{"id":1230,"date":"2020-05-02T16:05:55","date_gmt":"2020-05-02T13:05:55","guid":{"rendered":"https:\/\/teoriveeylem.net\/?p=1230"},"modified":"2023-01-16T14:18:04","modified_gmt":"2023-01-16T11:18:04","slug":"salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/","title":{"rendered":"Salg\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleden sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u0130hsan \u00c7aralan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>31 Aral\u0131k 2019 g\u00fcn\u00fc \u00c7in\u2019de koronavir\u00fcs (Covid-19) salg\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n resmen duyurmas\u0131ndan beri d\u00fcnya koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi konu\u015fuyor. Vir\u00fcs\u00fcn Avrupa\u2019ya s\u0131\u00e7ray\u0131p geli\u015fmi\u015f \u00fclkeleri pen\u00e7esine ald\u0131\u011f\u0131 son birka\u00e7 aydan beri ise koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadele medya ve siyasetin ba\u015f g\u00fcndemi, hatta ba\u015fl\u0131ca g\u00fcndemi oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Salg\u0131nla birlikte \u00fclkelerde ekonomik ve sosyal faaliyet, insanlar aras\u0131ndaki sosyal ili\u015fkiler minimum d\u00fczeye inerken siyasetin \u00f6ncelikli konusu da \u00f6nlemlere indirgenmi\u015f bulunuyor. Ekonomi ise g\u00fcnl\u00fck \u00f6nlemlerin yan\u0131 s\u0131ra \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki aylar ve y\u0131llarca s\u00fcrebilecek vir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin muhtemel sonu\u00e7lar\u0131 \u00fcst\u00fcnden tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Burjuva iktisat\u00e7\u0131lar\u0131 ve ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra medya yorumcular\u0131 koronavir\u00fcsten sonraki d\u00fcnyan\u0131n nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 \u201c<em>Hi\u00e7bir \u015fey eskisi gibi olmayacak<\/em>\u201d kli\u015fesi etraf\u0131nda konu\u015fuyor, yaz\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 ve onunla ba\u011flant\u0131l\u0131 g\u00fcndemin bug\u00fcnden yar\u0131na kolay kolay geriye \u00e7ekilmeyece\u011fi \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki haftalarda, belki aylarda bile d\u00fcnyan\u0131n devam edece\u011fini s\u00f6ylemek bir abart\u0131 olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Koronavir\u00fcs, 2020\u2019nin ba\u015f\u0131nda \u00c7in\u2019de ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda pek de \u00f6nemsenmedi. Sadece \u00c7in\u2019i etkisi alt\u0131na alan bir \u201c<em>\u00c7in vir\u00fcs\u00fc<\/em>\u201d olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc ve bu \u00fclkenin ekonomisine darbe vuraca\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla, \u201c<em>ticaret sava\u015flar\u0131<\/em>\u201dnda bat\u0131 emperyalizminin \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamas\u0131na yard\u0131m edece\u011fi iddia edilerek koronavir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lmas\u0131na g\u00f6z yumuldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Vir\u00fcs\u00fcn, y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerini \u00c7in\u2019den sonra \u0130ran\u2019da g\u00f6stermesi de bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler taraf\u0131ndan biraz da keyifle izlendi. Dolay\u0131s\u0131yla Covid-19 g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fi iki ay boyunca rahatl\u0131kla yay\u0131lma imkan\u0131 buldu. Komplo teorisyenlerine g\u00f6re; ABD ve ila\u00e7 tekelleri bu vir\u00fcs\u00fc laboratuvarlarda \u00fcretip, bir biyolojik silah olarak \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 kullanmaktayd\u0131. Ama aradan iki aydan sonra D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6), Covid-19\u2019un t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 tehdit eden bir \u201c<em>pandemi<\/em>\u201d (d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde yay\u0131lan salg\u0131n) oldu\u011funu ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KAP\u0130TAL\u0130ZM\u0130N STRATEJ\u0130S\u0130: S\u00dcR\u00dc BA\u011eI\u015eIKLI\u011eI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>DS\u00d6\u2019n\u00fcn \u201c<em>pandemi<\/em>\u201d ilan etmesi, Covid 19\u2019un \u0130talya, \u0130spanya, Fransa, \u0130ngiltere, en son da ABD\u2019de on binlerce ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi salg\u0131n\u0131n pen\u00e7esine d\u00fc\u015fenlerin say\u0131s\u0131n\u0131n ise milyonlarla ifade edilmeye ba\u015flanmas\u0131yla birlikte, \u00f6zelle\u015ftirme ve ticarile\u015ftirme ile seyreden neoliberal ekonomilerde sa\u011fl\u0131k sistemlerinin s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi yer geni\u015f y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcne serildi. Sa\u011fl\u0131k sistemlerindeki zafiyet kapitalizmin insan ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki aczini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. B\u00f6ylece sa\u011fl\u0131k sistemi merkezde olmak \u00fczere bu s\u00fcre\u00e7te ya\u015fananlar kapitalist sistemin sorgulanmas\u0131na yol a\u00e7arak ekonomik, siyasi, ideolojik, hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn alanlar\u0131n\u0131 kapsayan tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Salg\u0131n d\u00fcnyan\u0131n ilk kapitalist \u00fclkesi, bu bak\u0131mdan da liberalizmin oldu\u011fu kadar neoliberalizmin de ana \u00fclkesi olan \u0130ngiltere\u2019nin kap\u0131s\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131nda \u00e7i\u00e7e\u011fi burnundaki Ba\u015fbakan Boris Johnson, k\u0131ta Avrupas\u0131\u2019nda ya\u015fananlara da bakarak kendi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201c<em>s\u00fcr\u00fc ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201d stratejisi olarak ilan etti. Dahas\u0131 bunu benimsemekle de kalmad\u0131; okullar\u0131n tatil edilmesi, kimi i\u015fletmelerin kapat\u0131lmas\u0131, soka\u011fa \u00e7\u0131kman\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131, k\u0131smi ya da genel karantina gibi t\u0131p-bilim \u00e7evrelerinin \u0131srarla \u00fcst\u00fcnde durdu\u011fu \u00f6nlemleri elinin tersiyle itti. Tipik bir yeni Malthuscu olarak Boris Johnson, n\u00fcfusun y\u00fczde 70\u2019inin enfekte olmas\u0131yla salg\u0131n\u0131n kendili\u011finden duraca\u011f\u0131n\u0131 savundu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanlar\u0131n hastanelere d\u00fc\u015fmesini, \u00f6lmesini umursamayan bu tavr\u0131yla Johnson d\u00fcnyan\u0131n tepkisini \u00fcst\u00fcne \u00e7ekti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc Johnson bu tutumuyla Malthus\u2019un<a href=\"#_ftn1\">[1]<\/a> (1766-1834), \u201c<em>\u00d6len \u00f6l\u00fcr kalan sa\u011flar bizimdir<\/em>\u201d diye pop\u00fclize edilen, iki y\u00fcz y\u0131l i\u00e7inde \u00e7\u0131plak kapitalizmin insan hayat\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki umursamazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tipik ve saf ifadesi olan i\u015f\u00e7i ve insanl\u0131k d\u00fc\u015fman\u0131 \u201c<em>N\u00fcfus Teorisi<\/em>\u201dnin 21. y\u00fczy\u0131lda hortlat\u0131lmas\u0131yd\u0131!<\/p>\n\n\n\n<p>Boris Johnson\u2019a destek \u0130ngiltere\u2019nin stratejik m\u00fcttefiki ABD\u2019den geldi.