{"id":1256,"date":"2020-06-07T13:39:10","date_gmt":"2020-06-07T10:39:10","guid":{"rendered":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?p=1256"},"modified":"2023-01-16T14:19:27","modified_gmt":"2023-01-16T11:19:27","slug":"isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/","title":{"rendered":"\u2018\u0130\u015fin demokratikle\u015ftirilmesi\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve \u2018finansalla\u015fma\u2019 \u00fczere k\u0131sa bir tart\u0131\u015fma"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Yusuf Akda\u011f<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-very-dark-gray-color\"><em>\u201c<\/em><em>Covid-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n etkileri<\/em><em>\u201d<\/em><em> <\/em><em>dolay\u0131s\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen tart\u0131\u015fmalara i\u015faret eden Prof. Dr. Erin\u00e7 Yeldan, Cumhuriyet Gazetesi\u2019ndeki makalesinde,<\/em><em> s<\/em>alg\u0131nla m\u00fccadelenin \u201c<em>salt bir&nbsp;<\/em><em>sa\u011fl\u0131k<\/em><em> hizmetleri m\u00fccadelesinden<\/em>&nbsp;ibaret\u201d olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; k\u00fcresel sistemin \u201c<em>ekonomi politik d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesine y\u00f6nelik tahayy\u00fcl ve tart\u0131\u015fmalar\u0131<\/em>\u201d da uyarm\u0131\u015f oldu\u011funu belirterek, \u201c<em>sol<\/em>\u201ddaki baz\u0131 yakla\u015f\u0131mlara ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerini a\u00e7\u0131klad\u0131. Bir s\u00fcre \u00f6nce, d\u00f6rt bin kadar akademisyen, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve aktivistin imzas\u0131yla yay\u0131mlanan&nbsp;<em>\u201c<\/em><a><em>i\u015fin demokratikle\u015ftirilmesi<\/em><\/a><em>\u201d<\/em>&nbsp;ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7a\u011fr\u0131ya i\u015faret eden Yeldan, bu \u00e7a\u011fr\u0131da imzas\u0131 olanlar\u0131n <em>\u201c<\/em><em>umutsuzca beklemektense, d\u00fcnyadaki ya\u015fam\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in \u015firketleri demokratikle\u015ftirmek, i\u015fi meta olmaktan \u00e7\u0131karmak ve insan\u0131 ve eme\u011fini sadece bir&nbsp;<\/em><em>\u2018kaynak<\/em><em>\u2019<\/em><em>tan ibaret g\u00f6rmekten vazge\u00e7mek<\/em><em>\u201d<\/em>&nbsp;\u015feklinde ifade ettikleri g\u00f6r\u00fc\u015flerine dikkat \u00e7ekerek \u201c<em>\u0130lgili metinde ge\u00e7en bir\u00e7ok \u00f6neriye kat\u0131lmakla birlikte, metnin \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n daha radikal \u00f6\u011feler i\u00e7ererek, kapitalist sistemin daha sert ve tutarl\u0131 ele\u015ftirileriyle zenginle\u015ftirilmi\u015f; ve hedefine kapitalist sistemden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 koyan; k\u0131sacas\u0131, sosyalist toplum tahayy\u00fcllerimize odaklanan bir bi\u00e7imde sunulmas\u0131n\u0131 ku\u015fkusuz arzu ederdik<\/em>\u201d diyordu.<a href=\"#_ftn1\">[1]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Ancak,&nbsp;Sol\u2019un<\/em><em> <\/em><em>alternatiflerinin<\/em><em>&nbsp;sunulmas\u0131, ya\u015fam\u0131n somut ger\u00e7ekli\u011finde her zaman bu kadar basit ve yal\u0131n bir eylem olam\u0131yor<\/em>\u201d \u015feklinde anla\u015f\u0131lmas\u0131 biraz da zorluk g\u00f6steren bir c\u00fcmleyle devam eden Yeldan, niyetinin veya iddias\u0131n\u0131n \u201c<em>kapitalizmi idare etmek<\/em>\u201d olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u201c<em>sadece bir k\u00f6\u015fe yaz\u0131s\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 dahilinde bu alternatif meselesi konusunda bir deneme yapmak arzusunda<\/em>\u201d oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Buradan s\u00f6z\u00fc <strong>\u2018alternatif\u2019 sorununa getirerek,<\/strong><strong> <\/strong><em>\u201c<\/em><em>Alternatifleriniz ne<\/em><em>\u201d<\/em>&nbsp;sorusuna yan\u0131t olarak Sol\u2019un \u201c<em>tehlikeli ikileminin s\u00f6z konusu oldu\u011funu<\/em>\u201d g\u00f6zlemledi\u011fini belirten Yeldan; \u201c<em>Verili ko\u015fullar alt\u0131nda, aciliyet gerektiren ger\u00e7ek\u00e7i ve somut alternatif \u00f6neriler<\/em>\u201din \u00e7o\u011fu kez&nbsp;<em>\u2018sistem-i\u00e7i\u2019<\/em>&nbsp;olarak