{"id":1132,"date":"2020-03-17T00:05:35","date_gmt":"2020-03-16T21:05:35","guid":{"rendered":"https:\/\/teoriveeylem.net\/?p=1132"},"modified":"2023-01-18T12:37:46","modified_gmt":"2023-01-18T09:37:46","slug":"%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/","title":{"rendered":"\ufeff\u2018Asr\u0131n bar\u0131\u015f\u0131\u2019 ve Filistin \u00fczerine notlar"},"content":{"rendered":"\r\n<p><strong>Faik Bulut<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Kay\u0131npeder Donald Trump ile damat Jared Kushner\u2019in \u201c<em>baba-o\u011ful<\/em>\u201d misali haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 \u201c<em>Y\u00fczy\u0131l\u0131n Anla\u015fmas\u0131<\/em>\u201d kod adl\u0131 bir bar\u0131\u015f plan\u0131 uygulama a\u015famas\u0131na gelmi\u015f. \u201c<em>Kod adl\u0131<\/em>\u201d diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc gizli oldu\u011fu kadar esrarengizdir; hem illegal, hem me\u015frulu\u011fu hem de kerameti kendinden menkul bu bar\u0131\u015f plan\u0131n\u0131n en \u00f6nemli aya\u011f\u0131, \u201c<em>ekonomik kalk\u0131nma<\/em>\u201d ile ilgili olan\u0131d\u0131r. S\u00f6z\u00fcm ona, kurulacak olan k\u00fcresel bir yat\u0131r\u0131m fonu (50 milyar dolar) sayesinde Filistin ile kom\u015fu Arap devletleri (\u00dcrd\u00fcn, L\u00fcbnan, M\u0131s\u0131r, vs.)\u00a0 maddi bak\u0131mdan ihya edilecekmi\u015f! Siyasi bak\u0131mdan ise tek ayak \u00fczerine kurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcya Filistin meselesinin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc ama\u00e7layan s\u00f6z konusu plan\u0131 haz\u0131rlayan Trump ekibi ve damat Kushner, kand\u0131racak kimseyi bulamam\u0131\u015f olacak ki, Filistin yetkililerden (Mahmut Abbas veya ekibinden) hi\u00e7 kimseyi \u00e7a\u011f\u0131rmam\u0131\u015f. Trump, \u201c<em>Alo Netanyahu, hele Washington\u2019a kadar bir geliver!<\/em>\u201d \u00fcslubuyla \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 ile halvete \u00e7ekilerek plan\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ba\u015f ba\u015fa konu\u015fup kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flar. Siyonist sever Trump, ultra Siyonist Netanyahu\u2019nun g\u00f6nl\u00fcne g\u00f6re bir plan yap\u0131vermi\u015f. Muhataps\u0131z bir bar\u0131\u015f plan\u0131 var kar\u015f\u0131m\u0131zda. Taslak 175 ile 200 sayfa olarak kurgulanm\u0131\u015f, as\u0131l senaryoda ise 80 sayfada \u00f6zetlenmi\u015f. Evet, senaryoda bir Filistin devleti in\u015fas\u0131ndan bahsedilmi\u015f fakat ordusu olmayan bir devlettir bu. Hafif silahlarla donat\u0131lm\u0131\u015f kolluk kuvvetleri ise Bat\u0131 \u015eeria\u2019da asayi\u015fi korumakla g\u00f6revlendirilmi\u015f. Keza havaalan\u0131, at\u00f6lyeler, fabrikalar ve tar\u0131m arazileri i\u00e7in gereken topraklar M\u0131s\u0131r taraf\u0131ndan Filistinlilere verilecekmi\u015f ama Filistin halk\u0131ndan kimsenin bu topraklarda yerle\u015fme\/ya\u015fama hakk\u0131 olmayacakm\u0131\u015f. Bu arsa ve arazilerin kapsam\u0131 ile fiyat\u0131 da \u00f6nceden belirlenecekmi\u015f. Bat\u0131 \u015eeria ile Gazze aras\u0131nda asma k\u00f6pr\u00fc in\u015fa edilecekmi\u015f; b\u00f6ylece par\u00e7alanm\u0131\u015f Filistin\u2019in iki yakas\u0131 birle\u015ftirilecekmi\u015f. Otoban\u0131n yan\u0131na y\u00f6resine restoranlar, konaklama, AVM, lunapark, benzin istasyonlar\u0131 t\u00fcr\u00fcnden tesisler de in\u015fa edilecekmi\u015f. Plan\u0131n hayata ge\u00e7irilmesinden bir y\u0131l sonra demokratik se\u00e7imler (!) yap\u0131lacakm\u0131\u015f! Bar\u0131\u015f plan\u0131n\u0131 kabul etmeyen b\u00fct\u00fcn ki\u015fi ve \u00e7evreler cezaland\u0131r\u0131lacakm\u0131\u015f.<a href=\"#_ftn1\">[1]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bildi\u011finiz gibi, \u201c<em>Asr\u0131n Bar\u0131\u015f\u0131<\/em>\u201d diye yutturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan, petro-dolar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 Filistinlilere g\u00fcya \u201c<em>b\u00fcy\u00fck refah toplumu ve ekonomik cennet<\/em>\u201d vadeden Amerikan-Siyonist plan, asl\u0131nda ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump\u2019\u0131n Siyonizm\u2019e g\u00f6n\u00fcl vermi\u015f me\u015fhur damad\u0131 Jared Kushner ile K\u00f6rfez\u2019deki baz\u0131 Arap Petro-dolar krallar\u0131n\u0131n bir tezg\u00e2h\u0131d\u0131r. Ama\u00e7, ba\u015fta Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) G\u00fcvenlik Kurulu ile Genel Kurul taraf\u0131ndan al\u0131nan kararlar\u0131 ve uluslararas\u0131 team\u00fclleri hi\u00e7e sayarak Filistin halk\u0131n\u0131n hem ulusal hem de demokratik haklar\u0131n\u0131 topyek\u00fbn ortadan kald\u0131rmakt\u0131r. 1948 ve 1967\u2019de \u0130srail\u2019in i\u015fgal etti\u011fi ve 1993 y\u0131l\u0131ndaki Oslo \u00c7er\u00e7eve Anla\u015fmas\u0131 gere\u011fince s\u00f6z\u00fcm ona bir k\u0131sm\u0131n\u0131 geri vermeyi vaat etti\u011fi topraklar\u0131 tekrar i\u015fgal etmektir. \u015eimdiye kadar konu hakk\u0131nda okudu\u011fum analizlerden en \u00e7arp\u0131c\u0131 olan\u0131, \u0130ngiltere\u2019de yay\u0131nlanan <em>Independent<\/em> gazetesinin \u00fcnl\u00fc Ortado\u011fu muhabiri Robert Fisk\u2019in sizlerle de payla\u015fmak istedi\u011fim tespitidir:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>Ger\u00e7ekten, bu 80 sayfay\u0131 herkes okumal\u0131. \u00dcstelik her okur, Filistinlilere y\u00f6nelik korkun\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131lamalar aras\u0131ndan ilk okuyu\u015fta g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131 olursa diye, metnin \u00fczerinden iki kere ge\u00e7meli. Bu hafta Beyaz Saray\u2019da, iki ya\u015fl\u0131 siyasi doland\u0131r\u0131c\u0131 Ortado\u011fu tarihinin en dengesiz, en g\u00fcl\u00fcn\u00e7 trajikomedisiyle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda buna g\u00fclmek mi yoksa a\u011flamak m\u0131 laz\u0131m kestirmek g\u00fc\u00e7t\u00fc. Beyaz Saray\u2019\u0131n 80 sayfal\u0131k \u2018bar\u0131\u015f\u2019 plan\u0131n\u0131n ilk 60 sayfas\u0131nda \u2018Vizyon\u2019a yap\u0131lan 56 at\u0131f var. Evet, san\u0131r\u0131m \u2018y\u00fczy\u0131l\u0131n anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n do\u011fa\u00fcst\u00fc bir vahiy oldu\u011funa i\u015faret etmek i\u00e7in her seferinde b\u00fcy\u00fck (V) ile yaz\u0131lm\u0131\u015f. Belki s\u00fcper-\u0130srailli biri taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f olabilir ama do\u011fa\u00fcst\u00fc de\u011fildi. Ortado\u011fu\u2019daki kamplarda \u00e7\u00fcr\u00fcyen bu insanlara g\u00fcle g\u00fcle, eski Kud\u00fcs \u015fehrine, Filistin\u2019in ba\u015fkenti olmas\u0131na elveda, Filistinli m\u00fcltecilerin temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamakla y\u00fck\u00fcml\u00fc Birle\u015fmi\u015f Milletler yard\u0131m ajans\u0131 UNRWA\u2019ya ho\u015f\u00e7a kal dedi. Ama anla\u015fma Bat\u0131 \u015eeria\u2019n\u0131n \u0130srail taraf\u0131ndan kal\u0131c\u0131 i\u015fgaline ve orada uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 bi\u00e7imde in\u015fa edilmi\u015f neredeyse t\u00fcm Yahudi kolonilerinin tamamen ilhak\u0131na ho\u015f geldin diyor.<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn2\">[2]<\/a> Muhabir Fisk, daha ileri giderek Trump ile Binyamin Netanyahu\u2019yu \u201c<em>iki haydut<\/em>\u201d olarak da niteliyor!<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Kan\u0131mca bu u\u011fursuz plan, ciddi bir k\u00f6t\u00fc haberdir. Vatikan\u2019\u0131n orta\u00e7a\u011fda satt\u0131\u011f\u0131 aforoz senetlerini (ahirette ba\u011f\u0131\u015flanma k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131n\u0131 yani hayal tacirli\u011fini) and\u0131ran \u201c<em>Asr\u0131n Bar\u0131\u015f\u0131<\/em>\u201d plan\u0131n\u0131n biricik olumlu yan\u0131 ise \u00f6l\u00fc topra\u011f\u0131na yatm\u0131\u015f Filistinli yetkilileri derin k\u0131\u015f uykusundan uyand\u0131rmas\u0131 ve oradaki siyasi \u00f6rg\u00fctler ile halk\u0131 ortak m\u00fccadele zemininde bulu\u015fturmas\u0131d\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>GER\u0130LEME S\u00dcREC\u0130NDEK\u0130 AMER\u0130KAN HAMLES\u0130<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Peki, bu Amerikan-\u0130srail sahte plan\u0131n\u0131n arkas\u0131ndaki temel g\u00fcd\u00fc nedir? Hem ABD hem de \u0130srail\u2019in ge\u00e7mi\u015fe oranla b\u00f6lgedeki y\u00fckseli\u015f d\u00f6nemlerinin bitti\u011fine, zirveden a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru giderek kayd\u0131klar\u0131na dair bir\u00e7ok i\u015faret ve alameti g\u00f6rebiliyoruz. Gerileme olgusuna ili\u015fkin birka\u00e7 ba\u015fl\u0131k sunal\u0131m:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>Suriye, L\u00fcbnan, Irak ve Yemen\u2019de stratejik bozguna maruz kalan Amerika, yepyeni taktiklerle Ortado\u011fu\u2019da kalmak i\u00e7in diretiyor. L\u00fcbnan ve Irak\u2019taki halk isyanlar\u0131n\u0131 kendi menfaati ve emelleri do\u011frultusunda istismar etme gayretinde olan Amerikan y\u00f6netimi, kaba askeri m\u00fcdahaleler yerine ekonomik ve siyasi yollar\u0131 kullanmaya a\u011f\u0131rl\u0131k veriyor. Siyonist d\u00fc\u015fman ile onunla i\u015fbirli\u011fi yapan gerici Arap y\u00f6neticileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla pasif savunma konumundan aktif savunma pozisyonuna ge\u00e7erek bu noktada tahkimat yapmay\u0131 planl\u0131yor.<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn3\">[3]<\/a> ABD, Barack Obama\u2019n\u0131n ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerini kazand\u0131\u011f\u0131 2008 y\u0131l\u0131 sonras\u0131 bir yandan Ortado\u011fu&#8217;dan \u00e7ekilmeye, di\u011fer yandan d\u00fcnyadaki tek tarafl\u0131 liderlik rol\u00fcn\u00fcn y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u00c7ok say\u0131da g\u00f6zlemci, Obama d\u00f6nemi sona erdi\u011finde ABD\u2019nin d\u00fcnya d\u00fczeni konusundaki eski pozisyonuna geri d\u00f6nece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Ancak bu g\u00f6r\u00fc\u015f, bir \u015feyi g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015ft\u0131: Her y\u0131l yay\u0131mlanan ABD Ulusal G\u00fcvenlik Strateji Belgesi, ilk kez 2007 y\u0131l\u0131nda birtak\u0131m stratejik sonu\u00e7lar konusunda yetkilileri uyarm\u0131\u015ft\u0131. Bunlardan biri de ABD\u2019nin petrol ve kaya gaz\u0131 \u00fcretimi konusunda kendi kendine yeter duruma gelmesiyle ilgiliydi\u2026<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>ABD\u2019nin eski Ulusal G\u00fcvenlik Dan\u0131\u015fman\u0131 Zbigniew Brzezinski, \u00fclkesine Ortado\u011fu&#8217;dan \u00e7ekilmesi ve dizginlerini bu b\u00f6lgedeki petrole en ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00fclkelere, yani \u00c7in&#8217;e teslim etmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Bir\u00e7ok g\u00f6zlemci de ABD\u2019deki izolasyonist (tecrit\u00e7i) ak\u0131m\u0131n Afganistan ve Irak&#8217;taki askeri operasyonlar\u0131n t\u00f6kezlemesinin ard\u0131ndan h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Amerikal\u0131lar\u0131n \u00fclkelerinin omuzlar\u0131ndaki \u2018d\u00fcnya\u2019 meseleleri y\u00fck\u00fcn\u00fc ihmal ettiklerini \u00f6ne s\u00fcrd\u00fcler\u2026 Amerikal\u0131lar\u0131n, Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) ve D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc (WTO) gibi uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseme e\u011filiminde olduklar\u0131 da vurguland\u0131. Donald Trump y\u00f6netimi, bu t\u00fcr kurulu\u015flara y\u00f6nelik fonlar\u0131 keserek veya serbest ticarete k\u0131s\u0131tlamalar getirerek ve Avrupal\u0131lar\u0131 NATO&#8217;ya yapt\u0131klar\u0131 askeri katk\u0131lar\u0131 art\u0131rmaya \u00e7a\u011f\u0131rarak ABD\u2019nin d\u00fcnya meseleleriyle ilgili sorumlulu\u011funu azaltmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u2026<br \/><br \/>ABD\u2019li eski diplomat Martin Indyk, ge\u00e7ti\u011fimiz hafta <em>Wall Street Journal<\/em> gazetesinde kaleme ald\u0131\u011f\u0131 \u2018Orta Do\u011fu art\u0131k bunu (m\u00fcdahale sorununu) hak etmiyor\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 uzun makalesinde, \u00fclkesinin Ortado\u011fu\u2019daki rol\u00fcn\u00fc ele ald\u0131. Makale, ABD\u2019nin Ortado\u011fu\u2019daki hayati \u00f6neminin azalmas\u0131yla ilgiliydi. \u0130ran Devrim Muhaf\u0131zlar\u0131 Ordusu\u2019nun (DMO) yurtd\u0131\u015f\u0131 kolu Kud\u00fcs G\u00fcc\u00fc Komutan\u0131 Kas\u0131m S\u00fcleymani\u2019nin Ba\u011fdat\u2019ta d\u00fczenlenen hava sald\u0131r\u0131s\u0131yla \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinin ard\u0131ndan ABD\u2019yi bu Ortado\u011fu\u2019ya neyin \u00e7ekti\u011fini sorgulayan Indyk, ABD\u2019nin b\u00f6lgedeki askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sona erdirme arzusu ile Ortado\u011fu\u2019da yeni bir sava\u015f\u0131n fitilini ate\u015flemesi aras\u0131nda bir \u00e7eli\u015fki yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Mesela ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump, \u0130ran&#8217;\u0131n Suudi Arabistan&#8217;daki petrol tesislerine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bu tesislerin savunulmas\u0131n\u0131n ABD\u2019nin sorunu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Ancak daha sonra K\u00f6rfez sular\u0131ndaki ABD birliklerinin say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><em>\u015earku\u2019l Avsat<\/em> gazetesinin <em>Independent Arabia <\/em>internet sitesinden aktard\u0131\u011f\u0131 habere g\u00f6re,ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump, se\u00e7im kampanyas\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u201c<em>ABD\u2019nin Ortado\u011fu\u2019daki sonsuz sava\u015flar\u0131na son verme<\/em>\u201d vaadinde bulundu. Washington, 2011 y\u0131l\u0131nda ABD askerlerini Irak&#8217;tan \u00e7ekti. Ancak 3 y\u0131ldan daha k\u0131sa bir s\u00fcre sonra Haziran 2014\u2019te geri \u00e7ekti\u011fi askerlerin yar\u0131s\u0131n\u0131 Musul\u2019u ele ge\u00e7iren I\u015e\u0130D\u2019e kar\u015f\u0131 sava\u015fmak \u00fczere yine Irak\u2019a g\u00f6nderdi. 