredilmeliydi. Ekim devrimi, bu demokratik g\u00f6revleri de ba\u015far\u0131yla hayata ge\u00e7irecekti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bol\u015feviklerin etkin oldu\u011fu \u0130\u015f\u00e7i ve Asker Sovyetleri, Kornilov darbesini p\u00fcsk\u00fcrtm\u00fc\u015ft\u00fc. B\u00f6ylece, sava\u015f, a\u00e7l\u0131k ve toprak gibi acil sorunlarda herhangi bir ad\u0131m atamay\u0131p kitlelerin \u00f6fkesini kazanan Kerenski \u00f6nderli\u011findeki Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmetin g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, Bol\u015fevikleri daha prestijli bir pozisyona getirecekti. Bu prestij, Lenin\u2019in uzun s\u00fcredir bekledi\u011fi devrim an\u0131n\u0131 haz\u0131rl\u0131yordu, art\u0131k geriye b\u00fct\u00fcn iktidar\u0131n Sovyetlere devrini sa\u011flayacak bir ayaklanma kalm\u0131\u015ft\u0131. \u00d6yle de olacakt\u0131, Bol\u015fevikler 1917 6 Kas\u0131m\u2019\u0131nda K\u0131\u015fl\u0131k Saray\u2019a girecek, ertesi g\u00fcn Lenin \u00f6nderli\u011finde bir Sovyet h\u00fck\u00fcmeti kurulacakt\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

B\u00f6ylelikle bir taktik dehas\u0131n\u0131n, hen\u00fcz 24 ya\u015f\u0131nda, Marksizmin \u2018s\u0131n\u0131f \u00f6nderli\u011fi\u2019 fikrinden ilhamla \u00e7izdi\u011fi \u201cHalk\u0131n Dostlar\u0131 Kimlerdir\u201ddeki siyasal rota en b\u00fcy\u00fck zaferine ula\u015facak; polemik, ihanet ve \u00e7e\u015fitli kopu\u015flarla \u015fekillenen 30 y\u0131ll\u0131k bir siyasal ya\u015fam, en kritik zaferini ilan ederek yeni bir meydan okumaya haz\u0131rlanacakt\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

B\u0130T\u0130R\u0130RKEN<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Lenin\u2019in ve d\u00fc\u015f\u00fcncesinin ger\u00e7ek bir d\u00f6k\u00fcm\u00fc, ku\u015fkusuz bu yaz\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde. Lenin\u2019in \u00f6mr\u00fcn\u00fc adad\u0131\u011f\u0131 \u2018devrim\u2019 ve \u201cMarx\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck fikri<\/em>\u201d olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u201cs\u0131n\u0131f \u00f6nderli\u011fi<\/em>\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi, tarihin Lenin\u2019i tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden beri ge\u00e7en s\u00fcreyle anlam kazand\u0131, zamana ba\u011fl\u0131 olarak da kazanmaya devam edecek.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Yaz\u0131n\u0131n sonunu 1911\u2019de Frans\u0131z sosyalist Paul Lafargue ve e\u015fi Laura\u2019n\u0131n mezar\u0131 ba\u015f\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmadan bir kesitle, onu bug\u00fcn anmam\u0131za neden olan d\u00fc\u015f\u00fcncesini, devrimin g\u00fcncelli\u011fi<\/em> fikrini en iyi ifade eden pasajlardan biriyle getirelim:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201cLafargue\u2019\u00fcn b\u00fct\u00fcn hayat\u0131n\u0131 adam\u0131\u015f oldu\u011fu davan\u0131n zaferine ne denli yakla\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fumuzu, \u015fimdi daha b\u00fcy\u00fck bir a\u00e7\u0131kl\u0131kla g\u00f6rmekteyiz. Rus devrimi, ba\u015ftan ba\u015fa t\u00fcm Asya\u2019da bir demokratik devrimler \u00e7a\u011f\u0131 ba\u015flatt\u0131 ve \u015fimdi 800 milyon insan, bir b\u00fct\u00fcn olarak uygar d\u00fcnyan\u0131n demokratik hareketine kat\u0131l\u0131yor. Avrupa\u2019da, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l burjuva parlamentarizmi art\u0131k sona eriyor ve yerini, Marksist fikirlerin ruhuyla \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f ve e\u011fitilmi\u015f, burjuva hakimiyetini kald\u0131r\u0131p kom\u00fcnist bir sistem kuracak olan proletaryan\u0131n devrimci m\u00fccadeleleri \u00e7a\u011f\u0131na b\u0131rak\u0131yor.<\/em>\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n

\r\n\r\n\r\n