ve&nbsp;<em>\u201c<\/em><em>kapitalist sistemin y\u0131k\u0131lmas\u0131 ve sosyalizmin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi<\/em><em>\u201d<\/em>&nbsp;hedefiyle \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fi \u015feklinde ele\u015ftirildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. \u201c<em>Ancak<\/em>\u201d diyordu, kriz gerek\u00e7esiyle \u201c<em>eme\u011fin sosyal kazan\u0131mlar\u0131na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclmesi ve krizin bedelinin emek\u00e7ilere \u00f6dettirilmesi \u00e7abalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00f6nerilen bir\u00e7ok politikan\u0131n&nbsp;<\/em><em>\u2018<\/em><em>sistem-i\u00e7i\u2019<\/em><em>&nbsp;unsurlar i\u00e7ermesi de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz<\/em>\u201dd\u0131r!<\/p>\n\n\n\n<p>Herhangi toplumsal iktisadi ve politik sorun dolay\u0131m\u0131yla g\u00fcndeme getirilen \u00f6nerilerin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7ilerin i\u00e7inde bulunulan durumdaki ve gelecekteki ya\u015fam ko\u015fullar\u0131nda ne t\u00fcrden bir etki ve i\u015fleve sahip olaca\u011f\u0131, s\u0131n\u0131f bilincine ula\u015fm\u0131\u015f bir proleter a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici \u00f6nem g\u00f6sterir. \u201c<em>Alternatifler<\/em>\u201d sorunsal\u0131 ve sorusuna yan\u0131t, \u00e7ok genelde, bu temel kriter \u00fczerinden verilir veya verilmelidir.<br>Bu t\u00fcr sorun ve tart\u0131\u015fmalar s\u00f6z konusu oldu\u011funda, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin verili ko\u015fullardaki talepleri ve bunun s\u0131n\u0131rlar\u0131 ile, \u00f6rnek olsun, kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fcden kurtulu\u015f gibi sonal bir hedef aras\u0131ndaki ili\u015fki, farkl\u0131 siyasal ak\u0131m ve g\u00f6r\u00fc\u015fler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6ncelikler ve ama\u00e7 ba\u011flam\u0131 dolay\u0131m\u0131nda \u00fczerinde birle\u015filmi\u015f olmaktan \u00e7ok, farkl\u0131l\u0131klara neden olmu\u015ftur. Bu zorlu\u011fu Yeldan da teslim etmektedir. Ancak, spesifik olanla genel olan, somut-g\u00fcncel ve hatta acil olanla daha temel ve sorunu b\u00fct\u00fcnsel olarak \u00e7\u00f6zerek ortadan kald\u0131ran aras\u0131ndaki ili\u015fkide, ilkinin ikincisine tabi k\u0131l\u0131narak ele al\u0131nmas\u0131na dair bir devrimci tutum da vard\u0131r ve do\u011fru olan da budur.<\/p>\n\n\n\n<p>Nitekim Yeldan da, \u201c<em>s\u0131n\u0131f pusulas\u0131n\u0131 yitirmek<\/em>&nbsp;<em>tehlikesi<\/em>\u201dnden, \u201c<em>hedeften sapma ve nihai \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn kapitalist sistemin d\u0131\u015f\u0131nda, sosyalizmde oldu\u011fu ufkunu yitirmemek gerekli<\/em>\u201dli\u011finden s\u00f6z ediyor hatta bunu vurguluyor. Sorun kapitalist sistemin \u00fcr\u00fcn\u00fc sorunlar oldu\u011funda; s\u00f6m\u00fcr\u00fc dolay\u0131ml\u0131 ve sosyal-ekonomik ve politik sonu\u00e7lar \u00e7er\u00e7evesindeki taleplerin elde edilmesi, sistem i\u00e7i olma-sistem i\u00e7iyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalma gibi bir \u00f6zellik g\u00f6sterebilir. Nitekim, kapitalist \u00f6zel m\u00fclkiyet sistemini hedef alan ve proletaryan\u0131n devrimci s\u0131n\u0131f iktidar\u0131 arac\u0131yla kapitalizmin tasfiyesini \u00f6ng\u00f6ren bir devrim program\u0131, ancak kapitalizm \u201c<em>d\u0131\u015f\u0131<\/em>\u201dna \u00e7\u0131k\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilebilirken, \u00e7al\u0131\u015fma ve ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi; \u00fccret art\u0131\u015f\u0131, siyasal-sendikal \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6n\u00fcndeki engellerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, asgari \u00fccretten vergi al\u0131nmamas\u0131, sosyal haklar\u0131n tan\u0131nmas\u0131 ve sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitimin her kademede herkes i\u00e7in paras\u0131z ve ula\u015f\u0131labilir k\u0131l\u0131nmas\u0131, genel i\u015fsizlik sigortas\u0131, gelirlere oranl\u0131 vergi sistemi ve y\u00fcksek gelirli sermaye kesimlerinden servet vergisi al\u0131nmas\u0131, cinsiyet