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump \u201c<em>Vir\u00fcs\u00fcn etkisi abart\u0131l\u0131yor, bu kadar \u00f6nleme gerek yok<\/em>\u201d diyerek Johnson\u2019a g\u00f6re daha ihtiyatl\u0131 konu\u015fsa da onunla uyumlu bir strateji belirledi. Ancak k\u0131sa s\u00fcrede vir\u00fcs\u00fcn b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131mlara yol a\u00e7arak ilerlemesi, \u00fclkede ortaya \u00e7\u0131kan tepkiler ve faturan\u0131n kendisine \u00e7\u0131kma ihtimali kar\u015f\u0131s\u0131nda Trump giderek \u201c<em>maliyeti daha a\u011f\u0131r<\/em>\u201d olan \u00f6nlemler almaya y\u00f6neldi. Ama o da Johnson ba\u015fta olmak \u00fczere Avrupal\u0131 liderler Conte, Macron, Sanchez gibi ge\u00e7 kam\u0131\u015ft\u0131! G\u00fcnde 5 bine ula\u015fan \u00f6l\u00fcm say\u0131s\u0131yla Avrupa\u2019dan sonra ABD de Covid-19\u2018un yay\u0131lmas\u0131n\u0131n merkez \u00fcss\u00fc haline gelmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Johnson\u2019\u0131n yeni Malthus\u2019cu yakla\u015f\u0131m\u0131 ve ona Trump\u2019\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 destek d\u00fcnyada tepkilerle kar\u015f\u0131land\u0131 ama ger\u00e7ekte \u0130talya, Fransa, \u0130spanya, T\u00fcrkiye ve vir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede en ba\u015far\u0131l\u0131 \u00fclkelerden say\u0131lan Almanya gibi kapitalist h\u00fck\u00fcmetlerin de yakla\u015f\u0131m\u0131 Malthus\u00e7ulukla maluld\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn bu \u00fclkelerin y\u00f6netimleri t\u0131pk\u0131 Orta\u00e7a\u011f\u2019daki bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar gibi Covid 19\u2019un da \u201c<em>s\u00fcr\u00fc ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201d ile a\u015f\u0131labilece\u011fi konusunda hemfikirdiler. Nitekim, vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemekten \u00e7ok yay\u0131lmay\u0131 sa\u011fl\u0131k sistemini \u00e7\u00f6kertmeyecek bir d\u00fczeyde tutmay\u0131 esas alan bir stratejide ortakla\u015ft\u0131lar. Bu y\u00fczden de vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nce artan sonra \u201c<em>plato<\/em>\u201d olu\u015fturan, en sonunda da ini\u015fe ge\u00e7en, n\u00fcfusun y\u00fczde 60-75\u2019nin enfekte olaca\u011f\u0131 varsay\u0131m\u0131n\u0131 benimseyen&nbsp; bir grafikle a\u00e7\u0131klamaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni Malthuscular da kamuoyu bask\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda baz\u0131 t\u0131bbi \u00f6nlemleri t\u0131p ve bilim \u00e7evrelerinden gelen kimi ekonomik ve sosyal ad\u0131mlar\u0131 atmay\u0131 kabul etmek zorunda kald\u0131lar. Nitekim Johnson ve Trump gibi neoliberalizmin bayraktarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapanlar bile kamuoyu bask\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda onlar\u0131n deyimiyle \u201c<em>ekonomiye maliyeti olan<\/em>\u201d tedbirlere y\u00f6neldi. Ama dikkate ald\u0131klar\u0131 \u00f6l\u00e7ek, insan hayat\u0131n\u0131n kurtar\u0131lmas\u0131 de\u011fil yap\u0131lacak masraf ile kurtar\u0131lanlar aras\u0131ndaki ili\u015fkiden \u201c<em>karl\u0131<\/em>\u201d \u00e7\u0131kmay\u0131 ba\u015farmakt\u0131r. E\u011fer kurtar\u0131lanlar yap\u0131lan masrafa de\u011fmiyorsa \u00f6nlem al\u0131nmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktalar. Di\u011ferleri ise bunu Trump ve Johnson gibi a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemiyorlar; \u201c<em>karantina yap\u0131ls\u0131n<\/em>\u201d diyen siyaset ve bilim \u00e7evrelerine, \u201c<em>Siz bunun maliyetini biliyor musunuz<\/em>\u201d diye arkadan dolanarak, insan hayat\u0131yla, birimi <em>dolar, paund, avro, lira <\/em>olan \u201c<em>maliyet<\/em>\u201di ayn\u0131 terazide tart\u0131yorlar. Bu d\u00f6nemde en riskli grupta bulunan ya\u015fl\u0131lar, sa\u011fl\u0131k sistemine s\u00fcrekli maliyet \u00e7\u0131karan kronik hastal\u0131k sahibi olanlar \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fcl\u00fc g\u00f6zden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f bulunuyor. Bunun yan\u0131 s\u0131ra i\u015f\u00e7iler, yoksul g\u00f6\u00e7menler ve siyahlar sa\u011fl\u0131k sistemi kapsam\u0131nda ikinci derecede vatanda\u015flar olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkeler aras\u0131nda al\u0131nan \u00f6nlemlerdeki farkl\u0131l\u0131klar o \u00fclkede demokrasi gelene\u011fine, halkta kazan\u0131mlara sahip \u00e7\u0131kma bilincinin ne kadar k\u00f6kle\u015fmi\u015f oldu\u011funa, sa\u011fl\u0131k sisteminin sosyal karakterinin ne kadar muhafaza edildi\u011fine ve elbette ki \u00fclkenin ekonomik g\u00fcc\u00fcne ba\u011fl\u0131 olmu\u015ftur. Di\u011fer yandan neo-Malthuscu yakla\u015f\u0131m\u0131n pratikteki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 en zenginlerin, doktorlar\u0131n\u0131, hizmet\u00e7ilerini gerekli neleri varsa \u00f6zel jetlerine y\u00fckleyip d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6zden \u0131rak k\u00f6\u015felerindeki adalar\u0131na, k\u00e2\u015fanelerine ka\u00e7mak oldu!<\/p>\n\n\n\n<p>Ku\u015fkusuz bunlar\u0131n say\u0131s\u0131 bir avu\u00e7tur ama d\u00fcnya ekonomisinin en tepesinde bulunan, \u201c<em>\u00f6zg\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201d y\u00fcksek olan bu kesimin davran\u0131\u015f\u0131, vir\u00fcs\u00fcn biyolojik yay\u0131lmas\u0131n\u0131n ve vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin s\u0131n\u0131fsall\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k bir kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ngiltere\u2019de veliaht Charles\u2019tan Ba\u015fbakan Johnson\u2019a, \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerde bakanlar\u0131n, milletvekillerinin vir\u00fcs kapmas\u0131, Trump\u2019a da vir\u00fcs bula\u015fm\u0131\u015f olabilece\u011fi \u015f\u00fcphesiyle test yap\u0131lmas\u0131na kadar haberlerin \u00e7\u0131kmas\u0131 \u201c<em>Vir\u00fcs kral, ba\u015fbakan, \u0131rk, din, milliyet, s\u0131n\u0131f fark\u0131 g\u00f6zetmiyor. Hepimiz ayn\u0131 gemideyiz<\/em>\u201d kli\u015fesi etraf\u0131nda d\u00f6nen propagandan\u0131n ana malzemesi yap\u0131lsa da ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7inde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc ki sermayenin \u00fcst d\u00fczey temsilcilerine vir\u00fcs bula\u015fmas\u0131 rastlant\u0131sald\u0131r, tabir caizse \u201c<em>acemlik<\/em>\u201dtendir! Nitekim vir\u00fcs\u00fcn nas\u0131l yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6\u011frenilmesinden beri sermaye sahipleri ve onlar\u0131n \u00e7e\u015fitli d\u00fczeydeki temsilcileri kedilerini vir\u00fcsten koruyan \u00f6nlemleri rahat\u00e7a almaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkemizdeki \u00f6rneklerde de g\u00f6r\u00fclen durum budur. Bug\u00fcn fabrikalardaki i\u015fletme sahipleri, genel m\u00fcd\u00fcrler, m\u00fcd\u00fcrler, pek \u00e7ok i\u015fletmede k\u0131s\u0131m \u015feflerine kadar patron temsilcileri i\u015fletmeye gelmeden, g\u00f6revlerini \u201c<em>evlerinden<\/em>\u201d ya da korumaya al\u0131nm\u0131\u015f camdan kulelerinden s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Ama i\u015f\u00e7ilerin hi\u00e7bir ciddi \u00f6nlem al\u0131nmadan fabrikalara s\u00fcr\u00fclmesi, eskisine g\u00f6re bile daha a\u011f\u0131r ko\u015fullarda (daha uzun s\u00fcre ve yo\u011fun) \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, bunun sonucu olarak i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda vir\u00fcs\u00fcn yayg\u0131nl\u0131k h\u0131z\u0131n\u0131n di\u011fer kesimlere g\u00f6re \u00fc\u00e7 kat fazla olmas\u0131 vir\u00fcs\u00fcn yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n ne kadar s\u0131n\u0131fsal oldu\u011funun dolays\u0131z g\u00f6stergelerindendir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sermaye odaklar\u0131,\u201c<em>Vir\u00fcs kral, ba\u015fbakan, \u0131rk, din, milliyet, s\u0131n\u0131f fark\u0131 g\u00f6zetmiyor. Hepimiz ayn\u0131 gemideyiz<\/em>\u201d propagandas\u0131n\u0131 y\u00fcksek tempodan s\u00fcrd\u00fcrse de vir\u00fcs ba\u015fta i\u015f\u00e7iler olmak \u00fczere, as\u0131l emek\u00e7i halk kesimleri i\u00e7inde yay\u0131l\u0131p y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lara yol a\u00e7maktad\u0131r. \u00dcstelik sadece sa\u011fl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan de\u011fil ekonomik bak\u0131mdan da bu kesimler aras\u0131nda, s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn ger\u00e7ek anlam\u0131yla yak\u0131c\u0131 ve y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lara sebep olmu\u015ftur. Bu y\u0131k\u0131m\u0131n ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda daha da derinle\u015fece\u011fini ve daha b\u00fcy\u00fck tahribatlara tan\u0131k olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00dcRK\u0130YE\u2019DE DURUM FARKLI MI?