2011 y\u0131l\u0131nda Arap Bahar\u0131 patlak verdi\u011finde Beyaz Saray, h\u0131zla protestocular\u0131 destekledi\u011fini a\u00e7\u0131klasa da onlara maddi yard\u0131m vermeyi reddetti. Daha sonra Esat rejiminin kimyasal silah kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Ancak \u00e7ok ge\u00e7meden bu a\u00e7\u0131klamadan geri d\u00f6nd\u00fc. ABD\u2019nin yaratt\u0131\u011f\u0131 bu \u00e7eli\u015fkiler yuma\u011f\u0131n\u0131n arka plan\u0131nda i\u00e7inde bulundu\u011fumuz y\u00fczy\u0131lda ya\u015fanan yap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. ABD\u2019nin kabul etmekte zorland\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm; art\u0131k \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n \u00f6n saflar\u0131nda Ortado\u011fu\u2019nun yer alm\u0131yor olmas\u0131yd\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>ABD y\u00f6netimi, Ortado\u011fu\u2019daki k\u00fc\u00e7\u00fck petrol \u00e7\u0131karlar\u0131 nedeniyle \u0130srail&#8217;in g\u00fcvenli\u011fine \u00f6ncelik vermi\u015fti. Fakat \u0130srail\u2019in art\u0131k bir beka sorunuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olmamas\u0131 ve kendini ABD\u2019nin do\u011frudan m\u00fcdahalesinden kurtaracak savunma yetenekleri elde etmesi, bu \u00f6nceli\u011fi geri plana itti. Bunun nedeni, ABD\u2019nin askeri yard\u0131mlarla ilgili c\u00f6mertli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra son y\u0131llarda M\u0131s\u0131r ve \u00dcrd\u00fcn ile yap\u0131lan bar\u0131\u015f antla\u015fmalar\u0131yla sonu\u00e7lanan diplomasisi ve Suriye ve Irak devletlerinin da\u011f\u0131lmas\u0131yd\u0131. (Filistin\u2019de) \u0130ki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn art\u0131k ABD\u2019nin \u00f6nceliklerinden biri olmad\u0131\u011f\u0131na inanan eski diplomat Indyk, bu y\u00fczden \u0130srail\u2019i e\u011fer demokrasi ve Yahudi kimli\u011fini korumak istiyorsa bu \u00e7\u00f6z\u00fcme bir \u00f6ncelik vermeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>ABD\u2019nin Ortado\u011fu&#8217;daki rol\u00fcn\u00fcn arka plan\u0131nda sadece stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131 yoktu. Ortado\u011fu\u2019yu kaderine terk edip etmeme konusunda karars\u0131z kald\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde ister d\u00fc\u015fman ister m\u00fcttefik olsun b\u00f6lgedeki t\u00fcm \u00fclkeler ABD\u2019nin teredd\u00fcd\u00fcne uyum sa\u011flad\u0131lar. \u201c<em>Ortado\u011fu\u2019da olanlar, Ortado\u011fu\u2019yla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaz!<\/em>\u201d Ne var ki bunun en ac\u0131 kan\u0131t\u0131, 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131 oldu. Indyk, bug\u00fcn diplomasinin \u0130ran tehdidiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan Washington\u2019un bir silah\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u0130ran ekonomisinin ABD yapt\u0131r\u0131mlar\u0131yla ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl darbenin ard\u0131ndan Washington, yeni bir n\u00fckleer anla\u015fmay\u0131 m\u00fczakere edebilece\u011fi ve \u0130ran&#8217;\u0131n b\u00f6lgedeki n\u00fcfuzunu k\u0131s\u0131tlayabilece\u011fi bir \u2018kart\u2019 elde etti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>ABD\u2019nin eski Ortado\u011fu \u00d6zel Temsilcisi Indyk, Amerikan y\u00f6netimini Ortado\u011fu&#8217;da daha ger\u00e7ek\u00e7i bir strateji uygulamaya, \u0130ran\u2019\u0131 Suriye\u2019den \u00e7\u0131karmaya, \u0130ran rejimini devirmek ve Filistin-\u0130srail \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek gibi b\u00fcy\u00fck hedeflerden vazge\u00e7meye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Fransa\u2019n\u0131n eski \u015eam B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Michel Duclos, <em>Les Echos<\/em> gazetesine verdi\u011fi r\u00f6portajda, ABD\u2019nin art\u0131k \u2018d\u00fcnya polisi\u2019 rol\u00fcn\u00fc oynamayaca\u011f\u0131n\u0131, Avrupal\u0131lar\u0131n ise iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, uluslararas\u0131 ticaret ve ter\u00f6rle m\u00fccadele gibi konularda \u00e7ok kutuplu i\u015fbirli\u011fine d\u00f6nmeyi umduklar\u0131n\u0131 ve \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 ABD ile g\u00fc\u00e7lerini birle\u015ftirmek istediklerini s\u00f6yledi. Bug\u00fcn Rusya, T\u00fcrkiye ve AB aras\u0131nda ABD\u2019nin Ortado\u011fu ve Kuzey Afrika\u2019da b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 bo\u015flu\u011fu doldurmak i\u00e7in adeta bir yar\u0131\u015f ya\u015fan\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<a href=\"#_ftn4\">[4]<\/a> \u0130ngiliz <em>The Guardian<\/em> gazetesi, Ortado\u011fu\u2019daki muhabiri Martin Chulov\u2019un raporuna dayanarak ABD\u2019nin b\u00f6lgeye ilgisinin giderek azalaca\u011f\u0131na ili\u015fkin bir haber-yorum yapt\u0131. Buna g\u00f6re; <em>\u201cb\u00f6lgedeki m\u00fcttefiklerini himaye etmemeyi kararla\u015ft\u0131ran Amerikan Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump\u2019\u0131n bu s\u00f6zlerinden sonra, rakip devletler Ortado\u011fu\u2019ya do\u011fru yay\u0131lma hamleleri yapmaya ba\u015flad\u0131lar. Asl\u0131nda gerileme, banal (saftirik) ba\u015fkan\u0131n Beyaz Saray\u2019da oturu\u015funun \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131nda i\u015faretini verdi. (\u00d6nce Amerika slogan\u0131yla se\u00e7im kazan\u0131p ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa kurulan Trump\u2019\u0131n) bu dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, tehlikeli sonu\u00e7lara yol a\u00e7\u0131yor. Kendisine \u00e7ok g\u00fcvenen ba\u015f m\u00fcttefiki Suudi Arabistan, \u0130ran tehdidi kar\u015f\u0131s\u0131nda yaln\u0131z b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Kuzey Suriye\u2019den (Rojava) askerlerin \u00e7ekilmesi ve olas\u0131 bir T\u00fcrk askeri hamlesine kar\u015f\u0131 Suriye\u2019deki K\u00fcrtlere arka \u00e7\u0131kmamas\u0131, Amerika\u2019n\u0131n b\u00f6lgede tecrit olmas\u0131n\u0131n g\u00f6stergeleridir\u2026 \u2018Rus Ay\u0131s\u0131\u2019na meydan\u0131n bo\u015f b\u0131rak\u0131lmas\u0131 da cabas\u0131<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn5\">[5]<\/a> \u0130ngiliz <em>Financial Times<\/em> gazetesinde \u201c<em>Ortado\u011fu\u2019da Amerikan \u00c7a\u011f\u0131n\u0131n Sonu<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 haber-yorumu kaleme alan Gidon Richman da benzer bir tespit yap\u0131yor, \u00f6zetleyelim:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>Osmanl\u0131 hegemonyas\u0131ndan sonra Ortado\u011fu, Fransa ile \u0130ngiltere\u2019nin egemenli\u011fi alt\u0131na girdi. Daha sonra her ikisinin yerini Amerikan hegemonyas\u0131 ald\u0131. \u015eimdi bu devir de sona erip kapanmak \u00fczere\u2026 (Trump\u2019\u0131n) Rojava\u2019daki askerlerini geri \u00e7ekme karar\u0131 Rusya, \u0130ran, Suriye ve T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131; harekete ge\u00e7ip bo\u015flu\u011fu doldurmalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u2026 Do\u011frudur, b\u00f6lgede az say\u0131daki Amerikan askerine y\u00f6nelik herhangi bir tehdit, ABD taraf\u0131ndan misliyle bertaraf edilecektir\u2026 B\u00f6yle bir durumda do\u011fan bo\u015flu\u011fu doldurma ve b\u00f6lgeyi denetimine almaya pek hevesli T\u00fcrkiye, Rusya ile i\u015f tutmaktad\u0131r. Aramco \u015firketi petrol tesislerine yap\u0131lan \u015fiddetli drone sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ABD\u2019nin s\u0131k\u0131 m\u00fcttefikleri say\u0131lan Suudi Arabistan ile Birle\u015fik Arap Emirlikleri de Rusya ile yak\u0131n ili\u015fkiler kurmaya a\u011f\u0131rl\u0131k verdiler. Afganistan ile Irak\u2019ta trajikomik bir vaziyete d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olan Amerika\u2019da, yetkili ve sokaktaki insanlar, Ortado\u011fu\u2019da yeni bir macera pe\u015finden ko\u015fmaktan \u00e7ekiniyorlar\u2026<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn6\">[6]<\/a> \u201868 Ku\u015fa\u011f\u0131\u2019ndan gelen Ergun Adakl\u0131, de\u011fi\u015fen d\u00fcnya dengelerinde gerileme s\u00fcrecine girmi\u015f bulunan bat\u0131l\u0131 b\u00fcy\u00fck emperyalist devletlerin ve \u00f6zellikle s\u00fcper devlet ABD\u2019nin konumunu de\u011ferlendiriyor. Uzun s\u00f6yle\u015fisinden baz\u0131 paragraflara g\u00f6z atal\u0131m:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>\u2026D\u00fcnya dengeleri \u00f6yle de\u011fi\u015fiyor ki art\u0131k T\u00fcrkiye\u2019yi y\u00f6neten fa\u015fist generaller bile Amerika ve NATO\u2019ya tek y\u00f6nl\u00fc ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve \u0130srail\u2019e u\u015fakl\u0131\u011f\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye yarayamayaca\u011f\u0131n\u0131 ama \u00c7in\u2019le, Rusya\u2019yla yani Avrasya\u2019yla \u00e7ok daha s\u0131cak ili\u015fkiler kurulmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar. Ondan sonra da Erol Manisal\u0131\u2019n\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi Avrasyac\u0131l\u0131k perspektifini benimsiyorlar ve Duginci oluyorlar. A. Dugin, Putin\u2019in ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131, Avrasya politikas\u0131n\u0131n ba\u015f mimar\u0131d\u0131r. Hat\u0131rlarsan\u0131z; Ergenekon davas\u0131n\u0131n yakalamalar\u0131 daha yeni ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131, sonra Genelkurmay Harek\u00e2t Dairesi Ba\u015fkan\u0131 emekli Tu\u011fgeneral Levent Ers\u00f6z Moskova\u2019ya ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Rusya 5-6 ay sonra \u2018adam\u2019\u0131 teslim etti\u2026 Allah\u2019\u0131n kapitalisti \u0130shak Alaton, bunlar\u0131 televizyonda anlat\u0131yordu\u2026 Mesele sadece politik tahliller meselesi de\u011fil; Alaton, her g\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feyi s\u00f6yl\u00fcyordu. Dolay\u0131s\u0131yla onlar da \u00f6zellikle 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren y\u00fckselen g\u00fcc\u00fcn \u00c7in ba\u015fta olmak \u00fczere \u015eanghay Alt\u0131l\u0131s\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorlar\u2026<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>(Bat\u0131l\u0131 emperyalistler) 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren, stratejik tehdit alg\u0131lamalar\u0131nda ortaya koyduklar\u0131 \u015feylerin yani korktuklar\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131na geldi\u011fini g\u00f6rd\u00fcler. 2020\u2019ye kadar d\u00fcnya \u00fczerinde bahsettikleri kontrol\u00fc ve h\u00e2kimiyeti sa\u011flayamayacaklar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcler\u2026<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>Pentagon, Amerika\u2019n\u0131n Neocon politikalar\u0131n\u0131n merkezidir. Ancak Amerika\u2019daki tekelci sermayenin hepsi Neocon de\u011fildir. Amerika\u2019y\u0131 \u015f\u00f6yle bir payla\u015ft\u0131racak olursan; iki tane merkezi var. Bir tanesi New York, ticaret ve sanayi merkezidir. Orada h\u00e2kim olanlar kimler? Tabii, en ba\u015fta Exxon\u2019un patronu Rockefeller ve Ford\u2019un patronu Henry Ford var. Yani oras\u0131 otomotiv tekellerinin, petrol tekellerinin, silah tekellerinin merkezidir. Dolay\u0131s\u0131yla oradakiler h\u00e2l\u00e2 hep \u2018geleneksel\u2019 yeni s\u00f6m\u00fcrge politikalar\u0131 \u00fczerinden hareket ediyorlar. Bunlar, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve fa\u015fizmi y\u00fckseltiyorlar\u2026 H\u00e2lbuki \u00f6b\u00fcr taraftan, geli\u015fmekte olan Kaliforniya sermayesi var. Bankalar \u00fczerinden bakal\u0131m, Banko America\u2019ya dayan\u0131yorlar; ama zaten Banko America\u2019dan \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc dijital tekeller, yaz\u0131l\u0131m tekelleri var. Ba\u015f\u0131nda Bill Gates olmak \u00fczere, Microsoft\u2019tan tutal\u0131m Oranum\u2019a kadar bir\u00e7ok tekel var. Yani Silikon Vadisi\u2019nden s\u00f6z ediyorum.