e\u015fitli\u011finin toplumsal ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda temel bir ilke olarak kabul edilmesi, \u00e7ocuk ve ya\u015fl\u0131 bak\u0131m\u0131, \u00e7al\u0131\u015fan anneler i\u00e7in i\u015fyerlerinde-veya biti\u015fi\u011finde emzirme odalar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131, 50 ki\u015fi ve \u00fcst\u00fc \u00e7al\u0131\u015fan emek\u00e7inin oldu\u011fu i\u015fyerlerinde doktor ve sa\u011fl\u0131k ekibi bulundurulmas\u0131, i\u015ften atmalar\u0131n yasaklanmas\u0131 vb. gibi talepler, kapitalizm ko\u015fullar\u0131nda da m\u00fccadele ile elde edilebilirler. \u0130\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerle birlikte ilerici demokrat \u00e7evreler, ayd\u0131nlar ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131ndan yana m\u00fccadeleci sendikac\u0131lar bu talepler i\u00e7in m\u00fccadelede birle\u015fmelidirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Pusulay\u0131 \u015fa\u015f\u0131rmamak bu ayr\u0131m\u0131 buland\u0131rmamaya ba\u011fl\u0131d\u0131r. Acil ekonomik-demokratik talepler i\u00e7in m\u00fccadele ile sosyalizm m\u00fccadelesi aras\u0131nda, ilkinin ikincisine ba\u011flanmas\u0131 gibi bir ili\u015fki vard\u0131r ve bunu da g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Genelle\u015fmi\u015f, kolayc\u0131 bir anlay\u0131\u015fla kullan\u0131lan \u201c<em>sol<\/em>\u201d kavram\u0131n\u0131 veri alarak s\u00f6ylersek, \u201c<em>sol<\/em>\u201dun \u00e7ok farkl\u0131 kulvarlar\u0131n\u0131n oldu\u011fu; liberal sol d\u00fczen-i\u00e7ilik ile, reformist d\u00fczen savunuculu\u011fuyla, sol-anar\u015fizan toptanc\u0131l\u0131k ve \u00f6zel ve \u00f6zg\u00fcn durum tan\u0131mazl\u0131kla Marksist solu kar\u0131\u015ft\u0131rmamak gereklili\u011fi ise bizim \u00fclkemizde hemen her zaman bir ihtiya\u00e7 olmu\u015ftur ve hala da \u00f6yledir. Bu bak\u0131mdan,<em> \u201c<\/em><em>bu sistemde hi\u00e7bir \u015fey de\u011fi\u015ftirilemez, sosyalizm gelecek sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fclecek<\/em><em>\u201d<\/em>&nbsp;yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n Marksistlerle, devrimci s\u0131n\u0131f partisiyle herhangi ili\u015fkisi kurulamaz. Bu tutum, evet, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva solculu\u011fuyla malul \u201c<em>solcu<\/em>\u201dlar\u0131n ve anar\u015fizan ki\u015fi ve gruplar\u0131n tutumudur ve reddedilmelidir. Ne var ki, en az\u0131ndan onun kadar gereklilik g\u00f6steren di\u011fer \u015fey de, bu sol sekter \u00e7ocukluk hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131, Marksistleri de kapsayacak \u015fekilde \u201c<em>sol<\/em>\u201d ile genel bir ili\u015fkide g\u00f6stermeme sorumlulu\u011fudur. Bu ayr\u0131m gereklidir ve sorumluluk duyan her ayd\u0131n taraf\u0131ndan da g\u00f6zetilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Her somut durumda, Marksistler, s\u0131n\u0131f g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileriyle birlikte mevcut ve muhtemel geli\u015fmeleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutan talepler m\u00fccadelesini \u00f6nemser ve y\u00fcr\u00fct\u00fcr. Programatik ve taktik m\u00fccadele platformu da buna uygundur ve bunu gerekli k\u0131lar. \u00d6rne\u011fin, K\u0130T\u2019lerin \u00f6zelle\u015ftirilmesine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele edilmi\u015ftir, bu gerekliydi; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu i\u015fletmelerde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin sadece kazan\u0131lm\u0131\u015f sosyal haklar\u0131 gasp edilmiyor, i\u015fsizlik ve yoksullukla y\u00fcz y\u00fcze de b\u0131rak\u0131l\u0131yorlard\u0131. Bu i\u015fletmeler elbette kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerini temel alarak \u00e7al\u0131\u015fmaktayd\u0131; birer devlet i\u015fletmesi -devlet kapitalisti de denebilir- olmalar\u0131, uluslararas\u0131 ve i\u015fbirlik\u00e7i \u00f6zel sermayeye pe\u015fke\u015f \u00e7ekilmeleri, i\u015f\u00e7i ve di\u011fer emek\u00e7ileri\u201a \u201c<em>ma\u011fdur etti\u011fi<\/em>\u201d; toplumsall\u0131\u011f\u0131 nedeniyle daha ileriden sosyal-ekonomik merkezile\u015fmeyi temsil ederlerken ayn\u0131 