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Erdo\u011fan ve AKP propagandas\u0131, vir\u00fcs\u00fcn \u00c7in\u2019den \u00e7\u0131k\u0131p \u0130ran\u2019a, \u0130talya\u2019ya hatta Kanada\u2019ya kadar yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 haftalarda \u201c<em>T\u00fcrk\u2019e vir\u00fcs i\u015flemez<\/em>\u201d havas\u0131ndayd\u0131. Hatta Erdo\u011fan\u2019dan ba\u015flayarak iktidar\u0131n radikal s\u00f6zc\u00fcleri, vir\u00fcs\u00fcn d\u00fcnya ekonomisini \u00e7\u00f6kertece\u011fini, bunun T\u00fcrkiye i\u00e7in bir f\u0131rsat olaca\u011f\u0131n\u0131, bu \u00e7\u00f6k\u00fc\u015ften d\u00fcnyan\u0131n lider \u00fclkelerinden birisi olarak \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 propaganda ediyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Irk\u00e7\u0131l\u0131k ve arkas\u0131ndaki \u0130slamist yakla\u015f\u0131mlardan beslenen bu propaganda, vir\u00fcs\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de yay\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131ndan sonra \u201c<em>Biz zaten Ocak ay\u0131ndan itibaren haz\u0131rl\u0131k yap\u0131yorduk<\/em>\u201d \u00e7izgisine \u00e7ekildi. Ancak, ge\u00e7en s\u00fcrede \u015fu anla\u015f\u0131ld\u0131 ki ocak ay\u0131nda \u201c<em>Bilim Kurulu<\/em>\u201d olu\u015fturulmu\u015ftu ama kurulduktan sonra bir faaliyet g\u00f6sterip g\u00f6sterme\u011fi belli de\u011fildi. Bilim Kurulu birtak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131p tavsiyelerde bulunmu\u015fsa bile Erdo\u011fan ve h\u00fck\u00fcmetinin, T\u00fcrkiye\u2019de vakalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan, hatta \u00f6l\u00fcmlerin ba\u015flamas\u0131ndan \u00f6nce bunlar\u0131 dikkate ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir belirti yoktu. Tersine, binlerce ki\u015finin Umreye g\u00f6nderilmesi, d\u00f6nenlerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun ve yurt d\u0131\u015f\u0131ndan gelen pek \u00e7ok yolcunun (ve turistlerin) hi\u00e7bir denetime tabi olmadan istedikleri yere gitmelerine izin verilmesi, okullar\u0131n tatil edilmesiyle birlikte \u00f6\u011frencilerin ve pek \u00e7ok orta s\u0131n\u0131f ailenin tatil b\u00f6lgelerine g\u00f6\u00e7 etmesine g\u00f6z yumulmas\u0131, eldeki \u201c<em>test kitleri<\/em>\u201dnin ihra\u00e7 edilmesi gibi uygulamalar g\u00f6stermektedir ki; vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in H\u00fck\u00fcmet, mart ay\u0131 sonuna kadar hi\u00e7bir ciddi \u00f6nlem almam\u0131\u015ft\u0131r. Tabii bundan sonraki \u00f6nlemlerin ne kadar ciddi oldu\u011fu da tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Erdo\u011fan ve H\u00fck\u00fcmetinin Bilim Kurulu\u2019nun tavsiyelerine ne kadar uydu\u011fu, bu yaz\u0131n\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Nisan ay\u0131 sonlar\u0131nda bile tart\u0131\u015f\u0131lan bir konuydu. Dahas\u0131 Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u201c<em>vaka say\u0131s\u0131<\/em>\u201d ve \u201c<em>\u00f6l\u00fcmler<\/em>\u201dle ilgili verdi\u011fi bilgiler de i\u00e7eride T\u00fcrk Tabipleri Birli\u011fi (TTB) ba\u015fta olmak \u00fczere demokratik kamuoyu, d\u0131\u015far\u0131da da D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) taraf\u0131ndan da \u015f\u00fcpheyle kar\u015f\u0131lanmaktayd\u0131. Bu \u015f\u00fcpheler kuruntu ya da karalama ama\u00e7l\u0131 de\u011fildir. \u015e\u00fcpheler ger\u00e7eklere dayanmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc H\u00fck\u00fcmet ve sermaye bas\u0131n\u0131, \u00fc\u00e7 bine dayanan \u00f6l\u00fcmleri ve y\u00fcz bini a\u015fan vaka say\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6nemsememek bir yana bir zafer gibi g\u00f6stermek i\u00e7in vaka ve \u00f6l\u00fcm rakamlar\u0131 da dahil her veriyle oynamaktan, uluslararas\u0131 normlar d\u0131\u015f\u0131nda normlar kullanmaktan imtina etmemektedir. Bu hengame i\u00e7inde Ramazan Bayram\u0131 Erdo\u011fan taraf\u0131ndan, \u201c<em>\u0130ki bayram\u0131n bir arada yap\u0131laca\u011f\u0131<\/em>\u201d bir hedef olarak ortaya konmu\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu geli\u015fmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; koronavir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin ba\u015fl\u0131ca dikkat \u00e7eken noktalar\u0131na k\u0131saca da olsa de\u011finmek \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemdeki geli\u015fmeleri anlamak bak\u0131m\u0131ndan faydal\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Pandemiye kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede Erdo\u011fan y\u00f6netiminin ba\u015fl\u0131ca hedeflerini \u015f\u00f6yle saptayabiliriz:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1.<\/strong> <strong>Erdo\u011fan y\u00f6netimi ve patronlar, vir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin faturas\u0131n\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Erdo\u011fan ve Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131, her vesileyle \u201c<em>Biz \u00f6teki \u00fclkelerden farkl\u0131y\u0131z<\/em>\u201d demelerine kar\u015f\u0131n yakla\u015f\u0131mlar\u0131 da asl\u0131nda neo-Maltuscudur! \u00c7\u00fcnk\u00fc Erdo\u011fan y\u00f6netimi ve olu\u015fturdu\u011fu \u201c<em>Bilim Kurulu<\/em>\u201d da pandeminin \u201c<em>s\u00fcr\u00fc ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201dn\u0131n olu\u015fmas\u0131yla yenilece\u011finde hemfikirdirler. Bu y\u00fczden de \u00f6zelle\u015ftirmeye ve ticarile\u015ftirmeye dayanan sa\u011fl\u0131k politikalar\u0131n\u0131 savunarak \u201c<em>\u0130talya, ABD gibi olmad\u0131k, demek ki bizim \u00f6zelle\u015ftirmeye dayanan sa\u011fl\u0131k politikam\u0131z do\u011frudur<\/em>\u201d propagandas\u0131n\u0131 daha da yo\u011funla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00f6tesinde \u201c<em>Her hal\u00fckarda \u00e7arklar\u0131 d\u00f6nd\u00fcrmek zorunday\u0131z<\/em>\u201d denilerek milyonlarca i\u015f\u00e7inin vir\u00fcs tehdidi yokmu\u015f gibi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, i\u015f\u00e7i hayat\u0131yla vir\u00fcs \u00f6nlemlerinin ekonomiye maliyeti aras\u0131nda bir tercih yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ekonomik maliyetin belirleyici oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Bu y\u00fczden de Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 her konu\u015fmas\u0131nda \u201c<em>Biz di\u011fer \u00fclkelerden farkl\u0131y\u0131z<\/em>\u201d dese de ger\u00e7ekte bu fark tedaviyle ilgi cihaz ve tekniklerle ilgilidir, ama Erdo\u011fan y\u00f6netiminin sa\u011fl\u0131k politikas\u0131n\u0131n esas\u0131 insan hayat\u0131n\u0131 ekonomik maliyetle \u00f6l\u00e7en neo-Malthus\u00e7ulu\u011fa dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Erdo\u011fan iktidar\u0131n\u0131n koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadele bal\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda b\u00fct\u00fcn bu \u00f6nlemlerin sermayeye yeni kaynaklar aktarmaktan ibaret olu\u011fu apa\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00fck\u00fcmet<em>in <\/em><em>\u201c<\/em><em>Ekonomik \u0130stikrar Kalkan\u0131<\/em><em>\u201d<\/em> ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi ve 100 milyar TL tutar\u0131nda oldu\u011fu s\u00f6ylenen ana paketinde salg\u0131n ortam\u0131nda zarar g\u00f6ren i\u015f\u00e7ilere ve emek\u00e7ilere y\u00f6nelik bir kuru\u015f destek ayr\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Sonraki paketlerde de i\u015f\u00e7ilerin hayat\u0131yla do\u011frudan ilgili olan <em>\u201c<\/em><em>Zorunlu olmayan b\u00fct\u00fcn i\u015fyerlerinde \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n durdurulmas\u0131<\/em><em>\u201d<\/em> talebi hi\u00e7 dikkate al\u0131nmazken, i\u015f\u00e7ilerin taleplerini anlams\u0131zla\u015ft\u0131ran d\u00fczenlemelerle \u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonu\u2019ndaki birikimlerin patronlar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in sa\u00e7\u0131l\u0131p savruldu\u011fu uygulamalar devreye sokulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcstelik 31 Mart g\u00fcn\u00fc, vir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin \u00f6nlemlerini s\u0131ralayan Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan sermayeye yeni kaynaklar aktard\u0131klar\u0131n\u0131 m\u00fcjdelerken <em>\u201c<\/em><em>T\u00fcrkiye, her hal ve \u015fart alt\u0131nda \u00fcretime devam etmek, \u00e7arklar\u0131n d\u00f6nmesini sa\u011flamak zorunda olan bir \u00fclkedir<\/em><em>\u201d<\/em> diyerek i\u015f\u00e7ileri koronavir\u00fcs\u00fcn kuca\u011f\u0131na atmakta kararl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f oldu. 16 Nisan\u2019da bir haber kanal\u0131na (NTV) \u00e7\u0131kan Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 S\u00f6zc\u00fcs\u00fc \u0130brahim Kal\u0131n ise bir ad\u0131m daha atarak, <em>\u201c<\/em><em>Uzun soluklu karantinan\u0131n ekonomiye maliyeti \u00e7ok daha a\u011f\u0131r olurdu<\/em><em>\u201d<\/em> diyerek, \u201c<em>\u00d6len \u00f6l\u00fcr kalan sa\u011flar bizimdir<\/em>\u201d, yani \u201c<em>s\u00fcr\u00fc ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201d stratejisini benimsediklerini a\u00e7\u0131k\u00e7a ilan etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0131pk\u0131 krizde oldu\u011fu gibi, vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede de kayna\u011f\u0131 sermayeye aktar\u0131rken faturay\u0131 i\u015f\u00e7ilere \u00e7\u0131karan politikalar devreye sokulmu\u015ftur. Ama bir farkla; bu sefer i\u015f\u00e7iye \u00e7\u0131kar\u0131lan faturaya sadece i\u015f\u00e7inin al\u0131n teri de\u011fil can\u0131 da eklenmi\u015ftir!