[1]<\/a> Alsan, Necip(2012), Eylem ve D\u00fc\u015f\u00fcnce A\u00e7\u0131s\u0131ndan 20. Y\u00fczy\u0131l, <\/em>Evrensel Bas\u0131m Yay\u0131n, \u0130stanbul, sf. 14-15<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[2]<\/a> Aleksandr\u2019dan aktaran Lih, Lars T.(2017), Lenin<\/em>, \u00c7ev. Asl\u0131 \u00d6nal, Ayr\u0131nt\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, sf. 32<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[3]<\/a> Lih, Lenin<\/em>, sf. 30<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[4]<\/a> Krupskaya\u2019dan aktaran Lih, Lenin<\/em>, sf.18<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[5]<\/a>Kautsky, Karl, The Class Struggle<\/em>, https:\/\/www.marxists.org\/archive\/kautsky\/1892\/erfurt\/ch05.htm<\/a> Eri\u015fim Tarihi(17.10.2020)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[6]<\/a> Lenin, V. \u0130.(1979), \u201cHalk\u0131n Dostlar\u0131\u201d Kimlerdir ve Sosyal-Demokratlara Kar\u015f\u0131 Nas\u0131l Sava\u015f\u0131rlar?,<\/em> \u00c7ev. Vahap Erdo\u011fdu, Sol Yay\u0131nlar\u0131, Ankara<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[7]<\/a> Lenin, \u201cHalk\u0131n Dostlar\u0131\u201d Kimlerdir<\/em>, sf. 76<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[8]<\/a> Lenin, \u201cHalk\u0131n Dostlar\u0131\u201d Kimlerdir<\/em>, sf. 121<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[9]<\/a> Lenin, \u201cHalk\u0131n Dostlar\u0131\u201d Kimlerdir<\/em>, sf. 75<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[10]<\/a> Lenin, \u201cHalk\u0131n Dostlar\u0131\u201d Kimlerdir<\/em>, sf. 133<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[11]<\/a> Lenin, \u201cHalk\u0131n Dostlar\u0131\u201d Kimlerdir<\/em>, sf. 148<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[12]<\/a> Lenin, \u201cHalk\u0131n Dostlar\u0131\u201d Kimlerdir<\/em>, sf.197-198<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[13]<\/a> Lih, Lenin<\/em>, sf. 53<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[14]<\/a> Lih, Lenin<\/em>, sf. 53<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[15]<\/a> Lenin, Ne Yapmal\u0131?,<\/em> sf. 127<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[16]<\/a> Lenin, Ne Yapmal\u0131?,<\/em> sf. 187<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[17]<\/a> Lenin, Ne Yapmal\u0131?,<\/em> sf. 181-182<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[18]<\/a> Lenin, Ne Yapmal\u0131?,<\/em> sf. 137<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[19]<\/a> Lenin, V. \u0130.(1992), Demokratik Devrimde Sosyal-Demokrasinin \u0130ki Takti\u011fi<\/em>, \u00c7ev. Muzaffer Erdost, Sol Yay\u0131nlar\u0131<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[20]<\/a> Lenin, Demokratik Devrimde Sosyal-Demokrasinin \u0130ki Takti\u011fi, <\/em>sf.119-120<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[21]<\/a> Lenin, Demokratik Devrimde Sosyal-Demokrasinin \u0130ki Takti\u011fi, <\/em>sf. 10<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[22]<\/a> Lenin\u2019den aktaran Lih, Lenin, <\/em>sf. 131<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[23]<\/a> Lenin, V.\u0130(1992), Nisan Tezleri ve Ekim Devrimi<\/em>, \u00c7ev. Muzaffer Erdost, Sol Yay\u0131nlar\u0131, Ankara<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[24]<\/a> Lenin, Nisan Tezleri ve Ekim Devrimi,<\/em> sf. 22<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ender \u015eiar Arg\u0131n \u201cLenin g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor, fakat yine de aram\u0131zda dola\u015f\u0131yor.