zamanda sosyalizm m\u00fccadelesinin ba\u015far\u0131s\u0131yla birlikte yeni ekonomik sistemin dayanaklar\u0131 da olabilecek geli\u015fkinlik d\u00fczeyleriyle de tasfiyeleri, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n aleyhineydi. Ama k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva solculu\u011fu, bunlar\u0131n kapitalist karakterinden hareketle \u201c<em>ha devlet i\u015fletmi\u015f ha \u00f6zel tekellerin eline ge\u00e7mi\u015f fark etmez<\/em>\u201d anlay\u0131\u015f\u0131yla bu tasfiyeyi \u00f6nemsemeyecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeldan\u2019\u0131n sistem i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015febilir \u00f6nlemler bahsinde s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi \u201c<em>spek\u00fclatif i\u015flemlerin azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in t\u00fcm d\u00fcnyada borsalar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131<\/em>\u201d ve \u201c<em>zaten bir kumarhane oyununa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f finansal i\u015flemlerin ana merkezi olan borsalardan reel ekonomiye kaynak aktar\u0131lmas\u0131<\/em>\u201d ise -ki Yeldan bunun \u201c<em>son derece devrimci bir ad\u0131m<\/em>\u201d olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir- daha ayr\u0131nt\u0131da sakl\u0131 bir durumu tart\u0131\u015fmay\u0131 gerektirir. Yeldan\u2019\u0131n da i\u015faret etti\u011fi \u00fczere sermaye \u00f6rg\u00fctleri ve \u015firketlerinin buna tahamm\u00fcl etmemeleri \u00e7\u0131karlar\u0131 gere\u011fidir; onlar ku\u015fkusuz, \u201c<em>finans\u0131n ve imar rantlar\u0131n\u0131n vergilendirilmesi \u00f6nerilerine<\/em>\u201d kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacaklard\u0131r; ama buradaki as\u0131l sorun bunu kabul edip-etmemenin \u00f6tesinde, bu \u00f6neri dolay\u0131s\u0131yla ya da bu \u00f6neri kapsam\u0131nda dile getirilen ve kapitalist \u00fcretim sistemiyle; onun karakteristik temel \u00f6zelliklerine ili\u015fkin bir d\u00fc\u015f\u00fcncededir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>\u00c7\u00fcnk\u00fc<\/em>\u201d -diyor Yeldan-, \u201c<em>art\u0131k k\u00e2rlar\u0131n ve sermaye birikiminin ana kayna\u011f\u0131 rant ve finansal spek\u00fclasyona indirgenmi\u015f haldedir. Bu ana damar\u0131n kesilmesi kapitalizmi susuz b\u0131rakacak, sermayenin k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte birikim kanallar\u0131n\u0131 kapatacak niteliktedir. \u0130lk bak\u0131\u015fta masum ve&nbsp;\u2018sistem i\u00e7i\u2019&nbsp;gibi duran bu t\u00fcr \u00f6nerilere kapitalizmin tahamm\u00fcl\u00fc dahi yoktur.<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bir kez daha belirtelim; kapitalizmin ve kapitalistlerin, borsalar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131na ve finansal sermayenin reel sekt\u00f6re \u00e7ekilmesine \u201c<em>r\u0131za g\u00f6stermeleri<\/em>\u201d, evet belki beklenemez, ama finansal sermayeyi \u201c<em>kapitalizmin ana damar\u0131<\/em>\u201d ve \u201c<em>k\u00e2rlar\u0131n ve sermaye birikiminin ana kayna\u011f\u0131<\/em>\u201d g\u00f6steren g\u00f6r\u00fc\u015f, kapitalizm ger\u00e7ekli\u011fini, oldu\u011fundan farkl\u0131 g\u00f6sterir. Yukar\u0131daki \u00f6neride bulunulabilinir ya da bulunulmaz, bu ayr\u0131 bir konu ama kapitalizmi kapitalizm yapan, finansal sermayenin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, borsa oyunlar\u0131n\u0131n boyutlar\u0131 de\u011fil art\u0131 de\u011fer s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc olanakl\u0131 k\u0131lan sermayenin geni\u015fleyen yeniden \u00fcretimidir. Bu birinci ve temel etken ve ko\u015ful olmaks\u0131z\u0131n kapitalizm var olamazd\u0131 ve \u015fimdi de o olmadan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremez. K\u00e2r\u0131n ve sermaye birikiminin ana kayna\u011f\u0131n\u0131 art\u0131-de\u011fer \u00fcretiminde de\u011fil de finansal de\u011fi\u015fimde, borsa oyunlar\u0131nda, de\u011ferli k\u00e2\u011f\u0131t al\u0131\u015f veri\u015finde, bono ve tahvil i\u015flemlerinde arayan ve bulanlar\u0131n, bunlar\u0131n ana kayna\u011f\u0131 hakk\u0131nda tutarl\u0131 bir a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve ispatlar\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r ve yoktur. Bunun yerine, genelle\u015ftirilerek bu s\u00f6ylem yinelenmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ba\u015fka de\u011ferli akademisyen olan P\u0131nar Bedirhano\u011flu da kapitalizmin art\u0131k finansalla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedir. Bu yakla\u015f\u0131ma g\u00f6re,\u201c<em>finansal serbestle\u015fme, geni\u015fleme, derinle\u015fme, tabana yay\u0131lma ya da i\u00e7erme politikalar\u0131 sonucunda kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin yeniden \u00fcretiminde finansal alan\u0131n<\/em>\u201d oynad\u0131\u011f\u0131 rol, 1980\u2019ler sonras\u0131 d\u00f6neme ili\u015fkin \u201c<em>yeni ve kritik<\/em>\u201d bir \u00f6zellik kazanm\u0131\u015f; kapitalizm \u201c<em>finansalla\u015fm\u0131\u015f<\/em>\u201dt\u0131r!<a href=\"#_ftn2\">[2]<\/a>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kapitalist yeniden \u00fcretim s\u00fcreciyle \u201c<em>finansalla\u015fma<\/em>\u201d aras\u0131ndaki ili\u015fkinin, \u201c<em>kapitalizmin finansalla\u015fmas\u0131<\/em>\u201d y\u00f6n\u00fcnde de\u011fi\u015fim ge\u00e7irdi\u011fini varsayan bu g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131nda, banka sermayesiyle sanayi sermayesinin birli\u011fini ifade eden mali sermayenin (\u201c<em>finans kapital<\/em>\u201d) g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 devasa boyutlar ve uluslararas\u0131 alandaki etkinli\u011finden hareketle bu sermayenin \u201c<em>toplumsal yeniden \u00fcretim s\u00fcreci<\/em>\u201dndeki rol\u00fc salt parasal i\u015flemlere indirgenmektedir. \u201c<em>Finansal sermaye<\/em>\u201d oysa sahiplerine \u201c<em>basit ka\u011f\u0131t oyunlar\u0131<\/em>\u201dyla b\u00fcy\u00fck miktarda rant sa\u011flamakla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayan bir iktisadi dola\u015f\u0131m alan\u0131na ve olana\u011f\u0131na sahiptir. Bor\u00e7 ve krediler yoluyla, hisse al\u0131m-sat\u0131m\u0131yla \u201c<em>\u00fcretken sermaye alan\u0131<\/em>\u201dna girmekte; kapitalist yeniden \u00fcretim s\u00fcrecinin devrelerinde de aktif rol oynamaktad\u0131r. Kapitalist geli\u015fmenin tekelci a\u015famaya varmas\u0131 ba\u015fkaca bir\u00e7ok sonucuyla birlikte mali sermaye ve bankalar\u0131n rol\u00fcn\u00fc, daha etkin d\u00fczeyde olmak \u00fczere art\u0131r\u0131r ve \u201c<em>de\u011ferli ka\u011f\u0131t ticareti<\/em>\u201dyle ya da Engels ve Lenin\u2019in s\u00f6yledi\u011fi \u00fczere az say\u0131daki \u201c<em>para babas\u0131<\/em>\u201d i\u00e7in \u201c<em>kupon keserek<\/em>\u201d asalak\u00e7a ya\u015fama olana\u011f\u0131n\u0131 do\u011fururken, daha riskli bir alan olmas\u0131na kar\u015f\u0131n \u00fcretim sekt\u00f6rlerinden de b\u00fcsb\u00fct\u00fcn uzak durmaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-very-dark-gray-color\">Mali sermayenin g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131 ve 1980\u2019lerde uygulamaya konan uluslararas\u0131 \u201c<em>neoliberal<\/em>\u201d ekonomi politikalar ba\u011flam\u0131yla sermaye ak\u0131\u015f\u0131 \u00f6n\u00fcndeki \u201c<em>g\u00fcmr\u00fck duvarlar\u0131<\/em>\u201d engelinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131\/finansal serbestle\u015fme, tekelci kapitalist geli\u015fme ve d\u00fcnya pazarlar\u0131 \u00fczerine rekabetin hem \u00fcr\u00fcn\u00fc hem de onu k\u0131z\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 rol oynayan bir etkenidir. <a>Sermayenin d\u00fcnya pazarlar\u0131na ak\u0131\u015f\u0131 \u00f6n\u00fcndeki \u201c<em>devlet\u00e7i engeller<\/em>\u201din kald\u0131r\u0131lmas\u0131, spek\u00fclatif olarak adland\u0131r\u0131lan \u201c<em>fazla sermaye<\/em>\u201dnin borsa i\u015flemleriyle birlikte para-banka faizleri ve rant getirisiyle b\u00fcy\u00fck miktarlara ula\u015fmas\u0131, kapitalizmin tekelci sermaye \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n bir ger\u00e7ekli\u011fi olmak birlikte onun temel \u00f6zelli\u011fini ortadan kald\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131r. Kapitalizmin ana damar\u0131 ya da damarlar\u0131 borsada de\u011fil, dolays\u0131z \u00fcretim alan\u0131nda, art\u0131-de\u011fer \u00fcretimini olanakl\u0131 k\u0131lan ili\u015fkiler alan\u0131ndad\u0131r.