<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. Vir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadele muhalefeti ezmenin f\u0131rsat\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadele gibi do\u011frudan insan hayat\u0131n\u0131 ilgilendiren bir seferberlik durumu bile Erdo\u011fan iktidar\u0131n\u0131n \u201c<em>tek parti tek adam y\u00f6netimi<\/em>\u201dnin in\u015fas\u0131ndan geri ad\u0131m atmas\u0131n\u0131 getirmedi. Tersine Erdo\u011fan y\u00f6netimi, ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7inde koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede ekonomik faturay\u0131 <em>i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve halka, <\/em>siyasi faturay\u0131 da <em>muhalefete<\/em> y\u0131kmak gibi geleneksel do\u011frultusundan \u015fa\u015fmadan, \u00fczerine yenilerini ekleyerek y\u00fcr\u00fcmeye devam etti.<\/p>\n\n\n\n<p>Mart ay\u0131 sonunda \u0130stanbul ba\u015fta olmak \u00fczere 11 CHP\u2019li b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyesinin koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadele i\u00e7in ba\u015flatt\u0131klar\u0131 ba\u011f\u0131\u015f kampanyas\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 ve hesaplar\u0131na el konulmas\u0131yla ba\u015flayan bask\u0131lar, \u0130BB Ba\u015fkan\u0131 \u0130mamo\u011flu ve Ankara BB Ba\u015fkan\u0131 Yava\u015f hakk\u0131nda soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmas\u0131na kadar vard\u0131. Eski\u015fehir BB ve Odunpazar\u0131 Belediyesi ile Antalya-Muratpa\u015fa Belediyesinin yoksul ailelere s\u0131cak yemek da\u011f\u0131t\u0131m\u0131, Mersin B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesinin yoksul ailelere \u00fccretsiz ekmek da\u011f\u0131tmas\u0131 valilik taraf\u0131ndan yasakland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Belediyelerde sermaye partileri hep partizanl\u0131k yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ama bug\u00fcn kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olunan durum s\u0131radan bir \u201c<em>partizanl\u0131k hali<\/em>\u201d de\u011fildir. Tersine bug\u00fcn s\u00f6z konusu olan, muhalefeti etkisizle\u015ftirip iktidar se\u00e7ene\u011fi olmaktan \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015farak siyaseti \u201c<em>tek adam<\/em>\u201d\u0131n \u201c<em>tek partisi<\/em>\u201dnin faaliyetine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye odaklanan iktidar partizanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda di\u011fer partilerin de bu siyasi hegemonyaya boyun e\u011fdi\u011fi bir siyasi ortam kurulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Nas\u0131l ki, HDP\u2019li belediyelerde <em>\u201c<\/em><em>Kayyum atanarak<\/em><em>\u201d<\/em> HDP\u2019nin ezilmesi ama\u00e7lan\u0131yorsa CHP\u2019li belediyeleri de etkisizle\u015ftirip halk nezdinde CHP\u2019nin se\u00e7enek olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 hedeflenmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6ylece Erdo\u011fan y\u00f6netimi vir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi gerek\u00e7e g\u00f6stererek, s\u0131n\u0131rlamalar, cezalar, yasaklardan olu\u015fturdu\u011fu ortam\u0131, muhalefeti ezmenin f\u0131rsat\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek istemektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2018H\u0130\u00c7 B\u0130R \u015eEY ESK\u0130S\u0130 G\u0130B\u0130 OLMAYACAK\u2019 MI?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcy\u00fck bir sosyal y\u0131k\u0131ma yol a\u00e7arak yay\u0131lan pandemi ba\u015fta sa\u011fl\u0131k sistemi olmak \u00fczere kapitalist devletlerin uygulamalar\u0131n\u0131, giderek kapitalizmin kendisini de sorgulamaya a\u00e7arak bir sistem tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirdi. Merkezinde \u201c<em>Hi\u00e7bir \u015fey eskisi gibi olmayacak<\/em>\u201d slogan\u0131n\u0131n bulundu\u011fu bu tart\u0131\u015fma bir yandan gelece\u011fe dair iyimserlik ve umudu te\u015fvik ederken di\u011fer yandan sorunlu hale de getiriyor. Her iki durumda da y\u00fcz binlerce insan\u0131n hayat\u0131na mal olan salg\u0131nda sorunun vir\u00fcs de\u011fil vir\u00fcs\u00fc adeta <em>biyolojik bir silaha<\/em> d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren kapitalist sistem oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Hi\u00e7bir \u015fey eskisi gibi olmayacak<\/em>\u201d diyenler iki kampa b\u00f6l\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011finden umudunu kesmi\u015f, karamsarlar, \u201c<em>Hi\u00e7bir \u015fey eskisi gibi olmayacak<\/em>\u201d derken\u201c<em>Her \u015fey eskisinden k\u00f6t\u00fc olacak<\/em>\u201d demektedirler. Ki bunlar vir\u00fcs\u00fcn yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r y\u0131k\u0131m\u0131n ve d\u00fczeni yenilemenin y\u00fck\u00fcn\u00fc i\u015f\u00e7ilere, halklara fatura eden egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n tek tek \u00fclkelerdeki temsilcilerinin, daha s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc bir d\u00fczene duyduklar\u0131 ihtiya\u00e7 y\u00fcz\u00fcnden daha otoriter daha g\u00fcvenlik\u00e7i bir \u00e7izgiye ge\u00e7eceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedirler. Bu y\u00fczden epidemi sonras\u0131 d\u00fcnya d\u00fczeni i\u00e7in; salg\u0131n \u00f6ncesi d\u00fcnyadan daha bask\u0131c\u0131, i\u015f\u00e7ilerin-emek\u00e7ilerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin daha k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131, s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn pervas\u0131zca yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 distopyalar \u00fcretmektedirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer kesim ise \u201c<em>Hi\u00e7bir \u015fey eskisi gibi olmayacak<\/em>\u201d derken \u201c<em>Her \u015feyin eskisinden daha iyi olaca\u011f\u0131na<\/em>\u201dinanmaktad\u0131rlar.Bu iddian\u0131n dayana\u011f\u0131 ise salg\u0131n s\u0131ras\u0131nda kapitalist d\u00fcnyan\u0131n \u00f6zelle\u015ftirme ve ticarile\u015ftirme \u00fcst\u00fcnde y\u00fckselen sa\u011fl\u0131k sisteminin \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f olmas\u0131, e\u011fitim, ula\u015f\u0131m, turizm, gibi hizmetlerin etkinli\u011fini yitirmesi, pek \u00e7ok burjuva kurumun i\u015flemez hale gelmesi ve bunun da kapitalist sistemi y\u00fcr\u00fcten ve savunan parti ve iktidarlar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak sistemde bir tak\u0131m sosyal reformlar yapmak zorunda b\u0131rakaca\u011f\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla viraj\u0131n sonunda, sermayenin giri\u015fimlerinin ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn eskisine g\u00f6re s\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin geni\u015fletildi\u011fi, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, sosyal g\u00fcvenlik gibi toplum hayat\u0131n\u0131 yak\u0131ndan ilgilendiren alanlarda \u00f6zelle\u015ftirme ve ticarile\u015ftirme giri\u015fimlerine son verilirken kamusal hizmetlerin ve kurumlar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirildi\u011fi insanl\u0131k i\u00e7in daha iyi bir d\u00fcnya beklemektedir. Kimine g\u00f6re bu durumda sosyalizm\/kom\u00fcnizm bile kurulabilir. Bu iddialar\u0131n kan\u0131t\u0131 olarak 1929 ekonomik krizi sonras\u0131nda Keynesyen politikalar\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi ve \u0130kinci Payla\u015f\u0131m Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda Avrupa\u2019da yap\u0131lan \u201c<em>sosyal devlet\u00e7i reformlar<\/em>\u201d<em>a<\/em> i\u015faret edilmektedir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tabii burada Keynescili\u011fin ve sosyal devlet\u00e7i reformlar\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131 ili\u011finden kemi\u011fine s\u00f6m\u00fcren emperyalist g\u00fc\u00e7ler, \u201c<em>\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok ezdik, \u00e7ok s\u00f6m\u00fcrd\u00fck, art\u0131k