\u201d Vladimir Mayakovski Gazete yaz\u0131lar\u0131nda kod ismi olarak kulland\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imiyle Lenin, orijinal ismiyle Vladimir \u0130lyi\u00e7 Ulyanov\u2019un do\u011fumunun \u00fczerinden tam 150 y\u0131l ge\u00e7ti. 1870\u2019te Orta Volga, Simbirsk\u2019te, \u00f6\u011fretmen ve ayd\u0131n bir ailenin \u00e7ocu\u011fu olarak d\u00fcnyaya gelmi\u015fti. Peki, \u00e7ok\u00e7a ara\u015ft\u0131rma-incelemeye konu olan ve \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00fczerinden neredeyse bir as\u0131r ge\u00e7mi\u015f bir devrimci \u00f6nderi bug\u00fcn […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1384,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[517,390,307],"tags":[],"class_list":["post-1383","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-48-sayi-kasim-2020","category-tarih","category-ender-siar-argin"],"yoast_head":"\n150. y\u0131l\u0131nda Lenin, s\u0131n\u0131f \u00f6nderli\u011fi ve parti teorisi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:locale:alternate\" content=\"en_EN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"150. y\u0131l\u0131nda Lenin, s\u0131n\u0131f \u00f6nderli\u011fi ve parti teorisi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ender \u015eiar Arg\u0131n \u201cLenin g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor, fakat yine de aram\u0131zda dola\u015f\u0131yor.\u201d Vladimir Mayakovski Gazete yaz\u0131lar\u0131nda kod ismi olarak kulland\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imiyle Lenin, orijinal ismiyle Vladimir \u0130lyi\u00e7 Ulyanov\u2019un do\u011fumunun \u00fczerinden tam 150 y\u0131l ge\u00e7ti. 1870\u2019te Orta Volga, Simbirsk\u2019te, \u00f6\u011fretmen ve ayd\u0131n bir ailenin \u00e7ocu\u011fu olarak d\u00fcnyaya gelmi\u015fti. Peki, \u00e7ok\u00e7a ara\u015ft\u0131rma-incelemeye konu olan ve \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00fczerinden neredeyse bir as\u0131r ge\u00e7mi\u015f bir devrimci \u00f6nderi bug\u00fcn […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Teori ve Eylem\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-11-02T14:40:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-01-17T12:34:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/3.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"731\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"404\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"36 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/11\\\/02\\\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/11\\\/02\\\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\"},\"headline\":\"150. y\u0131l\u0131nda Lenin, s\u0131n\u0131f \u00f6nderli\u011fi ve parti teorisi\",\"datePublished\":\"2020-11-02T14:40:40+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-17T12:34:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/11\\\/02\\\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\\\/\"},\"wordCount\":8765,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/11\\\/02\\\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/11\\\/3.jpg\",\"articleSection\":[\"48. Say\u0131 \\\/ Kas\u0131m 2020\",\"Tarih\",\"Ender \u015eiar Arg\u0131n\"],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/11\\\/02\\\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/11\\\/02\\\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\\\/\",\"name\":\"150. y\u0131l\u0131nda Lenin, s\u0131n\u0131f \u00f6nderli\u011fi ve parti teorisi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/11\\\/02\\\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/11\\\/02\\\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/11\\\/3.jpg\",\"datePublished\":\"2020-11-02T14:40:40+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-17T12:34:19+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/11\\\/02\\\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/11\\\/02\\\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/11\\\/02\\\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/11\\\/3.