<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Hal b\u00f6yle olunca, bu \u00f6nermelerden \u00f6nce, konunun temel ya da ana unsurlar\u0131yla a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131nda anla\u015fmak veya anla\u015famamak daha \u00f6nemli hale gelir. Yeldan\u2019\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi, Blankist devrimcilere y\u00f6nelik ele\u015ftiriyle buradaki konunun do\u011frudan ba\u011f\u0131n\u0131 kurmak zor olsa gerektir. Buradaki tart\u0131\u015fma \u00e7\u00fcnk\u00fc devrimin ara a\u015famalardan m\u0131 ge\u00e7erek, yoksa dolays\u0131z ve d\u00fcmd\u00fcz bir yoldan m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi de\u011fil, kapitalizm i\u00e7i reformcu taleplerin savunulur olup-olmamas\u0131yla ili\u015fkindir. Ve biz, yukar\u0131da bu konudaki d\u00fc\u015f\u00fcncemizi k\u0131saca da olsa belirtmi\u015f bulunuyoruz. Lenin\u2019in yineledi\u011fi ve Engels\u2019in \u201c<em>Blankist-Kom\u00fcnc\u00fclerin manifestosuna<\/em>\u201d y\u00f6neltti\u011fi ele\u015ftiriler ise, ku\u015fkusuz\u201a yerden g\u00f6\u011fe kadar hakl\u0131yd\u0131!<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> Erin\u00e7 Yeldan\u2018dan yap\u0131lan t\u00fcm al\u0131nt\u0131lar Cumhuriyet gazetesindeki k\u00f6\u015fe yaz\u0131s\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bkz. <a href=\"https:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/yazarlar\/erinc-yeldan\/solun-alternatifler-meselesi-1741221\">https:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/yazarlar\/erinc-yeldan\/solun-alternatifler-meselesi-1741221<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a> <a>Bedirhano\u011flu<\/a>, P\u0131nar (2009) \u201cFinansalla\u015fma, Yeni S\u0131n\u0131fsal \u00c7eli\u015fkiler ve Devletin D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc\u201c, <em>\u00c7al\u0131\u015fma ve Toplum<\/em>, Say\u0131: 60, <a href=\"http:\/\/calismatoplum.org\/calisma\/finansallasma-yeni-sinifsal-celiskiler-ve-devletin-donusumu\/\">http:\/\/calismatoplum.org\/calisma\/finansallasma-yeni-sinifsal-celiskiler-ve-devletin-donusumu\/<\/a> (Eri\u015fim Tarihi: 25.05.2020)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yusuf Akda\u011f \u201cCovid-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n etkileri\u201d dolay\u0131s\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen tart\u0131\u015fmalara i\u015faret eden Prof. Dr. Erin\u00e7 Yeldan, Cumhuriyet Gazetesi\u2019ndeki makalesinde, salg\u0131nla m\u00fccadelenin \u201csalt bir&nbsp;sa\u011fl\u0131k hizmetleri m\u00fccadelesinden&nbsp;ibaret\u201d olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; k\u00fcresel sistemin \u201cekonomi politik d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesine y\u00f6nelik tahayy\u00fcl ve tart\u0131\u015fmalar\u0131\u201d da uyarm\u0131\u015f oldu\u011funu belirterek, \u201csol\u201ddaki baz\u0131 yakla\u015f\u0131mlara ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerini a\u00e7\u0131klad\u0131. Bir s\u00fcre \u00f6nce, d\u00f6rt bin kadar akademisyen, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve aktivistin imzas\u0131yla yay\u0131mlanan&nbsp;\u201ci\u015fin demokratikle\u015ftirilmesi\u201d&nbsp;ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7a\u011fr\u0131ya i\u015faret eden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1257,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[1,379,370,362],"tags":[],"class_list":["post-1256","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazilar","category-iktisat","category-kuram","category-yusuf-akdag"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u2018\u0130\u015fin demokratikle\u015ftirilmesi\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve \u2018finansalla\u015fma\u2019 \u00fczere k\u0131sa bir tart\u0131\u015fma<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:locale:alternate\" content=\"en_EN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u2018\u0130\u015fin demokratikle\u015ftirilmesi\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve \u2018finansalla\u015fma\u2019 \u00fczere k\u0131sa