onlar\u0131n da nefes alaca\u011f\u0131, s\u00f6m\u00fcr\u00fcn s\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnya kural\u0131m<\/em>\u201d bi\u00e7iminde bir ayd\u0131nlanma i\u00e7ine girmelerinden de\u011fil Ekim Devrimi\u2019nin d\u00fcnyada yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimin kapitalist \u00fclkelerdeki yans\u0131mas\u0131ndan ve tek tek \u00fclkelerde hareket halindeki i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin kar\u015f\u0131s\u0131nda sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n vermek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 tavizlerden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmemektedirler. Bu da onlar\u0131 kapitalist bir d\u00fczende sosyalizmin bar\u0131\u015f i\u00e7inde in\u015fa edilece\u011fini, kapitalistlerin de bu sosyalizmin in\u015fas\u0131na kat\u0131labileceklerini iddia eden, d\u00fcnyan\u0131n s\u0131n\u0131fs\u0131z ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesiz oldu\u011fu hayalindeki k\u00fcreselle\u015fmeci liberal sosyalistlerin ve bunlar\u0131n ak\u0131l hocas\u0131 Kautsky\u2019nin<a href=\"#_ftn2\">[2]<\/a> g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki s\u00f6zc\u00fcleri derekesine d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Toplam a\u00e7\u0131s\u0131nda bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u201c<em>Hi\u00e7bir \u015fey eskisi gibi olmayacak<\/em>\u201d diyen \u201c<em>iyimserlerin<\/em>\u201d de \u201c<em>k\u00f6t\u00fcmserlerin<\/em>\u201d de ortak yan\u0131lg\u0131s\u0131n\u0131n nedeni, d\u00fcnyada olup bitenlerin kar\u015f\u0131t s\u0131n\u0131flar\u0131n m\u00fccadelesinden ba\u011f\u0131ms\u0131z, dahas\u0131 egemen s\u0131n\u0131f\u0131n nas\u0131l istiyorsa \u00f6yle bir d\u00fcnya kurmaya kadir oldu\u011fu \u00f6n yarg\u0131s\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 olmalar\u0131d\u0131r. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2018HER \u015eEY ESK\u0130S\u0130 G\u0130B\u0130\u2019 M\u0130 OLACAK?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Peki o zaman \u201c<em>pandemi<\/em>\u201d sonras\u0131nda d\u00fcnyada hi\u00e7bir \u015fey de\u011fi\u015fmeyecek ve her \u015fey \u201c<em>pandemi<\/em>\u201d \u00f6ncesinden kald\u0131\u011f\u0131 yerden mi devam edecektir?<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sorunun yan\u0131t\u0131 tek s\u00f6zc\u00fckle \u201c<em>evet<\/em>\u201d ya da \u201c<em>hay\u0131r<\/em>\u201d de\u011fildir. Bu sorunun yan\u0131t\u0131nda belirleyici olan sermaye ve onun iktidar\u0131na kald\u0131\u011f\u0131nda nelerin de\u011fi\u015fece\u011fi, gidi\u015fata i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131, halklar\u0131n, devrimci-demokrat g\u00fc\u00e7lerin m\u00fcdahalesi olursa hangi dinamiklerin ger\u00e7ekle\u015fme yoluna girece\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada, \u00f6nce kapitalizmin i\u015fleyi\u015finden ve tarihinden \u00e7\u0131kan \u015fu ger\u00e7ekleri hat\u0131rlayal\u0131m:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Kapitalistler her krizi bir f\u0131rsata \u00e7evirerek krizi a\u015fmak isterler. Krizlerde \u00f6len \u00f6l\u00fcr ama kalan sa\u011flar \u00f6lenlerin servetlerini de kendilerininkine katt\u0131klar\u0131ndan krizden daha da g\u00fc\u00e7lenerek \u00e7\u0131karlar! Kriz en iri kapitalist g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan f\u0131rsat d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/li><li>\u201c<em>B\u00fcy\u00fck bal\u0131\u011f\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bal\u0131\u011f\u0131 yutmas\u0131<\/em>\u201d kuraldand\u0131r, ama burada yeni duruma ayak uyduran baz\u0131 nispeten daha az b\u00fcy\u00fck olanlar, h\u0131zla b\u00fcy\u00fcy\u00fcp b\u00fcy\u00fcklerle rekabet edecek bir f\u0131rsat\u0131 yakalar (kapitalizmin e\u015fitsiz geli\u015fim yasas\u0131). B\u00fcy\u00fck (geli\u015fmi\u015f) kapitalist \u00fclkeler k\u00fc\u00e7\u00fck (geri kalm\u0131\u015f) \u00fclkeleri kendilerine daha ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirirken, bu \u00fclkeler \u00fcst\u00fcndeki s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc de art\u0131r\u0131rlar.<\/li><li>Tek tek \u00fclkelerde de bu geli\u015fmeler, \u00fclkelerin kendine has \u00f6zellikleriyle de birle\u015ferek, \u201c<em>b\u00fcy\u00fcklerin k\u00fc\u00e7\u00fckleri yuttu\u011fu<\/em>\u201d s\u00fcreci ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u0131zland\u0131r\u0131rlar.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Bu nedenlerledir vir\u00fctik bir kriz olarak ba\u015flayan koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 \u201c<em>d\u00fcnyada ekonomik kriz<\/em>\u201d sonu\u00e7lar\u0131 do\u011furacak geli\u015fmelerin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acak gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. IMF ba\u015fta olmak \u00fczere d\u00fcnya ekonomisiyle ilgili kurumlar d\u00fcnya ekonomisinde y\u00fczde 10-20 d\u00fczeyinde bir k\u00fc\u00e7\u00fclmeden s\u00f6z etmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r bile.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131sacas\u0131 pandemi i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan b\u00fcy\u00fck b\u00fct\u00e7eleri ay\u0131rabilecek ekonomik g\u00fcce sahip olan \u00fclkeler bu krizden geli\u015fmemi\u015f \u00fclkeler \u00fcst\u00fcndeki hegemonyalar\u0131n\u0131 art\u0131racak ve onlar\u0131 ekonomik olarak kendilerine daha da ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirecek yeni f\u0131rsatlara sahip olacaklard\u0131r. Yine tek tek \u00fclkelerde b\u00fcy\u00fck sermaye, tekeller faturay\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7ilere \u00e7\u0131kar\u0131rken k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta boy sermayenin elindekine avucundakine el koymak i\u00e7in hi\u00e7bir f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131rmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Pandemiye ka\u015f\u0131 m\u00fccadelenin seyrine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6zellikle \u00fclkemizdeki geli\u015fmeleri dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u015funlar\u0131 s\u00f6yleyebiliriz:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. M\u00fclks\u00fczle\u015ftirenlerin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesi m\u00fccadelesinin zemini geni\u015fleyecek<\/strong> Merkezinde esnaf ve zanaatkarlar\u0131n oldu\u011fu k\u00fc\u00e7\u00fck (ve alt orta s\u0131n\u0131f) sermaye kesimleri i\u00e7in pandemi bug\u00fcne kadar hi\u00e7bir ekonomik krizin olmad\u0131\u011f\u0131 h\u0131zda ve yayg\u0131nl\u0131kta bir m\u00fclks\u00fczle\u015fmeye yol a\u00e7acak g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bizim \u00fclkemizde (ve bizim gibi \u00fclkelerde) bu s\u00fcrecin \u00e7ok h\u0131zl\u0131, \u00e7ok yayg\u0131n, \u00e7ok ac\u0131l\u0131 olmas\u0131, tar\u0131m, sanayi, hizmetler t\u00fcm sekt\u00f6rleri kapsamas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bunun \u00fclkemizdeki s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesi bak\u0131m\u0131ndan anlam\u0131 ise, milyonlar\u0131 kapsayan bir emek\u00e7i n\u00fcfusun h\u0131zl\u0131 bir proleterle\u015fme s\u00fcrecine girmesi demek olacakt\u0131r. Yani i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kitlesi nicel bak\u0131mdan h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyecektir. Bu b\u00fcy\u00fck ve h\u0131zl\u0131 m\u00fclks\u00fczle\u015fme hali, bir yandan i\u015fsizli\u011fi i\u015f\u00e7iler aras\u0131ndaki rekabeti art\u0131r\u0131rken \u00f6te yandan da Marx\u2019\u0131n \u201c<em>m\u00fclks\u00fczle\u015ftirenlerin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesi<\/em>\u201d olarak tarif etti\u011fi, k\u00fc\u00e7\u00fck m\u00fclk sahiplerini ger\u00e7ekte burjuvazinin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirdi\u011fi, kom\u00fcnistlerin yapmak istedi\u011finin olsa olsa \u201c<em>m\u00fclks\u00fczle\u015ftirenlerin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesi<\/em>\u201d oldu\u011fu bi\u00e7imindeki tezinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in son derece \u00f6nemli bir zemin yaratacak g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bu geli\u015fmenin \u00fclkemizdeki kom\u00fcnizm, kapitalizm, m\u00fclkiyet gibi konulardaki \u00f6n yarg\u0131lar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir dayanak