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>\u015eimdi s\u0131ralama biraz de\u011fi\u015fti; Amazon\u2019un patronu Jeff Bezos, d\u00fcnyan\u0131n en zengini oldu. 10 sene \u00f6ncesine kadar d\u00fcnyan\u0131n en zengini s\u0131ralamas\u0131nda en ba\u015fta Bill Gates, ondan sonra Warren Buffet, daha sonra da Larry Ellison gibiler gelirdi. Biz, ki\u015fisel bilgisayar faaliyetlerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc, yaz\u0131l\u0131m programlar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla en fazla Microsoft\u2019u biliyoruz. H\u00e2lbuki Oracle, ki\u015fisel yani topluma d\u00f6n\u00fck bilgisayar faaliyetleriyle u\u011fra\u015fm\u0131yor ki, devletlere y\u00f6nelik \u00fcretimler yap\u0131yor. Sanayi faaliyetleri \u00fczerine, askeri faaliyetler \u00fczerine, uzay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00fczerine yaz\u0131l\u0131mlar geli\u015ftiriyorlar. Yani NASA\u2019yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ya da n\u00fckleer f\u00fczelerin yaz\u0131l\u0131m programlar\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar\u2026<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>O d\u00f6nemin en zenginleri bir ba\u015f \u00e7ektiler ve onlar, Amerika\u2019ya Obama\u2019y\u0131 getirenlerdi. Onlar\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131 \u015fu; eski ulusalc\u0131, milliyet\u00e7i, \u015foven, \u0131rk\u00e7\u0131 yakla\u015f\u0131mlara ihtiyac\u0131m\u0131z yok ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya bizim diyorlar. D\u00fcnyan\u0131n y\u00f6r\u00fcngesi etraf\u0131nda \u00fc\u00e7 tam tur dola\u015fmay\u0131 ba\u015faran Amerikal\u0131 John Glenn, \u2018Yukar\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131n zaman bir s\u0131n\u0131r yok arkada\u015f, d\u00fcnya bir b\u00fct\u00fcn\u2019 diyordu. Warren Buffet\u2019ler, Bill Gates\u2019ler de b\u00f6yle bakt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00c7in\u2019e, Hindistan\u2019a ve Endonezya\u2019ya yapt\u0131lar. Oras\u0131 da bizimdir, fark etmez diye bak\u0131yorlar. Ama petrol ve otomotiv sanayi \u00fczerine y\u00fckselmi\u015f bat\u0131l\u0131 sanayi uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bunu kald\u0131rabilecek hali yok. Petrol altyap\u0131s\u0131ndan ve i\u00e7ten patlamal\u0131 ilkel motor yap\u0131s\u0131ndan vazge\u00e7emiyor, zaten vazge\u00e7ti\u011fi anda \u00e7\u00f6ker. Koskoca bir teknolojik alt-\u00fcst yapam\u0131yorlar. Dolay\u0131s\u0131yla da New York sermayesi (bu sermayenin merkezinde de D\u00fcnya Siyonist Kongresi oldu\u011funu unutmayal\u0131m) Rockefeller\u2019den Ford\u2019a kadar hepsi, D\u00fcnya Siyonist Kongresi\u2019nin ba\u015f akt\u00f6rleridir<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>Amerika\u2019da b\u00f6ylesi bir genle\u015fme var; fakat silah sanayi, petrol sanayi ve otomotiv sanayi \u00fczerine oturmu\u015f Amerikan tekelci kapitalizmi, bunu kald\u0131ram\u0131yor. B\u00f6yle bir \u00e7eli\u015fki ya\u015f\u0131yorlar. \u015eimdi gelinen noktada \u00f6nce \u00c7in\u2019e d\u00f6rt elle sar\u0131lmak zorunda kald\u0131lar\u2026 Bat\u0131 daral\u0131yor. Almanya daral\u0131yor, Fransa daral\u0131yor, \u0130ngiltere daral\u0131yor. Hepsi daral\u0131yor. Bir kere, geni\u015fletilmi\u015f yeniden \u00fcretim kapasitesi itibariyle \u00c7in\u2019e inan\u0131lmaz bir \u015fekilde muhta\u00e7lar. Ayr\u0131ca \u00c7in\u2019in b\u00fct\u00fcn k\u0131talar i\u00e7in \u00f6nemi b\u00fcy\u00fck. Mesela bundan 10 sene \u00f6nceki rakamlar bile g\u00f6steriyor ki; \u00c7in Afrika \u00fclkeleriyle de ticaretini \u00e7ok\u00e7a geli\u015ftirdi. Ben zaten buna, \u0130pek Yolu k\u00fclt\u00fcr\u00fc demi\u015ftim.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>Amerikan emperyalizmi ba\u015fta olmak \u00fczere NATO sistemi ku\u015fat\u0131lmaya ba\u015fland\u0131 ve d\u00fczen, bunun feveran\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yor. Trump\u2019\u0131 Amerika\u2019ya getirmelerinin sebebi budur. Sald\u0131rgan olmak zorundalar. Yani Marx\u2019\u0131n tabiriyle meseleyi ekonomik zorla \u00e7\u00f6zemiyorlar, askeri zorla \u00e7\u00f6zmek zorundalar. Y\u0131kmak laz\u0131m, ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131lmak laz\u0131m, g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015f\u00fcrmek laz\u0131m, takatsizle\u015ftirmek laz\u0131m. T\u00fcrkiye\u2019ye dair izledikleri politika da budur. Tabii, T\u00fcrkiye devletini y\u00f6neten bug\u00fcnk\u00fc fa\u015fistler aras\u0131nda bile bu durum a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ama bir ara dedi\u011fim gibi Bill Gates\u2019in o perspektifi sayesinde T\u00fcrkiye\u2019yi (\u0130srail de \u00f6yle bak\u0131yordu bir zamanlar yani 2000\u2019lerin ba\u015f\u0131nda Tayyip\u2019in \u015fans\u0131 bu oldu) \u00e7evresindeki b\u00f6lgenin \u00fcretim ve ihracat merkezi yapmaya karar verdiler. Emperyalist sermaye taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019ye bir s\u00fcr\u00fc yat\u0131r\u0131m yap\u0131ld\u0131. \u00c7ok fazla ismi duyulmamakla birlikte onlar\u0131n ba\u015f\u0131nda Foxconn geliyor. Trakya\u2019da fabrika kurdular. Yani Intel i\u015flemci par\u00e7alar\u0131 yapan fabrika kurdular. Daha sonra HP ile anla\u015fmas\u0131 bitince fabrika kapand\u0131.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>\u0130\u015f geldi Huawei\u2019ye (\u00c7in mal\u0131 geli\u015fmi\u015f ak\u0131ll\u0131 telefon) tak\u0131ld\u0131 kald\u0131. \u0130ki \u015fey; bir Gazprom\u2019a tak\u0131ld\u0131, bir de Huawei\u2019ye tak\u0131ld\u0131. Amerika, \u2018Zaten kanallar ve boru hatlar\u0131 vard\u0131, \u015fimdi bir de Kuzey Ak\u0131m 2 Projesi\u2019ni ve T\u00fcrk Ak\u0131m Projesi \u00e7\u0131kard\u0131n\u0131z\u2019 diyor ve biliyor ki, bu projeler b\u00fct\u00fcn Avrupa\u2019y\u0131 sar\u0131p kucakl\u0131yor, o y\u00fczden bu kadar feryat ediyor. Avrupa\u2019n\u0131n daha esnek, daha ucuz, daha kullan\u0131\u015fl\u0131 ba\u015fka herhangi bir enerji kayna\u011f\u0131 bulmas\u0131n\u0131n imk\u00e2n\u0131 yok&#8230;<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn7\">[7]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Yanl\u0131\u015f anlamaya veya muhtemel bir yan\u0131lg\u0131ya f\u0131rsat vermeden \u015fu noktaya vurgu yapmal\u0131y\u0131m: Evet, stratejik d\u00fczlemde Amerika ve Avrupa gerileme s\u00fcrecine girmi\u015ftir. Ancak ani\/s\u00fcrpriz geli\u015fmeler yahut alt \u00fcst olu\u015flar ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi takdirde, s\u00fcre\u00e7 denen \u015feyin orta veya uzun vadeli olaca\u011f\u0131n\u0131 kavramak \u015fartt\u0131r. Tahminen 10-15 ile 30 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre\u00e7ten bahsediyoruz. Yoksa bug\u00fcnden yar\u0131na veya \u00fc\u00e7 be\u015f sene i\u00e7inde Amerika, hemen gerileyecektir; b\u00fct\u00fcn Ortado\u011fu\u2019dan \u00e7ekilecektir diye bir \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fildir. Tam tersine, ABD\u2019nin elinde dolar ve Pentagon (askeri g\u00fc\u00e7) diye iki zorlu g\u00fc\u00e7 vard\u0131r. G\u00fcn gelir, s\u0131k\u0131\u015f\u0131r; her ikisinden birini veya ikisini birden ac\u0131mas\u0131zca kullanabilir. Ki son y\u0131llarda yapt\u0131\u011f\u0131 budur. Yak\u0131n tehdit durumunda hemen askeri kar\u015f\u0131l\u0131k verebilir ki, son \u00f6rne\u011fini \u0130ran generali Kas\u0131m S\u00fcleymani ve Irak\u2019taki \u015eii milis komutanlar\u0131na y\u00f6nelik suikast\u0131nda g\u00f6rd\u00fck. Ha\u015fdi \u015eaabi isimli Irak\u2019taki \u0130ran yanl\u0131s\u0131 \u015eii askeri birimlerinin askeri kararg\u00e2hlar\u0131 ve k\u0131\u015flalar\u0131na at\u0131lan f\u00fczelere tan\u0131k olduk.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Meram\u0131m\u0131z \u015fudur: Evet, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc emperyalist kavgada ABD, ana cepheyi \u00c7in, Rusya gibi y\u00fckselen s\u00fcper devletlere kar\u015f\u0131 a\u00e7acakt\u0131r, fakat hemen \u015fimdi de\u011fil. Ger\u00e7i \u00c7in ile b\u00fcy\u00fck ekonomik kavga zaten ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eiddetli k\u00fcresel kap\u0131\u015fmaya ise daha vakit var. O halde Ortado\u011fu\u2019daki Amerikan (askeri, siyasi ve ekonomik) varl\u0131\u011f\u0131, bu b\u00f6lgede kendi lehine b\u00fcy\u00fck temizlik yapmak; ba\u015fta \u0130srail olmak \u00fczere m\u00fcttefikleri lehine dengeyi de\u011fi\u015ftirmek, bu de\u011fi\u015fikli\u011fi Rusya-\u00c7in-\u0130ran ile m\u00fcttefikleri (Suriye ve Hizbullah) aleyhine kullanmak i\u00e7in vard\u0131r. ABD, Ortado\u011fu\u2019daki mevzilerini temizleyip tahkim ettikten sonra Asya ve Pasifik b\u00f6lgesine do\u011fru ilerlemeyi planl\u0131yor, giderken g\u00f6z\u00fc arkada kalmas\u0131n; kimse, kendisini s\u0131rt\u0131ndan vurmas\u0131n diye.<br \/>\u201c<em>Asr\u0131n Bar\u0131\u015f\u0131<\/em>\u201d ad\u0131yla Filistin ile Arap d\u00fcnyas\u0131nda pazarlanan plan\u0131n, \u00f6z\u00fc esas\u0131 bu \u00e7er\u00e7evede anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>ABD y\u00f6netimi Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n Filistin meselesini eskisi kadar desteklemedi\u011finin, hatta art\u0131k bu sorunu her ne pahas\u0131na olursa olsun (teslimiyet anlam\u0131nda) \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in \u0130srail-ABD ikilisinden el alt\u0131ndan medet umdu\u011funun fark\u0131ndad\u0131r. S\u00f6zgelimi son birka\u00e7 y\u0131ldan beri, \u0130ran-Suriye kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 temelinde Suudi Arabistan, Birle\u015fik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi petro-dolar \u015feyhlikleriyle \u0130srail aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir askeri, istihbarat ve ticari ili\u015fki var. Umman Sultanl\u0131\u011f\u0131 ve Katar \u0130srail ile daha a\u00e7\u0131k diplomatik ili\u015fkiler kurdular; benzer temaslar Fas ve Sudan i\u00e7in de s\u00f6z konusu. \u0130srail\u2019in dalavereci ve doland\u0131r\u0131c\u0131 Ba\u015fbakan\u0131 Binyamin Netanyahu, son haftalarda r\u00fc\u015fvet ve irtik\u00e2p davalar\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in bir Arap lideriyle (ya da Suudi Veliahd\u0131 Muhammed bin Salman yahut Birle\u015fik Arap Emirli\u011fi h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Muhammed bin Zayid) y\u00fcz y\u00fcze kamuoyuna a\u00e7\u0131k \u015fekilde g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi planl\u0131yor. \u0130srail \u015firketleri, Avrupal\u0131 firmalarla ortakm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc alt\u0131nda Suudi Arabistan\u2019da art\u0131k ihalelere giriyorlar. M\u0131s\u0131r, ekonomik ve toplumsal kriz y\u00fcz\u00fcnden kendi derdine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f; \u201c<em>Asr\u0131n Bar\u0131\u015f\u0131<\/em>\u201d plan\u0131na itiraz edemiyor, mahcup bi\u00e7imde plan\u0131n iyi taraflar\u0131na vurgu yap\u0131yor. Bask\u0131 alt\u0131ndaki \u00dcrd\u00fcn de \u00f6yle. Suriye ile Irak, zaten i\u015fgal ve i\u00e7 sava\u015ftan do\u011fan b\u00fcy\u00fck karga\u015fadan muzdaripler. B\u00f6yle bir par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131k, ABD-\u0130srail plan\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 ve kabul g\u00f6rmesi i\u00e7in \u201c<em>bulunmaz bir f\u0131rsat<\/em>\u201d olarak de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Son zamanlarda kurumsal diplomasi yerine ikili yahut ki\u015fisel diplomasi (moda deyimle liderler diplomasisi) yolunu tercih eden b\u00fct\u00fcn diktat\u00f6rler (ABD, Rusya, \u0130srail, Brezilya, Macaristan, M\u0131s\u0131r, T\u00fcrkiye, Suudi Arabistan \u00f6rneklerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere) birbirlerini \u00e7ukurdan \u00e7\u0131karmak i\u00e7in zorda kalana el uzat\u0131p,\u00a0 halk nezdinde yitirdikleri itibarlar\u0131n\u0131 yeniden d\u00fczeltmek gayesiyle birbirlerine yard\u0131mc\u0131 oluyorlar. Trump-Netanyahu samimiyeti, Putin\u2019in en fazla bulu\u015ftu\u011fu Netanyahu ve Erdo\u011fan\u2019la ili\u015fkilerini de bu \u00e7er\u00e7evede anlam kazan\u0131yor. Yaln\u0131z bu meseleyi, sadece ki\u015filere ba\u011flamak yetmez. S\u00f6zgelimi Amerika\u2019daki g\u00fc\u00e7l\u00fc Yahudi lobisi, Evangelist Cumhuriyet\u00e7iler ile \u00c7ay Partisi yanl\u0131lar\u0131, hem dini ideolojileri hem de siyaset gere\u011fi, Amerikan y\u00f6netiminin \u0130srail\u2019e sonuna kadar yard\u0131m etmesinden yanalar. Bahsedilen kitle, ABD\u2019deki toplam n\u00fcfusun veya verilen oylar\u0131n \u00fc\u00e7te birini olu\u015fturuyor. Emperyalist\/Siyonist y\u00f6neticilerin kitle taban\u0131d\u0131r bu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ge\u00e7erken de\u011finmi\u015f olay\u0131m. Evet, Avrupa Birli\u011fi \u00fclkelerinin Filistin meselesine siyasi bak\u0131\u015f\u0131, Amerikan politikas\u0131na oranla biraz daha hay\u0131rhah ve ehveni \u015fer say\u0131labilir. S\u00f6zgelimi onlar, \u0130srail devletinin yan\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Filistin devleti kurulmas\u0131na itiraz etmiyorlar, hatta bu meseleyi hakl\u0131\/makul buluyorlar. Fakat Avrupa\u2019n\u0131n ahlak felsefesi, Hitler d\u00f6neminde Yahudilere kar\u015f\u0131 uygulanan soyk\u0131r\u0131m projesinin d\u00fcnyadaki simgesi say\u0131lan Auschwitz toplama kamp\u0131nda (ya da bir di\u011fer ad\u0131yla \u00f6l\u00fcm kamp\u0131) ya\u015fananlardan sonra de\u011fi\u015fmi\u015ftir. O tarihten itibaren Yahudilere Bat\u0131-Avrupal\u0131larca daha \u00f6zel bir konum atfedilmi\u015f; Holocaust (Nazi soyk\u0131r\u0131m\u0131 ve \u0130branice ad\u0131yla Ha \u015eoa) hakk\u0131nda sanki d\u00fcnyadaki biricik insanl\u0131k su\u00e7u buymu\u015f, ondan ba\u015fka katliam ve jenosit ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f gibi bir alg\u0131 yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Oysa ayn\u0131 d\u00f6nemde Polonyal\u0131lar, Romanlar (\u00c7ingene diye bilinen topluluk), kom\u00fcnistlerden on binlerce insan fiili olarak imha edilmi\u015ftir. Ayn\u0131 kampta c\u00fcceler kobay olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ahlaki felsefenin \u00f6nc\u00fc ve savunucular\u0131 Avrupal\u0131 bir Musevi (E\u015fkinaz) olan Litvanya as\u0131ll\u0131 Frans\u0131z filozofu Emmanuel Levinas ile filozof ve sosyolog Theodor\u00a0 Adorno\u2019dur. Sonradan bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ileri s\u00fcren ekol, <em>Levinasizm<\/em> diye an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Filistinli bir s\u00fcrg\u00fcn\/m\u00fclteci ailenin \u00e7ocu\u011fu olan Prof. Zahi Zel\u2019ue, kaleme ald\u0131\u011f\u0131 \u201c<em>Yahudi ve Yunan \u00d6tesinde Avrupa Felsefesi ve Filistin Sorunu<\/em>\u201d (\u0130ngilizce asl\u0131: <em>Continental philosophy and the Palestinian question, beyond the jew and greek<\/em>, 2017) isimli eserinde, tek yanl\u0131 bu ahlak felsefesine dayanarak Avrupa\u2019n\u0131n ni\u00e7in Filistin meselesinde \u00fcrkek ve \u00e7ekingen davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Ayn\u0131 d\u00fczlemde L\u00fcbnan\u2019daki (Eyl\u00fcl 1982) Sabra ve \u015eatilla Kamp\u0131\u2019nda Filistinli m\u00fcltecilere uygulanan \u0130srail-Falanjist katliam\u0131n\u0131n Avrupa taraf\u0131ndan yar\u0131m a\u011f\u0131zla k\u0131nanmas\u0131n\u0131, Siyonist \u0131rk\u00e7\u0131 \u0130srail\u2019in Filistin halk\u0131na dayatt\u0131\u011f\u0131 siyasal, militarist, bedensel ve k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m\u0131 sadece s\u00f6zl\u00fc bir k\u0131namayla ge\u00e7i\u015ftirmesini de, yukar\u0131da s\u00f6z\u00fc edilen Levianizm fikriyat\u0131n\u0131n Avrupa d\u00fc\u015f\u00fcnce ve siyaset d\u00fcnyas\u0131ndaki hegemonyas\u0131na ba\u011fl\u0131yor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>SAVA\u015e VE BARI\u015e HAKKINDA ALINAN B\u0130RLE\u015eM\u0130\u015e M\u0130LLETLER KARARLARI<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Filistin topraklar\u0131; \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck d\u00fczenli sava\u015f, birka\u00e7 katliam, 1940\u2019l\u0131 y\u0131llarda \u00f6zellikle Kud\u00fcs \u015fehrinde mukatele (kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00f6ld\u00fcrme, silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma, sabotaj vs.) ve tehcir (Siyonist \u00f6rg\u00fctlerin zoruyla yurtd\u0131\u015f\u0131na g\u00f6\u00e7 ettirme) gibi nedenlerle iki \u0130ntifada ile (topyek\u00fbn halk ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131) afet yemi\u015f, viraneye d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130stikrars\u0131zl\u0131k ve kaos egemendir bu topraklara. Belki de bu y\u00fczden Filistinli Marksist Gassan Kenafani, \u00fclkesini, \u201c<em>hazin portakallar diyar\u0131<\/em>\u201d \u015feklinde nitelemi\u015ftir. 6 Haziran 1967\u2019de ba\u015flayan Alt\u0131 G\u00fcn Sava\u015f\u0131\u2019nda ba\u015fta M\u0131s\u0131r ve Suriye olmak \u00fczere Arap devletleri feci bir bozguna u\u011frad\u0131lar. \u0130srail hava kuvvetleri, ani bir bask\u0131nla M\u0131s\u0131r askeri havaalanlar\u0131nda bekleyen sava\u015f u\u00e7aklar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc yok etti. Hava deste\u011finden mahrum kalan Arap ordular\u0131 geri \u00e7ekilince Bat\u0131 \u015eeria, Do\u011fu Kud\u00fcs ve Gazze \u015eeridinden olu\u015fan Filistin topraklar\u0131 \u0130srail ordusunca i\u015fgal edildi. Ayr\u0131ca Sina Yar\u0131madas\u0131 (M\u0131s\u0131r) ile Golan Tepeleri (Suriye) gibi geni\u015f b\u00f6lgeler de i\u015fgale u\u011frad\u0131lar. Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n efsanevi lideri ve M\u0131s\u0131r devlet ba\u015fkan\u0131 Cemal Abd\u00fclnas\u0131r\u2019\u0131n m\u00fcste\u015far\u0131 konumundaki d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc <em>El Ehram<\/em> gazetesinin bir o kadar me\u015fhur sorumlusu Muhammed Hasaneyn Heykel\u2019e g\u00f6re, hezimete u\u011framan\u0131n bir\u00e7ok sebebi vard\u0131. Ancak, M\u0131s\u0131r ve Suriye ile birlikte \u0130srail\u2019e kar\u015f\u0131 sava\u015fa kat\u0131lma karar\u0131 alm\u0131\u015f bulunan \u00dcrd\u00fcn Kral\u0131 H\u00fcseyin (ki \u0130ngiltere ve ABD i\u015fbirlik\u00e7isiydi), el alt\u0131ndan Arap devletlerinin sava\u015f haz\u0131rl\u0131klar\u0131na ili\u015fkin istihbarat bilgilerini Siyonist \u0130srail y\u00f6netimine ula\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bu y\u00fczden elini \u00e7abuk tutan \u0130srail ordusu, s\u00fcrpriz bir bask\u0131nla (\u00f6nleyici vuru\u015f takti\u011fiyle) gidi\u015fat\u0131 de\u011fi\u015ftirdi, sava\u015f oyununu kazanm\u0131\u015f oldu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Filistin haritas\u0131, Alt\u0131 G\u00fcn Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda t\u00fcm\u00fcyle de\u011fi\u015fti: Bat\u0131 \u015eeria, Do\u011fu Kud\u00fcs, Gazze \u015eeridi, Suriye\u2019deki Golan Tepeleri ve M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n Sina Yar\u0131madas\u0131 Araplar\u0131n elinden al\u0131nm\u0131\u015f oldu. Devreye giren Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Kurulu (BMGK), ate\u015fkes ve bar\u0131\u015f i\u00e7in ilk ciddi karar\u0131n\u0131 ald\u0131. 22 Kas\u0131m 1967 tarihli ve 242 say\u0131l\u0131 karar uyar\u0131nca, \u0130srail\u2019in \u201c<em>son sava\u015fta i\u015fgal etti\u011fi t\u00fcm topraklardan \u00e7ekilmesi<\/em>\u201d ve \u201c<em>b\u00f6lgedeki t\u00fcm devletlerin g\u00fcvenli ve tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0131n\u0131rlar d\u00e2hilinde var olma hakk\u0131na sayg\u0131 duymas\u0131<\/em>\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u0130srail-Filistin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmas\u0131na dair al\u0131nan kararlar, Arap ve uluslararas\u0131 m\u00fczakerelerin \u2018\u00e7ekirde\u011fini\u2019 olu\u015fturdu. Ekim 1973 Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n durdurulmas\u0131 da bu karar uyar\u0131nca ger\u00e7ekle\u015fti. 1979\u2019daki M\u0131s\u0131r\u2019la bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131, 1993\u2019te Filistin Otoritesi\u2019nin kurulmas\u0131 ve \u0130srail ile \u00dcrd\u00fcn aras\u0131nda 1994\u2019te ger\u00e7ekle\u015fen Vadi Araba Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n temelini de bu karar olu\u015fturdu. Her ne kadar BMGK\u2019n\u0131n bu karar\u0131, \u2018iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u2019 i\u00e7in uluslararas\u0131 me\u015fruiyet \u00e7er\u00e7evesini belirlemi\u015f olsa da, bat\u0131l\u0131 devletlerin yard\u0131m\u0131yla \u0130srail taraf\u0131, bir kavram karga\u015fas\u0131 yaratt\u0131. Tel Aviv y\u00f6netimi, karar\u0131n \u0130ngilizce metninde yer alan \u0130srail\u2019in \u2018i\u015fgal etti\u011fi topraklardan \u00e7ekilmesi\u2019 ibaresinin, \u201c<em>i\u015fgal edilen t\u00fcm topraklardan \u00e7ekilmek<\/em>\u201d anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti. Buna kar\u015f\u0131n Arap m\u00fczakereciler, \u0130srail taraf\u0131n\u0131 ciddiyetsizlikle su\u00e7layarak, karar\u0131n gayet a\u00e7\u0131k oldu\u011funu ve \u201c<em>i\u015fgal edilen t\u00fcm topraklardan<\/em>\u201d \u00e7ekilmeyi i\u00e7erdi\u011fini savunuyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletlerin resmi sitesine g\u00f6re: 242 say\u0131l\u0131 karar, BM S\u00f6zle\u015fmesinin alt\u0131nc\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcne g\u00f6re al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Yani tavsiye niteli\u011fi ta\u015f\u0131yordu. E\u011fer s\u00f6zle\u015fmenin yedinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcne g\u00f6re al\u0131nm\u0131\u015f olsayd\u0131, \u201c<em>uygulanmas\u0131 gereken bir emir<\/em>\u201d anlam\u0131na gelecekti. \u0130srail, sonraki d\u00f6nemlerde bu karara hi\u00e7 uymad\u0131. Zira 242 say\u0131l\u0131 karar, Arap diplomatlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck gaf\u0131 sonucu ve \u0130srail-Amerikan hilebazl\u0131\u011f\u0131 sayesinde \u201c<em>\u0130srail, i\u015fgal edilen t\u00fcm topraklar\u0131ndan (\u0130ngilizcesi all territories) \u00e7ekilmeli<\/em>\u201d \u015feklinde form\u00fcle edilmi\u015fti; oysa do\u011fru form\u00fclasyon \u015f\u00f6yle olmal\u0131yd\u0131: \u201c<em>\u0130\u015fgal edilen o bilinen t\u00fcm topraklardan (\u0130ngilizcesi All the territories) \u00e7ekilmeli!<\/em>\u201d \u0130\u015fgal edilen topraklar\u0131n tam anlam\u0131yla belirlenmemi\u015f, tan\u0131mlanmam\u0131\u015f olmas\u0131 zaten \u00e7ekilmemek i\u00e7in bahane arayan \u0130srail\u2019in i\u015fine yarad\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>GE\u00c7M\u0130\u015eTEK\u0130 SAVA\u015e VE BARI\u015e S\u00dcRE\u00c7LER\u0130<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ahmed Abdulhakim, Arap-\u0130srail \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ve Filistin halk\u0131n\u0131n m\u00fccadele ser\u00fcvenini, iyi \u00f6zetlemi\u015f. Uzunca bir al\u0131nt\u0131 yapmak durumunday\u0131m:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>M\u0131s\u0131r ve Suriye\u2019nin \u0130srail\u2019e kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 6 Ekim Sava\u015f\u0131 ya da \u0130sraillilerin adland\u0131rmas\u0131yla Yom Kippur (Musevi inanc\u0131nda B\u00fcy\u00fck \u0130lahi Ba\u011f\u0131\u015flanma G\u00fcn\u00fc i\u00e7in yakarma t\u00f6reni) Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan, BMGK 22 Ekim 1973 tarihinde 338 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ald\u0131. G\u00fcvenlik Konseyi, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n t\u00fcm taraflar\u0131na bulunduklar\u0131 mevcut konumlarda, karar\u0131n kabul edildi\u011fi andan itibaren, acilen ate\u015fkes yapmalar\u0131 ve t\u00fcm askeri etkinli\u011fe son vermeleri \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. 338 say\u0131l\u0131 kararda ayr\u0131ca, 242 say\u0131l\u0131 karar\u0131n t\u00fcm b\u00f6l\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131. Yani \u0130srail\u2019in 1967\u2019de i\u015fgal etti\u011fi b\u00f6lgelerden \u00e7ekilerek, Filistinli m\u00fclteciler meselesinde \u2018adil bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u2019 yakla\u015f\u0131m\u0131nda bulunmas\u0131 isteniyordu. BM\u2019nin resmi sitesinde yer alan s\u00f6z konusu karara g\u00f6re, \u0130srail, Sina Yar\u0131madas\u0131, Golan Tepeleri, Gazze \u015eeridi, Bat\u0131 \u015eeria ve Do\u011fu Kud\u00fcs\u2019ten \u00e7ekilmeliydi. Buna ek olarak karar, uluslararas\u0131 denetim d\u00e2hilinde Ortado\u011fu\u2019da kapsaml\u0131 adil ve s\u00fcrekli bir bar\u0131\u015f\u0131n ikame edilmesi i\u00e7in taraflar aras\u0131nda m\u00fczakerelerin ba\u015flat\u0131lmas\u0131n\u0131 i\u00e7eriyordu.\u00a0<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>1973 sava\u015f\u0131ndan be\u015f y\u0131l sonra, ABD Ba\u015fkan\u0131 Jimmy Carter, \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 Menahem Begin ve M\u0131s\u0131r Cumhurba\u015fkan\u0131 Enver Sedat\u2019\u0131, bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri i\u00e7in Maryland&#8217;deki Camp David ba\u015fkanl\u0131k tesisine davet etti. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden \u00f6nce 1977 y\u0131l\u0131nda Enver Sedat, Kud\u00fcs\u2019\u00fc ziyaret etmi\u015f ve \u0130srail parlamentosu Knesset\u2019te bir konu\u015fma yapm\u0131\u015ft\u0131. Washington DC (yani ba\u015fkent) yak\u0131nlar\u0131ndaki Camp David ba\u015fkanl\u0131k tesisinde, 12 g\u00fcn s\u00fcren g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ard\u0131ndan taraflar aras\u0131nda ABD y\u00f6netiminin g\u00f6zetiminde bir dizi anla\u015fma ger\u00e7ekle\u015fti. O zamanlar M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n D\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131 olan Butros Gali, M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n Kud\u00fcs Yolu adl\u0131 kitab\u0131nda, \u2018Enver Sedat ve Begin, uzun m\u00fczakerelerin ard\u0131ndan Ortado\u011fu\u2019da bar\u0131\u015f tasla\u011f\u0131 \u00fczerinde anla\u015fmaya vard\u0131lar. Bu anla\u015fmaya g\u00f6re \u0130srail, a\u015famal\u0131 olarak i\u015fgal etti\u011fi Sina Yar\u0131madas\u0131\u2019ndan \u00e7ekilecek ve ge\u00e7ici olarak Bat\u0131 \u015eeria ve Gazze\u2019de Filistinlilere \u00f6zerklik verilecekti.<\/em>\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>M\u0131s\u0131r D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 web sitesine g\u00f6re, Sedat ve Begin aras\u0131nda \u2018Ortado\u011fu Bar\u0131\u015f \u00c7er\u00e7evesi Tasla\u011f\u0131\u2019 ad\u0131 verilen 1978\u2019deki ilk g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde, BMGK\u2019n\u0131n 242 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n kapsam\u0131n\u0131n geni\u015fletilerek bar\u0131\u015f\u0131n temellerinin at\u0131lmas\u0131 hedefleniyordu. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fme M\u0131s\u0131r-\u0130srail ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmay\u0131p, \u0130srail\u2019in kom\u015fular\u0131yla da bar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 i\u00e7eriyordu. Her ne kadar Filistinliler anla\u015fman\u0131n i\u00e7inde yer almam\u0131\u015fsa da, Filistinliler i\u00e7in Bat\u0131 \u015eeria ve Gazze \u015eeridi\u2019nde \u2018\u00f6zerk\u2019 bir y\u00f6netim kurulmas\u0131 planlan\u0131yordu. \u2018\u0130kinci anla\u015fma\u2019 olarak bilinen Camp David Anla\u015fmas\u0131 26 Mart 1979\u2019da sonu\u00e7land\u0131. Bu anla\u015fmaya g\u00f6re \u0130srail \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde tamam\u0131yla Sina Yar\u0131madas\u0131\u2019ndan \u00e7ekilmeyi kabul etmi\u015f oluyordu. Bu s\u00f6zle\u015fmeyle ilk kez bir Arap \u00fclkesi \u0130srail\u2019i resmen tan\u0131m\u0131\u015f ve ele ge\u00e7irdi\u011fi topraklar \u00fczerindeki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 me\u015fru olarak kabul etmi\u015f oluyordu. B\u00f6ylelikle otuz y\u0131l s\u00fcregelen d\u00fc\u015fmanl\u0131k sona ermi\u015f oldu. \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 Menahem Begin, s\u00f6z konusu anla\u015fman\u0131n uygulanma s\u00fcrecinde, Filistin\u2019deki \u2018Yahudi yerle\u015fimleri kurma politikas\u0131na\u2019 ara verdi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Camp David\u2019deki Ortado\u011fu Bar\u0131\u015f \u00c7er\u00e7evesi Tasla\u011f\u0131 uyar\u0131nca \u00dcrd\u00fcn, M\u0131s\u0131r ve \u0130srail ile Filistin halk\u0131 temsilcilerinin Filistin sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in \u2018bar\u0131\u015f m\u00fczakerelerini\u2019 ba\u015flatmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Bat\u0131 \u015eeria ve Gazze \u015eeridi\u2019nin \u0130srail\u2019in askeri y\u00f6netiminden, be\u015f y\u0131l i\u00e7inde \u2018tam \u00f6zerkli\u011fe\u2019 ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecini birlikte organize etme plan\u0131 \u00fczerinde M\u0131s\u0131r ile \u0130srail uzla\u015fm\u0131\u015flard\u0131. \u00d6zerk y\u00f6netimin mahiyetinin ise \u00dcrd\u00fcn, M\u0131s\u0131r ve \u0130srail aras\u0131nda, Filistin halk\u0131 temsilcilerinin de g\u00f6r\u00fc\u015flerine ba\u015fvurularak kararla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 hedefleniyordu. 