bir tart\u0131\u015fma\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yusuf Akda\u011f \u201cCovid-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n etkileri\u201d dolay\u0131s\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen tart\u0131\u015fmalara i\u015faret eden Prof. Dr. Erin\u00e7 Yeldan, Cumhuriyet Gazetesi\u2019ndeki makalesinde, salg\u0131nla m\u00fccadelenin \u201csalt bir&nbsp;sa\u011fl\u0131k hizmetleri m\u00fccadelesinden&nbsp;ibaret\u201d olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; k\u00fcresel sistemin \u201cekonomi politik d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesine y\u00f6nelik tahayy\u00fcl ve tart\u0131\u015fmalar\u0131\u201d da uyarm\u0131\u015f oldu\u011funu belirterek, \u201csol\u201ddaki baz\u0131 yakla\u015f\u0131mlara ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerini a\u00e7\u0131klad\u0131. Bir s\u00fcre \u00f6nce, d\u00f6rt bin kadar akademisyen, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve aktivistin imzas\u0131yla yay\u0131mlanan&nbsp;\u201ci\u015fin demokratikle\u015ftirilmesi\u201d&nbsp;ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7a\u011fr\u0131ya i\u015faret eden [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Teori ve Eylem\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-06-07T10:39:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-01-16T11:19:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"708\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/06\\\/07\\\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/06\\\/07\\\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\"},\"headline\":\"\u2018\u0130\u015fin demokratikle\u015ftirilmesi\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve \u2018finansalla\u015fma\u2019 \u00fczere k\u0131sa bir tart\u0131\u015fma\",\"datePublished\":\"2020-06-07T10:39:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-16T11:19:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/06\\\/07\\\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\\\/\"},\"wordCount\":2332,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/06\\\/07\\\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/06\\\/4.jpg\",\"articleSection\":[\"Yaz\u0131lar\",\"\u0130ktisat\",\"Kuram\",\"Yusuf Akda\u011f\"],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/06\\\/07\\\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/06\\\/07\\\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\\\/\",\"name\":\"\u2018\u0130\u015fin demokratikle\u015ftirilmesi\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve \u2018finansalla\u015fma\u2019 \u00fczere k\u0131sa bir tart\u0131\u015fma\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/06\\\/07\\\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/06\\\/07\\\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/06\\\/4.jpg\",\"datePublished\":\"2020-06-07T10:39:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-16T11:19:27+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/06\\\/07\\\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/06\\\/07\\\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/06\\\/07\\\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/06\\\/4.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/06\\\/4.jpg\",\"width\":1280,\"height\":708},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/06\\\/07\\\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u2018\u0130\u015fin demokratikle\u015ftirilmesi\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve \u2018finansalla\u015fma\u2019 \u00fczere k\u0131sa bir tart\u0131\u015fma\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"description\":\"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"width\":400,\"height\":400,\"caption\":\"Teori ve Eylem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/teoriveeylem\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/teoriveeylem\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/teoriveeylem\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u2018\u0130\u015fin demokratikle\u015ftirilmesi\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve \u2018finansalla\u015fma\u2019 \u00fczere k\u0131sa