olaca\u011f\u0131 da dikkatten ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. Esnek \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n kal\u0131c\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele \u00f6nem kazanacak<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 patronlar\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 en ciddi \u00f6nlem beyaz yakal\u0131 personelin \u201c<em>evden ya da uzaktan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131<\/em>\u201d uygulamas\u0131 ve i\u015f\u00e7ileri \u201c<em>esnek \u00e7al\u0131\u015fma<\/em>\u201dya sevk etme giri\u015fmeleri oldu. Bunu kimi patron s\u00f6zc\u00fcleri \u201c<em>digital alt yap\u0131daki geli\u015fmi\u015fli\u011fin<\/em>\u201difadesi olarak g\u00f6sterirken, kimileri de esnek \u00e7al\u0131\u015fmaya \u00f6nem verilmesi gerekti\u011fi sonucunu \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ama sonu\u00e7ta patronlar \u00f6zellikle beyaz yakal\u0131 personeli \u201c<em>evden \u00e7al\u0131\u015fma<\/em>\u201dya ba\u015flatarak ve m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar \u00e7ok say\u0131da i\u015f\u00e7iyi de \u201c<em>esnek \u00e7al\u0131\u015fma<\/em>\u201d d\u00fczenine ge\u00e7irerek;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Onlar\u0131 her g\u00fcn fabrika ya da ofise getirip g\u00f6t\u00fcrmek,<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u00d6\u011fle yeme\u011fi masraf\u0131na katlanmak,<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Pahal\u0131 ofiste, her personel i\u00e7in masa, alan, bilgisayar, k\u0131rtasiye vb. sa\u011flamak,<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n mesai g\u00fcn ve saatleri olan haftada 5 g\u00fcn (6 g\u00fcn), 9.00-17.00 \u00e7al\u0131ma saatlerini s\u0131n\u0131rs\u0131z bi\u00e7imde uzatarak b\u00fct\u00fcn g\u00fcne ve haftaya yaymak (zaman\u0131 esnetmek),<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Daha az say\u0131da i\u015f\u00e7iye daha \u00e7ok i\u015f yapt\u0131rmak,<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n bir araya gelerek kolektif talepler olu\u015fturma ve m\u00fccadele etme imkan\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rarak onlarla birer birer muhatap olmak gibi patronlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck tasarruf sa\u011flayan ortam yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla patronlar\u0131n, \u201c<em>mekan, zaman, tariflenmi\u015f i\u015f esnekli\u011fi<\/em>\u201dnin getirdi\u011fi avantajlardan vazge\u00e7erek \u00e7al\u0131\u015fanlara \u201c<em>Vir\u00fcs tehdidi ortadan kalkt\u0131. Hadi art\u0131k ofislere d\u00f6n\u00fcn kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z yerden \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flay\u0131n<\/em>\u201d demesi pek beklenir bir durum de\u011fildir. Tersine, en az\u0131ndan patronlar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, \u201c<em>Evden \u00e7al\u0131\u015fmaya devam!<\/em>\u201d diyerek, i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda da esnek \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u011fl\u0131 yeni d\u00fczenlemeler yaparak, masraflardan \u00f6nemli bir \u201c<em>tasarruf<\/em>\u201d yapmay\u0131 (buna siz \u201c<em>s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc art\u0131rmay\u0131<\/em>\u201d diyebilirsiniz) tercih edecektir!<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3.<\/strong> <strong>Sendikalar\u0131n ve sendikal m\u00fccadelenin zorluklar\u0131 ve imkanlar\u0131 artacak<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>En \u00e7ok \u00fcyeye sahip olan sendika konfederasyonlar\u0131n\u0131n vir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin ekonomik faturas\u0131n\u0131n i\u015f\u00e7ilere \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda hi\u00e7bir ciddi giri\u015fiminin olmamas\u0131 i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda sendikalara kar\u015f\u0131 tepkilere yol a\u00e7maktad\u0131r. Ama \u00f6te yandan sendikas\u0131z i\u015f yerlerinde patronlar\u0131n daha pervas\u0131z davranmalar\u0131, sendikas\u0131z i\u015fyerlerinde sendikal\u0131 olman\u0131n \u00f6nemini daha derinden hissettirdi\u011fi de bir ger\u00e7ektir. Son haftalarda sendikas\u0131z i\u015f yerlerinde sendikal\u0131 olmak i\u00e7in at\u0131lan ad\u0131mlar bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan sendikalar\u0131n y\u0131llard\u0131r, fiiliyatta g\u00f6z yumsalar da T\u0130S\u2019lere sokmamakta \u0131srar ettikleri esnek \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131 vir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadele \u00f6nlemleri ba\u011flam\u0131nda prova edilmektedir ve iktidar ile burjuvazi bunun salg\u0131n sonras\u0131nda da kal\u0131c\u0131 olmas\u0131n\u0131 istemektedir. Dolay\u0131s\u0131yla esnek \u00e7al\u0131\u015fmaya kar\u015f\u0131 m\u00fccadele i\u015f\u00e7ilerin ve sendikalar\u0131n g\u00fcndeminde yeniden \u00f6n s\u0131raya ta\u015f\u0131nacak g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fsizli\u011fin ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n nicel b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn artmas\u0131 sendikal m\u00fccadelenin \u00f6neminin daha geni\u015f i\u015f\u00e7i kesimleri taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7aca\u011f\u0131 gibi, mevcut sendikalar\u0131n b\u00fcrokratik yap\u0131s\u0131n\u0131n ve m\u00fccadele anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n sorgulanmas\u0131na yol a\u00e7an sorunlar\u0131 da iyice a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan bir rol oynayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kapitalizmin i\u015f\u00e7ilerin canlar\u0131n\u0131n dolays\u0131z bi\u00e7imde tehdit alt\u0131nda olmas\u0131yla s\u0131nand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemeden ge\u00e7iyoruz. Bu durum m\u00fccadeleci sendikac\u0131l\u0131k tutumunun i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda yay\u0131lmas\u0131n\u0131n imkanlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 i\u00e7in de zemini geli\u015ftiren bir etkendir.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131sacas\u0131 vir\u00fcs sonras\u0131nda \u00f6ncesine g\u00f6re daha iyi bir d\u00fcnya kurulmas\u0131n\u0131n imkanlar\u0131 emperyalist-kapitalist g\u00fc\u00e7lerin daha karanl\u0131k, daha s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc d\u00fcnya kurma imkanlar\u0131ndan daha az de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeter ki \u201c<em>Her \u015feyin eskisinden daha iyi oldu\u011fu bir d\u00fcnya<\/em>\u201d kurmak isteyen g\u00fc\u00e7ler, bu d\u00f6nemde kendi \u00fcstlerine d\u00fc\u015fenleri yaps\u0131nlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>EMPERYAL\u0130ST-KAP\u0130TAL\u0130ST S\u0130STEME KAR\u015eI M\u00dcCADELE!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gerek bilim \u00e7evreleri gerekse sermayenin propaganda merkezleri vir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki bir y\u0131l\u0131 hatta birka\u00e7 y\u0131l\u0131 kapsayaca\u011f\u0131 bildiriliyor. Bu, salg\u0131n s\u0131ras\u0131nda al\u0131nan baz\u0131 \u00f6nlemlerin bir bi\u00e7imde devam edece\u011finin de ilan\u0131d\u0131r. Sermaye iktidarlar\u0131 taraf\u0131ndan vir\u00fcse kar\u015f\u0131 al\u0131nan \u00f6nlemler a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak \u201c<em>yasaklar<\/em>\u201d, \u201c<em>cezalar<\/em>\u201d, \u201c<em>k\u0131s\u0131tlamalar<\/em>\u201ddan ibarettir ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmek istenen \u00f6nlemlerin aras\u0131nda sa\u011fl\u0131kta kamula\u015ft\u0131rma gibi \u2018halk i\u00e7in iyi\u2019 olacak ad\u0131mlar\u0131 atmak de\u011fil, tersine bu bask\u0131lar\u0131 derinle\u015ftirmek vard\u0131r. \u00d6zellikle kitlelerin bir araya geldi\u011fi sosyal, siyasal etkinliklerin \u00fczerine bir \u201c<em>Demokles K\u0131l\u0131c\u0131<\/em>\u201d asmay\u0131 hedeflemektedirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Vir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin y\u0131llarca s\u00fcrme ihtimali bilim \u00e7evrelerinin tespitlerine dayansa da sermaye iktidarlar\u0131 vir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi istismar etmeyi \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde s\u00fcrd\u00fcreceklerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131dan beri