1967 y\u0131l\u0131ndan sonra Filistin\u2019den g\u00f6\u00e7 edenlerin bireysel olarak geri d\u00f6nebilece\u011fi hususunda da uzla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. M\u0131s\u0131r ve \u0130srail di\u011fer taraflarla birlikte \u2018m\u00fclteci meselesinin\u2019 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stereceklerini taahh\u00fct etmi\u015flerdi. Ancak daha sonra bu anla\u015fmalara uyulmad\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>1948\u2019deki kurulu\u015fundan bu yana Arap \u00fclkeleriyle sava\u015f halinde olan \u0130srail\u2019in M\u0131s\u0131r\u2019la \u2018bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131\u2019 ger\u00e7ekle\u015ftirmesi ve \u0130srail ordusunun Sina Yar\u0131madas\u0131\u2019ndan \u00e7ekilmesi, Arap kamuoyunda \u00f6fkeye neden oldu. M\u0131s\u0131r\u2019\u0131 Araplar\u0131n birli\u011fini sarsmak ve \u0130srail\u2019le m\u00fccadeleden \u00e7ekilerek, Arap tutumunu zay\u0131flatmakla su\u00e7lad\u0131lar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>(Filistin halk\u0131n\u0131n kendi anayurdunda i\u015fgalci \u0130srail\u2019e kar\u015f\u0131 1987\u2019de ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sivil kitlesel ba\u015fkald\u0131r\u0131) Birinci \u0130ntifada s\u00fcrecinde Filistinliler, \u2018ulusal haklar ve talepler\u2019 do\u011frultusunda bir dizi hedef belirlemi\u015fti. Ba\u015fkenti Kud\u00fcs olan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Filistin devletinin kurulmas\u0131, bu hedeflerin ba\u015f\u0131nda yer al\u0131yordu. Ayr\u0131ca Filistinlilerin kendi geleceklerini tayin etme hakk\u0131, yasad\u0131\u015f\u0131 yerle\u015fim yerlerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, m\u00fcltecilerin kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z geri d\u00f6n\u00fc\u015f haklar\u0131n\u0131n verilmesi ve Filistin ekonomisinin canland\u0131r\u0131lmas\u0131, bu hedefler aras\u0131ndayd\u0131. \u0130ntifada bir sivil itaatsizlik olarak t\u00fcm Filistin sath\u0131na yay\u0131ld\u0131. Filistin Enformasyon Merkezi\u2019nin verilerine g\u00f6re; Birinci \u0130ntifada\u2019da 1300 Filistinli ile 160 \u0130srailli hayat\u0131n\u0131 kaybetti. \u0130ntifada\u2019ya 1991\u2019de kat\u0131l\u0131m azald\u0131 ve 1993\u2019te Oslo Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan tamam\u0131yla sona erdi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bat\u0131 \u015eeria ve Gazze \u015eeridi&#8217;nde patlak veren Filistin \u0130ntifadas\u0131n\u0131n \u00fczerinden 4 y\u0131l ge\u00e7tikten sonra \u0130spanya\u2019n\u0131n ev sahipli\u011finde, Uluslararas\u0131 Madrid Bar\u0131\u015f Konferans\u0131 d\u00fczenlendi. 1991\u2019de \u0130spanya\u2019n\u0131n ev sahipli\u011finde ger\u00e7ekle\u015fen ve Oslo Anla\u015fmas\u0131 s\u00fcrecine giden yolu ba\u015flatan Madrid Konferans\u0131\u2019na e\u015fzamanl\u0131 olarak intifadan\u0131n dozu d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u0130srail ile FK\u00d6 yetkilileri, tarihte ilk defa bir toplant\u0131ya birlikte i\u015ftirak ettiler. Bu konferansta herhangi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm sa\u011flanamasa da, ortam \u0130srailliler ile Filistinlilerin temas\u0131na haz\u0131rlanm\u0131\u015f oldu. ABD\u2019li m\u00fczakerecilerden Dennis Ross\u2019un 2004 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan <em>Kay\u0131p Bar\u0131\u015f<\/em> adl\u0131 kitab\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 gibi, ABD ve Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nin g\u00f6zetiminde ger\u00e7ekle\u015fen Madrid Konferans\u0131\u2019n\u0131n amac\u0131, M\u0131s\u0131r-\u0130srail bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n bir benzerinin di\u011fer Arap \u00fclkeleriyle \u0130srail aras\u0131nda yap\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik etmekti. \u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>30 Ekim 1991 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan ve \u00fc\u00e7 g\u00fcn s\u00fcren Madrid Konferans\u0131\u2019n\u0131n iki hedefi vard\u0131: \u0130srail ile Arap \u00fclkelerinin bar\u0131\u015fmas\u0131, \u0130srail ile Filistinlilerin BMGK\u2019n\u0131n 242 (1967) ve 338 (1973) say\u0131l\u0131 kararlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde do\u011frudan m\u00fczakerelere ba\u015flamas\u0131. G\u00f6r\u00fc\u015fmelerde ayr\u0131ca, silahlanman\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131, m\u00fclteci meselesi, su ve ekonomi meselelerini ele alan \u00e7ok tarafl\u0131 m\u00fczakereler ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Bu konferans Araplar ile \u0130srail aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen geni\u015f kapsaml\u0131 ilk toplant\u0131 olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019e g\u00f6re; Madrid Konferans\u0131\u2019na m\u00fcteakip s\u00fcre\u00e7te 1993\u2019te \u0130srail h\u00fck\u00fcmeti ile Filistin taraf\u0131n\u0131 temsilen FK\u00d6, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirini tan\u0131d\u0131lar. Ayr\u0131ca Filistinlilere \u2018\u00f6zerk y\u00f6netim\u2019 vadeden Oslo Anla\u015fmas\u0131\u2019na giden s\u00fcre\u00e7te bir dizi \u00f6n anla\u015fma yap\u0131ld\u0131. Bu anla\u015fmalar uyar\u0131nca \u0130srail askeri g\u00fc\u00e7leri baz\u0131 b\u00f6lgelerden \u00e7ekildi, baz\u0131 mahk\u00fbmlar serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131, Filistin Otoritesi\u2019nin b\u00f6lgelerinde kurumsal faaliyetler ba\u015flat\u0131ld\u0131. BM\u2019nin bu s\u00fcre\u00e7teki kat\u0131l\u0131m\u0131 uluslararas\u0131 me\u015fruiyetin takip\u00e7isi olarak \u00f6nemliydi. 13 Eyl\u00fcl 1993&#8217;te FK\u00d6 Ba\u015fkan\u0131 Yaser Arafat ile \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 \u0130zak Rabin\u2019in ABD Ba\u015fkan\u0131 Bill Clinton\u2019\u0131n himayesinde el s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131, \u0130srailliler ile Filistinliler aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 sonland\u0131racak m\u00fczakerelerin ba\u015far\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131na dair bir umut yaratmak i\u00e7in yeterliydi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Resmi ad\u0131yla, Ge\u00e7ici Y\u00f6netim D\u00fczenleme \u0130lkelerinin Bildirgesi, Oslo Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n ilk bendinde, Filistin \u0130srail\u2019in var olma hakk\u0131n\u0131, \u0130srail de Filistin Kurtulu\u015f \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fc (FK\u00d6) Filistin halk\u0131n\u0131n me\u015fru temsilcisi olarak tan\u0131d\u0131. Anla\u015fman\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, \u2018bar\u0131\u015f\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi\u2019 i\u00e7in temel ilkelerin belirlenmesi, \u0130srail\u2019in Bat\u0131 \u015eeria ve Gazze\u2019den a\u015famal\u0131 olarak \u00e7ekilmesi ve s\u0131n\u0131rl\u0131 yetkilerle bir Filistin Otoritesi\u2019nin se\u00e7ilmesi kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130ki taraf\u0131n m\u00fclteciler ve yerle\u015fim yerleri gibi tart\u0131\u015fmal\u0131 hususlar\u0131n en fazla \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmas\u0131 \u00fczerinde anla\u015fmaya var\u0131ld\u0131. Bu kararlara istinaden ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci i\u00e7in be\u015f y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na Filistin Otoritesi (Y\u00f6netimi) olu\u015fturuldu. Be\u015f y\u0131l\u0131n ard\u0131ndan BMGK\u2019n\u0131n 242 ve 338 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde nihai bir \u00e7\u00f6z\u00fcme var\u0131lmas\u0131 hedefleniyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>1994\u2019teki Gazze-Eriha Anla\u015fmas\u0131, Oslo Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n uygulanmas\u0131 amac\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu karara g\u00f6re; \u0130srail Gazze ve Eriha\u2019dan \u00e7ekilecek, Filistin Otoritesi\u2019nin kurumlar\u0131 bu b\u00f6lgelerde yap\u0131land\u0131r\u0131lacakt\u0131. 1995 y\u0131l\u0131nda Taba Anla\u015fmas\u0131 ya da \u0130kinci Oslo Anla\u015fmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde i\u015fgal alt\u0131ndaki Bat\u0131 \u015eeria, A, B ve C b\u00f6lgelerine ayr\u0131ld\u0131. Y\u00fczde 18\u2019i kapsayan A b\u00f6lgesinin y\u00f6netimi idari ve g\u00fcvenlik olarak Filistin&#8217;e, y\u00fczde 21\u2019lik B b\u00f6lgesinin idari y\u00f6netimi Filistin\u2019e, g\u00fcvenli\u011fi \u0130srail\u2019e, y\u00fczde 61\u2019ini kapsayan C b\u00f6lgesinin idare ve g\u00fcvenli\u011fi ise \u0130srail\u2019e b\u0131rak\u0131ld\u0131. C b\u00f6lgesindeki her projenin \u0130srail taraf\u0131ndan onaylanmas\u0131 gerekiyordu. Bu anla\u015fma uyar\u0131nca \u0130srail, 1996\u2019da 6 Arap kentinden ve 400 Arap k\u00f6y\u00fcnden \u00e7ekilecekti. \u0130srail hapishanelerindeki tutuklular\u0131 serbest b\u0131rakacak ve Yasama Meclisi\u2019ne 82 Arap \u00fcyenin se\u00e7ilmesine izin verecekti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu ve \u00f6nceki anla\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011fu bendinin uygulamada kar\u015f\u0131l\u0131k bulmamas\u0131 nedeniyle iki taraf bir kez daha 1998\u2019de ABD\u2019nin g\u00f6zetiminde bir araya geldi. ABD\u2019nin Maryland eyaletinin Wye River \u015fehrinde sekiz g\u00fcn s\u00fcren g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonras\u0131nda, \u0130srail ve FK\u00d6 Wye River-1 Bildirisi&#8217;ni imzalad\u0131lar. Bu bildiriye g\u00f6re \u0130srail g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri, daha \u00f6nce terk ettikleri baz\u0131 b\u00f6lgelere yeniden girdi. Filistin Otoritesi de, \u2018ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin faaliyetlerini k\u0131s\u0131tlayacak\u2019 bir dizi \u00f6nlem alma taahh\u00fcd\u00fcnde bulundu. Ayn\u0131 zamanda \u0130srail ile Filistin y\u00f6netimi aras\u0131nda g\u00fcvenlik koordinasyonunu sa\u011flayacak bir komite olu\u015fturulmas\u0131 konusunda uzla\u015f\u0131ld\u0131. ABD\u2019nin de i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 ter\u00f6rizmle m\u00fccadele kapsam\u0131nda ikinci bir g\u00fcvenlik komisyonun kurulmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>1999 Haziran\u0131ndan \u00f6nce nihai uzla\u015fma sa\u011flanmas\u0131 \u00fczerinde duruldu. \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 Binyamin Netanyahu\u2019nun Wye River Bildirisi\u2019ndeki baz\u0131 bentleri uygulay\u0131p baz\u0131lar\u0131n\u0131 uygulamamas\u0131 \u00fczerine, 1999 y\u0131l\u0131nda Wye River-2 toplant\u0131s\u0131 d\u00fczenlendi. Bu toplant\u0131da \u0130srail\u2019den, birinci bildiride s\u00f6z verildi\u011fi gibi, tutuklular\u0131 serbest b\u0131rakmas\u0131, Gazze\u2019ye g\u00fcvenli bir koridor a\u00e7\u0131lmas\u0131na izin vermesi, Gazze liman\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131na engel olmamas\u0131 istendi. Taraflar aras\u0131ndaki derin g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 nedeniyle, s\u00f6z konusu g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ba\u015far\u0131s\u0131z oldu. \u00d6zellikle \u2018m\u00fcltecilerin d\u00f6n\u00fc\u015f hakk\u0131\u2019 ile Kud\u00fcs ve kutsal b\u00f6lgelere dair uzla\u015fma sa\u011flanam\u0131yordu.\u00a011 Temmuz Camp David g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinden de uzla\u015fma \u00e7\u0131kmay\u0131nca, 28 Eyl\u00fcl 2000 tarihinde \u0130kinci \u0130ntifada ba\u015flat\u0131ld\u0131. Mart 2001&#8217;de eski ABD Senat\u00f6r\u00fc George Mitchell ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda uluslararas\u0131 bir komisyon olu\u015fturuldu. Bu komisyon, \u0130srail yerle\u015fim yerlerinin durdurulmas\u0131 ve iki tarafl\u0131 \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131n sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Ancak Likud Partisi lideri Ariel \u015earon\u2019un 7 \u015eubat 2001\u2019de se\u00e7imleri kazanmas\u0131yla bu giri\u015fim de sonu\u00e7suz kald\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Eski ABD Ba\u015fkan\u0131 Bill Clinton&#8217;\u0131nn ifadesine g\u00f6re, 2000 y\u0131l\u0131nda Camp David\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde, \u0130srail taraf\u0131 Gazze \u015eeridinden \u00e7ekilmeyi, Bat\u0131 \u015eeria\u2019daki baz\u0131 b\u00f6lgeler ile Sina Yar\u0131madas\u0131nda yer alan Negev (Necef) \u00c7\u00f6l\u00fcndeki baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 Filistinlilere vermeyi \u00f6nerdi. \u0130srail, ayr\u0131ca Eski Kud\u00fcs\u2019teki \u2018kutsal mek\u00e2nlar\u0131n\u2019 denetimini Filistin taraf\u0131na b\u0131rakmay\u0131 ve Filistinli m\u00fclteciler i\u00e7in olu\u015fturulacak \u00f6zel bir fona mali destek vermeyi de teklif etti. \u0130srail\u2019in \u00f6n ko\u015fulu ise Filistinlilerin, \u0130srail\u2019in i\u015fgali alt\u0131nda bulunan Do\u011fu Kud\u00fcs\u2019teki egemenli\u011fini ve \u2018yerle\u015fim yerlerinin me\u015frulu\u011funu\u2019 kabullenmesiydi. Filistin taraf\u0131 ise, 1967 s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, \u2018m\u00fcltecilerin geri d\u00f6n\u00fc\u015f hakk\u0131n\u0131n\u2019 tan\u0131nmas\u0131n\u0131 ve \u0130sraillilere Do\u011fu Kud\u00fcs\u2019teki Yahudi yerle\u015fim yerlerine ula\u015f\u0131m hakk\u0131 verilmesini \u00f6nerdi. Taraflar \u0130srail\u2019in Gazze \u015eeridi\u2019nden tamamen \u00e7ekilmesi hususunda uzla\u015ft\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bu s\u0131ralarda Dennis Ross, <em>Kay\u0131p Bar\u0131\u015f<\/em> adl\u0131 kitab\u0131nda, ABD\u2019nin Camp David\u2019de ortaya koyduklar\u0131 uzla\u015fma teklifini yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir haritaya yer verdi. Bu haritaya g\u00f6re, Bat\u0131 \u015eeria\u2019n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 97\u2019si Filistinlilerin kontrol\u00fcnde g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. Dennis Ross, kitab\u0131nda Aral\u0131k 2000\u2019de Washington\u2019da yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin, herhangi bir anla\u015fmayla sonu\u00e7lanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktar\u0131yor. Ba\u015fkan Clinton\u2019\u0131n, iki taraf\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini yak\u0131nla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00f6nerilerde bulundu\u011funu ve onlara 22 Aral\u0131k tarihine kadar uzla\u015fmalar\u0131 i\u00e7in s\u00fcre tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazan Ross, Clinton\u2019\u0131n Bat\u0131 \u015eeria\u2019n\u0131n y\u00fczde 97\u2019sini ve hava sahas\u0131 egemenli\u011fini Filistinlilere teklif etti\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 Ariel \u015earon\u2019un, 2000 y\u0131l\u0131n\u0131n eyl\u00fcl ay\u0131nda, kalabal\u0131k bir i\u015fgal g\u00fcc\u00fc e\u015fli\u011finde Mescid-i Aksa\u2019ya girmesi ve burada sald\u0131rgan ifadeler kulland\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fma yapmas\u0131, \u0130kinci \u0130ntifada\u2019n\u0131n fitilini ate\u015fledi. Camide ibadet eden Filistinlilerle g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri aras\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fmalar ya\u015fand\u0131. \u0130kinci \u0130ntifada, Birinci \u0130ntifada\u2019dan, \u00e7at\u0131\u015fma dozunun daha y\u00fcksek olmas\u0131yla temay\u00fcz etti. Filistinli silahl\u0131 direni\u015f gruplar\u0131, askeri olarak \u0130srail ordusuna kar\u015f\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalara girdiler. Filistin Enformasyon Merkezi\u2019ne g\u00f6re: \u0130kinci \u0130ntifada s\u00fcrecinde 4 bin 412 Filistinli hayat\u0131n\u0131 kaybetti, 483 bin 22 Filistinli yaraland\u0131. 