bir tart\u0131\u015fma","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"[:tr]\u2018\u0130\u015fin demokratikle\u015ftirilmesi\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve \u2018finansalla\u015fma\u2019 \u00fczere k\u0131sa bir tart\u0131\u015fma[:] - Teori ve Eylem","og_description":"Yusuf Akda\u011f \u201cCovid-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n etkileri\u201d dolay\u0131s\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen tart\u0131\u015fmalara i\u015faret eden Prof. Dr. Erin\u00e7 Yeldan, Cumhuriyet Gazetesi\u2019ndeki makalesinde, salg\u0131nla m\u00fccadelenin \u201csalt bir&nbsp;sa\u011fl\u0131k hizmetleri m\u00fccadelesinden&nbsp;ibaret\u201d olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; k\u00fcresel sistemin \u201cekonomi politik d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesine y\u00f6nelik tahayy\u00fcl ve tart\u0131\u015fmalar\u0131\u201d da uyarm\u0131\u015f oldu\u011funu belirterek, \u201csol\u201ddaki baz\u0131 yakla\u015f\u0131mlara ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerini a\u00e7\u0131klad\u0131. Bir s\u00fcre \u00f6nce, d\u00f6rt bin kadar akademisyen, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve aktivistin imzas\u0131yla yay\u0131mlanan&nbsp;\u201ci\u015fin demokratikle\u015ftirilmesi\u201d&nbsp;ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7a\u011fr\u0131ya i\u015faret eden [&hellip;]","og_url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/","og_site_name":"Teori ve Eylem","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","article_published_time":"2020-06-07T10:39:10+00:00","article_modified_time":"2023-01-16T11:19:27+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":708,"url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@teoriveeylem","twitter_site":"@teoriveeylem","twitter_misc":{"Yazan:":false,"Tahmini okuma s\u00fcresi":"12 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c"},"headline":"\u2018\u0130\u015fin demokratikle\u015ftirilmesi\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve \u2018finansalla\u015fma\u2019 \u00fczere k\u0131sa bir tart\u0131\u015fma","datePublished":"2020-06-07T10:39:10+00:00","dateModified":"2023-01-16T11:19:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/"},"wordCount":2332,"publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4.jpg","articleSection":["Yaz\u0131lar","\u0130ktisat","Kuram","Yusuf Akda\u011f"],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/","name":"\u2018\u0130\u015fin demokratikle\u015ftirilmesi\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve \u2018finansalla\u015fma\u2019 \u00fczere k\u0131sa bir tart\u0131\u015fma","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4.jpg","datePublished":"2020-06-07T10:39:10+00:00","dateModified":"2023-01-16T11:19:27+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr-TR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/#primaryimage","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/4.jpg","width":1280,"height":708},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/06\/07\/isin-demokratiklestirilmesi-cagrisi-ve-finansallasma-uzere-kisa-bir-tartisma\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u2018\u0130\u015fin demokratikle\u015ftirilmesi\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve \u2018finansalla\u015fma\u2019 \u00fczere k\u0131sa bir tart\u0131\u015fma"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","name":"Teori ve Eylem","description":"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi","publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization","name":"Teori ve Eylem","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","width":400,"height":400,"caption":"Teori ve Eylem"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","https:\/\/x.com\/teoriveeylem","https:\/\/www.instagram.com\/teoriveeylem\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c","name":"admin","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1256"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3143,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1256\/revisions\/3143"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}