s\u00f6ylenenler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nem i\u00e7in \u015funlar\u0131 s\u00f6yleyebiliriz:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Geli\u015fmi\u015f kapitalist \u00fclkelerde sa\u011fl\u0131k sisteminin \u00e7\u00f6kmesi ile ba\u015flayan sistem tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n derinle\u015ftirilmesi; bunun ideolojik, siyasi, ekonomik vb. hayat\u0131n her alan\u0131n\u0131 kapsayacak bi\u00e7imde geni\u015fletilmesi; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, emek\u00e7ilerin ileri kesimleri i\u00e7inde de yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, uluslararas\u0131 platformlara da ta\u015f\u0131nmas\u0131;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u00dclkemizde tek adam y\u00f6netiminin salg\u0131n s\u0131ras\u0131nda kendisi i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 imkanlar\u0131 tek parti-tek adam y\u00f6netiminin in\u015fas\u0131na dayanak yapmak i\u00e7in kullanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc keserek, \u00fclkede demokrasinin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in m\u00fccadele etmek ve b\u00f6lgede bar\u0131\u015f talebini y\u00fckseltmeye devam etmek;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Erdo\u011fan AKP iktidar\u0131n\u0131n krizin y\u00fck\u00fcne vir\u00fcs\u00fcn y\u00fck\u00fcn\u00fc de ekleyerek b\u00fct\u00fcn faturay\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve halka y\u0131kmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecek bir m\u00fccadeleyi \u00f6rg\u00fctlemek;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Sendikal b\u00fcrokrasiye kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleci bir sendikal m\u00fccadele anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 d\u00f6nemin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 imkanlar\u0131 da dikkate alarak yenilemek;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Vir\u00fcsle m\u00fccadelede sermaye partilerinin ve iktidarlar\u0131n\u0131n aczinin&nbsp; te\u015fhir olmas\u0131yla a\u00e7\u0131lan geni\u015f alan\u0131n s\u0131n\u0131f partileri (ve ilerici demokrat g\u00fc\u00e7ler i\u00e7in) i\u00e7in son derece \u00f6nemli bir imkan oldu\u011funu g\u00f6rerek de\u011ferlendirmek \u00f6nemli olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131sacas\u0131, bir vir\u00fcs\u00fc \u201c<em>biyolojik silaha<\/em>\u201d d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren kapitalist sistemin insanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fi hakk\u0131nda s\u00f6z s\u00f6ylemesinin me\u015fruiyeti kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fczden \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nem, \u201c<em>koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin koronavir\u00fcs\u00fc bir biyolojik silaha d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren kapitalist sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye<\/em>\u201d d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek ilerlemeye m\u00fcsaittir.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> Thomas Robert Malthus:\u0130ngiliz ekonomist, ayn\u0131 zamanda Anglikan bir papaz. Kapitalizmin \u201c<em>vah\u015fi y\u00f6ntemlerle<\/em>\u201d y\u00fckseldi\u011fi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 taraf\u0131ndan hen\u00fcz kimi s\u0131n\u0131rlamalarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, Malthus 1798 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 N\u00fcfus \u0130li\u015fkileri \u00dcst\u00fcne Deneme \u00dcst\u00fcne Deneme adl\u0131 yap\u0131t\u0131nda kendine \u00fcn kazand\u0131ran g\u00f6r\u00fc\u015flerini \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. \u201c<em>A\u00e7l\u0131k ve yoksulluklar\u0131n nedeni n\u00fcfusun \u00e7oklu\u011fudur. A\u00e7l\u0131k ve yoksullu\u011fun ortadan kalkmas\u0131 i\u00e7in fazla n\u00fcfusun hastal\u0131klar, sava\u015f ya da ba\u015fka yollarla \u00f6lmesi gerekir<\/em>\u201d demi\u015ftir. Malthus\u2019a g\u00f6re insanlar\u0131n ihtiyac\u0131 olan tar\u0131msal \u00fcretim aritmetik olarak (1, 2, 3, 4 &#8230;) artarken n\u00fcfus geometrik olarak (2, 4, 8, 16 \u2026) artmaktad\u0131r. Bu iddia hi\u00e7bir ger\u00e7ek kan\u0131ta dayanmaz. Ama burjuvazinin \u00e7ok i\u015fine geldi\u011fi i\u00e7in Malthus\u2019un teorisinin temeline koydu\u011fu bu varsay\u0131m\u0131n ger\u00e7ekli\u011fi, burjuva iktisat\u00e7\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131lmadan kabul edilegelmi\u015ftir. Bu y\u00fczden hastal\u0131klar, sava\u015flar insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrerek n\u00fcfusu \u00fcretimdeki art\u0131\u015fa oranlayarak dengeler. \u0130\u015f\u00e7i \u00fccretlerinin en az ge\u00e7inme \u00e7izgisinde bulunmas\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131lmazd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fccretler artarsa n\u00fcfus da artar ve \u00fccretler yine en az ge\u00e7im \u00e7izgisine \u00e7ekilir. Yoksullar\u0131 koruyan yasar \u00e7\u0131kararak \u00f6l\u00fcmleri azaltanlar topluma k\u00f6t\u00fcl\u00fck etmektedir. \u0130nsanlar\u0131n ve besinlerin say\u0131lar\u0131 tanr\u0131ca saptanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar tanr\u0131n\u0131n i\u015fine burunlar\u0131n sokmamal\u0131d\u0131r. \u201c<em>Hastal\u0131klar, sava\u015flar gibi \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fckler olmasayd\u0131, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k a\u00e7l\u0131kla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131rd\u0131<\/em>\u201d diyen Mathus, \u201c<em>insanlar e\u015fit olmamal\u0131<\/em>\u201d, \u201c<em>yoksullara yard\u0131m edilmemeli<\/em>\u201d, \u201c<em>Osmanl\u0131 devleti k\u00f6t\u00fc y\u00f6netimi ve k\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile n\u00fcfusu s\u0131n\u0131rlamakta, pek de iyi etmektedir<\/em>\u201d gibi burjuvaziyi s\u0131n\u0131rs\u0131z bi\u00e7imde memnun edecek sosyal sonu\u00e7lara da varmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a> Karl Kautsky (1854-1938): Alman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. 1910 y\u0131l\u0131na kadar Marx ve Engels\u2019in en yak\u0131n izleyicisi, Marksizmin saflar\u0131nda en \u00f6nemli otoritelerden birisi, hatta birincisidir. 1910 sonras\u0131nda Marksizmin d\u00fc\u015fmanlar\u0131 saf\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle 1. Emyeryalist Sava\u015f \u00f6ncesinde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve partilerini burjuvazinin sava\u015f ve d\u00fcnyan\u0131n yeniden payla\u015f\u0131lmas\u0131 politikalar\u0131n\u0131n pe\u015fine tak\u0131lmaya te\u015fvik etmekle kalmam\u0131\u015f, \u201c<em>ultra emperyalizm<\/em>\u201d teziyle de tekeller aras\u0131ndaki m\u00fccadelenin bar\u0131\u015f i\u00e7inde s\u00fcrebilece\u011fini, dahas\u0131 emperyalizmin geli\u015fmesiyle tekeller aras\u0131ndaki m\u00fccadelenin sona erece\u011fi bir a\u015famaya ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla kapitalistlerin sosyalizmi in\u015fa etmek zorunda kalacaklar\u0131n\u0131 da \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kautsky\u2019nin bu tezinden \u00e7\u0131kan ise; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n emperyalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek yerine onu desteklemesidir. Bu y\u00fczden Kautsky ve etkisindeki Marksist partiler, 1. Emperyalist payla\u015f\u0131m Sava\u015f\u0131\u2019nda kendi burjuvalar\u0131n\u0131 destekleyen, sosyal emperyalist partiler haline gelmi\u015flerdir. 