1069 \u0130srailli ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirirken, 4 bin 500 \u0130srailli de yaraland\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u0130kinci \u0130ntifada, M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n ev sahipli\u011finde d\u00fczenlenen \u015earm e\u015f-\u015eeyh Zirvesi\u2019nde, Filistin Otoritesi\u2019nin (Arafat\u2019\u0131n \u015f\u00fcpheli \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yerine) yeni se\u00e7ilmi\u015f ba\u015fkan\u0131 Mahmud Abbas ile \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 Ariel \u015earon aras\u0131ndaki ate\u015fkes anla\u015fmas\u0131yla, 8 \u015eubat 2005\u2019te sona erdi.<a href=\"#_ftn8\">[8]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>ULUSLARARASI KURALLAR VE ANLA\u015eMALAR A\u00c7ISINDAN ASRIN BARI\u015e PLANI<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Donald Trump, se\u00e7im sonras\u0131 ba\u015fkanl\u0131k makam\u0131na kurulmas\u0131n\u0131n ertesinde, bir t\u00fcrl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fclemeyen Filistin sorununa de\u011finerek, kendisinden \u00f6nceki Amerikan ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131z olduklar\u0131 Ortado\u011fu\u2019daki m\u00fczmin kavgay\u0131 halledece\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti. Bu i\u015f i\u00e7in damad\u0131 Jared Kuhner\u2019i g\u00f6revlendirerek, \u201c<em>Bizim damattan ba\u015fka Asr\u0131n Bar\u0131\u015f\u0131 plan\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irecek daha iyi birini bulamazsan\u0131z<\/em>\u201d demeye getirdi. \u0130flah olmaz Ortodoks Yahudi\/Siyonist say\u0131lan uluslararas\u0131 m\u00fczakereci me\u015fhur hukuk\u00e7u (Trump Organizasyonunun ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131, ba\u015f hukuk subay\u0131 ve \u0130srail konusundaki dan\u0131\u015fman\u0131) Jason Greenblatt ile s\u0131k\u0131 bir Amerikan iflas uzman\u0131 avukat\u0131 ve ABD\u2019nin eski \u0130srail B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi David Melech Friedman da damad\u0131n \u00e7anta ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131, dan\u0131\u015fmanlar\u0131 ve refakat\u00e7ileri olarak tayin edilmi\u015fti. Kushner\u2019e bak\u0131l\u0131rsa, haz\u0131rlanan \u201c<em>Asr\u0131n Bar\u0131\u015f\u0131<\/em>\u201d anla\u015fma tasar\u0131s\u0131, \u201c<em>kazan kazan<\/em>\u201d zihniyetinden hareketle hem \u0130srail hem de Filistinlileri ihya edecekti! Siyasi plandan ziyade mali bir sermaye yat\u0131r\u0131m\u0131na benzeyen bu projenin Arap\u00e7a ad\u0131 \u201c<em>Safqat-ul Qarn<\/em>\u201dd\u0131r, yani Y\u00fczy\u0131l\u0131n S\u00f6zle\u015fmesi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Safqa kelimesi Arap\u00e7ada ticari s\u00f6zle\u015fmeler i\u00e7in kullan\u0131lagelmektedir. O halde bu bezirg\u00e2nc\u0131l\u0131kta kazanacak olan taraf kesinlikle \u0130srail\u2019dir, \u00f6zelde ise doland\u0131r\u0131c\u0131 ve dalavereci ba\u015fkan\u0131 B. Netanyahu\u2019dur. Filistinlilere d\u00fc\u015fecek olan da k\u0131r\u0131nt\u0131lard\u0131r; kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda 100 y\u0131ll\u0131k Filistin davas\u0131 bedavaya verilecek ve halk\u0131n umutlar\u0131 heba edilecektir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ortado\u011fu ve Arap d\u00fcnyas\u0131ndaki geli\u015fmelerin Filistinlilerin lehine olmad\u0131\u011f\u0131 a\u015fik\u00e2rd\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla as\u0131l su\u00e7lu ABD-\u0130srail ikilisidir. Filistin kanad\u0131nda ise iki b\u00fcy\u00fck kabahatli \u00f6n\u00fcm\u00fczde durmaktad\u0131r: Bir yanda \u015fimdiye kadar teslimiyet\u00e7i bir \u00e7izgi izleyen ve adeta \u0130srail\u2019in OHAL Valisi konumunda olan Mahmut Abbas tayfas\u0131 (teslimiyet\u00e7i Filistin milli burjuvazisinin temsilcisi) bulunuyor. \u00d6b\u00fcr yanda ise fanatik radikal \u0130slam k\u00f6ktendincili\u011fini dayanak yaparak \u201c<em>t\u00fcm Filistin\u2019in kurtar\u0131lmas\u0131<\/em>\u201d s\u00f6ylemiyle kitleleri kand\u0131r\u0131p Gazze\u2019de \u201c<em>\u0130slam Devlet\u00e7i\u011fi<\/em>\u201d kurmakla yetinen, bu u\u011furda rakibi say\u0131lan milliyet\u00e7i El Fetih taraftarlar\u0131n\u0131 katleden, onlardan yakalad\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00fcksek binalardan atan ve k\u0131saca Arafat\u00e7\u0131 militanlara\/kitlelere d\u00fcnyay\u0131 zindan eden; iktidarda kalabilmek u\u011fruna muhaliflerine g\u00f6z a\u00e7t\u0131rmayan ve zor \u015fartlar alt\u0131nda (Gazze\u2019nin tam abluka alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, \u0130srail Siyonist y\u00f6netimi taraf\u0131ndan askeri, siyasi ve ekonomik bak\u0131mdan ku\u015fat\u0131lmas\u0131 gibi) bile sava\u015f tacirli\u011fi\/bezirg\u00e2nl\u0131\u011f\u0131 yapan \u0130slamc\u0131 HAMAS var. Her iki kabahatli kabahat ve hatalar\u0131n\u0131 kabul ettikten sonra (bir \u00e7e\u015fit \u00f6zele\u015ftiri yaparak) \u00f6l\u00fcm\u00fcne direnme, kitlelerle birlikte halk isyan\u0131 (\u0130ntifada) ruhunu diriltmezlerse, Amerikan-\u0130srail sahte plan\u0131 neticesinde kesinlikle kaybedeceklerdir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Abbas, 1 \u015eubat 2020 tarihinde Kahire\u2019de toplanan Arap Birli\u011finde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada \u201c<em>Y\u00fczy\u0131l\u0131n Anla\u015fmas\u0131 plan\u0131n\u0131 reddediyorum. Tarihe Kud\u00fcs&#8217;\u00fc satan veya vazge\u00e7en biri olarak ge\u00e7meyece\u011fim<\/em>\u201d dedi. Hi\u00e7 yoktan iyi bir tutum ama \u00f6nce halk\u0131yla bulu\u015fup meydana inmesi, s\u00f6z\u00fcn\u00fc tutabildi\u011fini ispat etmesi laz\u0131m.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u015eimdi, bezirg\u00e2nc\u0131l\u0131k temelinde kurgulanm\u0131\u015f Asr\u0131n Bar\u0131\u015f\u0131 plan\u0131n\u0131n, uluslararas\u0131 bar\u0131\u015f \u00f6l\u00e7\u00fctlerine, bu konuda al\u0131nm\u0131\u015f kararlara, belirlenmi\u015f kurallara nas\u0131l ters d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne ve ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa bakal\u0131m:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>Kazan kazan<\/em>\u201d slogan\u0131yla imal edilip piyasaya s\u00fcr\u00fclen Asr\u0131n Bar\u0131\u015f\u0131 (ger\u00e7ek ismiyle \u201c<em>Asr\u0131n S\u00f6zle\u015fmesi\/Anla\u015fmas\u0131<\/em>\u201d, asl\u0131nda \u201c<em>kazan kazan<\/em>\u201d form\u00fcl\u00fcn\u00fcn ruhuna terstir. \u0130srail taraf\u0131 t\u00fcm\u00fcyle kazan\u00e7l\u0131d\u0131r, Filistin taraf\u0131 ise hepten zarardad\u0131r. 1960\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonu ile 1970\u2019lerin ba\u015flar\u0131nda BM G\u00fcvenlik Kurulu taraf\u0131ndan Filistin sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm anahtar\u0131 olarak al\u0131nan iki \u00f6nemli karar\u0131n s\u0131ra say\u0131s\u0131 \u015f\u00f6yledir: 242 ve 338. Ayn\u0131 kurumun on y\u0131llar sonra belirleyip kabul etti\u011fi 2334 say\u0131l\u0131 karar\u0131n tarihi 23 Haziran 2016\u2019d\u0131r. Buna g\u00f6re; \u0130srail y\u00f6netimi, Filistinlilerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 arsa ve araziler \u00fczerine in\u015fa edilen Yahudi yerle\u015fim merkezlerini (bir \u00e7e\u015fit uydu kentler zinciri ki 2019 sonu itibar\u0131yla say\u0131s\u0131 262 olarak biliniyor) derhal durdurmal\u0131d\u0131r; Filistinlilerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 tarihi Do\u011fu Kud\u00fcs \u015fehri \u00e7evresinde uydu kentler halinde seri imalat y\u00f6ntemiyle kurulan Yahudi yerle\u015fim birimlerine izin vermemelidir. Bu karar uyar\u0131nca, \u0130srail\u2019in 1949\u2019da belirlenmi\u015f s\u0131n\u0131rlar\u0131na d\u00f6nmesi gerekiyor. Dahas\u0131 var: Uluslararas\u0131 camian\u0131n onaylad\u0131\u011f\u0131 11 Ocak 1948 tarih ve 194 say\u0131l\u0131 kararda, yurdundan yuvas\u0131ndan zorla kovulup s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f Filistinli m\u00fcltecilerin nerede ve ne zaman olurlarsa olsunlar, vatanlar\u0131na d\u00f6nme hakk\u0131 da karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131. \u00dcstelik aradan ge\u00e7en onca s\u00fcre i\u00e7inde hak ettikleri tazminat\u0131n (\u0130srail\u2019in toprak gasp\u0131 ve m\u00fclkleri m\u00fcsadere edip rant\u0131n\u0131 yemesi, m\u00fcltecilerin ya\u015famlar\u0131 yani can ve mal kayb\u0131na ek olarak hayatlar\u0131n\u0131n alt \u00fcst olmas\u0131 nedeniyle u\u011frad\u0131klar\u0131 maddi\/manevi kay\u0131plar) kendilerine verilmesi bile \u015fart ko\u015fulmu\u015ftu. Fakat \u0130srail, Birle\u015fmi\u015f Milletler te\u015fkilat\u0131n\u0131n en \u00f6nemli kurulu\u015funun yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131ya kulak asmadan \u201c<em>imar anar\u015fisi<\/em>\u201d denilebilecek t\u00fcrden y\u00f6ntemle son h\u0131zla in\u015faatlar\u0131n devam etmesine izin veriyor; tazminat hakk\u0131n\u0131 t\u00fcm\u00fcyle reddediyor veya en iyi ihtimalle (asl\u0131nda uyan\u0131k t\u00fcccar misali), zengin petro-dolar Arap \u015feyhliklerinin bu tazminat\u0131 \u00f6demesini istiyor. \u0130srail y\u00f6netiminin \u00e7arp\u0131k mant\u0131\u011f\u0131na bak\u0131l\u0131rsa, Filistinli m\u00fclteciler Siyonist \u00e7eteler taraf\u0131ndan katledilip s\u00fcrg\u00fcn\/tehcir edilmemi\u015fler; tersine, Arap \u00fclkeleri onlar\u0131 d\u0131\u015far\u0131ya g\u00f6\u00e7e te\u015fvik etmi\u015flermi\u015f!<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Ek bir karara daha bakal\u0131m: 22 Arap devletinin \u00e7at\u0131 kurumu olan Arap Birli\u011fi te\u015fkilat\u0131nca \u201c<em>Arap Bar\u0131\u015f\u0131 Plan\u0131<\/em>\u201d (veya Giri\u015fimi ki, daha \u00e7ok Suudi Arabistan\u2019\u0131n vefat etmi\u015f kral\u0131 Fahd\u2019\u0131n ad\u0131na atfen pop\u00fcler anlamda Fahd Plan\u0131) diye bilinen bir plan duyuruldu. 2002 tarihli plan do\u011frultusunda, yukar\u0131da bahsedilen 194 say\u0131l\u0131 BM karar\u0131 temelinde bir inisiyatif geli\u015ftirilmi\u015fti. 2017 y\u0131l\u0131nda tekrar Arap devletlerince\u00a0 \u201c<em>h\u00e2l\u00e2 ge\u00e7erli<\/em>\u201d g\u00f6r\u00fcl\u00fcp onaylanan plan, birka\u00e7 ya\u015famsal noktaya vurgu yap\u0131yordu: \u201c<em>Filistin diye bilinen co\u011frafyada, zaten 1948\u2019de kurulmu\u015f bulunan \u0130srail devletinin yan\u0131 s\u0131ra ikinci ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet, Filistin ad\u0131yla kurulmal\u0131d\u0131r. 1948 ile 1967\u2019de kitlesel bi\u00e7imde g\u00f6\u00e7ertilen Filistin m\u00fcltecileri, anayurtlar\u0131na geri d\u00f6nmeli ve kendilerine tazminat \u00f6denmelidir. ABD, Rusya, Avrupa Birli\u011fi ve Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn (o zamanki ad\u0131yla Quartet yani D\u00f6rtl\u00fc k\u00fcme) \u00e7er\u00e7evesini \u00e7izdikleri \u0130srail-Filistin Bar\u0131\u015f form\u00fcl\u00fc esas al\u0131narak \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in masaya oturulmal\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k t\u00fcm Arap devletleri, \u0130srail\u2019i tan\u0131y\u0131p me\u015fru kabul etmelidirler.<\/em>\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Trump d\u00f6neminde ABD, yukar\u0131daki kararlar\u0131n nass\u0131 (metni) ve ruhuna ayk\u0131r\u0131 davrand\u0131. S\u00f6zgelimi ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturur oturmaz, mealen \u015funu s\u00f6yledi: \u201c<em>\u00d6teden beri bizde uygulanagelen (klasik\/geleneksel) diplomasi y\u00f6ntemini k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirece\u011fim. O tarz, ba\u015far\u0131l\u0131 ve yararl\u0131 de\u011fildi. Ayn\u0131 d\u00fczlemde Ortado\u011fu\u2019daki bar\u0131\u015f hakk\u0131ndaki perspektifim\/konseptim, \u015fimdiye kadar konuyla ba\u011flant\u0131l\u0131 planlar\u0131n hi\u00e7birine uymuyor. Ge\u00e7mi\u015f planlar, hatalarla doludur.