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/11\\\/3.jpg\",\"width\":731,\"height\":404},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/11\\\/02\\\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"150. y\u0131l\u0131nda Lenin, s\u0131n\u0131f \u00f6nderli\u011fi ve parti teorisi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"description\":\"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"width\":400,\"height\":400,\"caption\":\"Teori ve Eylem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/teoriveeylem\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/teoriveeylem\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/teoriveeylem\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"150. y\u0131l\u0131nda Lenin, s\u0131n\u0131f \u00f6nderli\u011fi ve parti teorisi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"[:tr]150. y\u0131l\u0131nda Lenin, s\u0131n\u0131f \u00f6nderli\u011fi ve parti teorisi[:] - Teori ve Eylem","og_description":"Ender \u015eiar Arg\u0131n \u201cLenin g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor, fakat yine de aram\u0131zda dola\u015f\u0131yor.\u201d Vladimir Mayakovski Gazete yaz\u0131lar\u0131nda kod ismi olarak kulland\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imiyle Lenin, orijinal ismiyle Vladimir \u0130lyi\u00e7 Ulyanov\u2019un do\u011fumunun \u00fczerinden tam 150 y\u0131l ge\u00e7ti. 1870\u2019te Orta Volga, Simbirsk\u2019te, \u00f6\u011fretmen ve ayd\u0131n bir ailenin \u00e7ocu\u011fu olarak d\u00fcnyaya gelmi\u015fti. Peki, \u00e7ok\u00e7a ara\u015ft\u0131rma-incelemeye konu olan ve \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00fczerinden neredeyse bir as\u0131r ge\u00e7mi\u015f bir devrimci \u00f6nderi bug\u00fcn […]","og_url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/","og_site_name":"Teori ve Eylem","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","article_published_time":"2020-11-02T14:40:40+00:00","article_modified_time":"2023-01-17T12:34:19+00:00","og_image":[{"width":731,"height":404,"url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/3.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@teoriveeylem","twitter_site":"@teoriveeylem","twitter_misc":{"Yazan:":false,"Tahmini okuma s\u00fcresi":"36 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c"},"headline":"150. y\u0131l\u0131nda Lenin, s\u0131n\u0131f \u00f6nderli\u011fi ve parti teorisi","datePublished":"2020-11-02T14:40:40+00:00","dateModified":"2023-01-17T12:34:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/"},"wordCount":8765,"publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/3.jpg","articleSection":["48. Say\u0131 \/ Kas\u0131m 2020","Tarih","Ender \u015eiar Arg\u0131n"],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/","name":"150. y\u0131l\u0131nda Lenin, s\u0131n\u0131f \u00f6nderli\u011fi ve parti teorisi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/3.jpg","datePublished":"2020-11-02T14:40:40+00:00","dateModified":"2023-01-17T12:34:19+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr-TR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/#primaryimage","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/3.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/3.jpg","width":731,"height":404},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/11\/02\/150-yilinda-lenin-sinif-onderligi-ve-parti-teorisi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"150. y\u0131l\u0131nda Lenin, s\u0131n\u0131f \u00f6nderli\u011fi ve parti teorisi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","name":"Teori ve Eylem","description":"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi","publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization","name":"Teori ve Eylem","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","width":400,"height":400,"caption":"Teori ve Eylem"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","https:\/\/x.com\/teoriveeylem","https:\/\/www.instagram.com\/teoriveeylem\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c","name":"admin","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1383"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3049,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1383\/revisions\/3049"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}