20. y\u00fczy\u0131l ve sonras\u0131ndaki Marksizm Leninizmden, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 sosyalizminden her t\u00fcrl\u00fc sapma kendilerine Kautsky\u2019de dayanak bulmu\u015flard\u0131r. Lenin <em>D\u00f6nek Kautsky<\/em> adl\u0131 yap\u0131t\u0131nda Kautsky\u2019nin bu tutumunun, bug\u00fcn de yol g\u00f6sterici olmaya devam eden ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir ele\u015ftirisini yapm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim 1990\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda K\u00fcreselle\u015fmeci \u201c<em>eski solcular<\/em>\u201d ve burjuva sosyalist odaklar k\u00fcreselle\u015fmeye destek vermek i\u00e7in en \u00f6nemli dayana\u011f\u0131 Kautsky\u2019de bulmu\u015flard\u0131r. Bug\u00fcn \u201c<em>Hi\u00e7bir \u015fey eskisi gibi olmayacak<\/em>\u201d diyenler de niyetlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, hayat\u0131n ger\u00e7ekleri kar\u015f\u0131s\u0131nda Kautsky ile ayn\u0131 \u00e7izgiye d\u00fc\u015fmektedirler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130hsan \u00c7aralan 31 Aral\u0131k 2019 g\u00fcn\u00fc \u00c7in\u2019de koronavir\u00fcs (Covid-19) salg\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n resmen duyurmas\u0131ndan beri d\u00fcnya koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi konu\u015fuyor. Vir\u00fcs\u00fcn Avrupa\u2019ya s\u0131\u00e7ray\u0131p geli\u015fmi\u015f \u00fclkeleri pen\u00e7esine ald\u0131\u011f\u0131 son birka\u00e7 aydan beri ise koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadele medya ve siyasetin ba\u015f g\u00fcndemi, hatta ba\u015fl\u0131ca g\u00fcndemi oldu. Salg\u0131nla birlikte \u00fclkelerde ekonomik ve sosyal faaliyet, insanlar aras\u0131ndaki sosyal ili\u015fkiler minimum d\u00fczeye inerken siyasetin \u00f6ncelikli konusu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1231,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[1,370,322],"tags":[],"class_list":["post-1230","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazilar","category-kuram","category-ihsan-caralan"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Salg\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleden sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:locale:alternate\" content=\"en_EN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Salg\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleden sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0130hsan \u00c7aralan 31 Aral\u0131k 2019 g\u00fcn\u00fc \u00c7in\u2019de koronavir\u00fcs (Covid-19) salg\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n resmen duyurmas\u0131ndan beri d\u00fcnya koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi konu\u015fuyor. Vir\u00fcs\u00fcn Avrupa\u2019ya s\u0131\u00e7ray\u0131p geli\u015fmi\u015f \u00fclkeleri pen\u00e7esine ald\u0131\u011f\u0131 son birka\u00e7 aydan beri ise koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadele medya ve siyasetin ba\u015f g\u00fcndemi, hatta ba\u015fl\u0131ca g\u00fcndemi oldu. Salg\u0131nla birlikte \u00fclkelerde ekonomik ve sosyal faaliyet, insanlar aras\u0131ndaki sosyal ili\u015fkiler minimum d\u00fczeye inerken siyasetin \u00f6ncelikli konusu [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Teori ve Eylem\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-05-02T13:05:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-01-16T11:18:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"554\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"31 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/05\\\/02\\\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/05\\\/02\\\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\"},\"headline\":\"Salg\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleden sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye\",\"datePublished\":\"2020-05-02T13:05:55+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-16T11:18:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/05\\\/02\\\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\\\/\"},\"wordCount\":6243,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/05\\\/02\\\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/1.jpg\",\"articleSection\":[\"Yaz\u0131lar\",\"Kuram\",\"\u0130hsan \u00c7aralan\"],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/05\\\/02\\\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/05\\\/02\\\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\\\/\",\"name\":\"Salg\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleden sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/05\\\/02\\\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/05\\\/02\\\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/1.jpg\",\"datePublished\":\"2020-05-02T13:05:55+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-16T11:18:04+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/05\\\/02\\\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/05\\\/02\\\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/05\\\/02\\\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/1.jpg\",\"width\":1000,\"height\":554},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/05\\\/02\\\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Salg\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleden sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"description\":\"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"width\":400,\"height\":400,\"caption\":\"Teori ve Eylem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/teoriveeylem\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/teoriveeylem\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/teoriveeylem\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Salg\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleden sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"[:tr]Salg\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleden sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye[:] - Teori ve Eylem","og_description":"\u0130hsan \u00c7aralan 31 Aral\u0131k 2019 g\u00fcn\u00fc \u00c7in\u2019de koronavir\u00fcs (Covid-19) salg\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n resmen duyurmas\u0131ndan beri d\u00fcnya koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi konu\u015fuyor. Vir\u00fcs\u00fcn Avrupa\u2019ya s\u0131\u00e7ray\u0131p geli\u015fmi\u015f \u00fclkeleri pen\u00e7esine ald\u0131\u011f\u0131 son birka\u00e7 aydan beri ise koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 m\u00fccadele medya ve siyasetin ba\u015f g\u00fcndemi, hatta ba\u015fl\u0131ca g\u00fcndemi oldu. Salg\u0131nla birlikte \u00fclkelerde ekonomik ve sosyal faaliyet, insanlar aras\u0131ndaki sosyal ili\u015fkiler minimum d\u00fczeye inerken siyasetin \u00f6ncelikli konusu [&hellip;]","og_url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/","og_site_name":"Teori ve Eylem","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","article_published_time":"2020-05-02T13:05:55+00:00","article_modified_time":"2023-01-16T11:18:04+00:00","og_image":[{"width":1000,"height":554,"url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@teoriveeylem","twitter_site":"@teoriveeylem","twitter_misc":{"Yazan:":false,"Tahmini okuma s\u00fcresi":"31 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c"},"headline":"Salg\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleden sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye","datePublished":"2020-05-02T13:05:55+00:00","dateModified":"2023-01-16T11:18:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/"},"wordCount":6243,"publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1.jpg","articleSection":["Yaz\u0131lar","Kuram","\u0130hsan \u00c7aralan"],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/","name":"Salg\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleden sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1.jpg","datePublished":"2020-05-02T13:05:55+00:00","dateModified":"2023-01-16T11:18:04+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr-TR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/#primaryimage","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1.jpg","width":1000,"height":554},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/05\/02\/salgina-karsi-mucadeleden-sisteme-karsi-mucadeleye\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Salg\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleden sisteme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","name":"Teori ve Eylem","description":"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi","publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization","name":"Teori ve Eylem","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","width":400,"height":400,"caption":"Teori ve Eylem"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","https:\/\/x.com\/teoriveeylem","https:\/\/www.instagram.com\/teoriveeylem\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c","name":"admin","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1230","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1230"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1232,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1230\/revisions\/1232"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}