<\/em>\u201d Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, birazdan s\u0131ralayaca\u011f\u0131m Trumpvari uygulamalarla a\u00e7\u0131kl\u0131k kazand\u0131. Mesela Beyaz Saray\u2019\u0131n Efendisi, \u015f\u00f6yle yapt\u0131: Kud\u00fcs \u015fehrinin \u0130srail\u2019in ebedi\/ezeli ba\u015fkenti oldu\u011funu kabul etti ve Amerikan b\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fini Tel Aviv\u2019den bu kadim \u015fehre naklettirdi. Washington\u2019daki Filistin Kurtulu\u015f \u00d6rg\u00fct\u00fc (FK\u00d6) b\u00fcrosunu kapatt\u0131. Ayn\u0131 FK\u00d6\u2019n\u00fcn yeniden \u201c<em>ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc<\/em>\u201d olarak tan\u0131mlanmas\u0131na onay verdi. Filistinlilerin g\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ve di\u011fer eksikliklerini kar\u015f\u0131lamakla g\u00f6revli Birle\u015fmi\u015f Milletler yard\u0131m ajans\u0131 UNRWA\u2019ya olan maddi deste\u011fini azaltt\u0131. Asr\u0131n Bar\u0131\u015f plan\u0131na destek vermeyenlere hi\u00e7bir yard\u0131m verilmemesi yolunda dayatmac\u0131 bir karar ald\u0131. Filistinli m\u00fclteciler noktas\u0131nda \u015fimdiye kadar genel kabul g\u00f6ren <em>m\u00fclteci<\/em> tan\u0131m\u0131n\u0131n \u0130srail lehine olacak \u015fekilde de\u011fi\u015ftirilmesine gayret etti. \u0130srail\u2019e y\u00f6nelik mevcut veya gelecekte olabilecek her t\u00fcrl\u00fc boykotun \u201c<em>su\u00e7 say\u0131lmas\u0131<\/em>\u201d i\u00e7in harekete ge\u00e7ti. BM kararlar\u0131 uyar\u0131nca Filistin topraklar\u0131nda iki ba\u011f\u0131ms\u0131z (\u0130srail\u2019in yan\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Filistin) devletin kurulmas\u0131 ilkesinde tadilat yap\u0131lmas\u0131 yolunda ad\u0131mlar att\u0131.<a href=\"#_ftn9\">[9]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc, bahsedilen Trump-Netanyahu plan\u0131, k\u0131sa vadede her ikisinin i\u00e7inde bulunduklar\u0131 g\u00fcncel a\u00e7mazlardan kurtulmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilecek bir yol haritas\u0131, bir deniz feneri olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f izlenimi veriyor. Fakat daha derinde, orta veya uzun vadede b\u00f6lgeden \u00e7ekilmek zorunda kalacak ABD gibi bir s\u00fcper devletin m\u0131nt\u0131ka temizli\u011fi ve mevzi\/cephe tahkimat\u0131 i\u015flevini g\u00f6rmesi umuluyor, onun altyap\u0131s\u0131n\u0131 haz\u0131rl\u0131yor. Bu haliyle bak\u0131l\u0131rsa, Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n par\u00e7al\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 ortam\u0131nda b\u00f6lgeye dayat\u0131labilir; baz\u0131 i\u015fbirlik\u00e7i Arap y\u00f6neticileri, plana onay verebilirler. Nitekim, ba\u015flang\u0131\u00e7ta plan\u0131 reddeden \u00dcrd\u00fcn Kral\u0131 II. Abdullah, Suudi ve Amerikan bask\u0131s\u0131 sonucu, planda pozitif ve yararl\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar da bulunuyor tarz\u0131nda bir g\u00f6r\u00fc\u015f belirtti. Belki de Filistin\u2019de \u0130srail\u2019in tekrar el koyaca\u011f\u0131 Bat\u0131 \u015eeria\u2019daki baz\u0131 topraklar \u00fczerinde \u00dcrd\u00fcn idari vesayeti sa\u011flanabilir, Do\u011fu Kud\u00fcs \u015fehri i\u00e7in de b\u00f6yle bir vasilik s\u00f6z konusu olabilir. Kesin olmamakla birlikte ihtimal d\u00e2hilindedir. Ayn\u0131 \u015fekilde Suudi Veliahd\u0131 Muhammed Bin Salman, konuyla ilgili olarak g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc Filistin Y\u00f6netimi Ba\u015fkan\u0131 Mahmut Abbas\u2019a demi\u015f ki: \u201c<em>Nedir illa da Kud\u00fcs diye tutturdu\u011funuz. B\u0131rak\u0131n o k\u00f6hne \u015fehri. \u015eehri \u00e7evreleyen k\u00f6ylerden biri olan Ebu Badis (Ebudis?) beldesine kurun ba\u015fkentinizi, ha \u00f6yle ha b\u00f6yle, ikisi de Kud\u00fcs m\u0131nt\u0131kas\u0131 diye say\u0131lm\u0131yor mu?<\/em>\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Her durumda, Ortado\u011fu\u2019daki bar\u0131\u015f\u0131n do\u011fru eksenini, temel kurallar\u0131n\u0131, sabitelerini (olmazsa olmazlar\u0131n\u0131) g\u00f6zetip benimsemeyen \u201c<em>Asr\u0131n Bar\u0131\u015f\u0131<\/em>\u201d plan\u0131, orta ve uzun vadede ba\u015far\u0131l\u0131 olamayacak kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Umar\u0131m, Filistinli hareketler ve Filistin halk\u0131, bu kan\u0131mda beni yaln\u0131z b\u0131rakmaz ve utand\u0131rmazlar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>F\u0130L\u0130ST\u0130N\u2019\u0130N \u00d6ZET POL\u0130T\u0130K HAR\u0130TASI<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Sorulmas\u0131 gereken ve merak edilen \u015fudur: Meselenin as\u0131l \u00f6znesi ve dayana\u011f\u0131 olan Filistin halk\u0131, \u00f6rg\u00fct ve hareketlerinin vaziyeti nedir?<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Yan\u0131t\u0131n\u0131, Filistinli bir gen\u00e7ten \u00f6d\u00fcn\u00e7 ald\u0131\u011f\u0131m \u00fclke i\u00e7i ve d\u0131\u015f\u0131 analiziyle bitireyim. Tarihi biraz eski olmas\u0131na ra\u011fmen h\u00e2l\u00e2 ge\u00e7erli say\u0131labilecek b\u00f6l\u00fcmleri verece\u011fim:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>\u2026Birincil olarak Filistin direni\u015f \u00f6rg\u00fctlerini, bu \u00f6rg\u00fctlerin kurdu\u011fu ittifaklar\u0131 ve d\u0131\u015f destekleri \u00f6zetlemek gerekiyor. Filistin\u2019de 2006 y\u0131l\u0131ndan itibaren liderlikleri aras\u0131ndaki husumetten kaynaklanan, karde\u015f kan\u0131n\u0131n d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00e7at\u0131\u015fmalar sonucunda Filistin direni\u015fini ortadan b\u00f6len (ulusalc\u0131) Fetih ve (\u0130slamc\u0131) Hamas d\u0131\u015f\u0131nda, FK\u00d6 \u00fcyesi olan ve Filistin solunu temsil eden (Marksist) FHKC\u2019nin (Filistin\u2019in Kurtulu\u015fu \u0130\u00e7in Halk Cephesi) yan\u0131 s\u0131ra ideolojik yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle Hamas\u2019la ittifak i\u00e7inde olan (\u0130ran yanl\u0131s\u0131 radikal) \u0130slami Cihat \u00f6rg\u00fctleri haritan\u0131n temel unsurlar\u0131d\u0131r. Filistin\u2019in siyasal haritas\u0131ndaki ba\u015fka g\u00fc\u00e7leri bu makaleye s\u0131\u011fd\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Fetih, \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 tarihsel d\u00f6nem ve tarihsel dayanaklar\u0131 itibar\u0131yla Pan-Arabizm\u2019in Filistin ulusal m\u00fccadelesindeki yans\u0131mas\u0131n\u0131 temsil ediyorken, bug\u00fcn geldi\u011fimiz noktada Filistin y\u00f6netimi ve ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7eken Fetih liderli\u011fi, Pan-Arabizm ideolojisini yaratan M\u0131s\u0131r devletinin izledi\u011fi tarihsel seyir i\u00e7inde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc otoriter asker devletinin Filistin\u2019deki paralelini temsil eder. Hamas ise, tarihsel k\u00f6kenini olu\u015fturan M\u0131s\u0131r \u0130hvan hareketinin Filistin uzant\u0131s\u0131 ve Filistin\u2019deki paralelidir. Onun geldi\u011fi nokta ise \u0130hvan hareketinin pragmatist S\u00fcnni \u0130slam ittifak\u0131n\u0131n Filistin\u2019deki yans\u0131mas\u0131 olmakt\u0131r. Filistin direni\u015fi, kar\u015f\u0131s\u0131ndaki Siyonist yap\u0131n\u0131n emperyalist-kapitalist m\u00fcttefikleri nedeniyle sadece Filistin ve halk\u0131n m\u00fccadelesi \u00f6l\u00e7e\u011fiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilecek bir m\u00fccadele de\u011fildir. D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ezen ile ezilen, emperyalist hegemonya ile halklar, Bat\u0131 modernizminin militarizasyonu ile ezilen uluslar\u0131n bar\u0131\u015f ve hak m\u00fccadelesi aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n simgesidir Filistin davas\u0131.<\/em>\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>Askeri kanad\u0131n\u0131n zaferini Filistin halk\u0131n\u0131n zaferi olarak de\u011fil de dar politik \u00e7er\u00e7evesi do\u011frultusunda m\u00fcttefiklerinin (ba\u015fta uluslararas\u0131 \u0130hvan \u00f6rg\u00fct\u00fc, Katar ve T\u00fcrkiye) dar b\u00f6lgesel \u00e7\u0131karlar\u0131 u\u011fruna salt bir pazarl\u0131k kozu olarak g\u00f6ren Hamasy\u00f6netimi de devrimci direni\u015fin kar\u015f\u0131s\u0131ndad\u0131r. O nedenleKatar ve T\u00fcrkiye\u2019den sadece silah deste\u011fi de\u011fil, politik, medyatik ve ekonomik destek de almaktad\u0131r.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>B\u00f6lgesel siyaset, ili\u015fkiler ve dengeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u015funu g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn: Ku\u015fkusuz Filistin davas\u0131 d\u00fcnya ezilen halklar\u0131n\u0131n bir simgesi ve kimin hangi safta oldu\u011funun bir g\u00f6stergesi olarak, Arap halk\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere Ortado\u011fu halklar\u0131 g\u00f6z\u00fcnde turnusol k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 i\u015flevi g\u00f6rmektedir. Bu nedenle sadece T\u00fcrkiye\u2019nin de\u011fil, b\u00f6lgedeki bir\u00e7ok \u00fclkenin de i\u00e7 g\u00fcndemi gibi ele al\u0131nmaktad\u0131r. Buna en iyi \u00f6rnek ise M\u0131s\u0131r devriminin ba\u015fat g\u00fc\u00e7lerinin politik filizlenme noktas\u0131n\u0131n 2000\u2019li y\u0131llardaki kalk\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. M\u0131s\u0131r devrimcilerinin \u00f6nemli bir de\u011ferlendirmesine g\u00f6re; ayaklanmaya varan s\u00fcre\u00e7, Filistin\u2019le dayan\u0131\u015fma hareketi olarak do\u011fmu\u015f, ancak daha sonra M\u00fcbarek kar\u015f\u0131t\u0131 bir harekete d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Y\u0131llar\u0131n birikimiyle Kahire\u2019deki Tahrir Meydan\u0131 kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 elde etmi\u015ftir. Bunu iyi bilen T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmeti, Arap d\u00fcnyas\u0131na y\u00f6nelik propagandas\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olarak \u2018one minute\u2019 ve \u2018Mavi Marmara\u2019y\u0131 se\u00e7mi\u015ftir.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u201c<em>T\u00fcrkiye\u2019de iktidar partisi, cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerinin yakla\u015fmas\u0131 ve \u0130hvan\u2019\u0131n M\u0131s\u0131r\u2019daki tarihsel yenilgisi akabinde b\u00fcy\u00fck darbe alan Katar-T\u00fcrkiye-\u0130hvan-Hamas ittifak\u0131n\u0131n bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu olarak Filistin\u2019i g\u00f6rmesi nedeniyle, Filistin meselesini tekrar i\u00e7 g\u00fcndemin bir maddesine \u00e7evirdi. Mazlum M\u00fcsl\u00fcman karde\u015fli\u011fi, yani tek\u00e7i S\u00fcnni \u0130slam perspektifinden beslenen ve Yahudi d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde kurulan bu perspektifin samimiyet derecesini anlamak i\u00e7in \u201cFilistin \u0130\u00e7in \u0130srail\u2019e Kar\u015f\u0131 Boykot Giri\u015fimi\u201d bas\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131na bakmak yeterlidir. Ancak, Filistin ile dayan\u0131\u015fmay\u0131 neredeyse dua etmeye ve Coca Cola\u2019y\u0131 boykot etmeye indirgeyen bu perspektifle y\u00fcr\u00fct\u00fclen propaganda gerek anti-semitizmi k\u00f6r\u00fckleyerek, gerek \u0130srail\u2019in \u2018Biz Filistin halk\u0131na kar\u015f\u0131 de\u011fil Hamas\u2019a kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131yoruz\u2019 propagandas\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131 cepheden destekleyerek Filistin davas\u0131na yarardan \u00e7ok zarar vermektedir. Ayr\u0131ca Filistin\u2019deki i\u00e7 direni\u015f dinamiklerine m\u00fcdahale edilmesinin verdi\u011fi do\u011frudan zararlar\u0131 da hat\u0131rlatmakta fayda var.<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn10\">[10]<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Nikola\u2019ya bak\u0131l\u0131rsa; Filistin meselesi i\u00e7in tam anlam\u0131yla m\u00fccadele etmeyen ve halk yarar\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmayan iki iktidar var: Bat\u0131 \u015eeria\u2019daki Filistin Y\u00f6netimi (Mahmut Abbas ve ekibi) ile Gazze\u2019deki Hamas \u00f6rg\u00fct\u00fc. Bu ikilinin d\u0131\u015f\u0131nda nispeten halk\u0131n\u0131n ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadelesi ve ya\u015fam kavgas\u0131 i\u00e7in \u00e7abalayan olu\u015fumlar da \u015f\u00f6yle s\u0131ralan\u0131yor: \u201c<em>Arafat\u2019\u0131n kurucusu oldu\u011fu ulusalc\u0131 El Fetih \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn radikal kanad\u0131 (mesela Mervan Bergusi \u00e7izgisindekiler), Filistin\u2019in Kurtulu\u015fu \u0130\u00e7in Halk Cephesi-FKHC isimli marksist \u00f6rg\u00fct, \u0130ran \u00e7izgisindeki \u0130slami Cihat \u00f6rg\u00fct\u00fc (ve onun Kud\u00fcs Tugaylar\u0131), Hamas y\u00f6netimindeki M. Zahhar grubu ile askeri kanad\u0131 El Kessam Tugaylar\u0131.<\/em>\u201d\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Hamas\u2019\u0131n arkas\u0131nda olan T\u00fcrkiye ve Katar, Mahmut Abbas Y\u00f6netimi\u2019ni d\u0131\u015flam\u0131yorlar; arada bir ona da el uzat\u0131yorlar. T\u00fcrkiye-Katar ikilisinin b\u00f6lgedeki rakipleri say\u0131lan M\u0131s\u0131r, Suudi Arabistan, Birle\u015fik Arap Emirlikleri de Mahmut Abbas y\u00f6netimine arka \u00e7\u0131k\u0131p maddi yard\u0131mda bulunuyorlar.\u00a0 \u0130ki y\u0131l \u00f6ncesine kadar Suriye aleyhine tutum tak\u0131nan Hamas \u00f6rg\u00fct\u00fcyle aras\u0131 bozulmu\u015f bulunan \u0130ran ise, bir yandan bu \u00f6rg\u00fctten daha radikal tutum alan \u0130slami Cihat\u2019a maddi, manevi, siyasi ve askeri yard\u0131m yap\u0131yor; di\u011fer yandan Hamas\u2019la aray\u0131 d\u00fczeltip yan\u0131na \u00e7ekmeye bak\u0131yor. Bu arada dolayl\u0131 bi\u00e7imde ise direni\u015f\u00e7i Marksist \u00f6rg\u00fct say\u0131lan Filistin\u2019in Kurtulu\u015fu \u0130\u00e7in Halk Cephesi\u2019ne de lojistik destekte bulunabiliyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>\u015eubat 2020 itibar\u0131yla ba\u015fta El Fetih ile Hamas olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn Filistin siyasi hareketleri, bar\u0131\u015f plan\u0131na \u015fimdilik kararl\u0131 bir \u015fekilde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>Bitirirken, Asr\u0131n Anla\u015fmas\u0131 temelinde b\u00f6lgedeki son safla\u015fma ve mevzilenmeye ili\u015fkin \u00f6zet bilgi verelim: S\u00f6z\u00fc ge\u00e7en plan\u0131 destekleyenler aras\u0131nda ABD, \u0130srail, M\u0131s\u0131r, \u00dcrd\u00fcn, Fas, Bahreyn, Suudi Arabistan ve Birle\u015fik Arap Emirlikleri bulunuyor. T\u00fcrkiye\u2019nin m\u00fcttefiki Katar\u2019\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Umman Sultanl\u0131\u011f\u0131 ve Sudan, kabul i\u00e7in uygun zaman\u0131 bekliyorlar. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Suriye, \u0130ran, L\u00fcbnan, Cezayir ve T\u00fcrkiye ret\u00e7i saftalar. Sessiz kalmas\u0131na ra\u011fmen Irak ile Tunus da reddiyeci say\u0131labilirler.<\/p>\r\n\r\n\r\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\r\n\r\n\r\n<p><a href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> Dr. Zuheyr el Huveylidi, \u201cAsr\u0131n Anla\u015fmas\u0131: Arka Plan\u0131, Yans\u0131malar\u0131 ve Riskleri\u201d, Ray el Yom gazetesi, 10 \u015eubat 2020.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><a href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a> Robert Fisk, \u201cTrump\u2019\u0131n \u2018Y\u00fczy\u0131l\u0131n Anla\u015fmas\u0131\u2019 \u00e7ok sa\u00e7ma ve banal, ciddiye almak imk\u00e2ns\u0131z\u201d, 1 \u015eubat 2020.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><a href=\"#_ftnref3\">[3]<\/a> H\u00fcseyin Cerdan, \u201cB\u00f6lgede Gerileyen Stratejik Amerikan N\u00fcfuzunu Durdurmak Yeni H\u00fccum Plan\u0131\u201d, L\u00fcbnan El Ahbar gazetesi, 27 Ocak 2020.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><a href=\"#_ftnref4\">[4]<\/a> Menal Nahas, \u201cPost Amerikan D\u00fcnya Ortado\u011fu\u2019da \u015fekilleniyor\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makale, Suudi Arabistan <em>\u015earku\u2019l Avsat<\/em> T\u00fcrk\u00e7e internet gazetesi, 26 Ocak 2020<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><a href=\"#_ftnref5\">[5]<\/a>\u00a0 \u201cUS isolationism leaves Middle East On Edge As New Decade Dawns\u201d yani \u201cAmerikan Tecrit\u00e7ili\u011fi, Ortado\u011fu\u2019yu Yeni On y\u0131l\u0131n K\u0131y\u0131s\u0131nda Terk Ediyor\u201d, Guardian, 29 Aral\u0131k 2019<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><a href=\"#_ftnref6\">[6]<\/a> Gideon Rachman, \u201cEnd of American Era in The Middle East\u201d (Ortado\u011fu\u2019daki Amerikan \u00c7a\u011f\u0131\u2019n\u0131n Sonu), <em>Financial Times<\/em> gazetesi, 30 Aral\u0131k 2020.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><a href=\"#_ftnref7\">[7]<\/a> Ergun Adakl\u0131, \u201c\u0130\u015f Huawei\u2019ye Dayand\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 s\u00f6yle\u015fi, 6 Ocak 2020 tarihli <em>Kom\u00fcn <\/em>dergisi, Say\u0131: 3.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><a href=\"#_ftnref8\">[8]<\/a> Independent T\u00fcrk\u00e7e isimli internet gazetesi, \u201c\u0130ki Sava\u015f ve iki \u0130ntifada: \u0130srail yerle\u015fim yerleri alt\u0131nda g\u00f6m\u00fcl\u00fc Filistin haritas\u0131\u201d, 11 \u015eubat 2020.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><a href=\"#_ftnref9\">[9]<\/a> \u00a0Bu ara ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 yazarken yararland\u0131\u011f\u0131m esas kaynak, L\u00fcbnan Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi Genel Sekreteri Abdullah Rey\u015fa\u2019n\u0131n ile Felsefe yazar\u0131 Dr. Zuheyr el Huveylidi\u2019nin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 de\u011ferlendirmeleridir. Bkz. \u201cAsr\u0131n S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin \u00d6teki Y\u00fcz\u00fcn\u00fc Okumak\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makale, 4 \u015eubat 2020 tarihli L\u00fcbnan <em>El Ahbar<\/em> gazetesi; \u201cAsr\u0131n Anla\u015fmas\u0131: Arka Plan\u0131, Yans\u0131malar\u0131 ve Riskleri\u201d, Ray el Yom gazetesi, 10 \u015eubat 2020.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><a href=\"#_ftnref10\">[10]<\/a> Nikola Saafin, \u201cAsker-Ihvan-Devrim \u00fc\u00e7geninde Filistin ve T\u00fcrkiye Dayan\u0131\u015fma Hareketi\u201d, GazeteNisan.net, 14 \u015eubat 2019.<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Faik Bulut Kay\u0131npeder Donald Trump ile damat Jared Kushner\u2019in \u201cbaba-o\u011ful\u201d misali haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 \u201cY\u00fczy\u0131l\u0131n Anla\u015fmas\u0131\u201d kod adl\u0131 bir bar\u0131\u015f plan\u0131 uygulama a\u015famas\u0131na gelmi\u015f. \u201cKod adl\u0131\u201d diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc gizli oldu\u011fu kadar esrarengizdir; hem illegal, hem me\u015frulu\u011fu hem de kerameti kendinden menkul bu bar\u0131\u015f plan\u0131n\u0131n en \u00f6nemli aya\u011f\u0131, \u201cekonomik kalk\u0131nma\u201d ile ilgili olan\u0131d\u0131r. S\u00f6z\u00fcm ona, kurulacak olan k\u00fcresel bir yat\u0131r\u0131m fonu (50 milyar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1133,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[509,376,310],"tags":[],"class_list":["post-1132","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-40-sayi-mart-2020","category-dunya","category-faik-bulut"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\ufeff\u2018Asr\u0131n bar\u0131\u015f\u0131\u2019 ve Filistin \u00fczerine notlar<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/\ufeffasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:locale:alternate\" content=\"en_EN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\ufeff\u2018Asr\u0131n bar\u0131\u015f\u0131\u2019 ve Filistin \u00fczerine notlar\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Faik Bulut Kay\u0131npeder Donald Trump ile damat Jared Kushner\u2019in \u201cbaba-o\u011ful\u201d misali haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 \u201cY\u00fczy\u0131l\u0131n Anla\u015fmas\u0131\u201d kod adl\u0131 bir bar\u0131\u015f plan\u0131 uygulama a\u015famas\u0131na gelmi\u015f. \u201cKod adl\u0131\u201d diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc gizli oldu\u011fu kadar esrarengizdir; hem illegal, hem me\u015frulu\u011fu hem de kerameti kendinden menkul bu bar\u0131\u015f plan\u0131n\u0131n en \u00f6nemli aya\u011f\u0131, \u201cekonomik kalk\u0131nma\u201d ile ilgili olan\u0131d\u0131r. S\u00f6z\u00fcm ona, kurulacak olan k\u00fcresel bir yat\u0131r\u0131m fonu (50 milyar [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/\ufeffasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Teori ve Eylem\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-03-16T21:05:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-01-18T09:37:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/4.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2732\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1512\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@teoriveeylem\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"46 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/03\\\/17\\\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/03\\\/17\\\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\"},\"headline\":\"\ufeff\u2018Asr\u0131n bar\u0131\u015f\u0131\u2019 ve Filistin \u00fczerine notlar\",\"datePublished\":\"2020-03-16T21:05:35+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-18T09:37:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/03\\\/17\\\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\\\/\"},\"wordCount\":10985,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/03\\\/17\\\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/03\\\/4.jpg\",\"articleSection\":[\"40. Say\u0131 \\\/ Mart 2020\",\"D\u00fcnya\",\"Faik Bulut\"],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/03\\\/17\\\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/03\\\/17\\\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\\\/\",\"name\":\"\ufeff\u2018Asr\u0131n bar\u0131\u015f\u0131\u2019 ve Filistin \u00fczerine notlar\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/03\\\/17\\\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/03\\\/17\\\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/03\\\/4.jpg\",\"datePublished\":\"2020-03-16T21:05:35+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-18T09:37:46+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/03\\\/17\\\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/03\\\/17\\\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/03\\\/17\\\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/03\\\/4.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/03\\\/4.jpg\",\"width\":2732,\"height\":1512},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/2020\\\/03\\\/17\\\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\ufeff\u2018Asr\u0131n bar\u0131\u015f\u0131\u2019 ve Filistin \u00fczerine notlar\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"description\":\"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr-TR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"Teori ve Eylem\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/12\\\/400x400-1.jpg\",\"width\":400,\"height\":400,\"caption\":\"Teori ve Eylem\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/teoriveeylem\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/teoriveeylem\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/teoriveeylem\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/teoriveeylem.net\\\/tr\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\ufeff\u2018Asr\u0131n bar\u0131\u015f\u0131\u2019 ve Filistin \u00fczerine notlar","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/\ufeffasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"[:tr]\ufeff\u2018Asr\u0131n bar\u0131\u015f\u0131\u2019 ve Filistin \u00fczerine notlar[:] - Teori ve Eylem","og_description":"Faik Bulut Kay\u0131npeder Donald Trump ile damat Jared Kushner\u2019in \u201cbaba-o\u011ful\u201d misali haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 \u201cY\u00fczy\u0131l\u0131n Anla\u015fmas\u0131\u201d kod adl\u0131 bir bar\u0131\u015f plan\u0131 uygulama a\u015famas\u0131na gelmi\u015f. \u201cKod adl\u0131\u201d diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc gizli oldu\u011fu kadar esrarengizdir; hem illegal, hem me\u015frulu\u011fu hem de kerameti kendinden menkul bu bar\u0131\u015f plan\u0131n\u0131n en \u00f6nemli aya\u011f\u0131, \u201cekonomik kalk\u0131nma\u201d ile ilgili olan\u0131d\u0131r. S\u00f6z\u00fcm ona, kurulacak olan k\u00fcresel bir yat\u0131r\u0131m fonu (50 milyar [&hellip;]","og_url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/\ufeffasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/","og_site_name":"Teori ve Eylem","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","article_published_time":"2020-03-16T21:05:35+00:00","article_modified_time":"2023-01-18T09:37:46+00:00","og_image":[{"width":2732,"height":1512,"url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/4.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@teoriveeylem","twitter_site":"@teoriveeylem","twitter_misc":{"Yazan:":false,"Tahmini okuma s\u00fcresi":"46 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c"},"headline":"\ufeff\u2018Asr\u0131n bar\u0131\u015f\u0131\u2019 ve Filistin \u00fczerine notlar","datePublished":"2020-03-16T21:05:35+00:00","dateModified":"2023-01-18T09:37:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/"},"wordCount":10985,"publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/4.jpg","articleSection":["40. Say\u0131 \/ Mart 2020","D\u00fcnya","Faik Bulut"],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/","name":"\ufeff\u2018Asr\u0131n bar\u0131\u015f\u0131\u2019 ve Filistin \u00fczerine notlar","isPartOf":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/4.jpg","datePublished":"2020-03-16T21:05:35+00:00","dateModified":"2023-01-18T09:37:46+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr-TR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/#primaryimage","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/4.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/4.jpg","width":2732,"height":1512},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/2020\/03\/17\/%ef%bb%bfasrin-barisi-ve-filistin-uzerine-notlar\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\ufeff\u2018Asr\u0131n bar\u0131\u015f\u0131\u2019 ve Filistin \u00fczerine notlar"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","name":"Teori ve Eylem","description":"\u00dc\u00e7 Ayl\u0131k Sosyalist Teori ve Politika Dergisi","publisher":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr-TR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#organization","name":"Teori ve Eylem","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr-TR","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/teoriveeylem.net\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/400x400-1.jpg","width":400,"height":400,"caption":"Teori ve Eylem"},"image":{"@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/teoriveeylem\/","https:\/\/x.com\/teoriveeylem","https:\/\/www.instagram.com\/teoriveeylem\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/#\/schema\/person\/413054853585ad4d138f2f331dfd177c","name":"admin","url":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1132"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1132\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3158,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1132\/revisions\/3158"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1133"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/teoriveeylem.net\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}